WEBVTT

00:00.250 --> 00:08.097
Ubhubhane we-coronavirus uphelile – kodwa umonakalo
obangelwe zii-vaccines ekuthiwa zinjalo awukapheli.

00:08.097 --> 00:12.508
IKla.TV sele inike ingxelo ngale nto kwiinkqubo ezininzi.

00:12.508 --> 00:20.600
Ngoku i-Kla.TV ingathanda ukunazisa ngefilimu malunga
nabathathi-nxaxheba kuvavanyo lwezitofu zokugonya abonzakala

00:20.600 --> 00:25.254
kakhulu empilweni yabo ngexesha lovavanyo lwezonyango.

00:25.254 --> 00:30.450
Oku kuthetha ukuba abavelisi ekuthethwa ngabo
bazise kwintengiso ezi nto zabo ezithi

00:30.450 --> 00:35.001
zizitofu zokugonya, nangona babesazi ukuba ziyingozi!

00:35.001 --> 00:44.167
Kwenzeke ntoni kwaba bantu benzakeleyo? Kwenzeke ntoni ngeziphumo
zezifundo ekuthethwa ngazo? Kutheni kungasathethwa ngabo?

00:44.167 --> 00:48.160
Isihloko sefilimu sithi "Landela Abathulisiweyo".

00:48.160 --> 00:56.096
Lo ngumdlalo wamagama ngesiNgesi eslogeni
edla ngokucatshulwa ethi "Follow the science".

00:56.096 --> 01:02.260
Ngoko ke "Follow the silenced"
ithetha ukuthi: "Landela abo bathe cwaka".

01:02.260 --> 01:06.960
Umqambi weefilimu uMikki Willis
unika abantu abanjalo ilizwi apha.

01:06.960 --> 01:11.100
Nazi iingxelo ezimbalwa ezisuka kule filimu.

01:11.100 --> 01:18.472
Ekupheleni kwenqaku, uza kufumana ikhonkco eliya
kwiwebhusayithi apho unokubukela ifilimu iphelele – ngesiNgesi.

01:18.472 --> 01:23.383
Izicatshulwa ezisuka kwifilimu ethi
"https://followthesilenced.com/" (Imaxhoba ezitofunjiweyo) Ingxelo

01:23.383 --> 01:27.868
yamava kaKlay, ixhoba lokufunxwa Umbalisi: Hlabazelani uKlay.

01:32.530 --> 01:40.540
Klay: Ndenze indima yam, ndizifumene kuba
bendifuna ukuzikhusela mna nosapho lwam.

01:40.540 --> 01:45.847
Ekugqibeleni, ndiyenzile ngenxa yoloyiko olukhulu
lokuba ndingaphinda ndosulelwe yi-Covid ndize ndife.

01:45.847 --> 01:50.696
Ubomi bam bemihla ngemihla,
obonwabisayo nobuqhelekileyo, bema ngequbuliso.

01:50.696 --> 01:56.173
Andisakwazi kupheka, ukucoca okanye ukubamba usana lwam ixesha
elide ngaphandle kokuba umzimba wam uqale ukungcangcazela

01:56.173 --> 01:59.709
ngokungenakuzibamba okanye ndive iintlungu ezingenakunyamezelwa.

01:59.709 --> 02:03.459
Ubomi bam obuzolileyo ngesiquphe sele phambi kwabantu.

02:03.459 --> 02:07.948
Kwaye oku kuhamba nobubi obukhulu nokukrakra
okuvela kubantu abanokuqonda okungaphandle

02:07.948 --> 02:11.326
kuphela ngento eyandehlelayo emva koku gonywa.

02:11.326 --> 02:18.427
Ndathi ndingamxoki nengqolagqola, kwaye oogqirha kwigumbi
likaxakeka bandixelela nokuba yonke loo nto isentloko yam.

02:18.427 --> 02:23.318
Ndiyathemba ukwabelana ngamabali am ukuze
ndinike ilizwi kwabanye abajongene nento

02:23.318 --> 02:27.138
efanayo ncam, ndibaxelele ukuba akufuneki boyike.

02:27.138 --> 02:32.907
Kubo bonke abahluphekayo, abaxhatshazwayo
nabatyholwayo, naboyikiswayo: Niyabona.

02:32.907 --> 02:36.827
Niyandiva. Ndikholelwa kuni. Niyathandwa.

02:36.827 --> 02:42.214
Niyathandwa nonke, kuba yeyona nto kuphela
eza kusinceda ukuba sidlule koku. Enkosi.

02:49.817 --> 02:54.245
UBrianne Dressen, omnye wamaxhoba, uzazisa.

02:54.245 --> 03:01.177
Brianne: Igama lam ndinguBrianne Dressen. Ndineminyaka engama-41
ubudala kwaye ndingutitshala wesikolo sabantwana abancinci.

03:01.177 --> 03:08.718
(Kubantwana:) Kwaye nonke, qhwabani, qhwabani, qhwabani.
Amehlo akho atitshalini, izandla zakho zibe esinqeni sakho.

03:08.718 --> 03:14.466
Kwaye ungumama wabantwana ababini abancinci.
(Kumntwana:) Ndiyakuthanda. Umntwana: Ndimthanda.

03:14.466 --> 03:17.984
I-Operation Warp Speed. UBrianne uyathatha inxaxheba.

03:17.984 --> 03:23.712
Izifundo ziyaphazanyiswa kukugula,
kodwa ke ziyaqhubeka nangona kunjalo.

03:23.712 --> 03:28.463
Trump: Namhlanje, ndingathanda ukunazisa
ngesigaba esilandelayo sesi phulo libalulekileyo

03:28.463 --> 03:32.315
lezonyango. Sibizwa ngokuba yi-Operation Warp Speed.

03:32.315 --> 03:36.792
Amajelo eendaba: Iinkampani ezininzi zamachiza nezobuchwepheshe
bezinto eziphilayo zisebenza ngaxeshanye kumayeza okunyanga.

03:36.792 --> 03:41.073
Uphuhliso lwesitofu sokugonya
i-Covid-19 luya kuba ziindaba ezinkulu.

03:41.073 --> 03:46.813
Iinkampani ezininzi kumazwe ahlukeneyo
zikhuphisana ngokuphuhlisa isitofu sokugonya i-COVID-19.

03:46.813 --> 03:50.789
I-Pfizer isenokuthi kungekudala idlale indima
ebaluleke kakhulu kumlo wokulwa i-Covid-19.

03:50.789 --> 03:54.540
I-Moderna iqhuba uphando lokuqala
ebantwini malunga ne-coronavirus.

03:54.540 --> 03:59.700
I-Astra Zeneca ibhengeze ukuba abantu baseMelika abangama-30,000
kunye nabangama-20,000 abavela phesheya kweelwandle

03:59.700 --> 04:03.371
baza kufakwa kwisigaba sokugqibela sovavanyo lwezonyango.

04:03.371 --> 04:09.285
John F. Kennedy: Impumelelo okanye ukusilela
okukhulu kwendlela yethu kusandleni sakho.

04:09.285 --> 04:16.628
Musa ukubuza ukuba ilizwe lakho lingakwenzela
ntoni. Buza ukuba wena ungalenzela ntoni ilizwe lakho.

04:16.628 --> 04:21.724
Brianne: Abahlobo bam basebenza kwezempilo baza
beva ngovavanyo lwezonyango, baza bathi, "Heyi,

04:21.724 --> 04:25.440
ungathanda ukuthatha inxaxheba?" ndaza ndathi ewe.

04:25.440 --> 04:28.509
Ndagqitywa njengenxalenye yeqela elisengozini ngenxa
yomsebenzi wam njengotitshala wabantwana abancinci.

04:28.509 --> 04:31.780
(Kubantwana:) Akukho kuhleka kwigumbi labantwana abancinci!

04:33.916 --> 04:37.949
Amajelo eendaba: Ngokuqhelekileyo, kuthatha iminyaka
eli-10 ukuya kwe-15 ukuzisa isitofu sokugonya kwimarike.

04:37.949 --> 04:42.182
Ngoku, kwisithuba seenyanga ezimbalwa, ezinye
iinkampani zifikelele kwinqanaba lovavanyo lwezonyango.

04:42.182 --> 04:47.615
Brianne: Ndandamkelwe kuluphando lwabo, kodwa andizange
ndiphinde ndive kuwo kangangempelaveki ezi-5 okanye ezi-6.

04:47.615 --> 04:54.655
Andiqaphelanga, kodwa kungenxa yokuba uvavanyo lwezonyango
lwalunqunyanyisiwe ngenxa yeengxaki ne-Astra Zeneca e-UK.

04:54.655 --> 04:57.955
Amajelo eendaba: Enye inkampani
yamachiza imise ulingo lwayo lwezonyango.

04:57.955 --> 05:01.944
I-Astra Zeneca iphanda unobangela
weempawu ezibi kwisigulana esinye...

05:01.944 --> 05:06.370
Brianne: Bekukho ityala elinye le-transverse
myelitis kunye netyala elinye le-MS . Amajelo eendaba:

05:06.370 --> 05:09.115
Isigulana besinesifo esinqabileyo sokudumba komqolo.

05:09.115 --> 05:14.580
Olu gulo luphazamisa imiqondiso ethunyelwa ziingqondo zomnqonqo
emzimbeni wonke, kwaye oku kunokubangela iintlungu,

05:14.580 --> 05:20.385
ubuthathaka bezihlunu, ukukhubazeka, iingxaki zokuva,
okanye nokuphazamiseka kokusebenza kwesinyi nentumbu.

05:20.385 --> 05:25.151
Brianne: Nje ukuba uphando lwaqala kwakhona, ndaba ngomnye
wokuqala endaqhagamshelwana naye ukuze ndithathe inxaxheba.

05:25.151 --> 05:29.765
Amajelo eendaba: UGqr Robert Frenck uthi namhlanje, okokuqala,
abantwana abasixhenxe abaneminyaka ephakathi kwe-12

05:29.765 --> 05:34.134
ne-15 bathathe inxaxheba kuvavanyo lwesitofu
sokugonya sikaPfizer baza bafumana idosi yabo yokuqala.

05:34.134 --> 05:39.666
Frenck: Okokuqala, ndingathanda ukubulela kakhulu ngokuzithandela
ukuthatha inxaxheba kolu phononongo, kuba ngaphandle kwenu

05:39.666 --> 05:42.940
besingenakuze sikwazi ukuqhuba olu phando lubaluleke kakhulu.

05:42.940 --> 05:50.464
Iimpawu zomonakalo wesitofu sokugonya kuBrianne noMaddie,
intombazana encinci ubomi bakhe butshabalaliswe kukugonywa nge-.

05:50.464 --> 05:55.661
Brianne: Kamva ngobo busuku, ndabona izinto
eziphindwe kabini kwaye kwakuvakala ngathi

05:55.661 --> 05:59.120
ndineegubu ezindlebeni zam. Isandi sasigwenxekile.

05:59.120 --> 06:04.730
Ndikhumbula ndijonge kumyeni wam
ndisithi, "Akukho nto ilungileyo."

06:09.880 --> 06:15.232
UPatrick de Garay, utata kaMaddie de Garay: Kwakusemva nje
kwesitofu sesibini xa sabona imeko yonakala ngokukhawuleza.

06:15.232 --> 06:22.877
Ke, kwenzeka ntoni? Maddie: Ndiyanyanzima.
Patrick: Kukho ntoni engalunganga ngemikhono yakho?

06:22.877 --> 06:28.779
Umzimba wakhe wawungcangcazela kakhulu, ngokungathi
wayebethwa ngumbane. Kwakungenakwenzeka ukumchukumisa emqolo.

06:28.779 --> 06:32.674
Stephanie de Garay, unina kaMaddie: Iminwe yakhe
ibimhlophe. Ibiyabanda kakhulu kwaye ibitywile.

06:32.674 --> 06:37.986
Patrick: Ndifonele isibhedlele, ndabaxelela
into eyayisenzeka, baza basithumela kwi-A&E.

06:37.986 --> 06:40.380
Stephanie: Yayiyeyona nto iyoyikeka kakhulu endakha ndayibona.

06:40.380 --> 06:44.735
Kodwa ke ndazithethela, "Kulungile, uthatha
inxaxheba kuvavanyo. Baza kumkhathalela."

06:44.735 --> 06:51.040
Kunjalo nje. Izinto ezinjalo
ziyenzeka. Uza kukwazi. Yonke into iza kulunga.

06:51.040 --> 06:55.704
Brianne: Ekuseni, ubuntununtunu kwingxolo nakukukhanya bebusekho.

06:58.524 --> 07:02.335
Yayilusuku lokugqibela endafundisa ngalo.

07:02.335 --> 07:06.126
Brian: Okokuqala, ndimqhube waya kwikliniki yokuvavanya.
Yiloo nto ebhaliweyo kwikhontrakthi: "Ukuba unayo

07:06.126 --> 07:08.641
nayiphi na ingxaki, fowunela ikliniki yokuvavanya," akunjalo?

07:08.641 --> 07:15.759
Benze uviwo baza bathi, "Hmm, usenokuba ne-MS.
Kufuneka ubone ugqirha wemithambo-luvo ukuze ayikhangele."

07:15.759 --> 07:21.309
Stephanie: Bathi, "Hey, uyazi, usabela nje kwisitofu
sokugonya. Yinto eqhelekileyo leyo." Baze bamthumela ekhaya.

07:21.309 --> 07:30.926
Patrick: Maddie. Hey, sithandwa. Emva
kweendwendwe ezininzi kwi-A&E, iintsuku neeveki bezidlulile.

07:30.926 --> 07:34.918
Ngoku wayene-syncope. Wawa.

07:34.918 --> 07:42.597
Phefumla. Phambili, Maddie. Maddie, phefumla,
phefumla. Kulungile, phefumla, phefumla, phefumla. Maddie!

07:42.597 --> 07:46.415
Ndiyaxolisa. (utsho uPatrick, emva kokuba kuye kwafuneka
amshwabane ukuze amvuse ekubhijini kwakhe.)

07:46.415 --> 07:52.591
Maddie: Kulungile. Patrick: Ndiyaxolisa. Ndicinga
ukuba siza kubuyela esibhedlele namhlanje, kulungile?

07:52.591 --> 07:56.425
Brianne: Uxinzelelo lwam lwegazi luyenyuka
kakhulu. Isigxina sam siyenyuka kakhulu.

07:56.425 --> 08:01.584
Ulusu lwam luyatsha okomlilo. Umzimba wam
wawusele ulungele ukulwa ngamandla onke.

08:01.584 --> 08:07.346
Ugqirha wemithambo yengqondo wangena, wahlala ebhedini
yam waza wathi, "Uyazi, i-Covid lixesha elinzima

08:07.346 --> 08:10.802
ngokwenene. Lixesha elinoxinzelelo olukhulu kumntu wonke."

08:10.802 --> 08:14.870
Siyibona apha esibhedlele, uyazi, iyoyikisa ngokwenene.

08:14.870 --> 08:20.439
Kwaye ndicinga ukuba into enokuba yenzekile yile,
er, ubuchulumancile ngokwenene waza wafumana

08:20.439 --> 08:24.544
esi siqhulo, er, waze waba nokudodobala kwengqondo.

08:24.544 --> 08:32.560
Akukho ncedo kwizisulu zomthamo wokugonya, kodwa
oogqirha kwigunya lezempilo i-NIH ababonakali bemangalisiwe.

08:32.560 --> 08:39.535
Brian: Sacenga sabongoza umntu
ukuba asincede. Akuzange kufike ncedo.

08:39.535 --> 08:45.082
Siye sajonga zonke iintlobo zamanqaku
ezenzululwazi ukuze sifumanise ukuba laa mpawu zithetha ntoni.

08:45.082 --> 08:50.894
Enye ingqalutye, ebhalwe ngoogqirha abaliqela be-NIH,
yapapashwa. Yayichaza ukuba kufuneka siqaphele

08:50.894 --> 08:54.496
iziphazamiso zemithambo-luvo emva kokugonywa nge-COVID-19.

08:54.496 --> 08:58.282
Ezi zinto zinokwenzeka. Kungafuneka siqaphele oko.

08:58.282 --> 09:04.192
Ngoko ke ndaqhagamshelana naye ndathi,
"Ndiwufundile umbhalo wakho, kwaye unyanisile."

09:04.192 --> 09:08.783
Ndakwazi ngokumangalisayo, baphendula kwangoko. Kwiintsuku
ezintathu emva kwe-imeyile yam, saba nodliwano-ndlebe lwezonyango

09:08.783 --> 09:11.840
nge-intanethi neengcali zabo ezininzi zengqondo nemithambo-luvo.

09:11.840 --> 09:17.863
Oko bekunengqiqo ngokwenene, kuba bekungathi besele besazi.

09:19.581 --> 09:24.824
Abathathi-nxaxheba kwiqela lolawulo nabo
bagonyiwe, ngaloo ndlela batshabalalisa iqela lolawulo.

09:24.824 --> 09:31.783
Isitofu sogonyo siyacetyiswa nokuba iingxoxo
phakathi kwamaxhoba noogqirha zisaxhubana.

09:31.783 --> 09:37.269
Brianne: Ngenxa yokuba indlela endisabele
ngayo ibi kakhulu, i-Astra Zeneca indazisile

09:37.269 --> 09:41.009
ukuba andifanelanga ndifumane idosi yesibini.

09:41.009 --> 09:49.284
Brian: Ingxelo yophando ithi akukho zinkxalabo zikhulu zokhuseleko
ezifunyenweyo. Ikwathi abantu abali-180 bayekile olu phando.

09:49.284 --> 09:53.363
Kwenzeka iziganeko ezibi kubantu abangama-266, nto leyo
eyakhokelela ekunqunyanyisweni kolu

09:53.363 --> 09:57.784
phononongo. Amashumi amahlanu anesithandathu kuzo
laziwa njengezinezifo zengqondo nemithambo-luvo.

09:57.784 --> 10:05.244
Peter Marks: Ukuze senze ingxelo esidlangalaleni, kufuneka
sifumane idatha kwisiseko sethu sedatha ebonisa

10:05.244 --> 10:13.199
ukuba kukho isignali ethile kwiqela labantu
abagonyiweyo xa ithelekiswa neqela labantu abangagonywanga.

10:13.199 --> 10:20.855
Brianne: Iphi iqela lokuthelekisa labantu abangagonywanga
abalisebenzisayo? Baphi aba bantu? Kuba uthi bayabadinga.

10:20.855 --> 10:26.270
Umbuza: Zingaphi izifundo enizenzayo apho naphaya
ninika isitofu sokugonya kwiqela elifumana i-placebo?

10:26.270 --> 10:31.663
Rachel Z: Emva kokuphela kukaMeyi, silahlekelwe liqela elifumene
i-placebo, ngoko ke asisakwazi ukwenza naziphi na iingxelo

10:31.663 --> 10:37.760
malunga nobude bexesha lokusebenza kwesitofu sokugonya, kuba
ngokwenene akusekho datha yokusebenza ekhoyo emva kwaloo mhla.

10:37.760 --> 10:43.160
Umbuza: Ngoko ke awusenguye iqela elilawulwayo.
Akukhona na ukuba injongo yophando kukuba neqela elilawulwayo?

10:43.160 --> 10:48.640
Ugqirha: Sinovavanyo. Umbuvi: Kodwa
akukho vavanyo. Kuba ugonyile wonke umntu.

10:48.640 --> 10:51.755
Rachel Z.: Hayi, ke... Ugqirha: Kodwa
sizama ukwenza oko ukunika ukhuseleko.

10:51.755 --> 10:55.739
Umbuvi: Ewe, hayi, ucinga ukuba ikhusela.

10:55.739 --> 10:59.851
Brian: Utshabalalise iqela lakho
lokulawula, awunanto yokuthelekisa.

10:59.851 --> 11:06.944
Ngoko ke kubonakala ngathi yonke into eyenzekayo
iqhelekile ngokupheleleyo, kuba awunanto yakuthelekisa nayo.

11:06.944 --> 11:11.501
Iqela elonzakeleyo: Isizathu sokuba ndicinge ukuba
ibinzana elithi "iyilwe kakubi ngabom" lifanelekile.

11:11.501 --> 11:17.572
Brianne: Kunye noogqirha abaliqela abachaphazelekileyo,
ndaqhubeka nokunxibelelana ne-FDA nge-imeyile nangomnxeba.

11:17.572 --> 11:22.622
Sibe neentlanganiso zevidiyo noPeter Marks
kunye noJanet Woodcock kwaye siqhagamshelana rhoqo

11:22.622 --> 11:25.736
nge-imeyile ngqo phakathi kwam noJanet Woodcock.

11:25.736 --> 11:37.088
Ngelixa i-FDA ibikukhuthaza ukuba ugonywe, thina sidibene nabo
ngasese ukuze sixoxe ngabo baye bonakaliswa lugonyo lwe-Covid.

11:37.088 --> 11:42.803
Oogqirha bayatyhalwa xa bethetha bechasa ukugonya.

11:42.803 --> 11:50.747
Brianne: IiBhunga zezoNyango zaqala ukurhoxisa
iilayisensi zoogqirha ukuba babuza nje imibuzo ngeengxelo zabo.

11:50.747 --> 11:57.962
USenator Johnson: Bangaphi kuni abaye babona ngokwabo ukuhluthwa
ilungelo lokuthetha, ukoyikiswa, okanye

11:57.962 --> 12:05.539
iziphumo ezibi emsebenzini kunye nomonakalo
ngenxa yokuthethelela kwenu iimfuno zezigulana?

12:05.539 --> 12:12.175
Isiphelo seengcaphuno zefilimu. Baphulaphuli abathandekayo, ezi
ibizizingcaphuno ezimbalwa nje ezisuka kwidocumentary kaMikki

12:12.175 --> 12:15.573
Willis. Kukho ezinye iziganeko ezininzi eziboniswayo apho.

12:15.573 --> 12:22.282
Bukela ifilimu inguqulelo yayo yoqobo kwaye uve indlela amajelo
eendaba enza ngayo abantu baba luloyiko kwaye

12:22.282 --> 12:28.576
bazive benetyala, ngaloo ndlela ebacenga
ukuba bathathe inxaxheba kuvavanyo lwezonyango.

12:28.576 --> 12:35.710
Funda ukuba, nakwisigaba sovavanyo lwezonyango, umonakalo
wawufihlwa njani yaye amaxhoba abebhengezwa njengabantu

12:35.710 --> 12:43.616
abaphazamisekileyo engqondweni, kanye njengoko kwenzeka
kamva emva kokuba ugonyo lwenziwe, kumaxhoba amaninzi ogonyo.

12:43.616 --> 12:51.800
Bona indlela amaqela oncedo oluzimeleyo kumakhasi onxibelelwano
aqale akhula ngokugqithisileyo – aze emva koko acinywe.

12:51.800 --> 12:58.304
Indlela idatha eyayilawulwa ngayo kunye
noogqirha ababetyhalelwa – kunye nokunye okuninzi!

12:58.304 --> 13:07.776
Ezi ngxelo zothusayo zenza into enye icace gca: ezi nto
kuthiwa ziigonyo bekungafanelanga ukuba zivunyelwe abantu!

13:07.776 --> 13:13.696
Siza kuzibona nini na ekugqibeleni iimangalo
zasenkundleni apho la lwaphulo-mthetho ziya kuqalekiswa?

13:13.696 --> 13:22.523
Ngubani oza kuphendula e-Pfizer, e-Moderna nase-Biontech ngamanga
nobuqhophololo ezenze le phulo likhulu lokugonya kwihlabathi

13:22.523 --> 13:32.440
jikelele lwaba nokwenzeka, nto leyo ekhokelele ekwenzakaleni
kwabantu abaninzi kwanokufa kwabo? Iliphi ubulungisa kumaxhoba?

13:32.440 --> 13:36.958
Baphulaphuli abathandekayo, sinicela ngobubele
ukuba nabelane ngalo nkqubo kunye nefilimu

13:36.958 --> 13:39.333
nabahlobo benu nosapho lwenu nakumakhasi onxibelelwano.

13:39.333 --> 13:48.535
Kuba kuphela xa inyaniso ngesi sifo sogutyulo esicwangcisiweyo
isaziwa luluntu, apho kunokubakho "AKUSAYI KUPHINDA KUBE NAKHO".

13:48.535 --> 13:54.409
Ingaba ukhe wabona umonakalo wesitofu
sokugonya? Sirekhode kwiVetopedia, i-encyclopaedia

13:54.409 --> 13:59.026
yasimahla yezizwi eziphikisayo. www.vetopedia.org

13:59.026 --> 14:03.173
Amajelo eendaba aphambili ayathula, kodwa
thina sithetha ngokucacileyo – yiyo loo nto

14:03.173 --> 14:05.052
ndizithandela ukusebenza e-kla.tv, unyaka nonyaka.
