WEBVTT

00:00.250 --> 00:08.097
Ubhubhane lwe-coronavirus seluphelile – kodwa umonakalo
obangelwa yizinto ezibizwa ngamavakhasini awukapheli.

00:08.097 --> 00:12.508
Kla.TV isivele yabika ngalokhu ezinhlelweni eziningi.

00:12.508 --> 00:20.505
Manje i-Kla.TV ifuna ukwethula ifilimu mayelana nabahlanganyeli
ekuhlolweni kwemijovo yokugoma abahlupheka ukulimala

00:20.505 --> 00:25.254
okukhulu kwezempilo ngesikhathi sokuhlolwa kwezokwelapha.

00:25.254 --> 00:35.001
Lokhu kusho ukuthi abakhiqizi okukhulunywa ngabo bafake
emakethe okuthiwa yizitozo zabo yize besazi ukuthi ziyingozi!

00:35.001 --> 00:44.167
Kwenzekeni kulabo bantu abalimele? Kwenzekeni ngemiphumela
yocwaningo olukhulunywayo? Kungani kungekho okuzwakalayo ngabo?

00:44.167 --> 00:48.160
Isihloko sefilimu sithi "Landela Abathulisiwe".

00:48.160 --> 00:56.096
Lena yindlela yokudlala ngamazwi ngesiNgisi esihlanganisa
isiqubulo esivame ukucashunwa esithi "Landela isayensi".

00:56.096 --> 01:02.260
Ngakho-ke "Follow the silenced"
kusho: "Landela labo abathulisiwe".

01:02.260 --> 01:06.960
Umkhiqizi wefilimu uMikki Willis
unika abantu abanjalo izwi lapha.

01:06.960 --> 01:11.100
Nazi izingcaphuno ezimbalwa kule filimu.

01:11.100 --> 01:18.472
Ekugcineni kwendatshana uzothola isixhumanisi
sewebhusayithi lapho ungabuka khona ifilimu yonke ngesiNgisi.

01:18.472 --> 01:23.736
Izicucu zefilimu ethi "https://followthesilenced.com/"
(Izisulu zeMijovo) Umbiko wokuhlangenwe nakho

01:23.736 --> 01:27.868
kaKlay, isisulu semijovo Umbalisi: Hlobani uKlay.

01:32.530 --> 01:40.540
Klay: Ngenze ingxenye yami, ngabathola ngoba
ngangifuna ukuzivikela mina nomndeni wami.

01:40.540 --> 01:45.847
Ekugcineni, ngakwenza ngenxa yokwesaba
okukhulu kokutheleleka i-Covid futhi ngife.

01:45.847 --> 01:50.696
Impilo yami yansuku zonke, ejabulisayo
futhi engalindelekile, yema ngokuzumayo.

01:50.696 --> 01:56.341
Angisakwazi ukupheka, ukuhlanza noma ukubamba ingane yami
isikhathi eside ngaphandle kokuthi umzimba wami uqale ukuzamazama

01:56.341 --> 01:59.709
ngokungazibambi noma ngizwe ubuhlungu obungenakubekezelelwa.

01:59.709 --> 02:03.459
Impilo yami ethule ngokuzumayo isesobala.

02:03.459 --> 02:07.936
Futhi lokhu kuhambisana nobubi obukhulu
nobuhlungu obuvela kubantu abanolwazi olungajulile

02:07.936 --> 02:11.326
ngalokho okwenzeke kimi ngemva kokugonywa kwami.

02:11.326 --> 02:18.427
Bengibizwa ngokuthi umkhohlisi nomkhohlakali, futhi odokotela
egumbini likaxokozayo bangitshela ukuthi konke bekusekhanda lami.

02:18.427 --> 02:23.348
Ngiyethemba ukwabelana ngendaba yami ukuze nginike
izwi kwabanye abahlangabezana nezimo ezifana

02:23.348 --> 02:27.138
nezami, futhi ngibatshele ukuthi akudingeki babe nesaba.

02:27.138 --> 02:32.327
Kubo bonke abahlupheka, abahlukunyezwayo
nabasolwayo, nabenza bazizwe besaba:

02:32.327 --> 02:36.827
Ngiyabona. Ngiyakuzwa. Ngiyakukholwa. Ngiyakuthanda.

02:36.827 --> 02:42.214
Ngiyanithanda nonke, ngoba yilokho kuphela
okusizosiza ukudlula kulokhu. Ngiyabonga.

02:49.817 --> 02:54.245
uBrianne Dressen, omunye wamaxhoba, uzazisa.

02:54.245 --> 03:01.214
Brianne: Igama lami nginguBrianne Dressen. Ngineminyaka engu-41
ubudala futhi nginguthisha wesikole sabantwana abancane.

03:01.214 --> 03:08.718
(Kubantwana:) Nonke, shaya izandla, shaya izandla,
shaya izandla. Bhekani kuthisha, izandla zibe esinqeni senu.

03:08.718 --> 03:14.466
Futhi ungumama wezingane ezimbili ezincane.
(Enganeni:) Ngiyakuthanda. Ingane: Ngiyakuthanda.

03:14.466 --> 03:17.984
Uhlelo lwe-Warp Speed. UBrianne uyabamba iqhaza.

03:17.984 --> 03:23.712
Izifundo ziyaphazamiseka ngenxa
yokugula, kodwa ziyaqhubeka noma kunjalo.

03:23.712 --> 03:28.304
Trump: Namuhla, ngithanda ukunazisa ngesigaba
esilandelayo salo hlelo olubalulekile

03:28.304 --> 03:32.315
kwezokwelapha. Libizwa ngokuthi Operation Warp Speed.

03:32.315 --> 03:36.792
Imidiya: Izinkampani eziningi zemithi ne-biotechnology
zisebenza ngasikhathi sinye ekutholeni umuthi wokwelapha.

03:36.792 --> 03:41.073
Ukuthuthukiswa komuthi wokugoma i-Covid-19 kuyoba yindaba enkulu.

03:41.073 --> 03:46.813
Izinkampani eziningi emazweni ahlukene
zigijimela ukuthuthukisa umuthi wokugoma i-COVID-19.

03:46.813 --> 03:50.789
I-Pfizer ingase idlale indima
ebalulekile kakhulu ekulweni ne-Covid-19.

03:50.789 --> 03:54.540
I-Moderna yenza ucwaningo lokuqala
kubantu ngomkhuhlane we-coronavirus.

03:54.540 --> 03:59.588
I-Astra Zeneca imemezele ukuthi amaMelika angu-30 000
kanye nabanye abangu-20 000 abavela kwamanye amazwe

03:59.588 --> 04:03.371
bazofakwa esigabeni sokugcina sokuhlolwa kwezokwelapha.

04:03.371 --> 04:09.285
John F. Kennedy: Impumelelo enkulu noma
ukwehluleka komzila wethu kusandleni sakho.

04:09.285 --> 04:16.628
Ungabuzi ukuthi izwe lakho lingakwenzela
ini. Buza ukuthi ungakwenzela izwe lakho ini.

04:16.628 --> 04:21.493
Brianne: Abangane bami basebenza kwezempilo
futhi bezwe ngokuhlolwa kwezokwelapha,

04:21.493 --> 04:25.440
bathi, "Hey, ufuna ukubamba iqhaza?" ngathi yebo.

04:25.440 --> 04:28.622
Ngabekwa njengengxenye yeqembu lobungozi ngenxa
yomsebenzi wami njengothisha wezingane ezincane.

04:28.622 --> 04:31.780
(Ezinganeni:) Akukho ukuhleka egcekeni lokudlala!

04:33.916 --> 04:37.949
Imidiya: Ngokuvamile, kuthatha iminyaka engu-10
kuya kwengu-15 ukuletha umuthi wokugoma emakethe.

04:37.949 --> 04:42.182
Manje, kungakapheli izinyanga ezimbalwa, ezinye
izinkampani sezifinyelele esigabeni sokuhlolwa kwezokwelapha.

04:42.182 --> 04:47.615
Brianne: Bengamukelwe ocwaningweni kodwa angizange
ngizwe kubo cishe amasonto amahlanu noma ayisithupha.

04:47.615 --> 04:54.655
Angizange ngiqaphele, kodwa kwakungenxa yokuthi ukuhlolwa
kwezokwelapha kwakumiswe ngenxa yezinkinga ne-Astra Zeneca e-UK.

04:54.655 --> 04:57.955
Imidiya: Enye inkampani yezemithi
imisa ukuhlolwa kwayo kwezokwelapha.

04:57.955 --> 05:01.944
I-Astra Zeneca iphenya imbangela
yemiphumela emibi enzima kumguli oyedwa.

05:01.944 --> 05:06.475
Brianne: Kwakukhona icala elilodwa le-transverse
myelitis necala elilodwa le-MS . Media: Isiguli

05:06.475 --> 05:09.115
sibe nesifo esinqabile sokuvuvukala komgogodla.

05:09.115 --> 05:14.259
Lesi sifo siphazamisa imiqondo ethunyelwa ngumthambo wemithambo
yomgogodla emzimbeni wonke, futhi lokhu kungabangela

05:14.259 --> 05:20.385
ubuhlungu, ukwehla kwamandla emisipha, ukuqandeka, izinkinga
zokuzwa, noma ukungasebenzi kahle kwesibindi somchamo nesisu.

05:20.385 --> 05:25.151
Brianne: Ngesikhathi ucwaningo luqala kabusha,
ngangomunye wokuqala oxhumaniwe ukuze ngibambe iqhaza.

05:25.151 --> 05:29.541
Imidiya: UDkt Robert Frenck uthi namuhla, okokuqala, izingane
eziyisikhombisa ezinobudala obuphakathi kweminyaka

05:29.541 --> 05:34.134
engu-12 no-15 zithathe ingxenye ekuhlolweni kwemithi
yokugoma kwe-Pfizer futhi zithole umthamo wazo wokuqala.

05:34.134 --> 05:39.393
Frenck: Okokuqala, ngiyabonga kakhulu ngokuzithandela
ukubamba iqhaza kulolu cwaningo, ngoba ngaphandle kwenu

05:39.393 --> 05:42.940
besingasoze sikwazi ukwenza lolu cwaningo olubaluleke kakhulu.

05:42.940 --> 05:50.464
Izimpawu zokulimala kwemijovo kuBrianne noMaddie,
intombazane encane impilo yakhe eyonakaliswe ukugonywa kwe-.

05:50.464 --> 05:55.770
Brianne: Kamva ngalobo busuku, ngabona izinto
eziphindwe kabili futhi kwakuzwakala sengathi

05:55.770 --> 05:59.120
nginezigubhu ezindlebeni zami. Umsindo wawugobile.

05:59.120 --> 06:04.730
Ngiyakhumbula ngibheka umyeni wami ngathi, "Okuthile akulungile."

06:09.880 --> 06:15.232
uPatrick de Garay, ubaba kaMaddie de Garay: Kwaba kuphela ngemva
kokugonywa kwesibili lapho sabona isimo siba sibi ngokushesha.

06:15.232 --> 06:22.877
Ngakho-ke, kwenzekani? Maddie: Ngiyashukuma.
Patrick: Kuyini okungalungile ezingaleni zakho?

06:22.877 --> 06:28.779
Umzimba wakhe wawuzamazama kakhulu, sengathi
wayeshaywa ugesi. Kwakungekho ndlela yokumthinta emhlane.

06:28.779 --> 06:32.674
uStephanie de Garay, unina kaMaddie: iminwe yakhe
yayimhlophe. Yayibandayo njengeqhwa futhi ivuvukile.

06:32.674 --> 06:37.986
Patrick: Ngashayela esibhedlela,
ngabatshela okwenzekayo, basithumela e-A&E.

06:37.986 --> 06:40.380
Stephanie: Kwakuyinto eyesabekayo kakhulu engake ngabona.

06:40.380 --> 06:44.735
Kodwa-ke ngazitshela, "Kulungile,
uyabamba iqhaza ekuhlolweni. Bazomkhathalela."

06:44.735 --> 06:51.040
Kunjalo nje. Lezi zinto zenzeka. Uzokwazi
ukubhekana nakho. Konke kuzohamba kahle.

06:51.040 --> 06:55.704
Brianne: Ekuseni, ukuzwela umsindo nokukhanya kwakusekhona.

06:58.524 --> 07:02.335
Kwakuwusuku lokugcina engangifundisa ngalo.

07:02.335 --> 07:06.242
Brian: Okokuqala, ngamshayela waya ekliniki
yokuhlola. Yilokho okubhaliwe enkontilekeni: "Uma

07:06.242 --> 07:08.641
unenkinga, shayela ikliniki yokuhlola," akunjalo?

07:08.641 --> 07:15.759
Benza ukuhlolwa bathi, "Hmm, kungenzeka ukuthi unayo
i-MS. Kufanele ubone udokotela wezinzwa ukuze ayihlolise."

07:15.759 --> 07:21.309
Stephanie: Bathi, "Hey, uyazi, uphendula nje
emjovo wokugoma. Lokho kuvamile." Bamthumela ekhaya.

07:21.309 --> 07:30.926
Patrick: Maddie. Hey, sithandwa. Ngemva
kokuvakashela kaningi e-A&E, sekudlule izinsuku namaviki.

07:30.926 --> 07:34.918
Manje wayehlangabezana nokuphelelwa umqondo. Wawa phansi.

07:34.918 --> 07:42.597
Phefumula. Woza, Maddie. Maddie, phefumula,
phefumula. Kulungile, phefumula, phefumula, phefumula. Maddie!

07:42.597 --> 07:47.804
Ngiyaxolisa. (kusho uPatrick, ngemva kokumshaya ukuze avuke
ekudikibeni kwakhe.) uMaddie: Kulungile. uPatrick: Ngiyaxolisa.

07:47.804 --> 07:52.591
Ngicabanga ukuthi sizobuyela esibhedlela namuhla, kulungile?

07:52.591 --> 07:56.425
Brianne: Ukuphezulu kwegazi lami sekuphakeme
kakhulu. Isigqi senhliziyo yami siyakhuphuka kakhulu.

07:56.425 --> 08:01.584
Isikhumba sami siyashisa njengomlilo.
Umzimba wami wawusezimo zokuhlasela ngokuphelele.

08:01.584 --> 08:07.561
Udokotela wezinzwa wangena, wahlala embhedeni
wami wathi, "Uyazi, i-Covid yisikhathi esinzima

08:07.561 --> 08:10.802
kakhulu. Isikhathi esidida kakhulu kubo bonke."

08:10.802 --> 08:14.870
Siyibona lapha esibhedlela, uyazi, kuyethusa kakhulu.

08:14.870 --> 08:20.146
Futhi ngicabanga ukuthi okungenzeka kwenzeke
ukuthi, er, wawujabule kakhulu wathola le

08:20.146 --> 08:24.544
mjekelo, er, futhi waba nokuphuka kwengqondo okuncane.

08:24.544 --> 08:32.560
Akukho usizo kwizisulu zezijovo zokugoma, kodwa odokotela
abaphathwe yi-NIH abaphathi bezempilo ababonakali bemangele.

08:32.560 --> 08:39.535
Brian: Sasicela futhi sacela
umuntu osisize. Akuzange kufike usizo.

08:39.535 --> 08:45.082
Sibuyekeze zonke izinhlobo zezindatshana zesayensi
ukuze sithole ukuthi lezi zimpawu zisho ukuthini.

08:45.082 --> 08:50.873
Kukhethekile eyodwa, ebhalwe odokotela abaningi be-NIH,
yashicilelwa. Yayisho ukuthi kumele siqaphe izinkinga

08:50.873 --> 08:54.496
zokuphazamiseka kwemithambo-luvo ngemva kokugonywa kwe-COVID-19.

08:54.496 --> 08:58.282
Lawa angase enzeke. Kuzodingeka siqaphele lokho.

08:58.282 --> 09:04.192
Ngakho ngamxhumana naye ngathi,
"Ngifunde indatshana yakho, futhi ulungile."

09:04.192 --> 09:08.939
Ngokumangala kwami, baphendula ngokushesha. Ezinsukwini
ezintathu emva kokuthumela i-imeyili yami, saba nokubonisana

09:08.939 --> 09:11.840
kwezokwelapha ngokude nabanye babo odokotela bezinzwa.

09:11.840 --> 09:17.863
Lokho bekunokuqonda okujulile
ngempela, ngoba kwakungathi sebevele bazi.

09:19.581 --> 09:24.824
Abahlanganyeli eqenjini lokulawula nabo
bagonyelwe, ngaleyo ndlela babhubhisa iqembu lokulawula.

09:24.824 --> 09:31.783
Umuthi wokugoma uyanconywa ngisho nasezikhathini lapho
izingxoxo phakathi kwabahlukunyezwayo nodokotela zisazokwenzeka.

09:31.783 --> 09:41.009
Brianne: Ngenxa yokuthi impendulo yami yayimbi kakhulu, i-Astra
Zeneca yangazisa ukuthi angifanele ngithole umthamo wesibili.

09:41.009 --> 09:46.407
Brian: Umbiko wocwaningo uthi akuzange
kutholakale ukukhathazeka okukhulu ngezokuphepha.

09:46.407 --> 09:49.284
Futhi uthi abantu abangama-180 bayeke ucwaningo.

09:49.284 --> 09:54.627
Kwenzeka izigameko ezingezinhle kubantu
abangama-266, okuholele ekumisweni kocwaningo. Ezingu-56

09:54.627 --> 09:57.784
zalezi zahlelwa njengezokuphathelene nesistimu yezinzwa.

09:57.784 --> 10:05.312
Peter Marks: Ukuze senze isitatimende esidlangalaleni, sidinga
ukuthola idatha kudathabheyisi yethu ekhombisa

10:05.312 --> 10:13.199
ukuthi kunosignali othile eqenjini labantu abagonyiwe
uma kuqhathaniswa neqembu labantu abangagonywanga.

10:13.199 --> 10:18.024
Brianne: Itholakala kuphi iqembu
lokuqhathanisa labantu abangagonyelwe abalisebenzisa?

10:18.024 --> 10:20.855
Bangobani laba bantu? Ngoba uthi bayawadinga.

10:20.855 --> 10:26.270
Umhloli: Yiziphi izifundo ezingaki enizenzayo lapho
naphakela khona umuthi wokugoma eqenjini elithola i-placebo?

10:26.270 --> 10:30.939
Rachel Z: Ngemva kokuphela kukaMeyi, silahlekelwe yiqembu
elithola i-placebo, ngakho-ke asisekwazi ukwenza noma yiziphi

10:30.939 --> 10:34.903
izitatimende mayelana nesikhathi sokuphumelela
kwemithi yokugoma, njengoba empeleni sekungekho olunye

10:34.903 --> 10:37.760
ulwazi lwezimpumelelo olutholakalayo ngemuva kwalokho.

10:37.760 --> 10:43.160
Umhloli: Ngakho-ke awusase uyilungu leqembu lokulawula.
Ingabe inhloso yocwaningo akusikho ukuba neqembu lokulawula?

10:43.160 --> 10:48.640
Udokotela: Sinesivivinyo sokuhlola impilo. Umhloli:
Kodwa akukho ukuhlolwa. Ngoba usugonyele wonke umuntu.

10:48.640 --> 10:51.755
Rachel Z.: Cha, kahle... Udokotela: Kodwa
sizama ukwenza lokho ukuze sinikeze ukuvikelwa.

10:51.755 --> 10:55.739
Umbuza: Yebo, cha, ucabanga ukuthi kunikeza ukuvikelwa.

10:55.739 --> 10:59.851
Brian: Usushaye phansi iqembu lakho
lokulawula, awunayo into ongayiqhathanisa nayo.

10:59.851 --> 11:06.944
Ngakho-ke kubonakala sengathi konke okwenzekayo kuvamile
ngokuphelele, ngoba awunayo indawo yokubhekisela ongayincoma.

11:06.944 --> 11:11.501
Iqembu elilimele: Kungani ngibheka igama
elithi "yakhelwe kabi ngenhloso" lifanele.

11:11.501 --> 11:17.572
Brianne: Ngokubambisana nodokotela abaningi abathintekile,
ngaqhubeka nokuxhumana ne-FDA nge-imeyili nangocingo.

11:17.572 --> 11:22.448
Sibambe izingqungquthela zevidiyo noPeter
Marks noJanet Woodcock futhi saxhumana njalo

11:22.448 --> 11:25.736
nge-imeyili ngqo phakathi kwami noJanet Woodcock.

11:25.736 --> 11:37.088
Ngesikhathi i-FDA ikukhuthaza ukuthi uzitholele umjovo, sahlangana
nabo ngasese ukuze sixoxe ngalabo abalimele ngomjovo we-Covid.

11:37.088 --> 11:42.803
Odokotela bacindezelwa lapho bekhuluma ngokumelene nokugoma.

11:42.803 --> 11:50.747
Brianne: Amakhonsili wezokwelapha aqala ukukhansela izimvume
zokwelapha zabodokotela uma nje bebabuza izitatimende zabo.

11:50.747 --> 11:59.483
uSenatara Johnson: Bangaki kini abake babona ngokwabo
ukuvinjelwa kolwazi, ukwesatshiswa, noma izijeziso zomsebenzi

11:59.483 --> 12:05.539
kanye nokulimala ngenxa yokumela kwenu izintshisekelo zeziguli?

12:05.539 --> 12:12.190
Ukuphela kwezigcaphuno zefilimu. Babukeli abathandekayo, lezi
kwakuyizigcaphuno ezimbalwa kuphela ezivela kudokhumentari kaMikki

12:12.190 --> 12:15.573
Willis. Kukhona nezinye izigcawu eziningi eziboniswa lapho.

12:15.573 --> 12:23.740
Buka ifilimu enguqulweni yayo yokuqala bese uzwa ukuthi imidiya
yenza kanjani abantu babe nesaba futhi bazizwe benecala, ngaleyo

12:23.740 --> 12:28.576
ndlela ibakhuthaza ukuba bahlanganyele ezilingweni zokwelapha.

12:28.576 --> 12:35.760
Funda ukuthi ngisho nangesigaba sokuhlolwa kwezokwelapha,
umonakalo wawufihlwa kanjani futhi izisulu

12:35.760 --> 12:43.616
zabhalwa njengokudideka kwengqondo, njengoba kwenzeka
kamuva ngemva kokugonywa kwabaningi abagonywayo.

12:43.616 --> 12:51.800
Bona ukuthi amaqembu okuzisiza ezinkundleni
zokuxhumana aqala kanjani ukukhula okumangalisayo – bese esuswa.

12:51.800 --> 12:58.304
Indlela idatha eyaphathwa ngayo ngokungafanele
nodokotela abacindezelwa ngayo – nokuningi okwengeziwe!

12:58.304 --> 13:07.776
Lezi zindaba ezimangazayo zenza into eyodwa icace kakhulu:
lezi ezibizwa ngamavayikhini bekungeke zivunyelwe kubantu!

13:07.776 --> 13:13.696
Sizobona nini ekugcineni amacala
enkantolo lapho lezi zono zizojatshulwa khona?

13:13.696 --> 13:21.989
Ubani ozobekwa icala ePfizer, Moderna naseBiontech ngamanga
nobugebengu obenze lo mkhankaso omkhulu wokugoma

13:21.989 --> 13:32.440
emhlabeni wonke waba nokwenzeka, okuholele ekulimaleni okuningi
ngisho nasekufeni? Ubulungisa busiphi kubantu abalimele?

13:32.440 --> 13:36.969
Baphulaphuli abathandekayo, sicela ngobuqotho
ukuthi nabelane ngalo hlelo kanye nefilimu

13:36.969 --> 13:39.333
nabangani nomndeni wenu nasemazinkundleni zokuxhumana.

13:39.333 --> 13:48.535
Ngoba kuphela lapho iqiniso ngobhubhane ohlelweyo selaziwa
yilabo bonke abantu, lapho-ke kungaba khona "NGEKE PHINILE".

13:48.535 --> 13:59.026
Ingabe ubone umonakalo wezitofu zokugoma? Rekhoda ku-Vetopedia,
i-encyclopaedia yamahhala yezwi eliphikisayo. www.vetopedia.org

13:59.026 --> 14:05.052
Abezindaba abakhulu bathule, kodwa thina sikhuluma
ngokusobala – yingakho ngizithandela e-kla.tv, unyaka nonyaka.
