WEBVTT 00:01.953 --> 00:07.392 Германиядә Федератив Конституция мәхкәмәсе гадәттә «конституция сакчысы» дип санала һәм хакимиятләрне 00:07.392 --> 00:10.784 бүлү органы буларак бәйсез һәм нейтраль булырга тиеш. 00:10.784 --> 00:15.724 Мөстәкыйль төзәтү органы буларак, ул дәүләт хакимиятен чикләүне һәм законнарның 00:15.724 --> 00:19.921 Конституциягә каршы килмәвен тәэмин итүне максат итә. 00:19.921 --> 00:24.800 Германиянең иң югары мәхкәмәсенә өч яңа судья билгеләнүе июль аенда шактый зур шау-шу куптырды. 00:24.800 --> 00:33.376 Тәкъдим ителгән кандидатлар – профессорлар Фрауке Брозиус-Герсдорф, Анн-Катрин Кауфхольд һәм Гюнтер Шпиннер. 00:33.376 --> 00:37.184 Ләкин Бундестагка судьялар сайлавы әлегә кичектерелде. 00:37.184 --> 00:42.112 Буның сәбәбе матбугатта һәм социаль челтәрләрдә кызу бәхәсләр булды. 00:42.112 --> 00:50.032 Бәхәс нигездә профессор доктор Фрауке Брозиус-Герсдорфка, аборт турындагы законны үзгәртүгә аның карашына, мәҗбүри коронавирус 00:50.032 --> 00:54.560 вакцинациясен яклавына һәм AfD партиясен тыюга чакыруына кагылды. 00:54.560 --> 00:57.824 Хәзер аңа карата плагиат турындагы дәгъвәләр дә расланды. 00:57.824 --> 01:05.440 2025 елның 7 августында Бросиус-Герсдорф үзенең кандидатлыгыннан баш тартуын игълан итте. 01:05.440 --> 01:15.120 Кандидат Бросиус-Герсдорфның карашлары бәхәсләр тудырса да, кандидат профессор доктор Гюнтер Шпинер турында килешү бар кебек. 01:15.120 --> 01:21.000 Җәмәгатьчелеккә аз билгеле хокук галиме профессор-доктор Анн-Катрин Кауфхольд. 01:21.000 --> 01:27.887 Бросиус-Герсдорф кебек, ул Федератив Конституцион Судның Икенче Сенатына сайланачак. 01:27.887 --> 01:32.497 Аның җаваплылыкларына партия сәяси мәсьәләләре керә. 01:32.497 --> 01:37.568 Бу кызык, чөнки ике хатын-кыз да AfDны тыю яклы булып чыгыш ясадылар. 01:37.568 --> 01:46.016 Федераль конституцион судта AfDны тыю яклы тавыш бирәчәк ике кандидат нейтраллек җитмәүләрен күрсәтәләр. 01:46.016 --> 01:51.711 Икесе дә хокук теориясе өлкәсеннән, ягъни алар суд тәҗрибәсе булмаган галимнәр. 01:51.711 --> 01:55.260 Аларның вәкаләт вакыты 12 ел булыр иде. 01:55.260 --> 02:02.270 Бросиус-Герсдорфның китүеннән соң җәмәгатьчелек игътибары хәзер профессор Анн-Катрин Кауфхольдка юнәлтелгән. 02:02.270 --> 02:09.120 Ул «Deutsche Wohnen & Co.» милекләрен дәүләтләштерү референдумы буенча эксперт комиссиясенең әгъзасы иде. 02:09.120 --> 02:17.060 Үзенең закон проектында ул торак милекне тартып алу һәм социализацияләүне законлы дип саный. 02:17.060 --> 02:23.547 Мюнхендагы Людвиг-Максимилиан университетында (LMU) Кауфхольд климат сәясәте буенча тикшеренү төркемен җитәкли һәм шуның 02:23.547 --> 02:27.296 белән бәйле социаль яңадан кору мәсьәләләре белән шөгыльләнә. 02:27.296 --> 02:32.654 «Әгәр без климат үзгәрешенең иң начар нәтиҗәләрен булдырмаска теләсәк, җәмгыятьнең барлык өлкәләрендә 02:32.654 --> 02:35.650 дә юнәлешне үзгәртергә тиешбез», диде ул лекциядә. 02:35.650 --> 02:40.783 Һәм LMU веб-сайтында сез аның болай дигәнен укый аласыз: «Әгәр без җәмгыятьне гомумән үзгәртү турында 02:40.783 --> 02:46.240 сөйләшсәк, һәм нәкъ менә моны эшләргә кирәк булса, без барлык өлкәләрдә дә үзгәрешләр кертергә тиешбез». 02:46.240 --> 02:50.048 Һәм бу кагыйдә оешмаларга да, шәхесләргә дә кагыла. 02:50.048 --> 02:55.594 Безгә гадәти тәртиптән аерылып, барлык тармакларның бергә эшләү өчен башка юл табарга кирәк. 02:55.594 --> 03:02.848 Парламентлар климат максатларын нәтиҗәле тормышка ашыру өчен бик акрын, чөнки моның өчен халык арасында киң кабул ителү кирәк. 03:02.848 --> 03:06.598 Шуңа күрә ул климатны саклау чараларын судлар һәм үзәк банклар тарафыннан контрольдә 03:06.598 --> 03:09.280 тотарга тәкъдим итә, чөнки аларны бәйсез дип саный. 03:09.280 --> 03:13.152 Бу популяр булмаган чараларны гамәлгә кертүне җиңеләйтер иде. 03:13.152 --> 03:17.774 Ул нәрсә таләп итүен бик яхшы белә, чөнки ул үзе судларны һәм үзәк банкларны «фәкать 03:17.774 --> 03:21.530 зәгыйфь демократик легитимлеккә» ия дип тасвирлый. 03:21.530 --> 03:29.474 Биредә гаҗәпләндергәне – ханым Кауфхольдның демокрацияне сәер аңлавы гына түгел, ә шулай ук аның үзәк банкларга тәнкыйтьсез 03:29.474 --> 03:34.620 карашы һәм климат максатына карата тәнкыйди якын килмәве. 03:34.620 --> 03:42.800 Аларның катнашуы Федераль конституцион суд судьяларының «Хуллык кодексы»н бозуы ачык. 03:42.800 --> 03:52.554 Чөнки анда болай дип әйтелә: "3. Суд әгъзалары үз вазыйфаларын бәйсез һәм гадел рәвештә, шәхси, социаль яки сәяси 03:52.554 --> 03:58.280 мәнфәгатьләргә яки мөнәсәбәтләргә карамастан башкаралар." 03:58.280 --> 04:05.900 Үзләренең барлык гамәлләрендә алар социаль, сәяси, дини яки идеологик төркемнәргә карата рәсми гамәлләренең 04:05.900 --> 04:11.180 нейтральлегенә бернинди шик калмавын тәэмин итәргә тиеш. 04:11.180 --> 04:17.700 Шулай да, яклар Бросиус-Герсдорф һәм Кауфхольд кебек кандидатларга нык ябышып торалар. 04:17.700 --> 04:20.806 Бу сәясәтнең кайсы юнәлештә барырга тиешлеген күрсәтә. 04:20.806 --> 04:26.816 Һәм хәзерге вакытта кайсы партия хакимияттә булуы мөһим түгел. 04:26.816 --> 04:36.440 Бу сәяхәтнең максаты тулысынча ачык: максатлар – 2030 көн тәртибен гамәлгә ашыру һәм социаль-экологик үзгәрешләр. 04:36.440 --> 04:44.736 Профессор Кауфхольдның бу якын килүне яклавы шулай ук «Эффектив дәүләт инициативасы»нда катнашуы белән дә дәлилләнә. 04:44.736 --> 04:54.624 Анда дәүләтне реформалау тәкъдимнәре әзерләнде, алар турында әле бик аз кеше ишеткән, әмма алар инде гамәлгә ашырыла. 04:54.624 --> 05:01.403 Бу инициативаның рәсми максаты — дәүләт эчендәге киртәләрне һәм үз-үзенә куелган чикләүләрне бетерү, 05:01.403 --> 05:06.176 халыкның дәүләткә карата югалган ышанычын кире кайтару. 05:06.176 --> 05:14.060 Ниһаять, бу 2030 көн тәртибенә туры килгән җәмгыятьне цифрлаштырылган, үзәкләштерелгән күзәтү дәүләтенә 05:14.060 --> 05:19.008 әйләндерү турында, ул милекне тартып алудан да тартынмый. 05:19.008 --> 05:24.000 Яңа конституцион судьялар бу реструктуризацияне хокукый яктан ышанычлы итү өчен эшләргә тиеш. 05:24.000 --> 05:30.100 Шуңа күрә башка барлык кандидатларны да җентекләп тикшерү мөһим. 05:30.100 --> 05:36.360 Дәүләткә халык ышанычы, бигрәк тә Штефан Харбарх кебек конституцион судьялар аркасында, югалды. 05:36.360 --> 05:43.820 Үткәндә кабул ителгән карарлар, мәсәлән, коронавирус пандемиясе вакытында төп хокукларга кертелгән чикләүләр, Федераль 05:43.820 --> 05:48.620 конституцион судның мөстәкыйль күзәтү функциясенә шик тудыра. 05:48.620 --> 05:56.672 «The Harbarth File» программасында Kla.TV аның шикле элемтәләрен дәлилли алды. 05:56.672 --> 06:00.672 Хөрмәтле тамашачылар, алданырга юл куймагыз! 06:00.672 --> 06:07.840 Agenda 2030 максатлары һәм, диләр, кеше ясаган климат үзгәрешенең нигезе турында мәгълүмат алыгыз.