Germaniyada Federal Konstitutsiya sudi odatda "konstitutsiya himoyachisi" deb qaraladi va hokimiyatlar ajratilishi
organlaridan biri sifatida mustaqil va neytral bo'lishi kerak.
Mustaqil tuzatish organi sifatida u davlat hokimiyatini cheklash va qonunchilikning
konstitutsiyaga zid bo'lmasligini ta'minlashga mo'ljallangan.
Germaniyaning eng oliy sudiga uch nafar yangi sudyani tayinlash iyul oyida katta shov-shuvga sabab bo'ldi.
Nomzod qilib ko'rsatilganlar professorlar Frauke Brosius-Gersdorf, Ann-Katrin Kaufhold va Günter Spinner edilar.
Biroq, Bundestagdagi sudyalar saylovi hozircha kechiktirildi.
Buning sababi ommaviy axborot vositalarida va ijtimoiy tarmoqlarda bo'lib o'tgan qizg'in muhokamalar edi.
Mujadala asosan professor doktor Frauke Brosius-Gersdorf va abort qonunini o'zgartirish bo'yicha uning pozitsiyasi, majburiy
koronavirus emlashni qo'llab-quvvatlashi hamda AfD partiyasini taqiqlash bo'yicha chaqirig'i atrofida bo'lib o'tdi.
Endi unga qarshi plagiat ayblovlari ham tasdiqlandi.
2025-yil 7-avgustda Brosius-Gersdorf o'z nomzodligini qaytarib olishini e'lon qildi.
Nomzod Brosius-Gersdorfning pozitsiyalari bahs-munozaralarga sabab bo'lgan bo'lsa-da, nomzod prof. dr.
Günter Spinner bo'yicha fikr birligi mavjuddek ko'rinadi.
Jamoatchilik orasida kam tanilgan huquqshunos professor, doktor Ann-Katrin Kaufholddir.
Brosius-Gersdorf kabi, u Federal Konstitutsiyaviy Sudning Ikkinchi Senatiga saylanadi.
Uning mas'uliyatlariga partiyaviy siyosiy masalalar kiradi.
Bu qiziqarli, chunki har ikkala ayol ham AfDni taqiqlashni qo'llab-quvvatlab gapirgan.
Federal Konstitutsiya sudida AfDni taqiqlashni qo'llab ovoz beradigan ikki nomzod
neytrallikdan mahrum ekanliklarini namoyon qilmoqda.
Ikkala ayol ham huquq nazariyasi sohasidan kelib chiqadi, ya'ni ular sud amaliyotida hech
qanday tajribaga ega bo'lmagan akademiklardir.
Ularning vakolat muddati 12 yil bo'ladi.
Brosius-Gersdorfning iste'fosidan so'ng, jamoatchilik e'tibori hozirda professor Ann-Katrin Kaufholdga qaratilgan.
U "Deutsche Wohnen & Co."ni ekspropriyatsiya qilish bo'yicha referendum bo'yicha ekspertlar komissiyasi a'zosi edi.
O'zining qonunchilik taklifida u turar-joy mulkini tortib olish va ijtimoiylashtirish qonuniy deb hisoblaydi.
Myunxen shahridagi Lyudvig Maksimilian universitetida (LMU) Kaufhold iqlim siyosati bo'yicha tadqiqot
guruhiga rahbarlik qiladi va unga tegishli ijtimoiy qayta tuzilish bilan shug'ullanadi.
"Agar biz iqlim o'zgarishining eng yomon oqibatlarini oldini olishni istasak, jamiyatning barcha sohalarida
yo'nalishni o'zgartirishimiz kerak", dedi u ma'ruzasida.
Va LMU veb-saytida siz uning shunday deganini o'qishingiz mumkin: "Agar biz jamiyatni butunlay o'zgartirish haqida
gapirayotgan bo'lsak, va aynan shu zarur bo'lsa, unda barcha sohalarda o'zgartirishlar kiritishimiz kerak."
Va bu nafaqat muassasalarga, balki shaxslarga ham tegishli.
Biz odatdan voz kechib, barcha sohalarning birgalikda ishlashi uchun boshqa yo'l topishimiz kerak.
Parlamentlar iqlim maqsadlarini samarali amalga oshirish uchun juda sekin ishlaydi, chunki buning
uchun aholi orasida keng qabul qilinishi zarur.
Shuning uchun u iqlimni muhofaza qilish choralari mustaqil deb hisoblaydigan sudlar va markaziy
banklar tomonidan nazorat qilinishini taklif qiladi.
Bu ommabop bo'lmagan chora-tadbirlarni amalga oshirishni osonlashtirardi.
U nimani talab qilayotganini juda yaxshi biladi, chunki u sudlar va markaziy banklarni "faqat
zaif demokratik legimitimlikka" ega deb ta'riflaydi.
Bu yerda hayratlanarli bo'lgan narsa nafaqat xonim Kaufholdning demokratiyani g'alati tushunishi, balki uning
markaziy banklarga nisbatan tanqidiy bo'lmagan munosabati va iqlim maqsadini tanqidiy tahlil qilmaganligidir.
Ularning ishtiroki Federal Konstitutsiyaviy sud hakamlari uchun Xulq-atvor kodeksiga zid ekanligi aniq.
Chunki unda, iqtibos: "3. Sud a'zolari o'z vazifalarini shaxsiy, ijtimoiy yoki siyosiy manfaatlar yoki munosabatlarga nisbatan
tarafkashlik qilmasdan, mustaqil va xolis ravishda bajaradilar."
Ular o'z xatti-harakatlarida ijtimoiy, siyosiy, diniy yoki mafkuraviy guruhlarga nisbatan rasmiy harakatlarining
neytralligiga hech qanday shubha bo'lmasligini ta'minlaydilar.
Shunga qaramay, tomonlar Brosius-Gersdorf va Kaufhold kabi nomzodlarga qat'iy yopishib qolmoqda.
Bu siyosat qaysi yo'nalishda ketishi kerakligini ko'rsatadi.
Va hozir qaysi partiya hokimiyatda bo'lishidan qat'i nazar.
Sayohatning manzili aniq: maqsadlar Agenda 2030ni amalga oshirish va ijtimoiy-ekologik o'zgarishdir.
Professor Kaufholdning ushbu yondashuvni qo'llab-quvvatlashi ham "Samaraли davlat
tashabbusi"da uning ishtiroki bilan namoyon bo'ladi.
U yerda davlat islohotlari bo'yicha takliflar ishlab chiqildi, ularni hozirgacha deyarli hech kim
eshitmagan, ammo ular allaqachon amalga oshirilmoqda.
Ushbu tashabbusning rasmiy maqsadi — "davlat ichidagi to'siqlarni va o'z-o'ziga qo'yilgan cheklovlarni olib tashlash" hamda
"xalqning davlatga bo'lgan yo'qolgan ishonchini qaytarish".
Oxir-oqibat, bu 2030-yil kun tartibi doirasida jamiyatni raqamlashtirilgan, markazlashtirilgan
kuzatuv davlatiga aylantirish va mulkni tortib olishdan tortinmaydigan transformatsiya haqida.
Yangi konstitutsiya sudyalari ushbu qayta tuzilish uchun huquqiy aniqlikni ta'minlashlari kerak.
Shuning uchun boshqa barcha nomzodlarni ham diqqat bilan ko'rib chiqish muhimdir.
Odamlarning davlatga bo'lgan ishonchi, jumladan, Stephan Harbarth kabi konstitutsiya sudyalari tufayli yo'qoldi.
O'tgan davrda qabul qilingan qarorlar, masalan koronavirus pandemiyasi paytida asosiy huquqlarga
qo'yilgan cheklovlar, Federal Konstitutsiya sudining mustaqil nazorat funksiyasiga shubha tug'diradi.
"The Harbarth File" dasturida Kla.TV uning shubhali aloqalarini isbotladi.
Aziz tomoshabinlar, aldovga yo'l qo'ymang!
Agenda 2030 maqsadlari va taxmin qilinayotgan sun'iy iqlim o'zgarishining kelib chiqishi haqida ma'lumot oling.