«Паважаныя бацькі і апекуны», — гэтымі словамі пачынаецца прыклад ліста для бацькоў ад сярэдняй школы на тэму лічбавізацыі:
«... як адна з каля 130 пілотных школ, мы набылі досвед працы з лічбавымі падручнікамі.
З аднаго боку, вучні маглі працаваць гібка і набываць лічбавыя навыкі.
З іншага боку, развіццё лічбавых медыя — напрыклад, усё больш шырокае выкарыстанне штучнага інтэлекту, такога як
ChatGPT, або лёгкае распаўсюджванне хатніх заданняў праз AirDrop ці электронную пошту — стварыла новыя выклікі.
... У прыватнасці, мы ўсё часцей адчуваем, што справядлівая ацэнка паспяховасці вучняў, набыццё ведаў і навыкаў праз
самастойную працу, канцэнтраванае навучанне і асяроддзе для навучання, свабоднае ад перашкод
і адцягваючых фактараў, больш не гарантуюцца.
Па гэтай прычыне неабходна тэрмінова дзейнічаць...
Здаецца, адбываецца змена поглядаў на выкарыстанне планшэтаў і смартфонаў на школьных уроках.
Эксперымент па выкарыстанні лічбавых медыя ў класе відавочна праваліўся па ўсім свеце.
Небяспечныя недахопы лічбавізацыі доўгу
Згодна з прэс-рэлізам «Альянсу за гуманную адукацыю» у пачатку 2025 года, 75 экспертаў звярнуліся
да федэральнага ўрада з трывожнай ацэнкай сітуацыі.
Яны настойліва папярэджваюць не працягваць засяроджвацца на лічбавізацыі ў сістэме адукацыі!
Паспяховасць школ па асноўных кампетэнцыях — чытанні, пісьме і арыфметыцы — рэзка зніжаецца, і
мінімальныя адукацыйныя стандарты больш не выконваюцца.
Пад уплывам сацыяльных сетак змяняюцца камунікацыя і сацыяльныя паводзіны — што навукова даказана.
У той жа час дзеці і маладыя людзі ўсё часцей пакутуюць ад псіхалагічнага стрэсу, такіх як праблемы
з канцэнтрацыяй, трывожнасць, дэпрэсія і адзінота.
Ёсць выпадкі, калі пяцігадовыя хлопчыкі залежныя ад жорсткай парнаграфіі, а сямігадовыя дзяўчынкі ўжо пакутуюць на анорэксію.
Залежнасць ужо такая вялікая, што дзеці адчуваюць сябе голымі без мабільных тэлефонаў на ўроках фізкультуры.
Трывожнае назіранне: гэта «медыя-наркотык», які ў канчатковым выніку, як і любы іншы
наркотык, прыводзіць да разбурэння сацыяльнага жыцця.
У Германіі, паводле вынікаў міжнароднага даследавання IGLU, кожнае чацвёртае дзіця ў
чацвёртым класе не можа нармальна чытаць і пісаць.
Цыфрава развітыя краіны з тэхнічным перавагай, такія як Аўстралія, Паўднёвая Карэя і Тайланд, таксама пацярпелі няўдачы.
Па словах нейрабіёлага Тэухерт-Нуодт, тэхнічнае абсталяванне ў школах зноў трэба выкінуць.
Але іх дыгіталізаваныя вучні назаўсёды будуць пазначаны як носьбіты акуляраў — 90 працэнтаў у
Паўднёвай Карэі — залежныя і псіхасацыяльна неадпаведныя.
У праграме DLF Kontrovers педыятр з Рурскага рэгіёна нават гаварыў пра аўтыстычныя рысы ў
дзяцей, якія празмерна карыстаюцца смартфонамі.
Дык ці давядзецца цяпер адукацыйным палітыкам, дырэктарам і настаўнікам, якія так дамагаліся
лічбавага пашырэння, праглынуць горкую пілюлю?
Нават згодна з абноўленай справаздачай ЮНЕСКА аб адукацыі, 79 адукацыйных сістэм, уключаючы такія краіны, як Швецыя, Іспанія,
Фінляндыя, Латвія, Данія і 20 штатаў ЗША, цяпер адступаюць.
Толькі ў 2024 годзе 24 краіны ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы ўвялі забарону на смартфоны!
Мабільныя тэлефоны забаронены ў школах Францыі з 2010 года, у Італіі — з 2007 года, а з
2024 года — таксама і ў адукацыйных мэтах.
У некаторых іншых краінах прама забароны няма, але ёсць жорсткія рэкамендацыі абмежаваць выкарыстанне смартфонаў і іншых прылад.
Міністр Тэсфае сцвярджаў, што дзеці больш не павінны быць «пацукамі ў лічбавым эксперыменце».
Ці цяпер на карце стаіць кардынальны перагляд?
На дадзены момант можна падумаць, што нешта накшталт глабальнага павароту ў дачыненні да
лічбавых прыкладанняў у школах набліжаецца.
Аднак барацьба са шкодай, ужо нанесенай забаронай мабільных тэлефонаў, наўрад ці яе
кампенсуе, сцвярджае прафесар Тэухерт-Нуодт.
Нягледзячы на тое, што шасці- да дзесяцігадовыя дзеці ў нашай краіне ўжо абсталяваны мабільнымі тэлефонамі і планшэтамі, амаль
немагчыма прадухіліць шырокае распаўсюджванне пандэміі трывожнасці, дэпрэсіі,
сацыяльнай ізаляцыі і цяжкасцей у навучанні.
Гэта як з цыгарэтамі, наркотыкамі ці моцным алкаголем – замест таго, каб здымаць іх з паліц, на ўпакоўцы друкуюць папераджальныя
надпісы або ствараюць гарачыя лініі для дапамогі пры залежнасці.
Але тых, хто ўжо залежны, гэтыя папярэджанні больш не турбуюць – адкрыта кажучы, – яны проста хочуць атрымаць сваю дозу.
Тое ж самае тычыцца і лічбавых прылад, калі непаўналетнія пагражаюць сваім бацькам самагубствам
ці забойствам, бо ў іх забралі лічбавыя прылады!
Цяпер, калі два-тры пакаленні ўжо былі літаральна адурненыя і пазбаўленыя сваіх інтэлектуальных
здольнасцей і свабод, ці не час ініцыяваць радыкальны паварот?
Што менавіта падштурхнула краіны абмежаваць спажыванне лічбавых медыя ў школах?
Ці ўрэшце ўспрымуцца сур'ёзна папярэджанні экспертаў і небяспекі, пра якія Kla.TV ўжо шмат гадоў папярэджвае ў сваіх праграмах?
Ці прыйшлі да розуму міністэрствы адукацыі?
Не давайцеся падман!
На канец 2024 года нямецкі федэральны ўрад ужо вызначыў курс для школ з дапамогай «Лічбавага пакта 2.0»:
Да 2030 года паўсюль павінна з'явіцца яшчэ больш шырокапалоснага доступу ў інтэрнэт, планшэтаў і смартфонаў — нягледзячы на
навуковыя даныя пра надзвычай негатыўны ўплыў лічбавых прылад.
Вось цікавае назіранне, зробленыя псіхолагам Альбертам Бідэрманам у 1956 годзе.
У сваёй так званай «дыяграме прымусу» ён пералічыў паспяховыя метады кантролю над свядомасцю , якія можна
было выкарыстоўваць для перапраграмавання нежадаючых ваеннапалонных у паслухмяных калабарантаў.
Прымаліся нечалавечыя меры, а потым, каб супакоіць людзей, іх неаднаразова ўлагоджвалі і давалі ім поўную свабоду.
Хіба тое ж самае не адбываецца цяпер і ў сусветнай сістэме адукацыі?
Чакаецца, што ўплыў штучнага інтэлекту пачне аказваць уплыў на ўсё больш маладыя ўзроставыя групы.
І хоць усе ведаюць, што ШІ не з'яўляецца бездакорным і не такім разумным, як яго шырока рэкламуюць, студэнтаў усё
часцей вучаць прымаць адказы, створаныя з дапамогай ШІ.
Па меры таго, як штучны інтэлект усё больш укараняецца ў адукацыю, існуе занепакоенасць, што будучыя пакаленні могуць
страціць здольнасць да глыбокіх інтэлектуальных нагрузак, спадзяючыся на алгарытмы, а не на ўласныя аналітычныя навыкі.
У рэшце рэшт, яны не вучацца разумець асноўныя працэсы або канцэпцыі адказу ШІ.
Нейрабіёлаг Тэўхерт-Нуодт робіць у гэтым дачыненні трапнае назіранне:
"У наш час 90 працэнтаў маладых людзей праводзяць больш за шэсць гадзін у дзень у сваіх смартфонах.
Калі неўзабаве паўсюль будуць хадзіць толькі псіхапаты, гэта прывядзе да скасавання дэмакратыі.
Паўзучая дурасць і паслухмянасць уладзе ідуць рука ў руку.
Калі людзі паглыбляюцца ў лічбавыя медыя, яны рызыкуюць страціць саміх сябе.
Калі ён ужо падвяргае сваё дзіця медыя, гэтае дзіця страчанае.
Дык як жа мы можам справіцца з гэтымі надзвычай сур'ёзнымі небяспекамі для маладшых пакаленняў?
Працягваць проста зацвярджаць усё, што вырашаюць федэральны ўрад і міністэрствы адукацыі, і ў выніку
купляць смартфоны і планшэты і для хатняга выкарыстання?
Ці варта нам пераняць прыклад тэхналагічнай эліты, якая аберагае ўласных дзяцей ад лічбавых медыя?
У каліфарнійскай Крэмніёвай даліне, доме шматмільярднай тэхналагічнай індустрыі і многіх буйных гульцоў, такіх як Apple,
Google, Amazon, Facebook і іншых, маладых людзей наўмысна адпраўляюць у школы, дзе замест планшэтаў
і ChatGPT выкарыстоўваюцца дошкі, ручкі і папера.
«Ідэя, што дадатак на iPad можа навучыць маіх дзяцей лепш чытаць ці рашаць арыфметычныя задачы, — абсурдная», —
кажа Алан Ігл, былы менеджар па камунікацыях у Google.