"Guraso eta tutore maiteak," hitz hauek hasten dute bigarren hezkuntzako eskolak gurasoei
digitalizazioari buruz bidaltzen dien adibidezko gutun bat:
"... pilotu-eskolen 130 inguruetako bat izanik, liburu digitalekin esperientzia eskuratu dugu."
Alde batetik, ikasleek malgutasunez lan egin eta gaitasun digitalak eskuratu ahal izan zituzten.
Bestalde, hedabide digitalen aurrerapenak – esaterako, ChatGPT bezalako adimen artifizialaren erabilera gero eta
handiagoa edo etxeko lanak AirDrop edo posta elektroniko bidez erraz zabaltzea – erronka berriak sortu ditu.
... Bereziki, gero eta gehiago uste dugu ikasleen errendimenduaren ebaluazio bidezkoa, ezagutzak eta trebetasunak
lan autonomoaren, ikasketa kontzentratuaren eta oztoporik eta distrakziorik gabeko ikasketa-ingurune
baten bidez eskuratzea ezin dela gehiago bermatu.
Hori dela eta, ekintza premiazkoa behar da...
Ikastetxeetako ikasgaietan tableten eta smartphoneen erabilerari buruzko pentsamoldean aldaketa bat dagoela dirudi.
Gelan hedabide digitalak erabiltzeko esperimentuak argi eta garbi huts egin du mundu osoan.
Zoraren digitalizazioaren arriskutsuak diren desabantailak
2025eko hasieran "Alliance for Humane Education" erakundeak argitaratutako prentsa-ohar baten arabera, 75
adituk deia egin diote gobernu federalari, egoeraren inguruko hausnarkarazko balorazio bat aurkeztuz.
Hezkuntza-sistemako digitalizazioan zentratzen jarraitzea gogor ohartarazten dute!
Irakurketa, idazketa eta aritmetika oinarrizko gaitasunetan eskolaren errendimendua nabarmen jaitsi da,
eta hezkuntza-maila minimoak ez dira gehiago betetzen.
Sare sozialen eraginez, komunikazioa eta jokabide soziala aldatzen ari dira – zientifikoki frogatu den bezala.
Era berean, haurrak eta gazteak gero eta gehiago jasaten dute estres psikologikoa, hala nola
kontzentrazio arazoak, antsietatea, depresioa eta bakardadea.
Bada kasu batzuk, bost urteko mutilak bortitz pornografiako mendekotasuna dutela eta zazpi
urteko neskek jada anorexia pairatzen dutela.
Menpekotasuna dagoeneko hain handia da ezen haurrek kirol-heziketako saioetan
beren mugikorrik gabe biluzi sentitzen diren.
Kontu hartzeko ohartarazpen bat: hedabide-droga bat da, eta azken batean, beste edozein droga
bezalaxe, gizarte-bizitzaren suntsipenera darama.
Alemanian, nazioarteko IGLU ikerketaren emaitzen arabera, laugarren mailako haurretatik lauetatik
batek ezin du behar bezala irakurri eta idatzi.
Aurrerapen teknologiko nabarmena duten herrialdeek, hala nola Australia, Hego Korea
eta Thailandia, ere porrotak jasan zituzten.
Eskolako ekipamendu teknikoa berriro baztertuko da, neurobiologo Teuchert-Noodt-en arabera.
Baina haien eskolako ikasle digitalizatuak betaurrekoak daramatenak – Hego Koreako %90 –
mendekotasunak dituztenak eta psikosozialki desgaituta daudenak etiketatuko dituzte bizitza osorako.
DLF Kontrovers programan , Ruhr eskualdeko pediatra batek smartphoneak gehiegi erabiltzen dituzten
haurretan autismo-ezaugarriak agertzen direla ere esan zuen.
Beraz, hedapen digitala eskatu duten hezkuntza-politikagileek, zuzendari nagusiek eta irakasleek
orain sortu duten nahaspila garbitu behar al dute?
Eguneratutako UNESCOren hezkuntza-txostenaren arabera ere, Suedia, Espainia, Finlandia, Letonia, Danimarka eta AEBetako
20 estatuk barne, 79 hezkuntza-sistema atzera egiten ari dira.
2024an bakarrik, Europako eta Ipar Amerikako 24 herrialdek smartphoneen debekuak ezarri dituzte!
Mugikorrak Frantziako eskoletan 2010az geroztik debekatuta daude, Italian 2007az geroztik, eta
2024az geroztik hezkuntza-helburuetarako ere bai.
Beste zenbait herrialdetan ez dago debeku espliziturik, baina gomendio sendoak daude
smartphoneen eta beste gailu batzuen erabilera murrizteko.
Danimarkako ministro Tesfayek argudiatu zuen haurrak ez liratezela gehiago "sague esperimental digitalak" izan behar.
Orain berrikuspen sakon bat mahai gainean al dago?
Une honetan, eskoletako aplikazio digitaletan mundu mailako bira bat gertatzear dagoela pentsa liteke.
Hala ere, mugikorrak debekatzeak jada eragindako kaltea konpentsatzea ia ezinezkoa
dela erantzun du Teuchert-Noodt irakasleak.
Gure herrialdean sei eta hamar urte bitarteko haurrak jada telefono mugikor eta tabletekin hornituta dauden arren, ia
ezinezkoa da antsietatearen, depresioaren, isolamendu sozialaren eta ikaskuntza-nahasmenduen pandemia zabala saihestea.
Zigarreroekin, drogekin edo alkohol gogorrekin gertatzen den bezala – apaletan debekatu beharrean,
paketeetan ohartarazpen-etiketak inprimatzen dira edo mendekotasun-laguntza-lineak ezartzen dira.
Baina jada mendekotasunean daudenek ez dituzte abisu hauek kontuan hartzen – zuzen esateko – beren dosia besterik ez dute nahi.
Gauza bera gertatzen da droga digitalekin, adingabeek beren gailu digitalak kendu dizkietelako
gurasoei suizidioa edo hilketa mehatxatzen dietenean!
Orain, bi edo hiru belaunaldi jada literalki tonto bihurtu eta beren gaitasun intelektual eta askatasunak
lapurtu dizkietenez, unea al da aldaketa handia abiarazteko?
Zer zehazki bultzatu zituen herrialdeek eskoletan hedabide digitalen kontsumoa mugatzera?
Azkenik, adituek emandako ohartarazpenak eta Kla.TV-k urteetan zehar hainbat programatan
ohartarazi dituen arriskuak serio hartuko ote dira?
Hezkuntza ministerioek burura etorri al dira?
Ez utzi engainatzen!
2024ko amaieran, Alemaniako gobernu federalak jada eskolentzako norabidea ezarri zuen Digital Pact 2.0rekin:
2030erako, banda zabala, tableta eta smartphone gehiago egon beharko lirateke denon eskura – gailu digitalen eragin
oso negatiboen inguruko aurkikuntza zientifikoak gorabehera.
Hona hemen psikologo Albert Bidermanek 1956an egindako behaketa interesgarri bat.
Bere hain deitutako "koertzioaren diagraman", arrakastatsuak ziren pentsamendu-kontrol metodoak zerrendatu
zituen , borroka-preso errefusatzaileak lankide menperagarri bihurtzeko berrerabil daitezkeenak.
Neurri gupidagabeak hartu ziren, eta ondoren, jendea lasaitzeko, behin eta berriro kontentatu eta askatasun osoa eman zitzaien.
Ez al da gauza bera gertatzen orain hezkuntza sistema globalean?
Adimen Artifizialaren eragina gero eta adin-talde gazteagoetan eragina izaten hastea espero da.
Eta denek badakite adimen artifiziala ez dela hutsik gabekoa eta zabalki esaten den bezain adimentsua ez dela,
ikasleei gero eta gehiago irakasten zaie adimen artifizialak sortutako erantzunak onartzen.
Adimen artifiziala hezkuntzan gero eta gehiago txertatzen den heinean, kezka dago etorkizuneko belaunaldiek beren
analisi-gaitasunen ordez algoritmoetan oinarrituta, sakonagoak diren ariketa intelektualetan parte
hartzeko gaitasunik gabe geratzeko arriskua dutela.
Azken finean, ez dute AI erantzun baten azpiko prozesuak edo kontzeptuak ulertzen ikasten.
Neurobiologo Teuchert-Noodtek honi dagokionez ohiko behatze zorrotza egiten du:
Gaur egun, gazteen %90ek egunean sei ordu baino gehiago pasatzen dituzte beren smartphoneetan.
Laster psikopata batzuk bakarrik geratuko balira kalean ibiltzen, demokrazia ezabatzea ekarriko luke.
Tontakeria pixkanaka hedatzen doa eta agintariei obedientzia eskutik eskura doaz.
Jendeak hedabide digitaletara dedikatzen direnean, beren burua galtzeko arriskua dute.
Jada bere haurra hedabideei esposatzen badie, haurra galdua dago.
Beraz, nola aurre egin diezaiekegu gazteagoentzako oso kritikoak diren arrisku horiei?
Gobernu federalak eta hezkuntza ministerioek erabakitzen dutena modu mekanikoan onartzen jarraitu, eta azkenean
etxeko erabilerarako smartphoneak eta tabletak ere erostea?
Edo teknologia-elitearen adibidea jarraitu beharko genuke, haien seme-alabak medio digitaletatik urrun mantentzen dituztenena?
Kaliforniako Silicon Valleyn, milioika dolarren teknologia-industria eta Apple, Google, Amazon, Facebook eta
beste hainbat eragile nagusiren egoitza den lekuan, gazteak kontzienteki eskolara bidaltzen dituzte, non tabletak eta
ChatGPT ordez, arbelak, boligrafoak eta papera erabiltzen diren.
"iPad bateko aplikazio batek nire seme-alabei irakurtzen edo aritmetika hobeto egiten irakats
diezaiekeela pentsatzea barregarria da", dio Alan Eagle-k, Google-ko komunikazio zuzendari ohiak.