Hello, ang akong ngalan kay Heinz Pommer. Ako usa ka kwalipikadong pisiko ug nagtrabaho isip
teknikal nga editor ug teknikal nga draughtsman.
Ang akong presentasyon karong adlawa giulohan og:
Dili kalayo ni pagbungkag: Giunsa ni Pasquale Buzzelli pag-survive sa pagkaguba sa amihanang tore sa building.
Ang link sa mga slides makita sa ubos, sa unang slide, ug karon gusto namo ipadayag ang among tinuod nga
pagpasalamat sa pagtugot nga mahitabo kining presentasyon.
Ang unang pangutana nga natural nimong pangutan-on karon mao: Kinsa kaha kini si Pasquale Buzzelli?
Si Mr. Buzzelli, sa usa ka paagi, mao ang yawe nga saksi sa pagkaguba sa Twin Towers.
Sa amihanang tore, 15 ka tawo ang nakaluwas sa pagkaguba, apan si Pasquale Buzzelli ra ang naa sa medyo taas nga bahin sa building,
mga 80 metros ibabaw sa lebel sa kalsada, ug nakasaysay isip usa ka saksi sa iyang nakita unsay
nahitabo sulod sa tore ug giunsa kini pagkahugno.
Karong adlawa, gusto nakong ipatin-aw ngano nga nakaluwas siya sa paglitis.
Sa sinugdanan, usa ka mubo nga pambungad nga bidyo, nga nagsugod sa pahayag ni Mr. Buzzelli.
Samtang nag-ampo ko, nabuak ang bungbong ug nahugno ang salog, unya nagsugod ko'g nahulog. Ug niadtong higayona,
nasabtan nako: Ginoo ko, mao ni ang paagi nga ako mamatay.
Klaro kaayo nga makita ang nagahulog nga bukal sa materyal.
Pagkahuman sa paglabay, ang patindog nga mga segment karon nahulog pa-wala sa nag-ikot nga lihok.
Pagbantay, karon sa wala, ania sila nga mogawas gikan sa abog.
Karon, hulat lang usa ka gutlo, karon dinhi, ug pagkahuman niini ra unya nahugno patindog ang nahabilin nga estruktura sa tuo.
Ginganlan kining estruktura og Spire.
Alang sa kini nga unang slide, atong matino ang kinatibuk-ang termino: Kinsa si Pasquale Buzzelli?
Una, kinahanglan na nato biyaan ang daang balangkas sa diskusyon – kalayo o pagbungkag.
Kay kasagaran, kini nga pangutana nakadani na kanimo ug dili na nimo makaplagan ang kamatuoran kung dili kini kalayo,
dili usab ang kaugalingong gibug-aton, ug dili pud pagsabog.
Sa partikular, gusto nako gamiton kini nga lektura aron ipatin-aw ang duha ka punto pinaagi sa
paghulagway sa mga pisikal nga proseso nga nalambigit.
1. Ang tibuok kalibutan nga gidawat nga naratibo sa Kasadpan – nga ang tulo ka tore nahugno tungod sa kalayo
– usa ka klaro kaayo nga mailhan apan, katingalahan, gidawat sa tibuok kalibutan nga bakak.
2. Ang alternatibong media, ug labi na gayud ang grupo nga Architects and Engineers for
9/11 Truth (A&E) www.ae911truth.org, sayop.
Dili kini usa ka demolisyon sa konbensiyonal nga kahulugan.
Ang kambal nga tore gipukan sa lain nga proseso, nga mao ang pagbuto sa nakatutok nga mga gas sa trabaho gikan sa yuta.
Ug, sama sa krimen sa Covid, ang tukmang paghan-ay sa mga panghitabo nagpamatuod sa katingalahang teknikal nga kahanas.
Kini nga lektura nagpunting sa pagpatin-aw sa dinamika, i.e. sa pagpatin-aw sa sunod-sunod ug makita nga mga proseso.
Sa higayon nga masugdan, kining mga proseso modagan nga masabtan daan ug walay hunong, sama
sa "devil's marble run", sulod sa 30 ka segundo.
Ang payong termino para niining ikaduhang slide mao ang: Pagbiya sa balangkas sa diskusyon.
Unsaon nato pagbuto niini? Unsaon nato pag-gawas didto?
Karon atong susihon ang dinamika sa pagkaguba sa South Tower:
Sa habagatan nga tore, ang ibabaw nga bloke unang misulod sa ilawom ug sa samang higayon hinay-hinay nga mituyok gamay.
Unya kalit kini nga mihunong sa pag-ikot ug hingpit nga nabungkag sa ibabaw, nawala sa abog, nga sa ibabaw kay lawom kaayo itom
tungod sa na-vaporize nga puthaw ug sa ubos kay abohon-puti tungod sa gipis-pis nga
konkreto, sa ato pa, duha ka patong, duha ka kolor.
Atong timan-i alang niining slide: Adunay duha ka kolor nga patong sa abog ug nawala ang torque sa nahulog nga tumoy.
Usa pa ka hinungdanong bahin mao ang usa ka makaguba nga unahan nga naglihok gikan sa ibabaw paingon sa ubos
sa atubangan, usa ka matang sa balud sa pagbuto nga mibutho paubos sa gawas nga bungbong.
Kini nga nagalibot-libot nga atubangan sa pagkaguba ug ang usahay nga tagsa-tagsa nga paputok kasagaran masayop
nga giisip nga ebidensya sa sinabay nga pagsabog sa daghang libo ka tagsa-tagsa nga eksplosibo.
Bisan pa, kini usa ka padayon nga proseso; ang mga segment sa tore, nga gitukod gikan sa tagsa-tagsa nga
mga segment, mobulag tagsa-tagsa ug uban sa paglangan.
Ani-a ang usa ka video bahin niini:
Una, mubagsak ang tore, unya gipagawas ang sobra nga presyur ug ang balud sa pagkabigla mibyahe paubos.
Sa pagsumada niining slide 4: Adunay nagbiyahe nga shock wave sa atubangan.
Mahitungod sa dinamika sa pagkaguba sa Amihanang Torre:
Usa ka bungbong sa kalayo ang mubo nga mitungha gikan sa lungag sa amihanang tore sa wala pa ang
tumoy sa tore nga nagbarog pa milubog ug nabungkag.
Busa, bungbong sa kalayo, sa mubo nga pagkasulti.
Sa kana lang nga higayon gipagawas sa tibuok tore ang mga sangkap niini sama sa usa ka fountain, sama sa
makita dinhi, ug nabuka sa kilid – porma sa fountain.
Apan, kung tan-awon nato ang detalyadong bahin, ang pagpadako, ingon ani kini: ang tore gibuksan sa kilid sama sa
giputol sa kutsilyo, samtang usa ka bukal sa mga debris nagahulog na paubos sa porma nga parabolik gikan sa ibabaw.
Dili ka makalahutay sa ingon ana kung naa ka didto.
Ug bisan pa, nahitabo gayud kini, ang dili masabtan nga milagro, Ang Milagro sa Stairwell B.
Busa, para sa slide 7: Nahinumdom ka sa cutting effect.
Ang dinamika sa pagkaguba sa Building 7 lahi kaayo.
Ang Gusali 7 nagpagawas og baga nga itom nga aso sulod sa daghang oras hangtod kalit kini nga nahugno sa ulahing hapon.
Pipila ka segundo sa wala pa magsugod ang gawasnong pagkahulog, ang ibabaw nga estruktura nga gitawag og penthouse
nahugno, ug misulod ang kahayag gikan sa ibabaw pinaagi sa mga salamin; sa laing pagkasulti, nahimong hayag kini.
Sa kana lang nga higayon kalit ug walay pagdahom nga nahugno ang gusali, nga walay bisan gamay nga pagsukol gikan sa mga patindog
nga kolum sa asero sa sulod o gikan sa gawas nga façade. Sa laing pagkasulti, kalit nga
nangalaglag ang tanang estruktura nga nagdala sa karga.
Pagkahuman, mitumaw ang usa ka panganod sa kabute ug misaka kapin sa usa ka kilometro ug tunga paingon sa langit.
Ani-a ang usa ka mubo nga bidyo sa pagkahugno:
Ang gitas-on sa panganod sa kabute dali ra matagna pinaagi sa upat ka mga bilding sa World Financial Centre.
Kini nga mga bilding mga 200 ka metro ang gitas-on, dinhi sa tuo sa hulagway, 200 ka metro para sa mga bilding.
Busa, slide 8, yano nga generic nga termino: Ang ulap sa kabute ibabaw sa Building 7.
Karong adlawa, atong tan-awon panguna ang mga panghitabo sa Amihanan nga Torre – Torre A, WTC 1.
Mao kana ang tore nga adunay antena sa atop.
Labing interesado kami sa ika-22 nga andana.
Didto si Pasquale Buzzelli sa dihang nagsugod ang pagkaguba.
Nasayran nato gikan sa cross-section sa mga plano nga ang tore adunay kwadradong plano sa salog nga 64 metros sa 64 metros.
Ang gawas nga fasada usa ka grid nga steel mesh nga nagsilbi usab isip nagdala sa karga.
Ang sulod nga kerno hugis-parihabog ug naglangkob sa mga shaft sa elevator, mga yunit sa serbisyo, ug mga hagdanan.
Ang mga opisina lapad ug bukas tali sa sentro ug sa gawas nga fasada.
Labing importante para kanamo mao ang sentral nga lift shaft sa Freight Elevator 50.
Gipakita kini isip usa ka gamay nga dilaw nga kwadrado sa tunga, ingon man usab ang hagdanan B sa tuo, nga gipakita sa berde.
Adunay tulo ka hagdanan sa kinatibuk-an, apan ang hagdanan B ra ang among gikinahanglan.
Didto ang among yawe nga saksi sa oras zero.
Sa kini nga slide, karon, sa pagkasulti, nakaila na kita sa ika-22 nga andana.
Sa kilid nga panan-aw sa kinatibuk-ang plano, ingon ani ang hitsura sa kambal nga tore –
gusto nakong ipunting ang mosunod nga mga kinaiya:
1. Sa mga plano, ang arkitektural nga reperensiya nga punto zero naa 75 ka metro ang giladmon sa granite.
Gikan sa kini nga zero point nga perspektibo, ang tore 510 metros ang gitas-on.
Ang 400 metros magamit gikan sa lebel sa kalsada.
2. Ang sentral nga lift shaft numero 50 sa tunga, nga gipakita sa dilaw, kay 420 m ang gitas-on gikan sa ubos paingon sa taas
– nagpasabot nga kini moagi usab sa upat ka andana sa basement.
Kini ang labing importante nga teknikal nga elemento sa tibuok presentasyon.
Kini nga lift shaft naghubit sa agianan sa pagbuto sa tibuok tore.
Kana kaayo ka importante.
3. Para sa kini nga sentral nga freight lift 50, adunay dugang nga lungag sa granite, nga gitawag nga lift pit.
Mga unom ka metro ang giladmon niini.
Kini nga lungag nagsilbi usab nga nozel.
Apan hinumdumi kini karon: Ang lift shaft nagsilbi isip kanal sa pagbuto gikan sa ilawom paingon sa tuktok kaayo.
Sunod, ang parihabang internal nga estruktura, ang sulod nga kasingkasing, gipakita sa pula.
Ang sentral nga kinasuloran mao ang sub-elemento 1 sa istruktural nga analisis, ug ang
sub-elemento 2 mao ang gawas nga steel mesh grid.
Mas lig-on kaayo ang pagtukod niini kaysa sa usa ka ordinaryong atubangan.
4. Gibanabana nga 100,000 ka tonelada nga asero ug 400,000 ka tonelada nga salamin ug konkreto ang gigamit sa matag tore.
Nagpasabot kini nga ang kinatibuk-ang gibug-aton sa tore moabot sa tunga ka milyon ka tonelada.
Busa, aron isumada ang slide 10, ang kinatibuk-ang termino mao: Eruption channel 510
metros ang gitas-on gikan sa zero point.
Karon sa aktwal nga proseso sa paglaglag:
Mga napulo ka segundo sa wala pa nagsugod ang makita nga pagkaguba sa magkatupad nga tore,
narekord ang usa ka seismic nga pag-uyog sa matag kaso.
Tulo ka linog sa kinatibuk-an, dili duha.
Ang duha ka kusgan nga seismic nga signal klaro nga maikaton sa kambal nga tore.
Ang ikatulong pag-uyog, nga gipakita dinhi sa berde, mas gamay kaayo ug dili kini klarong maikarga sa Building 7, kay
wala kini gisundan sa pagkaguba, kondili sa paglitaw sa itom nga aso gikan sa mga alas 11 sa buntag paingon sa unahan.
Apan balik ta sa North Tower.
Ang pag-uyog ilawom sa amihanang tore mitala og 2.3 sa Richter scale.
Unya, wala'y tingog sulod sa napulo ka segundo.
Slide 11: Ang Linog
Bisan pa, 21 ka segundo pagkahuman niining linog, ang North Tower tan-awon eksakto sama niini:
Usa ka nagtindog, nagbula-bula nga bukal sa mga hugaw ug abog nga adunay itom nga bandila
sa ibabaw niini, nahimutang sa tunga-tunga.
Ug mao kana akong gitawag nga usa ka putok nga misulod sa tibuok building.
Ang makapahinam karon mao ang mubo nga panahon tali sa pag-uyog ug niining hilom nga napulo ka segundo.
Siguro adunay nahitabo nga usa ka butang nga labing misteryoso.
Sa kinatibuk-an, bisan pa, masulti na nga:
1. Ang naobserbahang dinamika sa pagkaguba dili tipikal para sa kalayo, kerosina, ug patay nga gibug-aton.
2. Dili usab kini tipikal alang sa mga cutting charge ug explosive charge, sama sa thermite o TNT.
Kini natural nga nagmugna sa pangutana: Unsa man ang atong buhaton karon?
Kinahanglan nato og bag-ong pamaagi.
Dili mahimong usa kini. Dili usab mahimong kana ang usa, kay kini supak sa mga obserbasyon.
Ang Ground Zero Model, o GZM, karon nagtuo nga adunay hataas nga enerhiya nga gisulod direkta ilawom sa mga tore,
partikular sa gihisgutan nga arkitektural nga zero point.
Kana kay 75 metros ang kalalum sa granite.
Una, atong hunahunaon nga usa ka hingpit nga kemikal nga proseso ug tantiyahon nga adunay 50 ka trak, nga ang
matag-usa nagdala og 20 ka tonelada sa substansiya X.
Kini katumbas sa kinatibuk-ang enerhiya nga labaw pa sa usa ka kiloton nga katumbas sa TNT.
Ug dako kaayo kana.
Busa hunahunaa ang 50 ka trak sa parkingan sa usa ka German nga motorway sa katapusan sa semana, nga
ang matag-usa nagdala og 20 ka tonelada nga karga.
Sa higayon nga kini nga enerhiya masiga ug mausab, kini kinahanglan nga makahimo og usa ka nagbuto nga itlog
ilawom sa tore, diin ang mga nagtrabaho nga gas nga nakagawas mosaka paingon sa tore pinaagi sa lift sa kargamento 50.
Apan nagpabilin gihapon ang pangutana: ngano man nga kining mga nagalihok nga gas adunay ingon ana ka grabe nga epekto sa
pagkaguba sa dihang sa sinugdanan misaka kini paingon sa taas pinaagi sa usa ka labi ka nipis nga kanal sa granite?
Giunsa man kana mahimo?
Busa, ania ang slide sa kinatibuk-an: Ang Ground Zero nga modelo nangutana, giunsa kini mahimo?
Busa, una nato pangutan-on ang batakang pisikal nga prinsipyo sa pagkaguba.
Unsa ang mahitabo sa usa ka gusali kung ang usa ka silid sa presyur sa gas nga naglangkob sa init
kaayo nga mga gas sa trabaho mosabog sulod sa gusali?
Atong hunahunaon ang mosunod: 1: Sumala sa prinsipyo ni Bernoulli – si Bernoulli usa ka Swiss nga pisiko, sa laing bahin,
busa pangumusta sa Switzerland – adunay negatibong presyur nga adunay epekto sa pagsuyop sa duol kaayo sa agos.
Makita nimo kini, pananglitan, sa usa ka tren nga nagdali-dali nga milabay.
Ang agos sa hangin makadala og mga butang palayo, gipahid kini paingon sa tren.
Dinhi sa tore, ang pagsabog mahitabo lamang kung mubungkag ang negatibong presyur, pananglitan tungod sa
kataas nga naabot o, sa laing bahin, tungod sa pag-abli.
Buod sa Slide 14: Epekto sa pagsuyop ug negatibong presyon
O, ingon nga sangputanan niini, pagkahuman makagawas ang plasma, pagkahuman makagawas ang
init nga mga gas, labaw sa konsiderasyon 2:
Kung sobra ka init kining mga gas nga gigamit sa pagtrabaho, dali ra nila gub-on ang estruktura sa building kung makagawas sila
sa ibabaw. Naghisgot kita bahin sa 4000 ka grado, 5000 ka grado.
Apan, kining natunaw nga estruktura bug-at kaayo ug mopugos paubos, nahulog paubos.
Kini nga masa karon nagpresentar og babag sa mosaka nga agos sa gas.
Kung 10% ra sa gibug-aton sa building ang gituohan, kini katumbas sa 50,000 ka tonelada nga nagahulog nga masa
o usa ka pyroclastic flow nga nagpadali gikan sa ibabaw.
Busa, usab: 50,000 ka tonelada sa init nga abog nga nagahulog gikan sa ibabaw ug usa ka sobra kainit nga
agos sa mga gas sa pagtrabaho nga mitama niini nga abog.
Martilyo ug yenggan, aron isulti, nga unya maglihok paubos nga mag-uban.
Sa kini nga kahimtang, simbolikong gipakita si Pasquale Buzzelli dinhi sa amihanang tore sa dilaw nga kahon.
Busa, slide 15, kinatibuk-ang termino: martilyo ug panday
Klaro na nga hingpit nga buwagon ang sulod nga kasingkasing sa tore.
Apan unsa man ang mahitabo sa gawas nga fasada, sa asero nga lambong?
Nakita namo ang nagalibot nga atubangan sa pagkaguba sa habagatan nga tore, ug mas sama sa
pagputol-putol o pagbungkag sa amihanan nga tore.
Ang duha ka pattern sa pagkaguba klaro kaayo nga lohikal, kay ang sa sinugdan hingpit nga patindog nga direksyon sa mga
gas nga nagagawas gikan sa trabaho nadirekta paabante ug busa mitama sa gawas nga atubangan sa bug-os nga kusog.
Ang pag-agos sa gas gikan sa amihanang tore mas paspas, mas daghan, ug mas kusgan kaysa sa gikan sa habagatang tore.
Nagpasabot kini sa lain-laing pamatasan, nga bisan pa niana gibase sa parehas nga prinsipyo.
Ani-a ang usa ka mubo nga animasyon para sa habagatang tore:
Misaka ang materyal gikan sa ubos, ug naa ang babag sa ibabaw. Busa kinahanglan nga makagawas ang presyur paingon sa kilid.
Busa, aron isulti kini diretso, slide 16: Kinahanglan lang nga buhian ang presyur.
Mahitungod sa gawas nga fasada, atong matagna nga ang agos sa gas kinahanglan motama nga patag gikan sa sulod sa labing gamay nga
tulin nga 100 metros matag segundo, kay ang mga tore gidisenyo alang sa tulin sa hangin nga moabot sa 300
kilometros matag oras. Mao kana ang 85 metros matag segundo.
Ang dugang nga pagkahuyang tungod sa kainit, siyempre, mapuslanon aron masiguro nga ang tibuok atubangan gayud mabungkag.
Makab-ot kini pinaagi sa natural nga pagpalapad sa plasma, ang mainit nga mga gas, sa ibabaw nga rehiyon atol sa pagbuto.
Sa ubos nga bahin, bisan pa, mas taas kaayo ang tulin sa pag-agos sa gas, kay kinahanglan pa kini mo-agi sa mubo nga
pagsaka, nga nagpasabot nga taas ang enerhiya sa paglihok niini ug mahimo'g makahatag og makaguba nga epekto.
Kini nga matahum nga drowing nagpakita sa tanang tulo ka tore – Building 7, WTC 1 ug WTC 2.
Nagpabilin kami sa parehas nga panan-aw 7, 1, 2.
Busa, slide 17 sa wala pa: Hingpit pa gihapon ang tanan. Ug slide 18 pagkahuman.
Mao kini ang parehas nga panan-aw pagkahuman sa katapusan sa proseso 7, 1, 2.
Ang WTC karon usa na ka tapok sa mga bato-bato, nga ang kaugalingong granite nga atubangan
nahigda sa ibabaw sama sa usa ka pula nga habol.
Ang palibot sa WTC 1 ug WTC 2 hingpit nga natabonan sa mga guho.
Ang gawasnong fasada naglukang paingon sa gawas ug nagbarug nga bahin sama sa panit sa gihiwa nga saging, uban sa plano
sa salog sa tagsa-tagsa ka tore nga naa sa tunga sa gawas.
Ang nahibilin nga mga L-porma nga estruktura sa gawas nga façade, nga nahimutang sa tumoy sa pana 2 para sa habagatan nga tore ug
sa tumoy sa pana 1 para sa amihanang tore, usab angay timan-an.
Kung atong palawigon pa gamay ang tumoy sa pana 1, makita nato ang usa ka gamay nga kupola, usa ka puti nga tumpok sa mga bato-bato,
hapit sa tunga-tunga sa plano sa yuta sa amihanang tore.
Karon mag-zoom in ta sa hulagway; pareho ra gihapon kini nga hulagway. Padako kini ug timan-i ang usa ka haligi
nga nag-awas paingon sa tuo sa kupola. Hinumdumi nato kana.
Ang L-porma nga nahabilin nga estruktura sa atubangan klaro usab nga makita: dinhi sa hulagway,
usa ka taas nga bahin ug usa ka mubo nga bahin.
Mao kini ang nahitabo sa amihanang tore, ug sa habagatang tore adunay nahabilin nga mga
estruktura nga eksaktong ingon niini ang porma.
Gikuha gikan sa yuta, ang kupola sa mga guho ug ang nag-inusarang haligi nga misidlak, nga among nabantayan.
Busa, ang mga slide 19 ug 20 sa kinatibuk-an mao ang: Adunay mga nahabilin nga estruktura.
Sa karon, magbuhat ta og mubo nga liko aron ipakita ang usa ka butang sa usa ka eksperimento sa balay.
Ingon sa pisiko nga si Richard Feynman nga husto kaayo miingon: "Walay kalabotan kung unsa ka maalamon,
kinsa ang naghimo sa hula o unsa ang ilang ngalan."
Kung dili kini mohaom sa eksperimento, sayop ang asumsyon. Mao ra kana ang importante.
Busa, una nato ipakita nga ang usa ka turret nga gihimo sa mga segment sa kwadradong tubo sa aluminium mabungkag
gikan sa ibabaw paingon sa ubos kung ang usa ka nakatutok nga agos sa hangin mosulod sa turret gikan sa ilawom.
Niining eksperimento, gamit ang mga 6 ka bar gikan sa nozzle sa air compressor.
Busa, mao ni ang unang eksperimento:
Usa ka segment human sa lain gipataas sa ibabaw tungod kay ang protektibong vacuum sa
tubo wala na ug ang airflow makalapad sa ibabaw.
Ang mga walay sulod nga kahon sa posporo nga nagbarog tupad sa toril nabati usab ang nagpalapad nga agos sa hangin
sa ibabaw, nga mobaliko sa usa ka kilid o mapalid-palid.
Importante nga hinumduman dinhi nga ang matag segment sunod-sunod gipataas piraso-piraso sa ibabaw uban sa airflow gikan sa ubos.
Ang pagkaguba dili magsugod sa ubos, sama sa kanunayng gihunahuna.
Busa tawga nato ang slide 21: Pagkaguba gikan sa ibabaw paingon sa ubos.
Ang among eksperimento sa balay kanunay nga mapabalik.
Sa lain nga setup, ang air stream usab nagbungkag sa usa ka turret nga gihimo sa mga segment sa kwadradong tubo nga
aluminyo gikan sa ibabaw paingon sa ubos, nga gipakita dinhi sa wala sa slide, i.e. ang ikaduhang eksperimento.
Busa makita nato kini pag-usab: dinhi, ang kuryente nag-agos paubos.
Apan, kung idugang nato ang cladding, sama sa gipakita dinhi sa tuo, gamit gihapon ang parehas nga foil, i.e. usa ka gawasnong
façade – sa kini nga eksperimento gamit ang mga metal nga plato nga gipahimutang gamit ang magnetic tape – makita nato nga:
Ang pahalang nga sangkap dili igo kusog aron itambog ang mga metal nga kard sa kilid.
Ang lateral nga pagpalapad sa hangin dili igo para niini.
Ang mga segment sa tubo nga aluminyo ra ang nagaliko-liko sa tore sama sa usa ka buhawi.
Itaas nako sila sa kamera sa usa ka gutlo. Ani-a kining mga metal nga kard.
Wala ko kahibalo kung makita ba nimo kini, apan ang mga kontur sa mga elemento sa System Truss naka-imprinta niini.
Busa mao ni ang ikatulong eksperimento: wala'y igo nga kusog aron mapalihok sa kilid kining
mga metal nga kard nga nakadugtong sa ingon ani.
Busa, ang payong termino para niining foil mahimong yano nga ilarawan ingon mga metal nga kard o, aron mas
elegante, mga elemento sa truss system sa façade. Mao kana ang teknikal nga termino niini.
Apan sa diha nga ibutang nato ang usa ka pambalanse sa shaft sa pagsabog, pananglitan usa ka gamay nga balde, kini nga masa sa
mubo lang nga panahon gipataas sa pa-ibabaw nga agos sa hangin.
Ginaguba niini ang shaft nga hinimo sa mga segment sa aluminium.
Ang masa karon nagsugod na sa pagkahulog ug gipaling ang padayon nga pagsaka sa hangin paingon sa gilapdon.
Ang mga metal nga kard, nga gilakip ra gamit ang magnetic tape, malampuson na karon nga napalupad sa
kilid sa hangin, gikan sa ibabaw paingon sa ibabaw.
Mao ni ang ika-upat ug katapusang eksperimento:
Sa mismong nozel, gihunong pag-usab ang balde ug gilansang pataas, nga siyempre walay pulos kung
ginapanig-ingnan ang mga proseso sa World Trade Centre.
Apan nasabtan na nimo ang prinsipyo, ug kini mahimong ipresentar nga mas maayo ug mas makumbinsing modelo
pinaagi sa paggamit sa mga sangkap gikan sa 3D printer.
Kana mahimong usa ka mapuslanong proyekto sa panukiduki alang sa usa ka maisugong unibersidad o bisan pa sa usa ka eskwelahan.
Usa ka estudyante ang nakahimo na og CAD nga modelo para nako nga mahimong i-print sa 3D printer o nga
gilangkoban sa luag nga pag-assemble sa mga Lego bricks kauban ang mga gi-print nga piyesa.
Syempre, dili gyud angay nga naay masangit atol sa ingon nga eksperimento.
Kinahanglan nga tukoron ang tanan nga sobra ka luag aron ang gamay nga kalainan sa presyur makaguba gayud sa modelo.
Sa kasubo, kini nga proyekto sa paghimo og gamit sobra kaayo ang pagka-gugol sa oras, busa wala pa kini
matuman. Mao na lang tingali ang prinsipyo sa building block.
Apan balik ta sa atong gamay nga kupola.
Makita nimo ang istorya sa media ubos sa keyword: The Miracle of Stairwell B – das Wunder von Treppenaufgang B.
Sulod sa gamay nga kupola, ang grupo ni Mickey Kross (14 ka tawo) ug si Pasquale Buzzelli nakaluwas sa pagkahulog nga 50
metros ug mibagsak sa ibabaw o sa luyo sa gamay nga kupola.
Busa, slide 25: Ang Milagro sa Stairwell B
Pagkahuman sa paglimpyo sa mga guho, mao ni ang hitsura sa likod niining kupola:
Ang hagdanan diin nakaluwas ang grupo uban ni Mickey Kross klaro kaayo nga makita dinhi. Usa kini ka gamay nga milagro.
Apan buo pa ang mga estruktura, busa nakaluwas usab ang mga tawo nga naa sa sulod niini.
Usa ka gamay nga milagro, apan medyo lohikal. Ikaw ug ako nakaluwas pud.
Ang istorya ni Pasquale Buzzelli, sa laing bahin, hapit na mahimong mahika: nahugno ang tore sa iyang ilawom
ug nahulog siya og 50 metros hangtod sa iyang kamatayon.
Wala siya patay sa bangga, apan mihulog siya nga malumo.
Dili siya napatay, dili usab gipisil sa mga guho, dili gisi-gisi sa mga pampasabog, dili gisunog sa thermite o
kalayo, dili gi-irradiate o giluto, ug dili gi-vaporisa.
Wala siya mabuta sa dunggan o mata. Bisan pa, miingon siya nga nakadungog siya og kusog nga
pag-ungol sa dihang nahulog siya og 50 metros.
Pagkahuman niadto, nawala na ang tore ug sa ibabaw niini mao ang asul nga langit.
Busa, aron isumada ang slide 26: Salamangka, mahika, ang hangtod karon dili masabtan
Ang mga pahayag ni Pasquale Buzzelli makapaikag kaayo kanako tungod kay kini nagtugma sa tanang mga
panghitabo nga gilauman sumala sa Ground Zero nga modelo.
Dili kini motugma sa mga eksplanatoryong modelo nga nag-ingon nga ang mga eksplosibo ug mga
ahente sa pagputol mao ang pangunang hinungdan.
Sa iyang libro nga "We All Fall Down," gihulagway niya ang mga hugna, ang mga lakang sa wala pa ug sa panahon sa pagkaguba.
Ug hinumdumi nga pirmi niyang gitumong ang mga segundo sa iyang naratibo.
Dili kini milisekundo, sama sa gilauman sa usa ka pagsabog.
Hinay kaayo ang tanan, sama sa usa ka bangungot.
Una, ang tore nagkurog. Nagsulat si Buzzelli, 'usa ka nagkadako nga kurog'.
Unya ang tore misugod og huyop sama sa buang. Siya misulat, a shaking machine.
Adunay kusog kaayong kasaba gikan sa ibabaw.
Didto ra mabungkag ang koneksyon sa bungbong ug hagdanan, ug ang mga raling gisi gikan sa bungbong.
Karon pa lang nagsugod ang mga bitak sa bungbong. Ug kini nga mga bitak hinay-hinay nga motubo.
Nagsulat si Buzzelli, "usa ka nagatubo nga bitak".
Kalit lang, nahugno ang tanang nagasuportang estruktura ug nahugno ang hagdanan, napuno sa abog ang tanan.
Sa mosunod nga pipila ka segundo, matumba si Buzzelli ug mabangga sa mga hugot nga butang nga naglibot-libot usab.
Bisan pa, kini bahín gisapupo ug napahinay sa kusog nga pagsaka sa hangin.
Nagsulat siya, "mga kusog nga hangin sa impyernong gininhawa; ang iyang lawas nagaliko ug nagaliko samtang naglutaw,
daw walay gibug-aton, sa usa ka makalilisang nga hangin".
Pagkahuman sa pagkahulog, adunay malumo nga pag-abot sa usa ka puthaw nga riles sa gitas-on sa ika-upat
nga andana human sa pipila ka segundo nga paglupad.
Si Buzzelli nakasinati lang og nabali nga bitiis pag-abot niya sa yuta.
Ang Slide 27 mahimong isumada ilawom sa ulohan: Ang Bangungot
Ug usa ka bangungot kini kung naa ka sa usa ka building ug kalit nga magsugod na nga mabungkag ang tanan.
Ang libro ni Pasquale Buzzelli gisulat sa usa ka emosyonal kaayo nga estilo, medyo gipabug-at ug usahay bisan
mapaluha. Apan, sa konteksto sa bugnaw ug matin-aw nga analisis, kinahanglan natong pangutan-on: Asa naa kinsa?
Sa laing pagkasulti, tukmang datos sa posisyon, presyur, tulin, oras, ug uban pa.
Bisan pa niana, ang libro usa ka hinungdanon nga elemento sa panukiduki sa 9/11, ang libro sa yawe nga saksi.
Sa dihang gipagawas ang mga gas sa trabaho, naa si Pasquale Buzzelli sa ika-22 nga andana ug ang grupo ni Mickey Kross
naa sa ika-4 nga andana, apan pareho silang naa sa hagdanan B.
Ang mga gas sa trabaho misaka sa tulin nga dili moubos sa 100 metros matag segundo, ug sa unang hugna tingali moabot pa gani sa
200 metros matag segundo, sumala sa makuha gikan sa mga sinyal sa interference, sa mga blackout,
ug sa live nga transmisyon gikan sa helikopter.
Ang mga koridor nga porma krus naglihok isip usa ka bakante sa kini nga punto, ug unya isip usa ka tig-apod-apod sa presyur.
Gisuyop ang materyal paingon sa tunga.
Apan, ang mga konkreto nga estruktura sa hagdanan wala pa makabuak sa mga puthaw nga haligi; hangtod karon, mga
bitak ra ang nahimo ug ang hagdanan ug mga bungbong mibagsak.
Busa, slide 28: Ang tig-apod-apod sa presyur, ang mga koridor
Unya slide 29: Ang bakante nga wanang
Dinhi, nagkagrabe ang kahimtang ni Pasquale Buzzelli samtang gipagawas ang mga gas nga
nagtrabaho sa wala pa makita nga guba ang tore.
Nagpadayon gihapon ang tanan sa sulod.
Dinhi klaro kaayo nga ang sentral nga lift shaft numero 50 medyo na-offset pa-sa kasadpan; dili kini sa tunga.
Sa kasukwahi, ang mga koridor nga porma og krus nagdagan sa tunga-tunga sa gusali.
Ang freight lift 50 naa tupad niini. Sama sa giingon, ang materyal karon gisuyop
paingon sa sentro, labi na pinaagi sa mga koridor.
Kini nga piho nga geometriya, ang pag-offset sa agianan sa pagbuto, nakaluwas sa kinabuhi sa mas gamay nga mga tawo sa tore
ug mao ang hinungdan sa pag-umol sa nahibilin nga mga estruktura sa gamay nga kupola ug sa
L-porma nga nahibilin nga mga estruktura sa façade.
Slide 30: Karun miabot na ang overprint.
Paglabay sa pipila ka segundo, ang sona sa hataas nga presyon misulod sa ika-22 nga andana.
Apan karon, naa na si Pasquale Buzzelli ilawom sa makamatay nga funnel.
Ang materyal gipagawas sa tanang direksyon, apan labi na sa kasadpan.
Sa katapusang hugna, gipagawas ang materyal sa gawas sa gamay nga kupola.
Gitan-awhan nako ang landing point ni Pasquale Buzzelli gamit ang gamay nga cyan nga kwadrado.
Nahimutang kini sa tupad mismo sa hagdanan B, sa tuo sa hulagway.
Klaro nga si Buzzelli milihok lang og pipila ka metro paingon sa timog-sidlakan.
Ani na usab ang duol nga panan-aw sa kahimtang sa dihang moagi sa sona sa presyur:
Ang potograpo nagtutok sa habagatan, ug klaro kaayo makita ang kasadpang bahin sa tore, nga mao
gyud ang direksyon diin gibalhin ang freight lift 50.
Sa kini nga direksyon, mas kusgan ang epekto sa pagsukod tungod kay mas duol ang atubangan sa agos sa enerhiya.
Kini nga gamay nga asimetria sa pamatasan o hulagway sa pagsabog busa gipasabot sa Ground Zero model – ug sa Ground
Zero model ra gayud. Wala'y lain nga modelo nga makab-ot kini.
Ug usab ang pangutana: Kinsa ang asa – karong higayona sa pagkaguba sa estruktura?
Sa hulagway, gisumbaran nako ang parabola sa fountain ug ang grabeng pagpagawas sa materyal
paingon sa kasadpan gamit ang abong mga tuldok.
Si Pasquale Buzzelli ug ang grupo uban ni Mickey Kross naa sa pikas bahin sa tore, sa sidlakan.
Ang mga internal nga kolum sa asero gikuha na ug gipikas-pikas samtang naglabay sila sa sona sa presyur.
Ang asero nga grid nga estruktura sa gawas nga façade guba sa mga segment o hingpit nga
nabungkag, usahay ingon usa ka tibuok, paingon sa gawas.
Apan – ang hagdanan ug mga pader nga konkreto nangahugno na.
Nakahulog si Buzzelli uban sa mga debris.
Nagpasabot kini nga si Pasquale Buzzelli kanunay naa sa ilawom sa sona sa presyur.
Ang libreng pagkahulog napahinay sa mga pagsaka sa hangin.
Ang gibanabana nga tulin sa pagkahulog kay 10 metros matag segundo.
Kana kay 36 ka kilometro matag oras. Nagpasabot kini nga ang oras sa pagkahulog sa 50 metros kay tibuok 5 ka segundo.
Busa, ang Slide 32 mahimong isumada ilawom sa ulohan: Ang Surfer sa 9/11
Mao kini ang usahay nga gitawag kang Pasquale Buzzelli tungod sa medyo taas nga gidugayon
sa pagkahulog o paglutaw sa niining mga gas.
Ang yawe nga mensahe ni Pasquale Buzzelli mao ang hinay-hinay nga pagkabali sa mga bungbong ug pagluag sa mga
koneksyon, ingon man ang proseso sa pagkahulog, nga molungtad lang og pipila ka segundo.
Kung dili, siya mismo ang buhing ebidensya sa proseso, sa epekto sa negatibong presyur sa palibot sa mga gas nga nagtrabaho
sa pagpusil, ug sa padayon nga paghinay sa pagkahulog.
Sipi: "Ug samtang nag-ampo ko, nabuka ang bungbong ug nahugno ang salog. Ug unya nagsugod ko'g nahulog,
ug niadtong higayona nasabtan nako: Ginoo ko, mao ni ang paagi sa akong kamatayon."
Nagpabilin ko sa posisyon sa fetus, nabati nako ang hangin nga sama sa sandblasting, nabangga ko, nakakita ko og mga silaw
sa kahayag gikan sa bangga sa mga butang nga mibangga kanako.
Sa usa ka gutlo lang, gitaas nako ang akong mga mata ug naglingkod lang didto, hingpit nga manhid, nagtan-aw sa asul nga langit.
Ani-a ang usa ka sipi gikan sa interbyu sa Ingles.
Ang yawe nga mensahe ni Mickey Kross mao ang gihulagway nga epekto sa paghila.
Ug unya ang hangin. Usa ka kaayo, kaayo kusgan nga hangin.
Ang akong helmet – misugod kini og pataas kanako gikan sa yuta, busa miyuko ko.
Sunod, mihunong ko sa pagyuko ug nangita sa hagdanan tupad sa barandilya, gipagamay nako ang akong kaugalingon kutob sa mahimo.
Ang akong helmet misugod og lupad gikan sa akong ulo. Nakalimot ko nga ikabit kini. Busa gikuha nako ang akong helmet.
Sa instinct, misulod ko sa kanto.
Aniya ang interbyu sa Ingles. Usa pa ka sipi.
Slide 34 sa mubo: Ang Hangin sa Torre
Ang tibuok dinamika sa pagkaguba – lakip na ang "mga milagro" – mahimong masabtan sa yano ug konsistenteng
paagi pinaagi sa pagdahom sa pagsabog sa nakatutok nga mga gas nga naglihok gikan sa yuta.
Karon, walay klarong rason nga ang alternatibong media mosupak niini nga solusyon nga husto sa pisikal, gawas lang sa:
Ang kahadlok sa mga magbabasa, ang kahadlok sa mga tawo nga tinuod kining pagpasabot – ug
ang ilang pagdumili sa pag-atubang sa isyu.
Sa Covid, dili kaayo kusgan kini nga pagdumili, kay ang posibilidad nga nasayop ang mga responsable
kanunay nagpabilin isip usa ka sikolohikal nga lungag.
Ang instinktibong pasangil: "Wala kini tuyo sa mga politiko nga ingon ana, wala nila kini gusto, wala sila kahibalo."
Aron matabangan ka nga malampasan kini nga kahadlok, nagdesinyo ko og lain-laing mga butang isip
panimulang hisgutanan sa pakig-istorya, nga mahimong tabang.
Kini mga tasa, mga dado, mga booklet ug uban pa.
Ania, pananglitan, ang usa ka booklet nga gitawag Physics Fear and Fun, nga nagpatin-aw sa pisika sa patindog
nga paglabay base sa gipiling kahitas-an sa North Tower.
Biro na na, usa ka tinago nga biro sa pisiko sa mga plano.
Dugang pa, gipakita ang usa ka kaayo makapaikag nga bidyo kung itandi sa ubang mga pagsabog.
Buod sa Slide 35: Ang negatibong panglantaw o ang naobserbahang negatibong panglantaw
Dugang pa, ang mga pangunang pisikal nga puzzle nga may kalabotan sa pagkaguba sa World Trade Centre mahimong
mapamubo ngadto sa unom ra ka mga pangutana, nga nagtugot nga kini ipakita sa mga nawong sa Rubik's cube.
Ipakita nako kini sa mubo.
Kini nga unom ka mga hilisgutan mao ang:
Ang impulso – mao kana, ang bukal sa abog sa Amihanang Torre uban sa momentum sa kilid nga nawong.
Ang enerhiya sa yuta – mao kana ang naobserbahang panahon sa pagpabugnaw nga tulo ka bulan.
Dinhi makita nimo ang kilid nga nawong nga Energy underground ug ang
mosaka nga mga panganod sa singaw sa hulagway.
Sunod, ang wala makuha nga torque sa habagatang tore nga atong gihisgutan – ang kilid nga nawong
mao ang Dili Pagpabilin sa Angular Momentum.
Ang mga nakaluwas sa North Tower nga atong gihisgutan – Ang mga nakaluwas mao ang kilid nga bahin.
Ang kalit nga pagdilaab sa mga sakyanan, nga kalit lang silang tanan nasunog, ug –
Ang init nga abog, i.e. ang pyroclastic nga agos ug ulap nga kabute ibabaw sa Building 7, nga misaka sa langit sa
ulahing hapon – kilid nga panan-aw Init nga abog.
Busa, bahin sa slide 36: Ang Mahiwagang Kuwadrado
Aduna pa, siyempre, daghan kaayong misteryo nga naglibot sa 11 Setyembre.
Busa gihulagway nako ang lain nga kubiko ug nasabtan nako nga halos tanan nga mga puzzle bahin sa pagkaguba sa World
Trade Centre mahimong mapakunhod sa 42 ka mga pangutana ra.
Nagpasabot kini nga mahimo silang ipakita sa usa ka kubiko nga makausab og porma, sama sa gipakita dinhi.
Lisod kini mailhan sa unang tan-aw – apan kini usa ka kubiko nga adunay lain-laing mga
kilid nga makahimo og mga katingalahang porma.
O dinhi, mao ni ang siradong kubiko. Ug kini nga kubiko mahimong ablihan ug naglangkob pa og dugang mga puzzle.
Mao kini ang nailhang eksternal nga mga nawong, apan kung ablihan nato kini, makita nato, pananglitan, ang
misteryo sa nag-agos nga metal o sa mga seismic nga signal.
Sama sa akong giingon, magamit nimo kini nga kubiko, ug ang matag hulagway usa ka dali ra ipatin-aw nga puzzle –
ug ang tanan magkahiusa sa maayong paagi, basta kahibalo ka unsaon pagtiklop pag-usab sa kubiko.
Busa makakat-on ka og daghang detalye pinaagi sa ingon nga mga dula sa dice. Ug bisan pa sa tanang mga dula, nagpabilin
nga lisod kaayo ma-access sa sikolohiya ang maong hilisgutan.
Ug dinhi gikuha nako ang panultihon ni Dr. David Hughes gikan sa University of Lincoln:
Ang paghunahuna sa posibilidad nga ang 9/11 usa ka krimen nga false flag nagkinahanglan nga balibaran sa mga
tawo sa Kasadpan ang mga batakang pagtuo nga gisulod sa ilang hunahuna sukad pagkahimugso.
Pero unsa gyud ba ang pasabot sa psychologically difficult to access?
Nagpasabot kini nga ang mga tawo mopalong sa ilang hunahuna, masuko, o modagan gawas sa kwarto
tungod kay dili na nila masabtan ang impormasyon.
Tungod kay gibati nila nga ang ilang pagsabot sa kalibutan giatake.
Mobalik ko ana.
Ug gitawag nako ang slide 37: Ang abilidad sa pagbag-o sama sa usa ka kubiko o, sa
kasagarang sinultian, Ang abilidad sa pagbag-o.
Importante kaayo sa unang lakang sa solusyon nga gipresentar niining lektyur nga tugotan ang posibilidad sa pagsabog.
Busa aron tugotan gayud ang hunahuna (!)
Ang kinaiya sa pagsulod sa enerhiya sa sinugdanan ikaduhang kahinungdanon.
Pananglitan, gilista nako ang 50 x 20 ka tonelada nga substansiya X, nga nagmugna sa gas pressure chamber.
Bisan pa, posible usab nga pipila ra ka bag (!) sa substansiya U ang gigamit, nga 120 kg ra.
Mas gamay kaayo, kaayo, kaayo na.
Apan, kini magpasabot nga ang proseso dili kemikal, kondili nukleyar.
Ang usa ka pagsulay sa pagburot magpamatuod sa kinaiya sa input sa enerhiya nga walay duhaduha ug matapos ang tanang panaglalis.
Sa bisan unsang kaso, dali ra kaayo masinkronisar ang proseso sa mga historikal nga
bidyo sa usa ka mubo nga animated nga pelikula.
Naghimo ko og 120 ka tagsa-tagsa nga mga hulagway para sa habagatang tore, alang sa proseso sa nukleyar.
Makita nato ang sulod sa tore, o makalusot pa gani kita niini, aron isulti.
Ang aktibadong likido nga sagol mosunog sa granite isip usa ka na-defer nga superkritikal nga reaktor nga
sistema sa mga 3,000 ka grado ug mosiga sa zero point.
Sa sulod sa napulo ka segundo, ang nagbuto nga itlog misaka paingon sa ibabaw.
Nahitabo ang usa ka pagbuto, nga sa sinugdanan misulod sa tore sa usa ka nakatutok nga paagi.
Ang spire nabungkag, nahugno ug nagsugod sa pag-ikot.
Ang evaporated iron mailhan isip itom nga abog, samtang ang konkreto nga pulbos puti.
Ang tore gipulpog gikan sa ibabaw paingon sa ubos.
Busa, slide 38 – ang importante dinhi mao: Gikan sa konbensiyonal nga pamaagi ngadto sa nukleyar nga pamaagi.
Busa makita nato nga ang mga proseso nga gihulagway sa Ground Zero nga modelo mahimong klaro nga
ipatin-aw bisan sa usa ka yano nga eksperimento sa balay.
Ug makita nato nga ang tanang obserbasyon nga gihimo sa lugar hingpit nga mohaom sa modelo o gani
gisuportahan pa kini niini, salamat sa mga video nga magamit.
Bisan pa niana, ang modelo sa Ground Zero kadaghanan usab gisalikway o gipasagdan sa alternatibong media.
Kini nga sikolohikal nga fenomena gibase sa dili masukod nga kadak-on sa krimen, sa mga propagandistikong kontra-narratibo
sama sa report sa NIST, sa kontroladong mga unibersidad ug gipalit nga mga siyentista, i.e. pakig-ambit sa sala – ug sa
gibug-aton sa mga tinuoray ug maayong tuyo nga mga tingog ug argumento nga supak sa modelo sa Ground Zero,
lakip na ang gikan sa alternatibong mga outlet sa media.
Sa ikaduhang kaso, ang duha ka pangunang argumento mao ang:
Walay hinungdanong kontaminasyon sa radyoaktibo. Ug –
Dili posible nga itago ang ingon nga krimen.
Sa katapusan, dili nimo maplano ug mapatuman ang ingon ani nga butang kung walay mosulti
og mga timailhan o magpahimangno sa publiko.
Apan, ang AI, o artipisyal nga intelihensiya, nagasulti og hingpit nga lain nga istorya dinhi.
Busa dinhi makita nato ang usa ka bag-ong butang, hingpit nga bag-o, isip usa ka kalamboan: ang papel sa alternatibong
media ug ang papel sa AI sa pagsulbad niining krimen.
Una, gusto nakong mobalik sa argumento: Dili kini posible tungod sa kakulang sa kontaminasyon.
Kung mangutana kita sa artipisyal nga intelihensiya bahin sa pagpatuman sa ingon nga proseso, mosulat ang ChatGPT – ani-a:
Ania ang usa ka hipotetikal nga komposisyon sa materyal alang sa usa ka sistemang pagbungkag nukleyar nga
gibase sa usa ka na-delay nga superkritikal nga reaktor.
Ang resipe medyo gipalong sa slide, kay ang importante mao ang Fallout bond.
Ug gisulat sa ChatGPT bahin niining maong bond sa pagkahugno:
Ang inisyal nga radyasyon naglangkob sa gamma ug neutron nga radyasyon.
Ug ang nahabilin nga radyasyon (alpha ug beta nga radyasyon gikan sa mga produkto sa fisyon
sa uranium) nakapugong sa abog sa mga debris.
Ug ang fallout bond kasagaran taas tungod sa pag-apil sa materyal sa evaporation core, diin nagsugod ang proseso sa granite.
Sa mubo, nagsulat si ChatGPT: Naga-andar kini, posible kini.
Busa, sa kinatibuk-an, alang sa tanan nga nangita sa kalinaw ug kamatuoran – palihug:
Palihug susiha ang mga argumento bahin sa pahayag: Walay hinungdanong kontaminasyon.
Medyo taas ang kontaminasyon sa Ground Zero. Kana usa ka kamatuoran.
Bisan pa, kini nga kamatuoran kanunay nga gitabonan, i.e. gisalikway pinaagi sa mga argumento.
Ang daghang mga first responder nga nag-antos sa kanser nagpaila usab sa ubos nga lebel ug dugay nga pagka-expose sa radyasyon,
gawas pa sa mga epekto sa asbestos ug mga makahilo nga aso.
Importante kaayo para sa slide 40, ang fallout bond nga gispecified sa AI.
Mahitungod sa ikaduhang argumento, "Dili posible nga itago ang ingon nga krimen," dili na gani kinahanglan nga
motumong sa labing sekreto nga Manhattan Project niadtong 1942, nga misangpot sa pagpalambo sa bomba atomika.
Sa pagpalambo sa naratibo bahin sa pagkaguba sa World Trade Centre pinaagi sa nukleyar nga proseso, kini sa tinuod nagdagan
sama sa usa ka hilo sa kasaysayan sa ika-11 sa Septyembre.
Ang naratibo nga Atomic Bomb orihinal nga tinuyo; klaro kini nga anaa.
Aniay pipila ka mga pananglitan:
Niadtong 1990, usa ka dula sa baraha nagtagna sa pagkaguba sa Twin Towers pinaagi sa usa ka atomikong bomba.
Ang card gitawag diay nga Terrorist Nuke.
Niadtong 1995, nagpahimangno si Benjamin Netanyahu sa iyang libro nga Fighting Terrorism sa pagkaguba sa WTC
pinaagi sa usa ka bomba nukleyar nga gipabuto sa mga Islamista.
Niadtong 1998, ang papel sa estratehiya sa Estados Unidos (Foreign Affairs, Bolyum 77, Blg. 6), uban sa kolaborasyon
ni Philip D. Zelikow, gisgutan ang maong hilisgutan isip usa ka pahimangno nga pananglitan. Ani-a ang usa ka panultihon:
Kung ang bomba nga nibuto ilawom sa World Trade Centre niadtong 1993 usa unta ka nukleyar, o epektibo nga
nakapakat sa usa ka makamatay nga pathogen, unya ...
Ug unya, anaa pa ang tanang drastikong lakang nga kinahanglan buhaton sa gobyerno aron mapanalipdan ang mga lungsoranon niini.
Lima ka adlaw pagkahuman sa hitabo, niadtong 16 sa Septyembre 2001, usa ka artikulo ang mitumaw sa Espanyol nga peryodiko El
Mundo nga nag-ingon nga tulo ka mini nga atomikong bomba ang napalit sa itom nga merkado sa gituohan
nga teroristang grupo – gispecify pa gani ang klase.
Sa mubo nga paglalahad, alang sa tanan nga nangita sa kalinaw ug kamatuoran:
Palihug susiha ang mga argumento bahin sa pahayag: "Wala gyud'y ebidensya sa posibleng paggamit sa
atomikong bomba sa paglaglag sa World Trade Centre."
Tinuod nga ang naratibo sistematikong giandam apan dayon gibyaan pabor sa usa ka mas humok nga bersyon.
Busa, ang makapahinam nga slide 41 isip usa ka payong nga termino: Naunang kahibalo ug giplanong pagpalambo sa naratibo
Ug ania na ang katapusang slide: Unsaon nato pagkuha sa kaos karon?
Hatagi kita og kaisog nga mapildi ang naratibo sa sikolohikal nga paagi.
Sa malipayong paagi, paggamit sa mga AI nga sistema nga nagtugot sa paglikay sa mga filter sa political
correctness ug makahatag og mga tubag nga dili maimpluwensyahan sa kultural nga mga impluwensya o mga gusto.
Apan bisan pa sa kaisog ug bisan pa sa mga AI nga sistema, bisan pa sa networking ug hinay-hinay nga
kolektibong pagmata, nanginahanglan kita og tabang.
Kay ang mga tawo nadani na ug padayon gihapon nadani sa tanang lebel.
Makatumang usab kini sa daghang mga kauban nga simpleng biktima lang sa usa ka dili
katuohan nga panikas nga wala gani nila masabti.
Sa mubo, ang pagdaog batok sa limbong nanginahanglan sa tabang sa tanan – labi na sa mga perpetrator batok
sa ilang kabubut-on niining dula ug gustong mohawa.
Dili lang nato angay makat-on og kaisog, kinahanglan usab nato makat-on og pagpasaylo
aron makagawas kita niini, alang sa kamatuoran.
Mas klaro nga ipakita nato nga nakita na nato ang sistema sa bakak ug nabungkag na nato kini, mas klaro nga isulti nato nga
adunay kaugmaon alang sa mga gustong mobiya, nga posible ang pagpasaylo, mas dali nga
mabungkag ang balay-balay sa mga baraha sa bakak.
Naglaum ko nga nakatabang kini nga presentasyon. Daghang salamat!