1
00:00:00,000 --> 00:00:03,808
Dumela, lebitso la ka ke Heinz Pommer. Ke na le
lengolo la thuto ea fisiks 'me ke sebetsa ke le

2
00:00:03,808 --> 00:00:06,875
mohlophisi oa tekheniki le moetsi oa litšoantšo tsa tekheniki.

3
00:00:06,875 --> 00:00:08,533
Nehelano ea ka kajeno e na le sehlooho se reng:

4
00:00:08,533 --> 00:00:16,166
Ha se mollo kapa ho heletsoa: Kamoo Pasquale Buzzelli
a pholohileng tshenyo ya tora e ka leboya ya moaho.

5
00:00:16,166 --> 00:00:22,389
Sehokelo sa li-slide se fanoe ka tlase, ho slide sa pele,
mme motsotsong ona, re rata ho hlahisa teboho ya rona e

6
00:00:22,389 --> 00:00:26,958
tswang pelong ka ho dumella nehelano ena hore e etsahale.

7
00:00:26,958 --> 00:00:33,666
Potso ea pele eo ka tlhaho u tla e botsa hona
joale ke: <i>Ena Pasquale Buzzelli ke mang?</i>

8
00:00:33,666 --> 00:00:38,791
Monghadi Buzzelli, ka tsela e itseng, ke
paki ya sehlooho ya tshenyo ya Ditora tse Pedi.

9
00:00:38,791 --> 00:00:45,284
Toring e ka leboea, batho ba 15 ba pholohile tshenyo, empa e bile
Pasquale Buzzelli feela ya neng a le hodimo haholo moahong,

10
00:00:45,284 --> 00:00:50,842
bohōle ba dimithara tse ka bang 80 hodima boemo ba
seterata, mme a kgona ho pheta jwalo ka paki ya mahlo se

11
00:00:50,842 --> 00:00:55,041
etsahetseng ka hare ho toring le kamoo e ileng ya wela kateng.

12
00:00:55,041 --> 00:00:59,166
Kajeno, nka rata ho hlalosa hore na hobaneng a pholohile nyeoeng.

13
00:00:59,166 --> 00:01:03,500
Ho qala, video e khutšoanyane ea
kenyelletso, e qalang ka polelo ea Monghali Buzzelli.

14
00:01:03,500 --> 00:01:11,231
Mme ha ke ntse ke rapela, lebota la phatloha mme mokato
wa phatloha, yaba ke qala ho wela. Mme ka nako eo, ka

15
00:01:11,231 --> 00:01:16,916
hlokomela: Modimo wa ka, ke ka tsela ena ke tlang ho shwa.

16
00:01:31,583 --> 00:01:35,833
Phallela ea thepa e oelang e bonahala hantle.

17
00:01:37,458 --> 00:01:43,750
Kamora ho feta, dikarolo tse emeng di wela ka
letsohong le letshehadi ka motsamao o bilohang.

18
00:01:43,750 --> 00:01:48,583
Hlokomela, hona leqeleng, ba hlaha lerōleng.

19
00:01:48,583 --> 00:01:59,875
Joale, ema motsotsoana, joale mona, ebe sebopeho
se setseng ka ho le letona se oa ka ho otloloha.

20
00:01:59,875 --> 00:02:04,583
Sebopeho sena se rehiloe lebitso la bosoasoi la Spire.

21
00:02:06,708 --> 00:02:14,333
Bakeng sa selaete sena sa pele, re ka hlalosa
polelo e akaretsang: <i>Pasquale Buzzelli ke mang?</i>

22
00:02:17,291 --> 00:02:23,500
Pele, jwale re tlameha ho tlohela moralo wa
kgale wa puisano – mollo kapa ho heletsa.

23
00:02:23,500 --> 00:02:29,439
Hobane hangata, o se o tshwerwe ke potso
ena mme o ke ke wa fumana nnete haeba e ne e

24
00:02:29,439 --> 00:02:33,416
se mollo, e se boima ba yona, kapa ho qhoma.

25
00:02:33,416 --> 00:02:41,458
Haholo-holo, ke rata ho sebelisa thuto ena ho hlakisa
lintlha tse peli ka ho hlalosa mekhoa ea tlhaho e amehang.

26
00:02:41,458 --> 00:02:46,524
1. Pale e amohelehang lefatšeng ka bophara ea Bophirimela – ea
hore litora tse tharo li ile tsa putlama ka lebaka la

27
00:02:46,524 --> 00:02:51,666
mollo – ke leshano le bonahalang ka ho hlaka, empa, ka
mokhoa o makatsang, le amohelehang lefatšeng ka bophara.

28
00:02:51,666 --> 00:02:58,830
2. Mecha ea phatlalatso e 'ngoe, haholo-holo
sehlopha sa Architects and Engineers for

29
00:02:58,830 --> 00:03:03,458
9/11 Truth (A&E) www.ae911truth.org, e fositse.

30
00:03:03,458 --> 00:03:08,708
E ne e se ho heletsoa ka mokhoa o tloaelehileng.

31
00:03:08,708 --> 00:03:16,250
Ditora tse pedi di sentsoe ka mokgwa o sele, e leng ho
phatloha ha digase tse matla tsa mosebetsi tse tswang fatshe.

32
00:03:16,250 --> 00:03:24,250
Mme, jwaloka botlokotsebe ba Covid, tatellano ya diketsahalo e
rerilweng ka hloko e paka boitsebelo bo hlollang ba botekgeniki.

33
00:03:24,250 --> 00:03:32,625
Thuto ena e shebane haholo le ho hlalosa tšebetso, ke
hore, ho hlalosa mekhoa e latellanang le e bonahalang.

34
00:03:32,625 --> 00:03:38,316
Hang ha li qadile, mekhoa ena e sebetsa ka
mokhoa o lebelletsoeng le o sa laoleheng, joalo ka

35
00:03:38,316 --> 00:03:43,500
"devil's marble run", nakong ea metsotsoana e 30.

36
00:03:43,500 --> 00:03:48,791
Lebitso le akaretsang la slaete ena ea
bobeli ke: Ho tloha morerong oa puisano.

37
00:03:48,791 --> 00:03:53,083
Re e phatlola joang? Re tsoa moo joang?

38
00:03:53,083 --> 00:03:56,583
Ha re hlahlobeng mekhoa ea tšenyo ea Tora e ka Boroa:

39
00:03:56,583 --> 00:04:02,833
Toraeng e ka boroa, karolo e kaholimo e ile ea qala ho
teba pele 'me ka nako e tšoanang ea biloha hanyenyane.

40
00:04:02,833 --> 00:04:09,389
Eaba ka tšohanyetso e khaotsa ho potoloha 'me ea qhaqhoha ka ho
feletseng karolong e kaholimo, ea nyamela lerōleng, le neng le le

41
00:04:09,389 --> 00:04:15,589
letšo le tebileng holimo ka lebaka la tšepe e fetohileng mouoane,
'me le le bosehla bo bosoeu tlase ka lebaka la konkreite

42
00:04:15,589 --> 00:04:19,750
e pshatlehileng, ke hore, mekhahlelo e 'meli, mebala e 'meli.

43
00:04:19,750 --> 00:04:25,405
Ha re hlokomele ntlha ena bakeng sa selaete sena: <i>Ho
ne ho e-na le lera la lerole la mebala e 'meli 'me

44
00:04:25,405 --> 00:04:30,000
matla a ho sothella a ntlha e oelang a ile a nyamela.</i>

45
00:04:31,500 --> 00:04:36,686
Tšobotsi e 'ngoe ea bohlokoa e ne e le moholi o senyang o neng o
tloha holimo ho ea tlase ka sefahlehong se

46
00:04:36,686 --> 00:04:41,833
ka pele, mofuta oa leqhubu la tšohanyetso le
neng le theohela fatše leboteng le ka ntle.

47
00:04:41,833 --> 00:04:48,517
Sehlohlolo sena se tsamayang sa timetso le liqhomane tse qaqolang
ka nakoana hangata li hloleha ho utloisisoa hantle,

48
00:04:48,517 --> 00:04:55,666
'me li nkoa e le bopaki ba ho qhoma ka nako e le 'ngoe ha
likhomo tse ngata-ngata tsa liqhomane tse ikemetseng.

49
00:04:55,666 --> 00:05:01,570
Leha ho le jwalo, ena ke tshebetso e tswelang pele;
ke feela hore dikarolo tsa tora, e hahilweng ka

50
00:05:01,570 --> 00:05:07,000
dikarolo tse ikemetseng, di arohana ka bonngwe mme ka tieho.

51
00:05:07,000 --> 00:05:10,875
Video e mabapi le yona ke ena:

52
00:05:10,875 --> 00:05:18,500
Pele, tora e a putlama, ebe khatello e
feteletseng e a lokolloa mme leqhubu la tšabo le theoha.

53
00:05:18,500 --> 00:05:25,500
Ho akaretsa selaete sa 4: Ho ne ho e-na le
leqhubu le tsamaeang la tšokelo ka pele ho moaho.

54
00:05:25,500 --> 00:05:28,291
Mabapi le mokhoa oa tšenyo ea Tora e ka Leboea:

55
00:05:28,291 --> 00:05:33,663
Lebota la malakabe le ile la hlaha ka nakwana
ka lesobeng la tora e ka leboya pele tlhōrō

56
00:05:33,663 --> 00:05:37,208
ea tora e ntseng e eme e teba ebe ea qhaqhoha.

57
00:05:37,208 --> 00:05:40,291
Kahoo, lebota la malakabe, ka bokgutshwane.

58
00:05:40,291 --> 00:05:46,712
Ke ka nako eo feela tora eohle e ileng ea phophotha
likarolo tsa eona joaloka seliba, joalokaha ho bonoa

59
00:05:46,712 --> 00:05:52,166
mona, 'me ea harakolla ka lehlakoreng – sebopeho sa seliba.

60
00:05:52,166 --> 00:06:01,418
Leha ho le jwalo, ha re sheba karolo e qaqileng, e leng kgatello,
e shebahala tjena: tora e sehilwe ka lehlakoreng jwaloka

61
00:06:01,418 --> 00:06:10,291
ha eka ke ka thipa, ha metsi a phatlohang a dithako a se a
ntse a wela tlase ka sebopeho sa parabola ho tswa hodimo.

62
00:06:10,291 --> 00:06:15,166
Ha o le moo ka hare, o ke ke wa pholoha ntho e jwalo.

63
00:06:15,166 --> 00:06:21,509
Empa leha ho le jwalo, ho ile ha etsahala,
mohlolo o sa hlaloseheng, Mohlolo wa Stairwell B.

64
00:06:21,509 --> 00:06:28,083
Kahoo, bakeng sa slide sa 7: O hopola phello ea ho seha.

65
00:06:28,083 --> 00:06:33,041
Mekhoa ea tšenyo ea Moaho oa 7 e ne e fapane haholo.

66
00:06:33,041 --> 00:06:41,666
Moaho oa 7 o ne o ntša mosi o motenya o motsho lihora tse
ngata ho fihlela o putlama ka tšohanyetso thapameng haholo.

67
00:06:41,666 --> 00:06:47,593
Metsotswana pele ho ho oa ha eona ka ho feletseng, karolo e
kaholimo ea moaho, e tsejoang e le penthouse, e ile ea putlama,

68
00:06:47,593 --> 00:06:54,666
'me khanya ea kena ka bongata ho tloha kaholimo ka lifensetere
tsa khalase; ka mantsoe a mang, ho ile ha khanya haholo.

69
00:06:54,666 --> 00:07:01,110
Ke ka nako eo feela moaho o ileng oa putlama ka tshohanyetso le
ka lepotlapotla, ntle le khanyetso efe kapa efe e tsoang ho

70
00:07:01,110 --> 00:07:07,240
litšiea tsa tšepe tse emeng ka ho otloloha tse ka hare kapa
ho sefahleho se kantle. Ka mantsoe a mang, karolo e 'ngoe

71
00:07:07,240 --> 00:07:11,125
le e 'ngoe e tšoereng boima e ile ea qhaqhoha ka tšohanyetso.

72
00:07:11,125 --> 00:07:14,185
Kamora moo, leru la makhasi le ile la theha mme
la nyoloha ho feta dikilomitara tse lekgolo

73
00:07:14,185 --> 00:07:16,291
le mashome a metso e mehlano ho ya sepakapakeng.

74
00:07:16,291 --> 00:07:20,375
Video e kgutshwane ya ho putlama ke ena:

75
00:07:52,625 --> 00:07:58,500
Bophahamo ba leru la khouto bo ka hakanyetsoa
habonolo ka meaho e mene ea World Financial Centre.

76
00:07:58,500 --> 00:08:07,750
Meaho ena e bophahamo bo ka bang limithara tse 200, mona ka
ho le letona setšoantšong, limithara tse 200 bakeng sa meaho.

77
00:08:10,541 --> 00:08:16,333
Kahoo, selaete sa 8, lentswe le akaretsang le
bonolo: 'Leru la hlampunye holim'a Moaho oa 7.'

78
00:08:16,333 --> 00:08:24,000
Kajeno, re tla sheba haholo-holo liketsahalo
tse etsahetseng Tora e ka Leboea – Tora A, WTC 1.

79
00:08:24,000 --> 00:08:27,208
Ke tora eo e nang le antenna marulelong.

80
00:08:27,208 --> 00:08:30,250
Re thahasella haholo mokato oa bo22.

81
00:08:30,250 --> 00:08:33,708
Pasquale Buzzelli o ne a le teng ha tshenyo e qala.

82
00:08:33,708 --> 00:08:38,823
Re tseba ho tsoa karolong e tšelang ea
meralo hore tora e ne e na le moralo oa fatše o

83
00:08:38,823 --> 00:08:41,875
sekwere, o boholo ba limithara tse 64 ka 64.

84
00:08:41,875 --> 00:08:47,833
Sebopeho se kantle se ne se entsoe ka letlowa la
tshepe le neng le boetse le tsheheditse boima.

85
00:08:47,833 --> 00:08:54,500
Khohlo e ka hare e ne e le khutlonnetsepa 'me e ne e
tšoere li-shaft tsa lifiti, li-unit tsa tšebeletso le litepisi.

86
00:08:54,500 --> 00:09:00,916
Libaka tsa liofisi li ne li pharaletse ebile li bulehile
lipakeng tsa karolo e bohareng le bokantle bona bo kantle.

87
00:09:00,916 --> 00:09:09,083
Se bohlokoa ka ho khetheha ho rona ke shafte
e bohareng ea lifti ea Elevator ea Thepa 50.

88
00:09:09,083 --> 00:09:14,173
Sena se bontšoa e le sekwere se senyenyane
se tšehla bohareng, hammoho le litepisi B

89
00:09:14,173 --> 00:09:16,708
ka ho le letona, tse bontšitsoeng ka botala.

90
00:09:16,708 --> 00:09:23,541
Ka kakaretso ho ne ho e-na le litepisi tse
tharo, empa ke litepisi tsa B feela tse re amang.

91
00:09:23,541 --> 00:09:29,916
Ke moo paki ea rona ea bohlokoa e
neng e le teng ka nako ea lefela.

92
00:09:29,916 --> 00:09:38,791
Ka selaete sena, joale, ka mantsoe a mang,
re se re <i>tloaelane le mokato oa bo22.</i>

93
00:09:38,791 --> 00:09:47,083
Pono e ka lehlakoreng ea moralo o akaretsang, litora tse peli
li shebahala tjena – ke rata ho totobatsa likarolo tse latelang:

94
00:09:47,083 --> 00:09:57,125
1. Meralong, ntlha ya motheo ya boqapi ba meaho
e botebong ba dimithara tse 75 ka hara granite.

95
00:09:57,125 --> 00:10:02,083
Ho tloha ponong ena ea ntlha e lefeela,
tora e bophahamo ba limithara tse 510.

96
00:10:02,083 --> 00:10:05,958
Meter e 400 e qala ho tloha boemong ba seterata.

97
00:10:05,958 --> 00:10:11,846
2. Setaete se bohareng sa ho phahamisa, nomoro 50 e bohareng, e
bontshitsweng ka mmala o mosehla, e bolelele ba

98
00:10:11,846 --> 00:10:18,583
dimithara tse 420 ho tloha tlase ho ya hodimo – ke hore, e
boetse e feta ka hara mekato e mene e ka tlasa lefatshe.

99
00:10:18,583 --> 00:10:22,083
Ena ke karolo ya botekgeniki ya
bohlokwahadi ho feta tsohle tsa nehelano ena.

100
00:10:22,083 --> 00:10:27,208
Shaft ena e phahamisang e hlalosa mosele
oa ho phatloha ho pholletsa le tora eohle.

101
00:10:27,208 --> 00:10:29,500
Seo ke sa bohlokwa haholo-holo.

102
00:10:29,500 --> 00:10:35,077
3. Bakeng sa lifti ena e bohareng ea thepa
50, ho na le sekoti se eketsehileng ka har'a

103
00:10:35,077 --> 00:10:37,833
granite, se tsejoang e le sekoti sa lifti.

104
00:10:37,833 --> 00:10:40,583
E ka ba limithara tse 6 botebo.

105
00:10:40,583 --> 00:10:43,666
Kheo ena e boetse e sebetsa joalo ka molomo.

106
00:10:43,666 --> 00:10:47,932
Empa hopola sena sa kajeno: <i>Shaft ea ho
phahamisa e ne e sebetsa e le kanale ea ho

107
00:10:47,932 --> 00:10:51,500
phatloha ho tloha botlaseng ho isa holimo-limo.</i>

108
00:10:51,500 --> 00:10:57,000
E latelang, sebopeho se ka hare se sebōpeho sa khutlonnetsepa,
khubu e ka hare, se bontšitsoe ka 'mala o mofubelu.

109
00:10:57,000 --> 00:11:02,850
Karolo e bohareng ke karolwana ya 1 ya tshekatsheko
ya sebopeho, mme karolwana ya 2 ya tshekatsheko ya

110
00:11:02,850 --> 00:11:06,083
sebopeho ke letlapa la terata la tshepe le ka ntle.

111
00:11:06,083 --> 00:11:11,041
E hahilwe ka tieo haholo ho feta
sefahleho se tlwaelehileng sa moaho.

112
00:11:11,041 --> 00:11:16,611
4. Ho ne ho sebedisitswe hoo e ka bang ditone
tse 100,000 tsa tshepe le ditone tse 400,000

113
00:11:16,611 --> 00:11:19,958
tsa khalase le konkreite kahong ya tora ka nngwe.

114
00:11:19,958 --> 00:11:27,791
Sena se bolela hore boima bohle ba tora bo
lekana le lithane tse halofo ea milione.

115
00:11:27,791 --> 00:11:33,190
Kahoo, ho akaretsa slide 10, polelo e
akaretsang ke: <i>Moqomo oa ho phatloha o bophahamo ba

116
00:11:33,190 --> 00:11:37,416
limithara tse 510 ho tloha ntlheng ea lefela.</i>

117
00:11:37,416 --> 00:11:42,208
Joale ho taba ea ts'ebetso ea timetso ka boeona:

118
00:11:42,208 --> 00:11:48,023
Hoo e ka bang metsotswana e 10 pele tshenyo e
bonahalang ya ditora tse pedi e qala, ho ile

119
00:11:48,023 --> 00:11:51,750
ha rekotwa thoromo ya lefatshe tabeng ka nngwe.

120
00:11:51,750 --> 00:11:55,583
Ho bile le dithoromo tse tharo kaofela, eseng tse pedi.

121
00:11:55,583 --> 00:12:01,250
Matshwao a mabedi a matla a tshisibalo ya lefatshe a ka
amahanngwa ka ho hlaka le ditora tse pedi tse tshwanang.

122
00:12:01,250 --> 00:12:08,843
Thothomelo ea boraro, e bontšitsoeng ka botala mona, e ne e le
nyenyane haholo 'me ha e ka ke ea amahanngoa ka ho hlaka le Moaho

123
00:12:08,843 --> 00:12:14,062
oa 7, kaha ha ea ka ea lateloa ke timetso,
empa feela ka ho hlahisoa ha mosi o motsho ho

124
00:12:14,062 --> 00:12:18,083
tloha hoo e ka bang ka 11 hoseng ho ea pele.

125
00:12:18,083 --> 00:12:20,458
Empa ha re kgutleleng Tora ya Leboya.

126
00:12:20,458 --> 00:12:25,791
Thothomelo e ka tlas'a tora e ka leboea
e lekantsoe ka 2.3 sekaleng sa Richter.

127
00:12:25,791 --> 00:12:31,458
Eaba ho ba le khutso bakeng sa metsotsoana e 10.

128
00:12:31,458 --> 00:12:35,000
Selaete sa 11: <i>Riqhoa ea Lefatše</i>

129
00:12:35,000 --> 00:12:43,500
Leha ho le jwalo, metsotswana e 21 kamorao ho tshitsipano
ena ya lefatshe, Tora ya Leboya e ne e shebahala hantle tjena:

130
00:12:43,500 --> 00:12:51,500
Letamo le emeng, le phophomang la matlakala le lerōle,
le nang le folakha e ntšo ka holimo, le le bohareng.

131
00:12:51,500 --> 00:12:58,833
Mme ke sona seo ke se bitsang ho phunya moaho kaofela.

132
00:12:58,833 --> 00:13:03,833
Se thabisang hona joale ke nako e khutšoanyane
lipakeng tsa thoromo le metsotsoana ena e 10 e khutsitseng.

133
00:13:03,833 --> 00:13:07,500
Ho tlameha hore ho etsahetse ntho e makatsang haholo.

134
00:13:07,500 --> 00:13:09,708
Ka bokgutshwanyane, leha ho le jwalo, ho se ho ka bolelwa hore:

135
00:13:09,708 --> 00:13:17,250
1. Mekhoa e bonoeng ea timetso ha e tloaelehe
bakeng sa mollo, peterole le boima bo shoeleng.

136
00:13:17,250 --> 00:13:25,791
2. Hape ha se tloaelehileng bakeng sa liqhomane tse sehang
le liqhomane tse phatlohang, tse kang thermite kapa TNT.

137
00:13:25,791 --> 00:13:29,541
Sena ka tlhaho se hlahisa potso: re etsa'ng hona joale?

138
00:13:29,541 --> 00:13:31,791
Re hloka mokhoa o mocha.

139
00:13:31,791 --> 00:13:38,791
E ke ke ya ba e le e le nngwe. E ke ke ya ba e le e
nngwe le yona, kaha sena se hanyetsana le ditemoso.

140
00:13:38,791 --> 00:13:46,338
Mohlala oa Ground Zero, kapa GZM, joale o nka hore ho na le
kenyo ea matla a phahameng ka kotloloho ka tlas'a litora,

141
00:13:46,338 --> 00:13:50,375
haholo-holo ntlheng e boletsoeng ea zero ea meralo ea kaho.

142
00:13:50,375 --> 00:13:54,166
Ke botebo ba dimithara tse 75 ka hara granite.

143
00:13:54,166 --> 00:14:00,676
Ha re qaleng ka ho nka hore ke ts'ebetso ea
k'hemistri feela 'me re hakanye literaka tse 50, e

144
00:14:00,676 --> 00:14:04,250
'ngoe le e 'ngoe e jere lithane tse 20 tsa ntho X.

145
00:14:04,250 --> 00:14:11,875
Sena se lekana le matla a ka
holimo ho kilotone e le 'ngoe ea TNT.

146
00:14:11,875 --> 00:14:13,958
Mme hoo ke thekisetsano e ntle haholo.

147
00:14:13,958 --> 00:14:20,350
Joale ak'u nahane ka literaka tse 50 lebaleng la ho
paka makoloi la tsela e kholo ea Jeremane ka mafelo-beke,

148
00:14:20,350 --> 00:14:24,291
e 'ngoe le e 'ngoe e nkile lithane tse 20 tsa thepa.

149
00:14:24,291 --> 00:14:32,225
Hang ha matla ana a hotetsoe mme a fetotsoe, a tlameha ka tsela e
itseng ho bopa lehe le phatlohang ka tlas'a tora,

150
00:14:32,225 --> 00:14:39,833
leo likhase tsa lona tse sebetsang tse phonyohang
li nyolohang ka tora ka har'a lifiti ea thepa 50.

151
00:14:39,833 --> 00:14:46,075
Empa potso e ntse e le teng: ke hobaneng ha digase tsena tse
sebetsang di na le tshusumetso e jwalo ya

152
00:14:46,075 --> 00:14:52,208
tshenyo ha qalong di phaphamala hodimo ka
hara mosele o mofuthu haholo o ka hara granite?

153
00:14:52,208 --> 00:14:54,500
Hoo ho ka etsahala joang?

154
00:14:54,500 --> 00:15:02,916
Kahoo, sena ke setšoantšo ka kakaretso: Mohlala
oa Ground Zero o botsa, sena se ka etsahala joang?

155
00:15:02,916 --> 00:15:07,500
Kahoo, pele re botsa ka molao-motheo oa tlhaho oa timetso.

156
00:15:07,500 --> 00:15:13,079
Ho etsahala'ng ka moaho ha kamore ea
khatello ea khase e nang le likhase tse chesang

157
00:15:13,079 --> 00:15:17,375
haholo tse sebetsang e phatloha ka hare ho oona?

158
00:15:17,375 --> 00:15:24,557
Ha re shebeng tse latelang: 1: Ho latela molao-motheo oa
Bernoulli – ka tsela, Bernoulli e ne e le setsebi sa fisiks sa

159
00:15:24,557 --> 00:15:29,566
Switzerland, kahoo re lumelisa Switzerland –
ho na le khatello e fokolang e nang le

160
00:15:29,566 --> 00:15:32,916
phello ea ho monya haufi-ufi le phallo ea metsi.

161
00:15:32,916 --> 00:15:36,750
O ka bona sena, mohlala, tereneng e fetang ka lebelo.

162
00:15:36,750 --> 00:15:43,083
Moya o phallang o ka isa lintho
hole, o di fefoletsa ho ya ka tereine.

163
00:15:43,083 --> 00:15:50,767
Mona toraeng, phatloha e etsahala feela ha khatello e
fokolang e putlama, mohlala ka lebaka la bophahamo bo

164
00:15:50,767 --> 00:15:55,541
fihletsoeng kapa, ka tsela e 'ngoe, ka lebaka la pulo.

165
00:15:55,541 --> 00:16:01,291
Kakaretso ea Slide 14: <i>Phello
ea ho monya le khatello e fokolang

166
00:16:02,875 --> 00:16:06,324
Kapa, ka lebaka la sena, kamora hore plasma e
phonyohe, kamora hore likhase tse chesang li

167
00:16:06,324 --> 00:16:08,916
phonyohe, ka hodimo ho ntlha ea bohlokoa ea 2:

168
00:16:08,916 --> 00:16:17,847
Ha digase tsena tse sebetsang di chesa haholo, di senya
hanghang sebopeho sa moaho ha di phonyoha sebakeng se kaholimo.

169
00:16:17,847 --> 00:16:23,625
Re bua ka dithempereitjhara tsa didigri tse 4000 le tse 5000.

170
00:16:23,625 --> 00:16:30,625
Leha ho le jwalo, sebopeho sena se qhibidihileng se
boima haholo mme se tla hatella tlase, se wela tlase.

171
00:16:30,625 --> 00:16:35,208
Bongata bona joale bo baka tšitiso phallong e nyolohang ea khase.

172
00:16:35,208 --> 00:16:42,179
Ha ho nahanoa hore e jara feela 10% ea boima ba moaho,
seo se bolela lithane tse 50,000 tsa boima bo oelang

173
00:16:42,179 --> 00:16:46,583
kapa phallo ea pyroclastic e potlakang ho tloha kaholimo.

174
00:16:46,583 --> 00:16:53,072
Kahoo, hape: lithane tse 50,000 tsa lerōle le
chesang le oelang ho tloha kaholimo le phallo e chesang

175
00:16:53,072 --> 00:16:57,000
haholo ea likhase tse sebetsang e otlang lerōle lena.

176
00:16:57,000 --> 00:17:02,708
Hamore le anivele, ha re ka rialo,
tse e-s'o-s'o e-eang tlase 'moho.

177
00:17:02,708 --> 00:17:12,500
Boemong bona, Pasquale Buzzelli o emetswe ka
tshwantshetso mona tora ya leboya ka lebokoseng le mosehla.

178
00:17:12,500 --> 00:17:18,041
Kahoo, selaete sa 15, polelwana e akaretsang: hamore le anivele

179
00:17:18,041 --> 00:17:23,500
Ho se ho hlakile hore khubu e ka hare ea
tora e tla qhaqholloa ka ho feletseng.

180
00:17:23,500 --> 00:17:27,750
Empa ho tla etsahalang ka
sefahleho se kantle, ka letlooa la tšepe?

181
00:17:27,750 --> 00:17:33,751
Re ile ra bona kotsi e neng e phalla e leketla
tora e ka boroa, 'me e ne e tšoana le selepe

182
00:17:33,751 --> 00:17:37,708
se sehiloeng kapa se hahohang tora e ka leboea.

183
00:17:37,708 --> 00:17:44,654
Mekhoa ena e 'meli ea timetso e utloahala ka ho hlaka, kaha tsela
eo qalong likhase tse tsoang li neng li leba

184
00:17:44,654 --> 00:17:51,583
holimo feela e kheloa hore e ye ka lehlakoreng, 'me ka
hona e otla bokantle ba moaho ka matla a feletseng.

185
00:17:51,583 --> 00:17:55,722
Phallo ea khase e tsoang tora e ka leboea e ne e le
potlakileng haholo, e le boima haholo ebile e na

186
00:17:55,722 --> 00:17:58,250
le matla a maholo ho feta e tsoang tora e ka boroa.

187
00:17:58,250 --> 00:18:04,375
Sena se hlalosa boitšoaro bo fapaneng, empa
leha ho le joalo bo thehiloe molokong o tšoanang.

188
00:18:04,375 --> 00:18:09,958
Mona ke setshwantsho se tsamayang
se sekgutshwane sa tora e ka borwa:

189
00:18:09,958 --> 00:18:18,833
Ntho e phahama ho tloha ka tlase, 'me tšitiso e ka
holimo. Kahoo khatello e tlameha ho phonyoha ka lehlakoreng.

190
00:18:18,833 --> 00:18:25,083
Kahoo, ka ho bua ka ho otloloha, selaete sa 16:
<i>Khatello e tlameha feela hore e lokolloe.</i>

191
00:18:25,083 --> 00:18:33,817
Mabapi le bokapele bo kantle, re se re ka hakanya hore phallo ea
khase e tlameha ho otla ho tloha ka hare ka ho batalala ka lebelo

192
00:18:33,817 --> 00:18:41,312
le tlase la limithara tse 100 ka motsotsoana, kaha litora li
ne li etselitsoe lebelo la moea le fihlang ho lik'hilomithara

193
00:18:41,312 --> 00:18:45,625
tse 300 ka hora. Seo ke limithara tse 85 ka motsotsoana.

194
00:18:45,625 --> 00:18:53,625
Ho fokola ho eketsehileng ka lebaka la mocheso, ehlile, ho
molemo ho netefatsa hore bokapele bohle bo hlile bo arohane.

195
00:18:53,625 --> 00:19:00,458
Sena se fihlellwa ka katoloso ya tlhaho ya plasma, e leng digase
tse chesang, ha di ntse di baleha ho tswa sebakeng se kahodimo.

196
00:19:00,458 --> 00:19:06,026
Karolong e ka tlase, leha ho le joalo, lebelo la phallo ea khase
le phahame haholo, kaha e tlameha ho hlola

197
00:19:06,026 --> 00:19:13,000
bophahamo bo bonyenyane, ho bolelang hore e na le matla a
mangata a motsamao 'me e ka ba le phello e senyang.

198
00:19:13,000 --> 00:19:20,500
Setshwantsho sena se setle se bontsha ditora
tsohle tse tharo – Moaho wa 7, WTC 1 le WTC 2.

199
00:19:20,500 --> 00:19:25,166
Re sala le pono e tšoanang 7, 1, 2.

200
00:19:25,166 --> 00:19:33,333
Kahoo, selaete sa 17 pele: <i>Ntho tsohle li
ntse li tiile.</i> Le selaete sa 18 ka mor'a moo.

201
00:19:33,333 --> 00:19:41,293
Mona ke pono e tšoanang kamorao ho
qetello ea ts'ebetso ea 7, 1, 2.

202
00:19:41,293 --> 00:19:47,458
WTC joale ke qubu ea lithako, 'me sefahleho sa eona sa
granite se paqame holimo ho eona joaloka kobo e khubelu.

203
00:19:47,458 --> 00:19:52,500
Sebaka se potileng WTC 1 le WTC 2 ke qhobosheane e feletseng.

204
00:19:52,500 --> 00:19:59,408
Sebopeho sa kantle se bulehile ka ntle, 'me karolo e 'ngoe ea sona
e leketlile joaloka letlalo la banana e ebotsoeng, 'me moralo

205
00:19:59,408 --> 00:20:03,916
oa mokato oa tora e 'ngoe le e 'ngoe o bohareng ba sona ka ntle.

206
00:20:03,916 --> 00:20:09,682
Hape ho bohlokoa ke meaho e setseng e bōpehileng joaloka L
karolong e ka ntle e ka pele, e fumanehang

207
00:20:09,682 --> 00:20:15,458
qetellong ea motsu 2 bakeng sa tora e ka boroa le
qetellong ea motsu 1 bakeng sa tora e ka leboea.

208
00:20:15,458 --> 00:20:21,886
Ha re ka lelefatsa pheletso ea motsu oa 1 hanyane ho feta, re ka
bona marulelo a manyenyane a chitja, qubu e tšoeu ea matlotlo,

209
00:20:21,886 --> 00:20:26,750
e batlang e le bohareng ba moralo oa fatše oa tora e ka leboea.

210
00:20:26,750 --> 00:20:34,051
Jwale re tla shebisisa setshwantsho; ke sona seo. Se
hodise mme o hlokomele tshepe e le nngwe e tswetseng

211
00:20:34,051 --> 00:20:38,208
ka ho le letona la dome. Ha re tlohe re hopola seo.

212
00:20:38,208 --> 00:20:42,549
Sebopeho se setseng se bōpehileng joaloka L sa
bokapele bo bonahala hape ka ho hlaka: mona

213
00:20:42,549 --> 00:20:47,000
setshwantshong, karolo e telele le karolo e kgutshwane.

214
00:20:47,000 --> 00:20:54,583
Ho ne ho le tjena ka tora e ka leboea, mme toreng e ka boroa ho
ne ho na le meaho e neng e setse e nang le sebopeho sena hantle.

215
00:20:54,583 --> 00:21:02,083
E nkiloe fatše, sekhurumelo sa matlotlo le tšiea e
le 'ngoe e hlahelletseng, tseo re li hlokometseng.

216
00:21:02,083 --> 00:21:10,208
Kahoo, li-slide tse peli 19 le 20 ka
kakaretso ke: <i>Ho na le meaho e setseng e teng.</i>

217
00:21:10,208 --> 00:21:18,583
Mothating ona, re tla kheloha hanyane ho
bontsha ntho e itseng tekong ea lapeng.

218
00:21:18,583 --> 00:21:23,705
Jwalokaha setsebi sa fisiksi Richard Feynman a bo hlalositse
hantle: "Ha ho na taba hore na o bohlale hakae, hore na ke

219
00:21:23,705 --> 00:21:26,708
mang ya entseng kgakanyo kapa hore na lebitso la hae ke mang."

220
00:21:26,708 --> 00:21:34,453
Haeba e sa tsamaisane le teko,
kgopolo-taba e fosahetse. Ke sona feela se bohlokwa.

221
00:21:34,453 --> 00:21:39,749
Kahoo, pele re bontsha hore torete e entsweng ka dikarolo tsa
diphaephe tsa aluminium tse sekwere e a

222
00:21:39,749 --> 00:21:45,074
qhaqhoha ho tloha hodimo ho ya tlase ha mowa o
phatsimeng o phunyeletsa torete ho tloha ka tlase.

223
00:21:45,074 --> 00:21:49,767
Tekong ena, ka khatello e ka bang li-bar tse 6
ho tsoa molomong oa mochini o hatellang moea.

224
00:21:49,767 --> 00:21:53,875
Kahoo teko ea pele ke ena:

225
00:21:53,875 --> 00:21:58,800
Karolo e 'ngoe ka mor'a e 'ngoe e phahamisoa ka
holimo hobane vacuum e sireletsang ka har'a

226
00:21:58,800 --> 00:22:01,458
phaephe ha e sa le eo, 'me moea o ka atoloha ka holimo.

227
00:22:01,458 --> 00:22:07,362
Mabokose a likhaba a se nang letho a emeng pela
torete le ona a utloa moea o phahammeng o atang,

228
00:22:07,362 --> 00:22:11,291
a sekama ka lehlakoreng le leng kapa a fokotsoa.

229
00:22:11,291 --> 00:22:17,458
Ho bohlokoa ho hlokomela mona hore karolo e
'ngoe ka mor'a e 'ngoe e phahamisetsoa holimo karolo

230
00:22:17,458 --> 00:22:20,750
ka karolo ka moea o phallang o tsoang ka tlase.

231
00:22:20,750 --> 00:22:25,708
Tšenyo ha e qale tlase, jwalo ka ha ho dula ho nahannwa.

232
00:22:25,708 --> 00:22:33,416
Kahoo, ha re re slaide 21 ke: <i>Tšenyo
e tlohang holimo e theohela tlase.</i>

233
00:22:35,500 --> 00:22:39,607
Teko ea rona ea lapeng e lula e hlahisoa ka mokhoa o tšoanang.

234
00:22:39,607 --> 00:22:45,958
Tlhophisong e 'ngoe, phallo ea moea e boetse e qhaqholla torete e
entsoeng ka likarolo tsa li-tube tsa aluminium tse khutlonnetsepa

235
00:22:45,958 --> 00:22:51,387
ho tloha holimo ho ea tlase, e bontšitsoeng mona ka
letsohong le lets'ehali ho slide, ke hore, teko ea bobeli.

236
00:22:51,387 --> 00:22:59,120
Kahoo re e bona hape: mona, motlakase o phalla o theohela tlase.

237
00:22:59,120 --> 00:23:04,078
Leha ho le jwalo, ha re eketsa sekoahelo, jwalo ka ha ho
bontshitswe mona ka ho le letona, re sebedisa foil yona eo,

238
00:23:04,078 --> 00:23:09,458
ke hore, sefahleho sa kantle – tekong ena ka dipoleiti tsa
tshepe tse tsitsitsweng ka theipi ya makenete – re bona hore:

239
00:23:09,458 --> 00:23:15,791
Karolo e rapameng e fokolang haholo hore e
ka akhela likarete tsa tšepe ka lehlakoreng.

240
00:23:15,791 --> 00:23:19,250
Keketseho ea moea ka mahlakoreng ha e lekane bakeng sa sena.

241
00:23:19,250 --> 00:23:24,458
Ke likaroloana tsa liphaephe tsa aluminium
feela tse bilohang ka tora joaloka khohola.

242
00:23:24,458 --> 00:23:31,833
Ke tla di phahamisa ka k'hamera ka
motsotsoana. Ke tsena dikarete tsa tshepe.

243
00:23:31,833 --> 00:23:39,833
Ha ke tsebe hore na o a e bona, empa dibopeho tsa
dikarolo tsa System Truss di hatisitswe hodima yona.

244
00:23:41,708 --> 00:23:46,013
Kahoo teko ea boraro ke ena: ha ho na matla a
lekaneng ho sutumelletsa likarete tsena tsa tšepe,

245
00:23:46,013 --> 00:23:49,666
tse hokahanngoeng ka tsela ena, ka lehlakoreng.

246
00:23:52,333 --> 00:23:59,693
Kahoo, lebitso le akaretsang la foil ena le ka hlalosoa feela e
le likarete tsa tšepe kapa, ho e beha ka

247
00:23:59,693 --> 00:24:07,958
bokhabane, likarolo tsa sistimi ea truss tsa
façade. Leo e ka ba lebitso la eona la tekheniki.

248
00:24:07,958 --> 00:24:14,671
Leha ho le jwalo, hang ha re beha boima bo lekanang hodima
mokoallo wa ho phatloha, mohlala, sekotlolo se senyenyane, boima

249
00:24:14,671 --> 00:24:18,416
bona bo phahamisoa ka nakwana ke phallo e nyolohang ya moya.

250
00:24:18,416 --> 00:24:22,250
Sena se senya shaft e entsoeng ka likarolo tsa aluminium.

251
00:24:22,250 --> 00:24:27,958
Hona joale boima bo qala ho oela mme bo koba phallo e
ntseng e nyoloha ea moea hore e tsamaee ka lehlakoreng.

252
00:24:27,958 --> 00:24:32,773
Likarete tsa tšepe, tse hoketsoeng feela ka theipi
ea makenete, joale li fefoluoa ka katleho ka

253
00:24:32,773 --> 00:24:36,083
lehlakoreng ke phallo ea moea, ho tloha holimo ho isa holimo.

254
00:24:36,083 --> 00:24:41,416
Kahoo, mona ke teko ea bone le ea ho qetela:

255
00:24:51,708 --> 00:24:57,222
Hantle moo molomong, bakete e emisoa hape ebe e
lahleloa holimo, e leng ntho e hlileng e se nang

256
00:24:57,222 --> 00:25:00,375
kelello ha ho etsisoa mekhoa ea World Trade Centre.

257
00:25:00,375 --> 00:25:07,887
Empa o utlwisitse motheo, mme ruri e ka hlahiswa
hamolemo haholo le ka mokgwa o kgodisang e le mohlala

258
00:25:07,887 --> 00:25:13,875
o sebedisang dikarolo tse tswang ho diprinta tsa 3D.

259
00:25:13,875 --> 00:25:20,583
Eo e ka ba morero oa lipatlisiso o molemo
bakeng sa univesithi e sebete kapa esita le sekolo.

260
00:25:20,583 --> 00:25:28,472
Moithuti o se a entse mohlala oa CAD bakeng sa ka o ka hatisoang
ka mechini ea 3D kapa o entsoeng ka litene tsa Lego tse

261
00:25:28,472 --> 00:25:33,833
kopantsoeng ka bobebe hammoho le likarolo tse hatisitsoeng.

262
00:25:33,833 --> 00:25:37,125
Ehlile, ha ho letho le lokelang ho
qhaqhoha nakong ea teko e joalo.

263
00:25:37,125 --> 00:25:42,875
Ntho tsohle li tlameha ho hahuoa ka mokhoa o sa tieang hoo
phapang e nyenyane ea khatello e hlileng e qhaqholohang mohlala.

264
00:25:42,875 --> 00:25:48,972
Ka bomalimabe, mosebetsi ona oa matsoho o nka
nako e ngata haholo, 'me ka lebaka leo ha o e-so

265
00:25:48,972 --> 00:25:53,125
phethahale. Ke phetho ka molao oa li-building block.

266
00:25:53,125 --> 00:25:56,225
Empa ha re kgutleleng ho dome ya rona e nyane.

267
00:25:56,225 --> 00:26:00,489
O ka fumana pale mecheng ea litaba tlas'a
lentsoe la sehlooho: <i>The Miracle of

268
00:26:00,489 --> 00:26:03,750
Stairwell B – das Wunder von Treppenaufgang B.</i>

269
00:26:03,750 --> 00:26:10,670
Ka hare ho sekoti se senyenyane se chitja, sehlopha sa Mickey
Kross (batho ba 14) le Pasquale Buzzelli ba

270
00:26:10,670 --> 00:26:18,583
pholohile ho wa ha dimithara tse 50 mme ba wela
hodima kapa kamorao ho sekoti se senyenyane se chitja.

271
00:26:18,583 --> 00:26:24,666
Kahoo, selaete sa 25: Mohlolo oa Stairwell B

272
00:26:24,666 --> 00:26:30,208
Kamora ho tlosa matlakala, sena ke kamoo ho neng ho
shebahala kateng ka morao ho sekoti sena se chitja:

273
00:26:30,208 --> 00:26:37,541
Litepisi moo sehlopha se ileng sa pholoha le Mickey
Kross li bonahala hantle mona. Ke mohlolo o monnyane.

274
00:26:37,541 --> 00:26:42,416
Empa meaho e ntse e tiile, kahoo le
batho ba ka hare ho eona ba pholohile.

275
00:26:42,416 --> 00:26:50,041
Mohlolo o monyane, empa ho na le kelello ka
tsela e itseng. Nna le wena re ka be re phetse hape.

276
00:26:50,041 --> 00:26:56,340
Pale ea Pasquale Buzzelli, ka lehlakoreng le leng, e
batla e tšoana le boselamose: tora e ile ea mo putlama

277
00:26:56,340 --> 00:26:59,916
ka tlas'a eena 'me a oa limithara tse 50 a hlokahala.

278
00:26:59,916 --> 00:27:04,750
Ha a ka a bolaoa ke ho thulana, empa o ile a wela ka bonolo.

279
00:27:04,750 --> 00:27:11,075
Ha a ka a bolawa kapa a pshatleha ke dithako, kapa a haholwa
ke diqhomane, kapa a tjheswa ke thermite kapa mollo, kapa

280
00:27:11,075 --> 00:27:14,500
a hlaselwa ke mahlaseli kapa a phehwa, kapa a fetolwa moya.

281
00:27:14,500 --> 00:27:20,245
Ha a ka wa ba le setholo kapa bofofu. Leha ho le
jwalo, o ile a tlaleha hore o utlwile modumo o

282
00:27:20,245 --> 00:27:23,416
moholo nakong eo a neng a wela dimithara tse 50.

283
00:27:23,416 --> 00:27:29,916
Kamora moo, tora e ne e nyametse mme ka hodimo
ho yona ho ne ho ena le lehodimo le leputswa.

284
00:27:29,916 --> 00:27:38,833
Kahoo, ho akaretsa slaete ea 26: <i>Boloi,
mohlolo, tse neng li sa hlalosehe ho fihlela joale</i>

285
00:27:38,833 --> 00:27:45,500
Lipolelo tsa Pasquale Buzzelli li nkhahla haholo
hobane li tsamaellana le liketsahalo tsohle tse

286
00:27:45,500 --> 00:27:49,208
ka lebelloang ho latela mohlala oa Ground Zero.

287
00:27:49,208 --> 00:27:55,708
Ha di tsamaelane le mehlala e hlalosang e bolelang
hore diqhomane le metsoako e sehang ke sesosa se seholo.

288
00:27:55,708 --> 00:28:03,500
Bukeng ea hae "We All Fall Down," o hlalosa
mekhahlelo, mehato pele le nakong ea timetso.

289
00:28:03,500 --> 00:28:09,416
Mme hlokomela hore kamehla o bua ka metsotswana paleng ya hae.

290
00:28:09,416 --> 00:28:14,122
Ha se milisekonte, joalokaha motho a ka lebella ka ho qhoma.

291
00:28:14,122 --> 00:28:17,669
Ntho tsohle li lieha, joaloka toro e mpe.

292
00:28:17,669 --> 00:28:23,695
Pele, tora e a thothomela. Buzzelli o
ngola, "thothomelo e ntseng e hola".

293
00:28:23,695 --> 00:28:29,188
Ebe tora e qala ho thothomela joaloka
motho ea hlanyang. O ngola, e thothomelang.

294
00:28:29,188 --> 00:28:32,541
Ho na le lerata le leholo le tsoang kaholimo.

295
00:28:32,541 --> 00:28:37,875
Ke ka nako eo feela kgokahano ya lebota le
ditepisi e robehang mme diraili di haholwa leboteng.

296
00:28:37,875 --> 00:28:44,143
Ke hona joale feela moo mapetso a qalang ho
hlahella leboteng. Mme mapetso ana a hola

297
00:28:44,143 --> 00:28:47,958
butle. Buzzelli o ngola, "petso e ntseng e hola".

298
00:28:47,958 --> 00:28:54,416
Ka tšohanyetso, meaho eohle e tšehetsang ea putlama 'me
litepisi lia oa, e tlatsa ntho e 'ngoe le e 'ngoe ka lerōle.

299
00:28:54,416 --> 00:29:01,125
Ka metsotswana e seng mekae e tlang, Buzzelli o a oa
'me o otloa ke lintho tse thata tse bileng li bilika.

300
00:29:01,125 --> 00:29:05,750
Leha ho le jwalo, e tsholetswa hanyane mme e
fokotswa lebelo ke meya e matla e nyolohang.

301
00:29:05,750 --> 00:29:09,851
O ngola, "mewane ya phefumoloho ya dihele; MMELE
WA HAE O POTOLOHANG LE HO SOPHELA ha a ntse a

302
00:29:09,851 --> 00:29:12,958
tswa, a bonahala a se na boima, MOLEMING O BOHLEHELI".

303
00:29:12,958 --> 00:29:17,780
Kamora ho oa, ho ba le ho fihla ka bonolo
holim'a bime ea tšepe boemelong ba mokato oa

304
00:29:17,780 --> 00:29:21,125
bone, kamora metsotsoana e seng mekae ea ho fofa.

305
00:29:21,125 --> 00:29:26,166
Buzzelli o robehetse leoto feela ha a fihla fatshe.

306
00:29:26,166 --> 00:29:30,625
Slide 27 e ka akaretswa tlasa
sehlooho se reng: <i>Toropo e Mpe</i>

307
00:29:30,625 --> 00:29:37,166
Mme ke toro e tshabehang ha o le ka mohahong
mme ka tshohanyetso tsohle di qala ho putlama.

308
00:29:38,875 --> 00:29:44,951
Buka ea Pasquale Buzzelli e ngotsoe ka mokhoa o amang maikutlo
haholo, o feteletseng hanyane, 'me ka linako tse ling o bile o ka

309
00:29:44,951 --> 00:29:49,507
etsang hore motho a lle. Leha ho le joalo, ha ho
tluoa tlhahlobong e pholileng le e sa sekameng,

310
00:29:49,507 --> 00:29:52,875
re tlameha ho ipotsa: Ke mang ea neng a le kae?

311
00:29:52,875 --> 00:29:59,083
Ka mantsoe a mang, lintlha tse nepahetseng
tsa boemo, likhatello, lebelo, linako, jj.

312
00:29:59,083 --> 00:30:05,125
Leha ho le jwalo, buka ena ke karolo ya bohlokwa
dipatlisisong tsa 9/11, e leng buka ya paki ya sehlooho.

313
00:30:05,125 --> 00:30:12,282
Ha digase tsa mosebetsi di ne di lokollwa, Pasquale Buzzelli o ne
a le mokatong wa bo22 mme sehlopha sa Mickey Kross se ne se le

314
00:30:12,282 --> 00:30:17,000
mokatong wa bo4, empa ka bobedi ba ne ba le ka hara stairwell B.

315
00:30:17,000 --> 00:30:23,135
Likase tse sebetsang li phophoma holimo ka lebelo la bonyane
limithara tse 100 ka motsotsoana, 'me mohatong oa pele mohlomong

316
00:30:23,135 --> 00:30:28,779
le ka limithara tse 200 ka motsotsoana, joalokaha ho ka
fihleloa qeto ho tsoa matšoaong a tšitiso, ho timetsoeng ha

317
00:30:28,779 --> 00:30:32,500
mabone le phatlalatso e phelang e tsoang helikopotareng.

318
00:30:32,500 --> 00:30:39,440
Lipheshella tse bōpehileng joaloka sefapano li sebetsa joaloka
sebōpi mona, 'me hamorao li sebetsa joaloka moabi oa khatello.

319
00:30:39,440 --> 00:30:42,333
Thepa e monngoa bohareng.

320
00:30:42,333 --> 00:30:48,805
Leha ho le jwalo, meaho ya konkreite e ka hara ditepisi
ha e eso robe dipilara tsa tshepe; ho fihlela jwale, ho

321
00:30:48,805 --> 00:30:53,079
thehile feela maqebeng mme ditepisi le mabota di theohile.

322
00:30:53,079 --> 00:31:00,125
Kahoo, selaete sa 28: <i>Mokabi oa khatello, liphaseje

323
00:31:00,125 --> 00:31:03,969
Ebe leqephe la 29: <i>Sebaka se se nang moea</i>

324
00:31:03,969 --> 00:31:12,666
Mona, maemo a mpefala ho Pasquale Buzzelli ha digase tse
sebetsang di lokollwa pele tora e senyeha ka ponahalo.

325
00:31:12,666 --> 00:31:15,319
Tsohle di ntse di etsahala kahare.

326
00:31:15,319 --> 00:31:23,583
Mona ho hlakile haholo hore shafu e bohareng ea lifiti ea
nomoro ea 50 e suthetseng hanyane ka bophirimela; ha e bohareng.

327
00:31:23,583 --> 00:31:28,541
Ka lehlakoreng le leng, liphaseje tse bōpehileng
joaloka sefapano li pholletsa bohareng ba moaho.

328
00:31:28,541 --> 00:31:38,083
Lifti ea thepa 50 e pela eona. Joalokaha ho boletsoe, thepa
joale e ntse e monngoa bohareng, haholo-holo ka liphasejeng.

329
00:31:38,083 --> 00:31:47,218
Sebopeho sena se ikhethang, ho sotheha ha kanale ea ho phatloha,
se pholosa maphelo a batho ba fokolang toraeng 'me ke

330
00:31:47,218 --> 00:31:56,750
sona se bakang ho thehoa ha meaho e setseng ea dome e
nyane le meaho e setseng e bōpehileng joaloka L ea façade.

331
00:31:58,458 --> 00:32:01,904
Slide 30: Hona joale ho tla khatiso e ka hodimo.

332
00:32:01,904 --> 00:32:08,083
Morao ho metsotswana e seng mekae, sebaka sa
khatello e phahameng se feta mokatong oa bo22.

333
00:32:08,083 --> 00:32:13,583
Empa motsotsong ona, Pasquale
Buzzelli o se a le tlas'a khoulo e bolaeang.

334
00:32:13,583 --> 00:32:17,166
Thepa e phatloha e ea mahlakoreng
'ohle, empa haholo-holo ka bophirimela.

335
00:32:17,166 --> 00:32:22,833
Mothating oa ho qetela, thepa e
ntšoa ka nqane ho koepana e nyenyane.

336
00:32:22,833 --> 00:32:29,666
Ke tshwaye sebaka seo Pasquale Buzzelli a
fihlang ho sona ka sekwere se senyenyane sa cyan.

337
00:32:29,666 --> 00:32:35,625
E fumaneha haufi-ufi le litepisi
B, ka ho le letona setshwantshong.

338
00:32:35,625 --> 00:32:42,083
Ho hlakile hore Buzzelli o ile a suthela ka
limaele tse seng kae feela ka borwa-botjhabela.

339
00:32:42,083 --> 00:32:47,458
Mona hape ke pono e haufi-ufi ea boemo
ha ho ntse ho feta sebakeng sa khatello:

340
00:32:47,458 --> 00:32:53,625
Motshwantshi o shebile borwa, mme lehlakore le ka
bophirimela la tora le bonahala ka ho hlaka, e leng hantle nqa

341
00:32:53,625 --> 00:32:57,458
eo ho ileng ha sutisetswa ho yona lifti ya thepa ya 50.

342
00:32:57,458 --> 00:33:02,916
Ka lehlakoreng lena, phello ea thipa e ne e le matla ho
feta hobane bokapele bo ne bo le haufi le phallo ea matla.

343
00:33:02,916 --> 00:33:11,753
Ka hona, ho se leka-lekane hona ho honyenyane mokhoeng kapa
pateroneng ea ho phatloha ho hlalosoa ke mohlala oa Ground Zero

344
00:33:11,753 --> 00:33:17,708
– ebile ke oona feela. Ha ho mohlala o mong o ka etsang sena.

345
00:33:20,666 --> 00:33:30,541
Mme hape potso: Hona joale, mang o ne
a le kae – nakong ea tšenyo ea moaho?

346
00:33:30,541 --> 00:33:39,250
Setšoantšong, ke tšoailitse parabola ea seliba le ho phatloha ho
feteletseng ha thepa ho leba bophirimela ka matheba a moputsoa.

347
00:33:39,250 --> 00:33:45,750
Pasquale Buzzelli le sehlopha se nang le Mickey Kross
ba karolong e ka mose ho tora, ke hore, ka bochabela.

348
00:33:45,750 --> 00:33:50,083
Dikhoulomone tsa tshepe tsa kahare di se di qhaqholotswe
mme di arotsoe ha di ntse di feta sebakeng sa kgatello.

349
00:33:50,083 --> 00:33:58,207
Sebopeho sa terata-rata sa tšepe sa bokantle ba moaho se
senyeha likarolo-karolo kapa se robeha ka ho feletseng,

350
00:33:58,207 --> 00:34:01,804
ka linako tse ling se robeha kaofela se lebile kantle.

351
00:34:01,804 --> 00:34:08,524
Empa – litepisi le mabota a konkreite li se li sekametse.

352
00:34:08,524 --> 00:34:11,791
Buzzelli o oa hammoho le matlakala.

353
00:34:11,791 --> 00:34:16,029
Sena se bolela hore Pasquale Buzzelli o
dula a le ka tlase ho sebaka sa kgatello.

354
00:34:16,029 --> 00:34:20,041
Ho thella ho potlakileng ho fokotsoa ke meea e phahamisang.

355
00:34:20,041 --> 00:34:23,541
Lebelo le hakantsoeng la ho oa ke
limithara tse 10 ka motsotsoana.

356
00:34:23,541 --> 00:34:28,568
Hoo ke lik'hilomithara tse 36 ka hora. Sena
se bolela hore nako ea ho oela bakeng sa

357
00:34:28,568 --> 00:34:33,583
limithara tse 50 ke metsotsoana e 5 e feletseng.

358
00:34:33,583 --> 00:34:40,166
Ka hona, Slide 32 e ka akaretswa tlasa
sehlooho se reng: <i>The 9/11 Surfer</i>

359
00:34:40,166 --> 00:34:46,520
Ena ke seo Pasquale Buzzelli ka nako e 'ngoe a
bitsoang ka sona ka lebaka la nako e batlang e le telele

360
00:34:46,520 --> 00:34:51,541
ea ho oa kapa ho phaphamala holim'a likhase tsena.

361
00:34:51,541 --> 00:34:57,656
Molaetsa o ka sehloohong oa Pasquale Buzzelli ke ho phatloha ho
liehang ha marako le ho thefuleha ha

362
00:34:57,656 --> 00:35:04,333
likhokahano, joalokaha ho hlalositsoe, le tšebetso ea
ho oa, e nkang metsotsoana e seng mekae feela.

363
00:35:04,333 --> 00:35:11,333
Ho seng jwalo, yena ka boyena ke bopaki bo phelang ba tshebetso,
phello ya kgatello e fokolang haufi le digase tse sebetsang tse

364
00:35:11,333 --> 00:35:15,862
phonyohang, le ho fokotseha ho sa kgaotseng ha lebelo la ho wa.

365
00:35:15,862 --> 00:35:22,102
Qotsulo: <i>"Mme ha ke ntse ke rapela, lebota la phatloha mme
mokato wa phatloha. Mme ka qala ho wa, mme ka nako eo ka

366
00:35:22,102 --> 00:35:25,958
hlokomela: Modimo wa ka, ke ka tsela ena ke tlang ho shwa."</i>

367
00:35:25,958 --> 00:35:31,289
Ke ile ka sala ke ikgokhotse, ka utlwa moya ona o matla
o kang wa lehlabathe, ka otlwa, mme ka bona masedi a

368
00:35:31,289 --> 00:35:34,833
kganya ka lebaka la ho thulwa ke dintho tse neng di nkotla.

369
00:35:34,833 --> 00:35:39,255
Ka motsotsoana o mokhuts'oane ka mor'a moo, ka
phahamisa mahlo a ka 'me ka lula feela moo, ke

370
00:35:39,255 --> 00:35:42,666
tsitsipetse ka ho feletseng, ke talimile leholimo le leputsoa.

371
00:35:42,666 --> 00:35:48,500
Mona ke qotso e tsoang puisanong ka Senyesemane.

372
00:36:33,208 --> 00:36:38,208
Molaetsa o ka sehloohong oa Mickey
Kross ke phello e hlalositsoeng ea ho hula.

373
00:36:38,208 --> 00:36:42,625
Mme ebe moya. Moya o matla haholo-holo.

374
00:36:42,625 --> 00:36:46,883
Helmete ea ka – e ile ea qala ho
mphohlolla fatše, kahoo ka khumama.

375
00:36:46,883 --> 00:36:53,993
Ka mor'a moo, ka khumama mme ka batla litepisi
pela moqhaka, ke itlanya ka hohle kamoo nka khonang.

376
00:36:53,993 --> 00:36:59,250
Helmete ea ka e ile ea qala ho fofa hloohong ea ka. Ke
ne ke lebetse ho e tlama. Kahoo ka tšoara helmete ea ka.

377
00:36:59,250 --> 00:37:02,666
Ka tlhaho ke ile ka ikatela k'honeng.

378
00:37:02,666 --> 00:37:07,833
Puisano ke ena ka Senyesemane. Qotso e 'ngoe.

379
00:37:35,958 --> 00:37:44,054
Selaete sa 34 ka bokgutshwanyane: <i>Moya Tora-ng>

380
00:37:44,054 --> 00:37:49,698
Mokhoa oohle oa ts'enyo – ho kenyeletsoa le "mehlolo" – o ka
hlalosoa ka bonolo le ka mokhoa o ts'oanang ka ho

381
00:37:49,698 --> 00:37:54,806
nahana hore ho bile le ho phatloha ha likhase tse
sebetsang tse matla tse tsoang ka tlas'a lefatše.

382
00:37:54,806 --> 00:38:04,948
Hona joale ha ho na lebaka le hlakileng leo mecha ea phatlalatso
e fapaneng e ka hananang le tharollo ena e nepahetseng, ntle le:

383
00:38:04,948 --> 00:38:15,512
Tšabo ea babali, tšabo ea batho ea hore tlhaloso ena e ka
'na ea e-ba 'nete – le ho hana ha bona ho sebetsana le taba.

384
00:38:15,512 --> 00:38:21,043
Ka Covid, kganelo ena ha e matla hakaalo,
kaha monyetla wa hore ba ikarabellang ba

385
00:38:21,043 --> 00:38:24,458
fositse o dula o le teng e le sekgobo sa kelello.

386
00:38:24,458 --> 00:38:34,083
Boikemelo ba tlhaho: "Boradipolotiki ba ne ba sa
rera jwalo, ba ne ba sa batle, ba ne ba sa tsebe."

387
00:38:34,083 --> 00:38:45,291
Ho thusa ho hlola tšabo ena, ke qapile lintho tse fapaneng tse
ka qalang moqoqo, tse ka sebetsang e le lithuso ntlheng ena.

388
00:38:45,291 --> 00:38:49,564
Tsena ke likopi, li-dice, libukana joalo-joalo.

389
00:38:49,564 --> 00:38:58,829
Mona, mohlala, ke bukana ena, Physics Fear and Fun, e
hlalosang fisiksi ea ho akhela ka ho otloloha ho

390
00:38:58,829 --> 00:39:04,333
ipapisitsoe le bophahamo bo khethiloeng ba North Tower.

391
00:39:04,333 --> 00:39:09,393
Ke motlae, motlae o patilweng wa borafisikisi meralong.

392
00:39:09,393 --> 00:39:16,708
Ho feta moo, ho bontšoa litšoantšo tse
thahasellisang haholo ha li bapisoa le liqhomane tse ling.

393
00:39:19,791 --> 00:39:26,875
Kakaretso ea Slide 35: <i>Maikutlo a
fosahetseng</i> kapa <i>maikutlo a fosahetseng a hlokometsoeng

394
00:39:29,632 --> 00:39:36,924
Ho feta moo, liphazili tse kholo tsa sebopeho tse amanang le
timetso ea World Trade Centre li ka fokotsoa ho

395
00:39:36,924 --> 00:39:43,927
ba lipotso tse tšeletseng feela, e leng se
etsang hore li ka bontšoa mahlakoreng a Rubik's cube.

396
00:39:43,927 --> 00:39:45,791
Ke tla e bontša ka bokhutšoanyane.

397
00:39:45,791 --> 00:39:48,791
Lihlooho tsena tse tšeletseng ke:

398
00:39:48,791 --> 00:39:55,584
Impulsi – ke hore, phallela ea lerōle ea Tora e
ka Leboea e nang le matla a motsamao a lehlakore.

399
00:39:55,584 --> 00:40:04,149
Matla a ka tlas'a mobu – ke hore, nako e
bonahalang ea pholiso ea likhoeli tse tharo.

400
00:40:04,149 --> 00:40:11,166
Mona o ka bona bokaholimo ba lehlakore 'Matla ka tlas'a
lefatše' le maru a mouoane a nyolohang setshwantshong.

401
00:40:11,166 --> 00:40:12,841
Ka mor'a moo, torque e sa fumanweng ya tora ya borwa eo re
buileng ka yona – bokaholimo ba lehlakore bo ka ba <i>Ho se

402
00:40:12,841 --> 00:40:14,487
Bolokehe ha Mosebeletsi wa Sekgutloana sa Sekgutloana sa
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa

403
00:40:14,487 --> 00:40:16,176
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa

404
00:40:16,176 --> 00:40:17,865
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa

405
00:40:17,865 --> 00:40:19,554
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa

406
00:40:19,554 --> 00:40:20,817
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa

407
00:40:20,817 --> 00:40:22,283
Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana sa Sekhutloana

408
00:40:22,283 --> 00:40:30,216
Baphonyohi Toraeng e ka Leboea eo re buileng ka
eona – Baphonyohi e tla ba sebakeng se ka lehlakoreng.

409
00:40:30,216 --> 00:40:36,791
Ho tuka ha likoloi ka tšohanyetso ka
malakabe, tse ileng tsa tuka kaofela hang-hang, 'me –

410
00:40:36,791 --> 00:40:43,979
Lerole le chesang, ke hore, phallo ea pyroclastic le leru la
khomo holim'a Moaho oa 7, le ileng la nyoloha leholimong thapama

411
00:40:43,979 --> 00:40:49,091
haholo – karolo e ka lehlakoreng ea <i>Lerole le chesang</i>.

412
00:40:49,091 --> 00:40:55,166
Kahoo, mabapi le slide 36: <i>Khubu ea Boselamose</i>

413
00:40:55,166 --> 00:41:00,583
Ho na le, ehlile, liphiri tse ling
tse ngata tse potileng la 11 Loetse.

414
00:41:00,583 --> 00:41:07,797
Kahoo ka etsa setšoantšo sa khutlo-tharo e 'ngoe 'me ka hlokomela
hore hoo e ka bang lipuzzle tsohle tse mabapi le timetso ea

415
00:41:07,797 --> 00:41:11,875
World Trade Centre li ka fokotsoa ho ba lipotso tse 42 feela.

416
00:41:11,875 --> 00:41:16,583
Sena se bolela hore li ka emeloa ka kiobe e ka
fetolang sebopeho, joalokaha ho bontšitsoe mona.

417
00:41:16,583 --> 00:41:24,344
Hantle, sena se thata ho se lemoha hang-hang –
empa e ne e le khutlo-tharo e nang le mahlakore a

418
00:41:24,344 --> 00:41:30,291
fapaneng a neng a ka nka libopeho tse khahlang haholo.

419
00:41:33,250 --> 00:41:41,666
Kapa mona, ena ke khutlo-tharo e koetsoeng. Mme
khutlo-tharo ena e ka buloa 'me e na le lipuzzle tse ling hape.

420
00:41:41,666 --> 00:41:48,934
Tsena ke bokaholimo bo tsebahalang bo kantle, empa
ha re bula sena, re bona, mohlala, sephiri sa

421
00:41:48,934 --> 00:41:54,625
tshepe e phallang kapa matshwao a tshebetso ya lefatshe.

422
00:41:54,625 --> 00:42:02,895
Jwalokaha ke boletse, o ka sebedisa k'habo ena, mme setshwantsho
se seng le se seng ke phazele e hlaloswang habonolo – mme

423
00:42:02,895 --> 00:42:08,666
tsohle di kopana hantle, ha feela o tseba ho mena k'habo hape.

424
00:42:08,666 --> 00:42:17,922
Kahoo o ka ithuta lintlha tse ngata ka lipapali tse joalo tsa
likereche. Leha ho le joalo, ho sa tsotellehe lipapali tsohle,

425
00:42:17,922 --> 00:42:22,796
taba ena e ntse e le thata haholo ho e utloisisa ka kelello.

426
00:42:22,796 --> 00:42:27,166
Mme mona ke qotsa Ngaka David
Hughes ho tswa Univesithing ya Lincoln:

427
00:42:27,166 --> 00:42:34,678
Ho nahana ka monyetla oa hore 9/11 e ne e le tlōlo ea molao ea
'false flag' ho hloka hore batho ba

428
00:42:34,678 --> 00:42:42,416
Bophirimela ba hane likhopolo-taba tsa motheo
tseo ba rutiloeng tsona ho tloha tsoalong.

429
00:42:42,416 --> 00:42:47,166
Empa hantle-ntle

430
00:42:47,166 --> 00:42:55,374
Sena se bolela hore batho ba tima, kapa ba halefa, kapa ba
tsoa ka phaposing hobane ba se ba sa utloisise tlhahisoleseding.

431
00:42:55,374 --> 00:42:59,291
Hobane ba utlwa eka kutlwisiso ya bona ya lefatshe e hlaselwa.

432
00:42:59,291 --> 00:43:02,344
Ke tla kgutlela ho seo.

433
00:43:02,344 --> 00:43:14,583
Mme ke bitsa slaete ya 37: Bokgoni ba ho fetoha jwaloka
khubu kapa, ka puo e tlwaelehileng, Bokgoni ba ho fetoha.

434
00:43:17,375 --> 00:43:25,881
Ho ne ho le bohlokoa hore mohato ona oa pele
tharollong e hlahisitsoeng thutong ena o lumelle

435
00:43:25,881 --> 00:43:30,859
monyetla oa hore ho ka ba le ho phatloha qalong.

436
00:43:30,859 --> 00:43:35,708
Kahoo ho dumella mohopolo (!) ho hang.

437
00:43:35,708 --> 00:43:38,654
Tlhaho ea kenyo ea matla qalong ha e bohlokoa hakaalo.

438
00:43:38,654 --> 00:43:47,416
Mohlala, ke thathamisitse ditone tse 50 x 20 tsa ntho X, e
leng se bakang ho thehoa ha kamore ea khatello ea khase.

439
00:43:47,416 --> 00:43:53,873
Leha ho le jwalo, ho ka nahannwa hape hore ho
sebedisitswe feela mekotla e mmalwa (!) ya

440
00:43:53,873 --> 00:43:57,912
motswako wa U, e leng dikhilograma tse 120 feela.

441
00:43:57,912 --> 00:44:00,392
Ke ho fokolang haholo, haholo, haholo.

442
00:44:00,392 --> 00:44:05,000
Leha ho le joalo, sena se ka bolela hore
tshebetso ha se ya khemikhale, empa ke ya nyutlelie.

443
00:44:05,000 --> 00:44:13,750
Kerešano ea teko e ne e tla paka mofuta oa kenyo ea
matla ntle le pelaelo 'me e felise likhang tsohle.

444
00:44:13,750 --> 00:44:20,833
Leha ho le joalo, tshebetso ena e ka hokahanngwa habonolo
le divideo tsa nalane filiming e kgutshwane e phelisang.

445
00:44:20,833 --> 00:44:27,493
Ke entse litšoantšo tse 120 tse ikemetseng bakeng sa
tora e ka boroa, bakeng sa ts'ebetso ea nyutlelie.

446
00:44:27,493 --> 00:44:33,250
Re ka bona ka har'a tora, kapa ho feta eona, ha re ka rialo.

447
00:44:37,208 --> 00:44:43,086
Motsoako o metsi o sebedisitsweng o tjha ka hara granite e
le tsamaiso e diehang ya reaktor e fetang tekanyetso, hoo e ka

448
00:44:43,086 --> 00:44:46,500
bang dikireng tse 3,000, mme o a tukela ntlheng ya lefeela.

449
00:44:46,500 --> 00:44:50,926
Ka metsotsoana e leshome, lehe le
phatlohang le chesa tsela ea lona ho ea holimo.

450
00:44:50,926 --> 00:44:54,726
Ho ba le ho phatloha, hoo qalong ho
phunyeletsang tora ka tsela e shebisisitsoeng.

451
00:44:54,726 --> 00:44:58,289
Tšupa e a qhaqhoha, ea putlama 'me ea qala ho bilika.

452
00:44:58,289 --> 00:45:02,750
Tšepe e pshelitsoeng e tsebahala e le lerōle
le letšo, ha phofo ea konkreite e le e tšoeu.

453
00:45:02,750 --> 00:45:07,625
Tora e pshatlehile ka ho feletseng ho tloha holimo ho isa tlase.

454
00:45:13,458 --> 00:45:21,958
Kahoo, selaete sa 38 – ntho ya bohlokwa mona ke: Ho
tloha mokgweng o tlwaelehileng ho ya mokgweng wa nyutlelie.

455
00:45:24,416 --> 00:45:31,359
Ka hona, re ka bona hore mekhoa e
hlalositsoeng ke mohlala oa Ground Zero e se e ka

456
00:45:31,359 --> 00:45:36,125
hlalosoa ka ho hlaka tekong e bonolo ea lapeng.

457
00:45:36,125 --> 00:45:42,293
Mme re bona hore ditemoso tsohle tse entsweng sebakeng
sa ketsahalo di tsamaellana hantle le mohlala kapa

458
00:45:42,293 --> 00:45:46,250
esita le ho o tshehetsa, ka lebaka la divideo tse teng.

459
00:45:46,250 --> 00:45:54,041
Leha ho le jwalo, mohlala wa Ground Zero le ona o hanwa
haholo kapa o hlokomolohuwa ke mecha ya phatlalatso e fapaneng.

460
00:45:54,041 --> 00:46:01,662
Ketsahalo ena ea kelello e thehiloe holim'a boholo bo ke keng ba
nahanoa ba tlōlo ea molao, holim'a lipale tse hanyetsanang tsa

461
00:46:01,662 --> 00:46:08,571
phatlalatso ea maikutlo tse kang tlaleho ea NIST, holim'a
liunivesithi tse laoloang le bo-ramahlale ba rekileng, ke hore,

462
00:46:08,571 --> 00:46:14,794
ho ba le seabo tlōlōng – le holim'a boima ba mantsoe le likhang
tse nang le morero o motle tse hanyetsang, ho

463
00:46:14,794 --> 00:46:21,458
kenyeletsoa le tse tsoang mecheng e meng ea
phatlalatso, khahlanong le mohlala oa Ground Zero.

464
00:46:21,458 --> 00:46:25,724
Tabeng ena ea morao, mabaka a mabeli a ka sehloohong ke:

465
00:46:25,724 --> 00:46:30,304
Ho ne ho se na tshilafalo e kgolo ya mahlaseli. Mme –

466
00:46:30,304 --> 00:46:34,064
Ho ke ke ha kgoneha ho pata tlolo ya molao e jwalo.

467
00:46:34,064 --> 00:46:43,416
Etsoe, o ke ke wa rera le ho phethahatsa ntho e tjena ntle
le hore motho e mong a fane ka lesedi kapa a lemosa setjhaba.

468
00:46:43,416 --> 00:46:49,375
Leha ho le jwalo, AI, bohlale ba maiketsetso,
e pheta pale e fapaneng ka ho felletseng mona.

469
00:46:49,375 --> 00:46:56,323
Kahoo mona re bona ntho e ncha, e ncha ka ho
feletseng, e le ntshetsopele: karolo ya mecha ya phatlalatso e

470
00:46:56,323 --> 00:47:01,000
meng le karolo ya AI ho rarolleng tlolo ena ya molao.

471
00:47:01,000 --> 00:47:07,000
Pele, ke kopa ho kgutlela ntlheng ya kgang: <i>Ha
ho kgonehe ka lebaka la ho hloka tshilafalo.</i>

472
00:47:07,000 --> 00:47:15,282
Ha re botsa bohlale ba maiketsetso ka ts'ebetsong
ea ts'ebetso e joalo, ChatGPT e ngola – ke ena:

473
00:47:15,282 --> 00:47:21,703
Mona o na le motsoako o nahanwang wa thepa bakeng sa
tsamaiso ya tshenyo ya nyutlelie e theilweng hodima

474
00:47:21,703 --> 00:47:26,041
tsamaiso ya reaktara e fetang tekanyetso e diehisitsweng.

475
00:47:26,041 --> 00:47:33,541
Resepi e fifalitsoe hanyane selaeteng,
hobane ntho ea bohlokoa ke kamano ea Fallout.

476
00:47:33,541 --> 00:47:37,500
Mme ChatGPT e ngola ka kgolagano ena ya ho putlama:

477
00:47:37,500 --> 00:47:41,458
Mahlaseli a pele a na le mahlaseli a gamma le a neutron.

478
00:47:41,458 --> 00:47:47,162
Mme mahlaseli a setseng (mahlaseli a alpha le
beta a tswang dihlahisweng tsa karohano ya

479
00:47:47,162 --> 00:47:51,166
uranium) a tshwerwe ka hara lerole la dithako.

480
00:47:51,166 --> 00:47:57,362
Mme kgokahano ya ho putlama ka kakaretso e phahameng ka
lebaka la ho kenyelletswa ha thepa karolong ya motheo ya ho

481
00:47:57,362 --> 00:48:00,958
pshatleha, moo tshebetso e qalileng teng ka hara granite."

482
00:48:00,958 --> 00:48:08,416
Ka bokgutshwanyane, ChatGPT e ngola: E a sebetsa, ho a kgonahala.

483
00:48:08,416 --> 00:48:12,549
Kahoo, ka kakaretso, ho batho bohle
ba batlang kgotso le nnete – ka kopo:

484
00:48:12,549 --> 00:48:19,736
Ka kopo, hlahloba mabaka a amanang le
polelo ena: Ho ne ho se na tshilafalo e kgolo.

485
00:48:19,736 --> 00:48:26,833
Kotloaelo e ne e phahamehile hanyenyane Ground Zero. Ke nnete.

486
00:48:26,833 --> 00:48:33,083
Leha ho le jwalo, ntlha ena e nnile ya
iphapanyetswa ka ho sa kgaotseng, ke hore, e hanwe ka mabaka.

487
00:48:33,083 --> 00:48:40,350
Bahlokomeli ba pele ba bangata ba kulang ka kankere ba
boetse ba supa ho pepesehela mahlaseli a sa kotsi haholo ka nako

488
00:48:40,350 --> 00:48:44,791
e telele, ntle le litlamorao tsa asbestos le mosi o chefo.

489
00:48:44,791 --> 00:48:52,208
Ke habohlokoa haholo bakeng sa slide
40, bond ea fallout e boletsoeng ke AI.

490
00:48:52,208 --> 00:48:59,906
Mabapi le kgang ya bobedi, "Ho ke ke ha kgoneha ho pata tlolo ya
molao e tjena," ha ho hlokahale ho bua ka Morero

491
00:48:59,906 --> 00:49:07,625
wa Manhattan wa sephiri se phahameng wa 1942, o
ileng wa lebisa ntshetsopeleng ya bomo ya athomo.

492
00:49:07,625 --> 00:49:13,427
Bakeng sa nts'etsopele ea pale mabapi le timetso ea
World Trade Centre ka ts'ebetso ea nyutlelie, ehlile e

493
00:49:13,427 --> 00:49:17,250
tsamaea joaloka khoele ho pholletsa le nalane ea la 11 Loetse.

494
00:49:17,250 --> 00:49:24,541
Pale ea 'Bomo ea Athomo' e ne e
reriloe qalong; e teng ka ho hlaka.

495
00:49:24,541 --> 00:49:27,083
Mehlala ke ena:

496
00:49:27,083 --> 00:49:34,007
Ka 1990, papali ea likarete e ne e boleletse esale pele
timetso ea litora tse peli tse tšoanang ka bomo ea athomo.

497
00:49:34,007 --> 00:49:38,458
Karete e ne e bitsoa ha e le hantle <i>Terrorist Nuke</i>.

498
00:49:38,458 --> 00:49:45,520
Ka 1995, Benjamin Netanyahu o lemosa bukeng ea
hae Fighting Terrorism ka timetso ea WTC ke

499
00:49:45,520 --> 00:49:50,166
bomo ea nyutlelie e qhomisitsoeng ke Maislamo.

500
00:49:50,166 --> 00:49:58,229
Ka 1998, pampiri ya leano la US (Foreign Affairs, Moqolo wa 77,
Nomoro ya 6), ka tshebedisano-mmoho le Philip D. Zelikow, e ile

501
00:49:58,229 --> 00:50:04,431
ya nka taba ena e le mohlala o tlhokomedisang. Mona ke qotso:

502
00:50:04,431 --> 00:50:10,277
Haeba bomo e ileng ea qhoma tlas'a World Trade
Centre ka 1993 e ne e le ea nyutlelie, kapa e ne e

503
00:50:10,277 --> 00:50:14,005
hasitse ka katleho kokwanahloko e bolaeang, joale ...

504
00:50:14,005 --> 00:50:21,923
Mme hape ho na le mehato yohle e matla eo mmuso o
neng o tla tlameha ho e nka ho sireletsa baahi ba ona.

505
00:50:21,923 --> 00:50:29,688
Matsatsi a mahlano kamora ketsahalo, ka la 16 Loetse 2001, ho ile
ha hlaha sengolwa koranteng ya Spain, El Mundo, se neng se bolela

506
00:50:29,688 --> 00:50:36,505
hore dibomo tse tharo tse nyane tsa athomo di ne di
rekisitswe mmarakeng o seng molaong ke sehlopha sa ditlokotsebe

507
00:50:36,505 --> 00:50:40,598
se belaellwang – esita le ho hlakisa mofuta wa tsona.

508
00:50:40,598 --> 00:50:43,551
Ka kakaretso, ho batlohi bohle ba kgotso le nnete:

509
00:50:43,551 --> 00:50:50,088
Ka kopo, hlahloba mabaka a amanang le polelo ena: <i>"Ha ho
mohla ho kileng ha e-ba le bopaki ba tshebediso e ka nnang ya ba

510
00:50:50,088 --> 00:50:54,622
teng ya bomo ya nyutlelie tshenyong ya World Trade Centre."</i>

511
00:50:54,622 --> 00:51:04,052
Ke nnete hore pale e ile ea lokisoa ka hloko, empa ea
qetella e lahliloe ho khethoa mofuta o bobebe ho feta.

512
00:51:04,052 --> 00:51:12,590
Kahoo, re fihla ho slaete e thabisang ea 41 e le sehlooho se
akaretsang: Tsebo e teng le nts'etsopele e reriloeng ea pale

513
00:51:12,590 --> 00:51:18,510
Mme mona ke slayde ya ho qetela: <i>Re
tswa jwang moferefereng ona jwale?</i>

514
00:51:18,510 --> 00:51:24,971
A re be le sebete sa ho hlola pale kelellong.

515
00:51:24,971 --> 00:51:34,381
Ka boithabiso, ho sebedisa ditsamaiso tsa AI tse dumellang hore
di-filter tsa ho nepahala ha dipolotiki di tlolwe le tse ka

516
00:51:34,381 --> 00:51:39,954
fanang ka dikarabo tse sa susumetswang ke ditloha kapa dikgetho.

517
00:51:39,954 --> 00:51:45,788
Empa ho sa tsotellehe sebete le litsamaiso tsa
bohlale ba maiketsetso, ho sa tsotellehe marang-rang

518
00:51:45,788 --> 00:51:49,255
le ho tsoha ha sechaba ka butle, re hloka thuso.

519
00:51:49,255 --> 00:51:53,508
Hobane batho ba qetetse ba bileng ba
ntse ba tswella ho thetswa maemong ohle.

520
00:51:53,508 --> 00:51:58,163
Sena se sebetsa hape le ho bafani ba bangata ba
thusang, bao e leng mahlatsipa feela a morero oa

521
00:51:58,163 --> 00:52:01,785
bomenemene bo makatsang oo le bona ba sa o utloisiseng.

522
00:52:01,785 --> 00:52:08,498
Ka bokgutshwanyane, ho hlola thetso ho hloka thuso ya bohle
– haholoholo thuso ya ba e leng <i>batlodi ba molao kgahlanong

523
00:52:08,498 --> 00:52:12,236
le thato ya bona</i> papading ena mme ba batlang ho tswa.

524
00:52:12,236 --> 00:52:21,522
Ha rea lokela ho ithuta sebete feela, empa rea lokela hape ho
ithuta tšoarelo e le hore re tsoe ho sena, ka lebaka la 'nete.

525
00:52:21,522 --> 00:52:29,221
Ha re ntse re hlakisa hore re bone ka nqane ho tsamaiso ena ea
mashano le hore re se re e fihlile, ke moo re bolelang ka ho

526
00:52:29,221 --> 00:52:35,606
hlaka hore ho na le bokamoso bakeng sa ba batlang ho
tloha, hore tšoarelo e a khoneha, le hore ntlo ea

527
00:52:35,606 --> 00:52:39,366
likarete ea mashano e tla putlama kapele le ho feta.

528
00:52:39,366 --> 00:52:46,307
Ke tšepa hore nehelano ena e bile le thuso. Kea leboha haholo!

