1
00:00:00,000 --> 00:00:03,666
Molo, igama lam ndinguHeinz Pommer.
Ndine-degree kwi-physics kwaye ndisebenza

2
00:00:03,666 --> 00:00:06,875
njengomhleli wezobuchwepheshe nomzobi wezobuchwepheshe.

3
00:00:06,875 --> 00:00:08,533
Intetho yam yanamhlanje inesihloko esithi:

4
00:00:08,533 --> 00:00:16,166
Akuzange kuvuthe, akuzange kubhidaniswe: Indlela uPasquale
Buzzelli asinde ngayo ekutshoneni kwenqaba esemantla yesakhiwo.

5
00:00:16,166 --> 00:00:22,407
Ikhonkco leeslayidi lifumaneka ngezantsi, kwislayidi
yokuqala, kwaye ngeli xesha, singathanda ukuvakalisa umbulelo

6
00:00:22,407 --> 00:00:26,958
wethu onyanisekileyo ngokuvumela le ntetho ukuba yenzeke.

7
00:00:26,958 --> 00:00:33,666
Umbuzo wokuqala oza kuwubuza ngokwendalo ngoku
ngulo: <i>Ungubani lo uPasquale Buzzelli?</i>

8
00:00:33,666 --> 00:00:38,791
UMnu Buzzelli, ngandlel' ithile,
ngumngqina osisonglo ekutshon'eni kwee-Twin Towers.

9
00:00:38,791 --> 00:00:45,010
Kwinqaba esemantla, abantu abali-15 basinda kuloo tshabalalo,
kodwa nguPasquale Buzzelli kuphela owayekwindawo ephezulu kakhulu

10
00:00:45,010 --> 00:00:51,130
kweso sakhiwo, malunga neemitha ezingama-80 ngaphezu komgangatho
wesitalato, kwaye wakwazi ukuxela njengobungqina obubonileyo

11
00:00:51,130 --> 00:00:55,041
into eyenzekileyo ngaphakathi kwenqaba nendlela eyawa ngayo.

12
00:00:55,041 --> 00:00:59,166
Namhlanje, ndingathanda ukucacisa
ukuba kutheni wasinda ekuvavanyweni.

13
00:00:59,166 --> 00:01:03,500
Okokuqala, ividiyo emfutshane
yokwazisa, eqala ngentetho kaMnu Buzzelli.

14
00:01:03,500 --> 00:01:11,339
Kwaye ngelixa ndandithandaza, udonga lwaphuka lwaza
umgangatho wawa, ndaqalisa ke ukuwa. Kwaye ngelo

15
00:01:11,339 --> 00:01:16,916
xesha, ndaqonda: Thixo wam, ndiza kufa ngolu hlobo.

16
00:01:31,583 --> 00:01:35,833
Umthombo wezinto owantywilayo ubonakala ngokucacileyo.

17
00:01:37,458 --> 00:01:43,750
Emva kokudlula, iinxalenye ezimileyo
ngoku ziwa ngasekhohlo zijikeleza.

18
00:01:43,750 --> 00:01:48,583
Phaphama, ngoku ngasekhohlo, nantsi zivela eluthulini.

19
00:01:48,583 --> 00:01:59,875
Ngoku, linda umzuzwana, ngoku apha, kwaye kuphela
emva koko isakhiwo esiseleyo ngasekunene siwela simile.

20
00:01:59,875 --> 00:02:04,583
Esi sakhiwo sinikwe igama elithandwayo elingu-Spire.

21
00:02:06,708 --> 00:02:14,333
Kule slaidi yokuqala, singachaza igama
eliqhelekileyo: <i>Ungubani uPasquale Buzzelli?</i>

22
00:02:17,291 --> 00:02:23,500
Okokuqala, ngoku kufuneka siyishiye indlela
endala yokuxoxa – umlilo okanye udilizwa.

23
00:02:23,500 --> 00:02:29,213
Kuba ngesiqhelo, lo mbuzo sele ukubambile kwaye
awukwazi ukufumana inyaniso ukuba ibingeyiyo umlilo,

24
00:02:29,213 --> 00:02:33,416
ibingeyiyo nobunzima bayo, kwaye ibingeyiyo nokuqhushumba.

25
00:02:33,416 --> 00:02:37,205
Ngokukodwa, ndingathanda ukusebenzisa le
ntetho ukucacisa iingongoma ezimbini

26
00:02:37,205 --> 00:02:41,458
ngokuchaza iinkqubo zomzimba ezibandakanyekileyo.

27
00:02:41,458 --> 00:02:46,688
1. Ibali elamkelweyo kwihlabathi jikelele laseNtshona – lokuba
iinqaba ezintathu ziwile ngenxa yomlilo –

28
00:02:46,688 --> 00:02:51,666
bubuxoki obubonakala ngokucacileyo kodwa,
ngokumangalisayo, obamkelweyo kwihlabathi jikelele.

29
00:02:51,666 --> 00:03:03,458
2. Amajelo eendaba ahlukileyo, ingakumbi iqela i-Architects and
Engineers for 9/11 Truth (A&E) www.ae911truth.org, ayephazama.

30
00:03:03,458 --> 00:03:08,708
Bekungekuko ukudilizwa ngendlela eqhelekileyo.

31
00:03:08,708 --> 00:03:13,083
Iinqaba ezimbini eziphindweyo zatshatyalaliswa
ngenye indlela, kanye kukugqabhuka kweegesi

32
00:03:13,083 --> 00:03:16,250
zokusebenza ezigxininisiweyo ezisuka emhlabeni.

33
00:03:16,250 --> 00:03:20,700
Kwaye, njengobugebengu be-Covid, ulandelelwano
lweziganeko olucwangciswe ngokuchanekileyo

34
00:03:20,700 --> 00:03:24,250
lubungqina ubuchule obumangalisayo bobuchwepheshe.

35
00:03:24,250 --> 00:03:29,071
Le ntetho-zifundo ijolise ikakhulu
ekucaciseni iindlela zokusebenza, oko kukuthi,

36
00:03:29,071 --> 00:03:32,625
ukucacisa iinkqubo ezilandelelanayo nezibonakalayo.

37
00:03:32,625 --> 00:03:38,458
Zakuba ziqalile, ezi nkqubo ziqhuba ngendlela
ebonakalayo nengenakunqandwa, njengomdlalo wamatye

38
00:03:38,458 --> 00:03:43,500
wamakhwenkwe, kwisithuba semizuzwana engama-30.

39
00:03:43,500 --> 00:03:48,791
Igama elibanzi lale slide yesibini ke
ngoko lelithi: Ukuphuma kwisakhelo sengxoxo.

40
00:03:48,791 --> 00:03:53,083
Siyidubula njani? Siphuma njani apho?

41
00:03:53,083 --> 00:03:56,583
Masihlalutye ngoku iindlela zokudilizwa kweSouth Tower:

42
00:03:56,583 --> 00:04:02,833
Kwintaba esemazantsi, ibhloko ephezulu yaqala
ukuhla kuqala yaza ngaxeshanye yajikeleza kancinci.

43
00:04:02,833 --> 00:04:07,877
Yaza ke ngequbuliso yema ukujikeleza yaza yaphahlazeka
ngokupheleleyo kwicandelo elingaphezulu, yanyamalala luthuli,

44
00:04:07,877 --> 00:04:13,312
olwaluluthuthu lumbala omnyama kakhulu phezulu ngenxa yentsimbi
eyayitshisa yaba ngumphunga, kwaye lube luluthuli olukhanyayo

45
00:04:13,312 --> 00:04:19,750
olungwevu-mhlophe emazantsi ngenxa yekhonkrithi eyayityunyuzwe
yaba luthuli, oko kukuthi, imaleko ezimbini, imibala emibini.

46
00:04:19,750 --> 00:04:30,000
Masithi kule sлайidi: Kwakukho ungqimba lothuli oluneemibala
emibini, kwaye amandla okujika entshontsho eyawa aphela.

47
00:04:31,500 --> 00:04:36,553
Enye into ebalulekileyo yayiyintsonga eyonakalisayo ehamba
ngaphambili ukusuka phezulu ukuya ezantsi

48
00:04:36,553 --> 00:04:41,833
ebusweni besakhiwo, luhlobo lwenkxwelo
eyayihla isiya ezantsi eludongeni olungaphandle.

49
00:04:41,833 --> 00:04:47,896
Le ngqwalasela ingaphambili yokutshabalalisa kunye
neziqhushumbisi ezizimeleyo ezidubula ngamathub' athile zihlala

50
00:04:47,896 --> 00:04:51,778
ziye ziye ziye zithathwe njengobungqina
bokudubula ngaxeshanye kwezixhobo

51
00:04:51,778 --> 00:04:55,666
eziqhushumbisayo ezizizinkulungwane ezininzi ezizimeleyo.

52
00:04:55,666 --> 00:05:01,727
Nangona kunjalo, le yinkqubo eqhubekayo; yinto yokuba
iinxalenye zentaba-mlilo, eyakhiwe ngeenxalenye

53
00:05:01,727 --> 00:05:07,000
ezizimeleyo, zohlukana nganye nganye kwaye zibambezeleka.

54
00:05:07,000 --> 00:05:10,875
Nantsi ividiyo ngayo:

55
00:05:10,875 --> 00:05:18,500
Okokuqala, i-tower iyawa, emva koko uxinzelelo olugqithisileyo
luyakhululwa kwaye igqabhuko-dubulo lihamba liye ezantsi.

56
00:05:18,500 --> 00:05:25,500
Ukushwankathela esi sлайidi 4: Kwakukho
igwebu elihamba-hambayo elingaphambili kwesakhiwo.

57
00:05:25,500 --> 00:05:28,291
Ngendlela ekwenzeka ngayo ukonakaliswa kweNorth Tower:

58
00:05:28,291 --> 00:05:33,910
Udonga lwamalahle lwavela okomzuzwana emngxunyeni
wentaba-ntliziyo esemantla phambi kokuba incopho yentaba-ntliziyo

59
00:05:33,910 --> 00:05:37,208
eyayisemi isenyuka yaza yanyibilika yaba ngamalahle.

60
00:05:37,208 --> 00:05:40,291
Ngoko ke, udonga lomlilo, ngamafutshane.

61
00:05:40,291 --> 00:05:46,550
Kwakusekuseni nje ke loo mzuzu isigaba sonke saphosa
ngaphandle iziqwenga zaso njengomthombo, njengoko

62
00:05:46,550 --> 00:05:52,166
kubonakala apha, saza sahlatywa ecaleni – ukwakheka komthombo.

63
00:05:52,166 --> 00:06:01,487
Noko ke, xa sijonga icandelo elineenkcukacha, ukukhuliselwa,
ikhangeleka ngolu hlobo: itawuli ivulwe ecaleni

64
00:06:01,487 --> 00:06:10,291
ngokungathi ngemela, ngelixa umthombo wamabhodlo
sele uwela ezantsi ngomumo weparabola usuka phezulu.

65
00:06:10,291 --> 00:06:15,166
Akunakusinda kwinto enjalo xa ukhona ngaphakathi.

66
00:06:15,166 --> 00:06:21,509
Kanti ke kwenzeka, imimangaliso
engenakuchazwa, IMimangaliso yaseStairwell B.

67
00:06:21,509 --> 00:06:28,083
Ngoko ke, kwi-slide yesi-7: Uyakhumbula isiphumo sokunqamla.

68
00:06:28,083 --> 00:06:33,041
Iindlela zokudilizwa kweSakhiwo sesi-7 zazahluke kakhulu.

69
00:06:33,041 --> 00:06:41,666
Isakhiwo sesi-7 sasikhupha umsi omnyama omnyama iiyure
ezininzi de sagqabhuka ngequbuliso emva kwemini kade.

70
00:06:41,666 --> 00:06:47,829
Kwimizuzwana phambi kokuba kuwe ngokukhululekileyo, isakhiwo
esiphezulu, esaziwa njenge-penthouse, sawa, kwaye

71
00:06:47,829 --> 00:06:54,666
ukukhanya kungena ngobuninzi kusuka phezulu
kudlula kwiiglasi; ngamanye amazwi, kwakhanya kakhulu.

72
00:06:54,666 --> 00:07:02,512
Kwakusekuseni nje kuphela xa isakhiwo sawa ngokungalindelekanga
nangesiquphe, ngaphandle kokumelana okuvela kwiintsika zentsimbi

73
00:07:02,512 --> 00:07:07,844
ezithe nkqo ngaphakathi okanye kumphandle
wangaphandle. Ngamanye amazwi, yonke isakhiwo

74
00:07:07,844 --> 00:07:11,125
esithwele umthwalo sanyamalala ngesiquphe.

75
00:07:11,125 --> 00:07:16,291
Emva koko, kwakheka lifu lamakhowe laze lanyuka
ngaphezu kwekhilomitha enye enesiqingatha emoyeni.

76
00:07:16,291 --> 00:07:20,375
Nantsi ividiyo emfutshane yokuwa:

77
00:07:52,625 --> 00:07:58,500
Ubude befulegi yamakhowe bunokulinganiswa
ngokulula ngizakhiwo ezine zeWorld Financial Centre.

78
00:07:58,500 --> 00:08:07,750
Ezi zakhiwo zimalunga neemitha ezingama-200 ubude, apha
ngasekunene emfanekisweni, zingama-200 leemitha zezakhiwo.

79
00:08:10,541 --> 00:08:16,333
Ngoko ke, kwisilayidi 8, igama elilula
eliqhelekileyo: Ifu yamakhowe phezu kweSakhiwo 7.

80
00:08:16,333 --> 00:08:24,000
Namhlanje, siza kujonga ikakhulu
iziganeko kwiNqaba yaseMntla – iNqaba A, i-WTC 1.

81
00:08:24,000 --> 00:08:27,208
Leyo yintora enomnxeba ophahleni.

82
00:08:27,208 --> 00:08:30,250
Sinomdla ngokukodwa kumgangatho wama-22.

83
00:08:30,250 --> 00:08:33,708
UPasquale Buzzelli wayekhona xa kwaqala intshabalalo.

84
00:08:33,708 --> 00:08:38,871
Siyazi ngokwesiqwenga esinqumlayo samayile esakhiwo
ukuba itawuli ibinesicwangciso somgangatho esisisikwere,

85
00:08:38,871 --> 00:08:41,875
esilingana neemitha ezingama-64 ngeemitha ezingama-64.

86
00:08:41,875 --> 00:08:47,833
Ingaphandle lwesakhiwo lalinethi
yentsimbi eyayikwathwala umthwalo.

87
00:08:47,833 --> 00:08:54,500
Umphakathi ongaphakathi wawuyisikwere esinde kwaye
wawuneentsimbi zolifti, izixhobo zenkonzo kunye nezinyuko.

88
00:08:54,500 --> 00:09:00,916
Iindawo zeeofisi zazivulekile kwaye zibanzi phakathi
komongo wazo kunye nobuso bangaphandle obungaphaya.

89
00:09:00,916 --> 00:09:09,083
Eyona nto ibaluleke kakhulu kuthi yisibonda
esingundoqo sokuphakamisa seFreight Elevator 50.

90
00:09:09,083 --> 00:09:16,708
Oku kuboniswa njengesikwere esincinci esitsheli esiphakathi,
kunye nezinyuko B ngasekunene, eziboniswe ngombala oluhlaza.

91
00:09:16,708 --> 00:09:23,541
Bekukho izinyuko ezintathu zizonke,
kodwa yinyuko B kuphela esinomdla kuyo.

92
00:09:23,541 --> 00:09:29,916
Kulapho umngqina wethu ophambili ebekhona ngexesha elingekho nto.

93
00:09:29,916 --> 00:09:38,791
Ngesi sлайidi, ngoku, masithi,

94
00:09:38,791 --> 00:09:44,066
Kumbono osecaleni wesicwangciso esibanzi,
iinqaba eziphindwe kabini zibonakala ngolu hlobo –

95
00:09:44,066 --> 00:09:47,083
ndingathanda ukugxininisa ezi mpawu zilandelayo:

96
00:09:47,083 --> 00:09:53,341
1. Kwiiplanga zokwakha, indawo
esetyenziswayo njengesiseko sokulinganisa isakhiwo,

97
00:09:53,341 --> 00:09:57,125
ingaphakathi ngeemitha ezingama-75 kwithayini.

98
00:09:57,125 --> 00:10:02,083
Ngale mbono yomzuzu wesiqalo,
itawuli iphakame ngemitha ezingama-510.

99
00:10:02,083 --> 00:10:05,958
Iimitha ezingama-400 ziqala kumgangatho wasesitratweni.

100
00:10:05,958 --> 00:10:12,007
2. Ishafthi esembindini yokuphakamisa inombolo 50 esembindini,
ebonisiwe ngombala otyheli, inde ngama-420 m

101
00:10:12,007 --> 00:10:18,583
ukusuka ezantsi ukuya phezulu – oko kukuthi, idlula
nasezitepsini ezine zomgangatho ongaphantsi komhlaba.

102
00:10:18,583 --> 00:10:22,083
Eli lelona candelo lobuchwepheshe
libalulekileyo kuyo yonke le ntetho.

103
00:10:22,083 --> 00:10:27,208
Le shaft yokuphakamisa imisela
umjelo wokugqabhuka kuyo yonke itawuli.

104
00:10:27,208 --> 00:10:29,500
Oko kubaluleke kakhulu, kakhulu.

105
00:10:29,500 --> 00:10:37,833
3. Kolu phakamiso lwezimpahla oluphakathi 50, kukho umngxuma
owongezelelweyo kwi-granite, owaziwa njenge-pit yophakamiso.

106
00:10:37,833 --> 00:10:40,583
Imalunga neemitha ezi-6 ubunzulu.

107
00:10:40,583 --> 00:10:43,666
Le mngxuma ikwasebenza njengompompo.

108
00:10:43,666 --> 00:10:51,500
Kodwa khumbula oku namhlanje: <i>Isibonda sokuphakamisa sasebenza
njengomjelo wokudubuka osuka emazantsi ukuya phezulu kanye.</i>

109
00:10:51,500 --> 00:10:57,000
Okulandelayo, isakhiwo sangaphakathi esiyirekthengile,
umongo wangaphakathi, siboniswe ngombala obomvu.

110
00:10:57,000 --> 00:11:02,691
Umongo ongundoqo yinxalenye encinci yoku-1
yohlalutyo lwesakhiwo, kwaye inxalenye encinci yoku-2

111
00:11:02,691 --> 00:11:06,083
yohlalutyo lwesakhiwo yimesh yentsimbi yangaphandle.

112
00:11:06,083 --> 00:11:11,041
Yakhiwe ngokuqinileyo kakhulu kunobuso obuqhelekileyo.

113
00:11:11,041 --> 00:11:16,193
4. Malunga neetoni ezili-100,000 zentsimbi
kunye neetoni ezingama-400,000 zeglasi

114
00:11:16,193 --> 00:11:19,958
nekhonkrithi zisetyenziswe kulwakhiwo lwetawuli nganye.

115
00:11:19,958 --> 00:11:27,791
Oku kuthetha ukuba ubunzima bezonke
zentaba-mlilo bungesiqingatha sesigidi seetoni.

116
00:11:27,791 --> 00:11:33,058
Ngoko ke, ukushwankathela isilayidi 10, igama
ngokubanzi lithi: Umjelo wokugqabhuka onobude

117
00:11:33,058 --> 00:11:37,416
obuyiimitha ezingama-510 ukusuka kwindawo engu-zero.

118
00:11:37,416 --> 00:11:42,208
Ngoku kwinqubo yokutshabalalisa kanye:

119
00:11:42,208 --> 00:11:47,840
Malunga nemizuzwana eli-10 phambi kokuba kuqale
ukonakaliswa okubonakalayo kweenqaba ezimbini eziphambeneyo,

120
00:11:47,840 --> 00:11:51,750
kwakho ukungcangcazela komhlaba okurekhodiweyo kwimeko nganye.

121
00:11:51,750 --> 00:11:55,583
Kube nezishukumo ezintathu zomhlaba zizonke, hayi ezimbini.

122
00:11:55,583 --> 00:11:58,435
La malungu amabini anamandla othungelwano
womhlaba anokunxulunyaniswa

123
00:11:58,435 --> 00:12:01,250
ngokucacileyo neenqaba ezimbini eziphindaphindiweyo.

124
00:12:01,250 --> 00:12:08,645
Ukungcangcazela kwesithathu, okuboniswe apha ngombala oluhlaza,
bekuncinci kakhulu kwaye akunakucaciswa ngokucacileyo ukuba kuye

125
00:12:08,645 --> 00:12:13,845
kwenzeka kwiSakhiwo 7, kuba asizange silandelwe
kukutshabalala, kodwa kwavela kuphela umsi

126
00:12:13,845 --> 00:12:18,083
omnyama ukusukela malunga nentsimbi ye-11 kusasa.

127
00:12:18,083 --> 00:12:20,458
Kodwa masibuyele kwiNqaba yaseMntla.

128
00:12:20,458 --> 00:12:25,791
Ukungcangcazela okungaphantsi kwetawuli
yasemntla bekulingana ne-2.3 kwisikali sika-Richter.

129
00:12:25,791 --> 00:12:31,458
Kwathi ke kwathi cwaka imizuzwana elishumi.

130
00:12:31,458 --> 00:12:35,000
Isilayidi 11: Unyikimo lomhlaba

131
00:12:35,000 --> 00:12:43,500
Noko ke, kwimizuzwana engama-21 emva kolu ntshukumo
lomhlaba, iNqaba yaseMntla yayikhangeleka kanye ngolu hlobo:

132
00:12:43,500 --> 00:12:51,500
Umthombo omiyo, obubhombolayo wamabhodlo nothuli,
unophawu olumnyama ngaphezulu kwawo, umiswe kanye esazulwini.

133
00:12:51,500 --> 00:12:58,833
Kwaye yiloo nto endiyibiza ngokuba
kukudutyulwa okugqobhozile isakhiwo sonke.

134
00:12:58,833 --> 00:13:03,833
Into echulumancisayo ngoku lixesha elifutshane eliphakathi
kokungcangcazela kunye nezi sekondi zili-10 zokuzola.

135
00:13:03,833 --> 00:13:07,500
Kufuneka kube kwenzeke into eyimfihlakalo kakhulu.

136
00:13:07,500 --> 00:13:09,708
Ngokushwankathela, nangona kunjalo, sele kunokutshiwo ukuba:

137
00:13:09,708 --> 00:13:17,250
1. Iindlela zentshabalalo ezibonwayo azifani
neziqhelekileyo kumlilo, kwikerosini nakwimithwalo enzima.

138
00:13:17,250 --> 00:13:25,791
2. Ikwayinto engaqhelekanga kwiitshaji zokugawula
neetshaji eziqhushumbayo, ezifana ne-thermite okanye i-TNT.

139
00:13:25,791 --> 00:13:29,541
Oku ngokwemvelo kuvusa umbuzo: Senzeni ngoku?

140
00:13:29,541 --> 00:13:31,791
Sidinga indlela entsha.

141
00:13:31,791 --> 00:13:38,791
Akunakuba ibiyile. Akunakuba ibiyile nayo
enye, kuba oku kungqubana noko kuqatshelweyo.

142
00:13:38,791 --> 00:13:45,892
I-Ground Zero Model, okanye i-GZM, ngoku ithatha ukuba
kukho ukufakwa kwamandla aphezulu kanye phantsi

143
00:13:45,892 --> 00:13:50,375
kweenqaba, kwindawo ekuthiwa yi-zero point yoyilo lwezakhiwo.

144
00:13:50,375 --> 00:13:54,166
Loo nto yimitha ezingama-75 ubunzulu kwigranaite.

145
00:13:54,166 --> 00:14:00,886
Masiqale ngokuqikelela inkqubo yekhemikhali
kuphela size siqikelele iilori ezingama-50,

146
00:14:00,886 --> 00:14:04,250
nganye ithwele iitoni ezingama-20 zento X.

147
00:14:04,250 --> 00:14:11,875
Oku kulingana namandla apheleleyo
angaphezu kwekhilothoni enye ye-TNT.

148
00:14:11,875 --> 00:14:13,958
Kwaye yinto enkulu leyo.

149
00:14:13,958 --> 00:14:19,607
Ngoko ke, cinga ngeelori ezingama-50 kwindawo
yokupaka iimoto kuhola wendlela waseJamani

150
00:14:19,607 --> 00:14:24,291
ngeempelaveki, nganye ithwele iitoni ezingama-20 zomthwalo.

151
00:14:24,291 --> 00:14:32,074
Nje ukuba eli mandla livutha laze laguqulwa, kufuneka ngandlel'
ithile lenze iqanda eliqhumayo phantsi kwenqaba, apho

152
00:14:32,074 --> 00:14:39,833
iigesi zayo ezisebenzayo eziphunyayo zikhuphela
phezulu ngaphakathi kwenqaba zisiya kwilifti yempahla 50.

153
00:14:39,833 --> 00:14:47,736
Kodwa umbuzo usemile: kutheni ezi gesi zisebenzayo ziba
nefuthe elitshabalalisayo kangaka xa ekuqaleni zityhutyha

154
00:14:47,736 --> 00:14:52,208
zinyukela phezulu kwimijelo emxinwa kakhulu yegranite?

155
00:14:52,208 --> 00:14:54,500
Kwenzeka njani oko?

156
00:14:54,500 --> 00:15:02,916
Ngoko ke nantsi isilayidi ngokubanzi: Imodeli
yaseGround Zero ibuza, oku kunokwenzeka njani?

157
00:15:02,916 --> 00:15:07,500
Ke, kuqala sibuza ngomgaqo osisiseko wobutshabalalo.

158
00:15:07,500 --> 00:15:13,096
Kwenzeka ntoni kwisakhiwo xa igumbi
lokucinezela igesi elineegesi ezishushu kakhulu

159
00:15:13,096 --> 00:15:17,375
zokusebenza liqhushumba ngaphakathi kwesakhiwo?

160
00:15:17,375 --> 00:15:24,849
Masicinge oku kulandelayo: 1: Ngokomgaqo kaBernoulli – uBernoulli
wayengumphengululi wefiziksi waseSwitzerland, ke,

161
00:15:24,849 --> 00:15:32,916
masithi molo eSwitzerland – kukho uxinzelelo oluyimeneyo
olunempembelelo yokutsala kufutshane kakhulu nomjelo wamanzi.

162
00:15:32,916 --> 00:15:36,750
Ungakubona oku, umzekelo,
kwisitimela esidlula ngesantya esiphezulu.

163
00:15:36,750 --> 00:15:43,083
Ukuhamba komoya kunokuthwala izinto, kuzitshayela ngakololiwe.

164
00:15:43,083 --> 00:15:50,514
Apha entornweni, ukuqhuma kwenzeka kuphela xa
uxinzelelo olubi luyawa, umzekelo ngenxa yokuphakama

165
00:15:50,514 --> 00:15:55,541
okufikelelweyo okanye, enye indlela, ngenxa yokuvuleka.

166
00:15:55,541 --> 00:16:01,291
Isishwankathelo seSlide 14: <i>Iphupha
lokutsalwa kunye noxinzelelo olungaphantsi kweqhwa.</SEP>

167
00:16:02,875 --> 00:16:08,916
Okanye, ngenxa yoku, emva kokuba iplasma iphume, emva
kokuba iigesi ezishushu ziphume, ngaphezu kokuqwalaselwa 2:

168
00:16:08,916 --> 00:16:17,833
Ukuba ezi gesi zokusebenza zishushu kakhulu,
zitshabalalisa kwangoko isakhiwo xa ziphuma kwindawo ephezulu.

169
00:16:17,833 --> 00:16:23,625
Sithetha ngamaqondo obushushu angama-4000, angama-5000.

170
00:16:23,625 --> 00:16:30,625
Nangona kunjalo, esi sakhiwo sicibilikileyo sinzima
kakhulu kwaye siya kucinezela siye ezantsi, siwela ezantsi.

171
00:16:30,625 --> 00:16:35,208
Esi sithwathwa ngoku simisa ukuhamba kwegesi okunyukayo.

172
00:16:35,208 --> 00:16:42,014
Ukuthatha nje i-10% yobunzima besakhiwo, oko kuthetha
iitoni ezingama-50,000 zomthwalo owawa okanye umsinga

173
00:16:42,014 --> 00:16:46,583
wepyroclastic osuka phezulu usiya ezantsi ngesantya esikhulu.

174
00:16:46,583 --> 00:16:52,677
Ke, kwakhona: iitoni ezingama-50,000 zothuli
olushushu luwa ezulwini kwaye umsinga

175
00:16:52,677 --> 00:16:57,000
ogqatsayo weegesi ezisebenzayo uthintela olu thuli.

176
00:16:57,000 --> 00:17:02,708
Isando nesando eshushu, masithi,
ezithi ke zihle zisiya ezantsi zikunye.

177
00:17:02,708 --> 00:17:12,500
Kule meko, uPasquale Buzzelli umelwe
ngokomfuziselo apha kwitawuli esemantla ebhokisini etyheli.

178
00:17:12,500 --> 00:17:18,041
Ngoko ke, isilayidi 15, igama
eliqhelekileyo: umatshini nesinyithi

179
00:17:18,041 --> 00:17:23,500
Sele kucacile ukuba umongo ongaphakathi
wetoweru uza kudilizwa ngokupheleleyo.

180
00:17:23,500 --> 00:17:27,750
Kodwa kuza kwenzeka ntoni ngobuso
bangaphandle, obunethi yentsimbi?

181
00:17:27,750 --> 00:17:33,714
Sibone umphambili wokutshabalalisa ojikelezayo
kwitawuli esemazantsi, kwaye kwitawuli esemantla

182
00:17:33,714 --> 00:17:37,708
kwakubonakala ngakumbi ukusikwa okanye ukukrazuka.

183
00:17:37,708 --> 00:17:44,383
Zombini ezi ndlela zentshabalalo zivakala ngokwengqiqo, njengoko
ulwalathiso lokuqala oluthe nkqo kuphela lweegesi

184
00:17:44,383 --> 00:17:51,583
ezisebenzayo eziphunyukayo lugqithiselwa ecaleni kwaye ngaloo
ndlela luthint' iwonga langaphandle ngamandla apheleleyo.

185
00:17:51,583 --> 00:17:55,405
Ukuhamba kwegesi okusuka kwitawuli yasemantla
bekukhawuleza kakhulu, kuninzi kwaye

186
00:17:55,405 --> 00:17:58,250
kunamandla ngakumbi kunokuya kwitawuli yasemazantsi.

187
00:17:58,250 --> 00:18:04,375
Oku kuchaza ukuziphatha okwahlukileyo,
okusekelwe nangona kunjalo kumgaqo ofanayo.

188
00:18:04,375 --> 00:18:09,958
Nantsi i-animation emfutshane yetoweri yasemazantsi:

189
00:18:09,958 --> 00:18:18,833
Izinto ziyatsiba zisuka ezantsi, kwaye umqobo
uphezulu. Uxinzelelo ke kuyafuneka luphume ecaleni.

190
00:18:18,833 --> 00:18:25,083
Ngoko ke, ukuthetha ngqo, kwisilayidi
16: Uxinzelelo kufuneka nje lukhululwe.

191
00:18:25,083 --> 00:18:33,141
Ngokuphathelele kwicala langaphandle, sele sinokuqikelela ukuba
ukuhamba kwegesi kufuneka kubethe ngokuthe tyaba kusuka

192
00:18:33,141 --> 00:18:41,005
ngaphakathi ngesantya esingaphantsi kwe-100 yemitha ngomzuzwana,
njengoko iinqaba zaziyilelwe izantya zomoya ezifikelela kwi-300

193
00:18:41,005 --> 00:18:45,625
leekhilomitha ngeyure. Oko kuthetha i-85 yemitha ngomzuzwana.

194
00:18:45,625 --> 00:18:53,625
Ukuqhubeka kokuncipha kwamandla ngenxa yobushushu, ewe, kuyanceda
ukuqinisekisa ukuba yonke ingaphambili iyahlatywa ngokwenene.

195
00:18:53,625 --> 00:19:00,458
Oku kufezekiswa ngokwandeka kwendalo
kweplasma, iigesi ezishushu ziphuma kwindawo ephezulu.

196
00:19:00,458 --> 00:19:06,184
Kwicandelo elingezantsi, nangona kunjalo, isantya sokuhamba
kwegesi siphezulu kakhulu, kuba kufuneka yoyise

197
00:19:06,184 --> 00:19:13,000
ukunyuka okufutshane, nto leyo ethetha ukuba
inomfutho omkhulu kwaye inokuba nefuthe elitshabalalisayo.

198
00:19:13,000 --> 00:19:20,500
Lo mzobo mhle ubonisa zonke iinqaba
ezintathu – Isakhiwo 7, i-WTC 1 kunye ne-WTC 2.

199
00:19:20,500 --> 00:19:25,166
Sahleli sinombono ofanayo 7, 1, 2.

200
00:19:25,166 --> 00:19:33,333
Ngoko ke, isilayidi 17 ngaphambili: Yonke
into isaphilile. Kwaye isilayidi 18 emva.

201
00:19:33,333 --> 00:19:41,293
Nantsi imbonakalo efanayo emva kokuphela kwenkqubo 7, 1, 2.

202
00:19:41,293 --> 00:19:47,458
I-WTC ngoku yimfumba yamatshixa, ubuso bayo obungaphambili
begranite bulele phezu kwayo ngathi yingubo ebomvu.

203
00:19:47,458 --> 00:19:52,500
Indawo ejikeleze i-WTC 1 ne-WTC 2 yinkangu yamatye.

204
00:19:52,500 --> 00:19:59,668
Ingaphandle lomnyango livuleke kakhulu ngaphandle kwaye lizinze
ngokuyinxenye njengolusu lwebhanana elixobukileyo, nesicwangciso

205
00:19:59,668 --> 00:20:03,916
somgangatho setoweri nganye sisembindini walo ngaphandle.

206
00:20:03,916 --> 00:20:11,274
Kwakhona ekufuneka kuqatshelwe zizakhiwo eziseleyo ezimile
okunokunye (L) zomphezulu ongaphandle, ezikwi-arrow end 2

207
00:20:11,274 --> 00:20:15,458
kwitawuli esemazantsi kunye ne-arrow end 1 kwitawuli esemantla.

208
00:20:15,458 --> 00:20:21,551
Ukuba singalolula isiphelo sentolo 1 kancinci ngakumbi,
singabona i-dome encinci, intaba-mlobo emhlophe,

209
00:20:21,551 --> 00:20:26,750
phantse embindini wesicwangciso somhlaba setawuli yasemntla.

210
00:20:26,750 --> 00:20:33,930
Ngoku siza kusondeza umfanekiso; ngumfanekiso
ofanayo. Wukhulise uze uqaphele ikholam enye evelayo

211
00:20:33,930 --> 00:20:38,208
kwicala lasekunene ledome. Masiyikhumbule loo nto.

212
00:20:38,208 --> 00:20:42,887
Isakhiwo esiseleyo esimile okono-L sobuso
bangaphambili sesakhiwo sikwabonakala ngokucacileyo: apha

213
00:20:42,887 --> 00:20:47,000
emfanekisweni, kukho icandelo elide nelifutshane.

214
00:20:47,000 --> 00:20:54,583
Kwakunjalo ngenqaba esemantla, kwaye kwenqaba esemazantsi
kwakukho izakhiwo ezaziseleyo ezinayo kanye le nkangeleko.

215
00:20:54,583 --> 00:21:02,083
Kuthathwe emhlabeni, isigubungelo
seentlenga-ntlenga nesibonda esinye esigqamileyo, esisibonileyo.

216
00:21:02,083 --> 00:21:10,208
Ngoko ke, ii-slides ezimbini 19 no-20
ngokubanzi zithi: Kukho izakhiwo eziseleyo

217
00:21:10,208 --> 00:21:18,583
Ngeli xesha, siza kuphambuka kancinci
ukuze sibonise into kuvavanyo lwasekhaya.

218
00:21:18,583 --> 00:21:23,340
Njengoko ingcali yefiziksi uRichard Feynman watshoyo
kakuhle: "Akukhathaliseki nokuba uhlakaniphile

219
00:21:23,340 --> 00:21:26,708
kangakanani, ngubani owathethayo okanye igama lakhe liyintoni."

220
00:21:26,708 --> 00:21:34,453
Ukuba ayihambelani novavanyo, ingqikelelo
ayichanekanga. Yiloo nto kuphela ebalulekileyo.

221
00:21:34,453 --> 00:21:39,561
Ngoko ke, kuqala sibonisa ukuba ituret eyenziwe ngamacandelo
emibhobho yesikwere ye-aluminiyam

222
00:21:39,561 --> 00:21:45,074
iyahlakazeka ukusuka phezulu iye ezantsi xa umsinga
womoya ojolisiweyo udlula kuyo usuka ezantsi.

223
00:21:45,074 --> 00:21:49,767
Kolu vavanyo, ngebar ezimalunga ne-6
ezisuka kunozili we-air compressor.

224
00:21:49,767 --> 00:21:53,875
Ngoko ke, nantsi ingxelo yokuqala:

225
00:21:53,875 --> 00:21:58,833
Isiqwenga ngasinye silandelana siphakanyiswa
phezulu, njengoko ivacuum ekhuselayo empombeni

226
00:21:58,833 --> 00:22:01,458
ingasekho kwaye ukuhamba komoya kunokwandiswa phezulu.

227
00:22:01,458 --> 00:22:07,276
Iibhokisi zezinyithi ezingenanto ezimi ecaleni
kweturret nazo ziyasiva umoya opholileyo owandayo ngaphezulu

228
00:22:07,276 --> 00:22:11,291
kwazo, zithambekela kwelinye icala okanye ziphetshethwa.

229
00:22:11,291 --> 00:22:20,750
Kubalulekile ukuqaphela apha ukuba isiqwenga ngasinye silandelana
siphakanyiswa sinye-nanye phezulu ngomoya ophuma ngaphantsi.

230
00:22:20,750 --> 00:22:25,708
Utshabalaliso aluqali ezantsi, njengoko kusoloko kucatshangelwa.

231
00:22:25,708 --> 00:22:33,416
Ngoko ke masithi isilayidi 21:
<i>Utshabalaliso olusuka phezulu luye ezantsi.</i>

232
00:22:35,500 --> 00:22:39,607
Uvavanyo lwethu lwasekhaya luhlala luphinda-phindeka.

233
00:22:39,607 --> 00:22:45,173
Kwenye indlela yokucwangcisa, umsinga womoya nawo uyahlahlahla
iturethi eyenziwe ngezigaba zeetiyubhu zesikwere

234
00:22:45,173 --> 00:22:51,387
ze-aluminiyam ukusuka phezulu kuye ezantsi, njengoko kubonisiwe
apha ngasekhohlo kwi-slide, oko kukuthi, ulingo lwesibini.

235
00:22:51,387 --> 00:22:59,120
Ngoko ke siyiphinda siyibone: apha, umsinga uhamba usehla.

236
00:22:59,120 --> 00:23:04,254
Noko ke, ukuba songeza i-cladding, njengoko kubonisiwe apha
ngasekunene, sisebenzisa le foil inye, oko kukuthi,

237
00:23:04,254 --> 00:23:09,458
umphezulu ongaphandle – kolu vavanyo ngeepleyiti
zentsimbi ezibotshelelwe nge-magnetic tape – sibona ukuba:

238
00:23:09,458 --> 00:23:15,791
Icandelo elithambekileyo libuthathaka kakhulu
ukuba lingaphosi amakhadi eentsimbi ecaleni.

239
00:23:15,791 --> 00:23:19,250
Ukwandisa umoya ecaleni akwanelanga koku.

240
00:23:19,250 --> 00:23:24,458
Zizicwili zemibhobho ye-aluminiyam kuphela
ezijikeleziswayo etornini ngokungathi sisiphango.

241
00:23:24,458 --> 00:23:31,833
Ndiza kuziphakamisa kwikhamera
okomzuzwana. Nazi ezi khadi zentsimbi.

242
00:23:31,833 --> 00:23:39,833
Andazi ukuba uyayibona na, kodwa imilo
yee-elements ze-System Truss iprintiwe kuyo.

243
00:23:41,708 --> 00:23:45,626
Ngoko ke, nantsi imvavanyo yesithathu: akukho
mandla aneleyo okutyhala ezi khadi zentsimbi,

244
00:23:45,626 --> 00:23:49,666
ezincanyathiselwe ngolu hlobo, ukuba ziqengqeleke ecaleni.

245
00:23:52,333 --> 00:23:59,441
Ngoko ke, eli gama libanzi lokuchaza le foil lingachazwa
ngokulula njengeekhadi zentsimbi okanye, ukuyibeka

246
00:23:59,441 --> 00:24:07,958
ngobunono obungakumbi, izixhobo zesakhelo
sangaphambili sesakhiwo. Lelo lingaligama lobuchwepheshe lalo.

247
00:24:07,958 --> 00:24:14,507
Noko ke, kamsinya nje sakuba sibeke isisindo
esichasayo kwishafthi yokuqhuma, umzekelo ibhakethi encinci,

248
00:24:14,507 --> 00:24:18,416
le masa iyaphakanyiswa okomzuzwana ngumoya ophakanyayo.

249
00:24:18,416 --> 00:24:22,250
Oku kutshabalalisa ishafti eyenziwe ngamacandelo e-aluminiyam.

250
00:24:22,250 --> 00:24:27,958
Umthwalo ngoku uqala ukuwa kwaye utyhafa
umoya oqhubeka usenyuka, uwujikisele ecaleni.

251
00:24:27,958 --> 00:24:33,188
Amakhadi asentsimbi, anamatheleyo kuphela
ngetephu yemagnethi, ngoku atshayiswa ngempumelelo

252
00:24:33,188 --> 00:24:36,083
ecaleni ngumoya, ukusuka phezulu ukuya phezulu.

253
00:24:36,083 --> 00:24:41,416
Ngoko ke nantsi imvavanyo yesine neyokugqibela:

254
00:24:51,708 --> 00:24:56,986
Kanye kwimpompo, ibhakethi iyamiswa kwakhona ize
iphoswe phezulu, nto leyo ke engenantsingiselo

255
00:24:56,986 --> 00:25:00,375
kwaphela xa kufunyaniswa iinkqubo zaseWorld Trade Centre.

256
00:25:00,375 --> 00:25:07,501
Kodwa uyayazi into engundoqo, kwaye ngokuqinisekileyo
inokuboniswa ngcono kakhulu kwaye ngokukholwisayo

257
00:25:07,501 --> 00:25:13,875
njengemodeli kusetyenziswa amacandelo avela kwiiprinta ze-3D.

258
00:25:13,875 --> 00:25:20,583
Oko kungaba yiprojekthi yophando exabisekileyo
kwiyunivesithi enesibindi okanye nakwisikolo.

259
00:25:20,583 --> 00:25:27,843
Umfundi sele endenzele imodeli ye-CAD enokuprintwa
kwiiprinta ze-3D okanye eyenziwe ngeebriki zeLego

260
00:25:27,843 --> 00:25:33,833
ezidityaniswe ngokungaqinanga kunye neenxalenye eziprintiweyo.

261
00:25:33,833 --> 00:25:37,125
Kakade ke, akukho nto mayibambeke ngexesha lovavanyo olunjalo.

262
00:25:37,125 --> 00:25:42,875
Yonke into kufuneka yakhiwe ngokungaqinanga kangangokuba
umahluko omncinci woxinzelelo uyidilize ngokwenene imodeli.

263
00:25:42,875 --> 00:25:48,764
Ngelishwa, le projekthi yobugcisa ithatha
ixesha elininzi kakhulu, kwaye ngenxa yoko

264
00:25:48,764 --> 00:25:53,125
ayikafezekiswa. Nanko ke umgaqo wezinto ezakhiwayo.

265
00:25:53,125 --> 00:25:56,225
Kodwa masibuyele kwidome yethu encinci.

266
00:25:56,225 --> 00:26:00,530
Ungayifumana ibali kumajelo eendaba phantsi
kwegama elingundoqo: <i>The Miracle of

267
00:26:00,530 --> 00:26:03,750
Stairwell B – das Wunder von Treppenaufgang B.</i>

268
00:26:03,750 --> 00:26:12,739
Ngaphakathi kwedome encinci, iqela likaMickey Kross (abantu
abali-14) kunye noPasquale Buzzelli basinde ekuweni kwemitha

269
00:26:12,739 --> 00:26:18,583
ezingama-50 baza bafika phezu okanye ngasemva kwedome encinci.

270
00:26:18,583 --> 00:26:24,666
Ngoko ke, isilayidi 25: Mmangaliso weStairwell B

271
00:26:24,666 --> 00:26:30,208
Emva kokususa amabhodlo, yile nto
ibikhangeleka ngayo ngasemva kwale dome:

272
00:26:30,208 --> 00:26:37,541
Isinyuko apho iqela lasinda khona noMickey Kross
sibonakala kakuhle apha. Sisisiphelo esincinci.

273
00:26:37,541 --> 00:26:42,416
Kodwa izakhiwo zisekhona, ngoko ke
nabantu ababengaphakathi kuzo basindile.

274
00:26:42,416 --> 00:26:50,041
Mmangaliso omncinci, kodwa kunengqiqo
ngandlel' ithile. Nathi ngathi besiza kusinda.

275
00:26:50,041 --> 00:26:56,113
Ibali likaPasquale Buzzelli, kwelinye icala,
lifikelela kumlingo: inqaba yawa phantsi

276
00:26:56,113 --> 00:26:59,916
kwakhe waza wawa iimitha ezingama-50 wasweleka.

277
00:26:59,916 --> 00:27:04,750
Akabulawe kukubetha, kodwa wehla kancinci.

278
00:27:04,750 --> 00:27:09,638
Akabulawe, akatyunyuzwanga yimihlaba, akazange ahlakazwe
ziqhushumbisi, akatshiswanga yi-thermite okanye

279
00:27:09,638 --> 00:27:14,500
lomlilo, akazange achanabekiswe ngemitha okanye
aphiswe, kwaye akazange ajikelezwe abe ngumphunga.

280
00:27:14,500 --> 00:27:20,063
Akazange abe ngumhlweni okanye abe sithulu. Noko
ke, uye waxela ukuba uve isandi esingxolayo

281
00:27:20,063 --> 00:27:23,416
ngexesha lokuwa kwakhe iimitha ezingama-50 ezantsi.

282
00:27:23,416 --> 00:27:29,916
Emva koko, itawuli yayinyamalele yaye
ngaphezulu kwayo kwakukho isibhakabhaka esiluhlaza.

283
00:27:29,916 --> 00:27:38,833
Ngoko ke, ukushwankathela isilayidi 26: Ubugqwirha,
umlingo, izinto ebezingakwazi ukuchazwa ukuza kuthi ga ngoku

284
00:27:38,833 --> 00:27:44,952
Iingxelo zikaPasquale Buzzelli zindinomdla
kakhulu kum kuba zihambelana nayo yonke

285
00:27:44,952 --> 00:27:49,208
imisebenzi enokulindeleka ngokwe-Ground Zero model.

286
00:27:49,208 --> 00:27:55,708
Azihambelani neemodeli ezicacisayo ezibhekisa
kwiziqhushumbisi nakwizinto ezisika njengesizathu esiphambili.

287
00:27:55,708 --> 00:28:03,500
Kwincwadi yakhe ethi "We All Fall Down," uchaza
amanqanaba, amanyathelo angaphambi nangexesha lentshabalalo.

288
00:28:03,500 --> 00:28:09,416
Kwaye qaphela ukuba usoloko ebhekisa kwimizuzwana kwinqaku lakhe.

289
00:28:09,416 --> 00:28:14,122
Asizizo iimilliseconds, njengoko umntu enokulindela kwiqhushumbo.

290
00:28:14,122 --> 00:28:17,669
Yonke into icotha, njengakwisiphelo esibi.

291
00:28:17,669 --> 00:28:23,695
Okokuqala, itawuli iyangcangcazela.
UBuzzelli ubhala, 'ingcangcazelo ekhulayo'.

292
00:28:23,695 --> 00:28:29,188
Emva koko itoweri iqala ukungcangcazela
okwesigulana. Ubhala, umatshini wokungcangcazela.

293
00:28:29,188 --> 00:28:32,541
Kukho ingxolo enkulu evela phezulu.

294
00:28:32,541 --> 00:28:37,875
Kulapho kuphela ke uqhagamshelwano lwamanyathelo
odonga luphukayo, kwaye iireyili zikrazulwa eludongeni.

295
00:28:37,875 --> 00:28:44,059
Kuphela ngoku apho kuqala ukuvela imiqhekeko
eludongeni. Kwaye le miqhekeko ikhula

296
00:28:44,059 --> 00:28:47,958
kancinci. Ubhala uBuzzelli, "umqhekeko okhulayo".

297
00:28:47,958 --> 00:28:54,416
Ngesiquphe, zonke izakhiwo ezixhasayo ziyawa
kwaye nezitepsi ziwa, zizalisa yonke into ngothuli.

298
00:28:54,416 --> 00:29:01,125
Kwimizuzwana embalwa ezayo, uBuzzelli uyawa aze
abethwe zizinto eziqinileyo ezikwazijikelezayo.

299
00:29:01,125 --> 00:29:05,750
Nangona kunjalo, iyathuthwa kancinci kwaye
icothiswe ziimvuthuluka ezinamandla ezinyukayo.

300
00:29:05,750 --> 00:29:09,985
Ubhala, "imivuthuluka yokuphefumla kwesihogo;
UMZIMBA WAKHE UJIKA UZIJIKIJIKI ngelixa wayephaphazela,

301
00:29:09,985 --> 00:29:12,958
ngokubonakala engenabunzima, KUMOYA OYIKEKA KAKHULU".

302
00:29:12,958 --> 00:29:21,125
Emva kokuwa, kukho ukufika kancinci phezu kwentsimbi yentsimbi
ekubude komgangatho wesine emva kwemizuzwana eliqela yokubhabha.

303
00:29:21,125 --> 00:29:26,166
UBuzzelli waphuka umlenze kuphela xa ehleli phantsi.

304
00:29:26,166 --> 00:29:30,625
Islayidi 27 ingafutshanyiswa
phantsi kwesihloko esithi: Iphupha elibi

305
00:29:30,625 --> 00:29:37,166
Kwaye yinto eyoyikeka kakhulu xa usekwisakhiwo
uze ngequbuliso yonke into iqalise ukudilika.

306
00:29:38,875 --> 00:29:45,354
Incwadi kaPasquale Buzzelli ibhalwe ngesimbo esichukumisayo
kakhulu, esona sonyuswe kancinci yaye ngamanye amaxesha

307
00:29:45,354 --> 00:29:52,875
isenza ukuba ugrwe. Noko ke, kumxholo wohlalutyo olupholileyo
nolucacileyo, kufuneka sizibuze: Ngubani owayekuphi?

308
00:29:52,875 --> 00:29:59,083
Ngamanye amazwi, idatha yendawo
echanekileyo, iityholo, izantya, amaxesha, njl.

309
00:29:59,083 --> 00:30:05,125
Nangona kunjalo, le ncwadi iyinxalenye ebalulekileyo
kuphando lwe-9/11, yincwadi yomngqina osisitshixo.

310
00:30:05,125 --> 00:30:12,165
Xa iigesi zokusebenza zakhululwayo, uPasquale Buzzelli
wayekumgangatho wama-22 kwaye iqela likaMickey Kross

311
00:30:12,165 --> 00:30:17,000
lalikumgangatho wesi-4, kodwa bobabini babekwisinyuko B.

312
00:30:17,000 --> 00:30:23,657
Iigesi ezisebenzayo zikhuphuka ngesantya esingange-100 yeemitha
ngomzuzwana ubuncinane, kwaye kwisigaba sokuqala mhlawumbi zide

313
00:30:23,657 --> 00:30:28,794
zibe ngama-200 eemitha ngomzuzwana, njengoko
kunokuqondwa kwimiqondiso ephazamisekileyo, ukunqamka

314
00:30:28,794 --> 00:30:32,500
kombane kunye nosasazo olungqo oluvela kwihelikopta.

315
00:30:32,500 --> 00:30:39,440
Iipaseji ezimile okwesiphambano zisebenza njengendawo
etsalayo ngeli xesha, kwaye kamva njengomsasazi woxinzelelo.

316
00:30:39,440 --> 00:30:42,333
Izinto zitsalelwa embindini.

317
00:30:42,333 --> 00:30:48,785
Nangona kunjalo, izakhiwo zekhonkrithi kwizinyuko
azikawaphuli imiqadi yentsimbi; ukuza kuthi ga ngoku, kuvele

318
00:30:48,785 --> 00:30:53,079
kuphela ukuqhekeka kwaye izinyuko neendonga ziye zathotha.

319
00:30:53,079 --> 00:31:00,125
Ngoko ke, isilayidi 28: Isasazi soxinzelelo, iipaseji

320
00:31:00,125 --> 00:31:03,969
Emva koko isilayidi 29: <i>Isithuba-moya esingenanto</i>

321
00:31:03,969 --> 00:31:09,719
Apha, imeko iyaba mandundu kuPasquale Buzzelli
njengoko iigesi ezisebenzayo zikhutshwa phambi

322
00:31:09,719 --> 00:31:12,666
kokuba itower itshatyalaliswe ngokubonakalayo.

323
00:31:12,666 --> 00:31:15,319
Yonke into isenzeka ngaphakathi.

324
00:31:15,319 --> 00:31:20,168
Apha kucaca ngokukodwa ukuba umbhobho
ophambili wokuphakamisa umthwalo, inombolo 50,

325
00:31:20,168 --> 00:31:23,583
utyekile kancinci ngasentshona; awukho esazulwini.

326
00:31:23,583 --> 00:31:28,541
Ngokwahlukileyo, iipaseji ezimile
okwesiphambano zihamba phakathi kwesakhiwo.

327
00:31:28,541 --> 00:31:34,492
Ilifti yempahla engu-50 isecaleni kwayo.
Njengoko kuye kwakhankanywa, izinto ngoku

328
00:31:34,492 --> 00:31:38,083
ziyatsalelwa embindini, ingakumbi kwiipaseji.

329
00:31:38,083 --> 00:31:47,188
Le jiyometri khethekileyo, ukushenxiswa kwetshaneli yokuqhuma,
isindisa ubomi babantu abambalwa abakwintile kwaye

330
00:31:47,188 --> 00:31:56,750
inoxanduva lokubunjwa kwezakhiwo eziseleyo zedome
encinci kunye nezakhiwo eziseleyo ezimile okwe-L zefasade.

331
00:31:58,458 --> 00:32:01,904
Isilayidi 30: Ngoku kuza uprinta ongaphezulu.

332
00:32:01,904 --> 00:32:08,083
Emva kwemizuzwana embalwa, indawo
yoxinzelelo oluphezulu idlula kumgangatho wama-22.

333
00:32:08,083 --> 00:32:13,583
Kodwa ngeli xesha, uPasquale Buzzelli
sele engaphantsi kwale fayineli ibulalayo.

334
00:32:13,583 --> 00:32:17,166
Izinto ziyaphoswa macala onke, kodwa ngakumbi ngasentshona.

335
00:32:17,166 --> 00:32:22,833
Kwinqanaba lokugqibela, umxholo
utyhutyhwa ngaphaya kweqokobhe elincinci.

336
00:32:22,833 --> 00:32:29,666
Ndiqaphele indawo yokufikela kaPasquale Buzzelli
ngesikwere esincinci esiluhlaza okwesibhakabhaka.

337
00:32:29,666 --> 00:32:35,625
Ifumaneka kufuphi kakhulu nesitepsi B, ngasekunene emfanekisweni.

338
00:32:35,625 --> 00:32:42,083
Kucacile ukuba uBuzzelli waphambuka waya
kwiimitha ezimbalwa nje kumzantsi-mpuma.

339
00:32:42,083 --> 00:32:47,458
Nanku kwakhona umbono osondeleyo
wemeko xa kudlula kwindawo yoxinzelelo:

340
00:32:47,458 --> 00:32:53,294
Umfoti ujonge emazantsi, kwaye icala elisentshona
lenqaba libonakala ngokucacileyo, kwaye yile

341
00:32:53,294 --> 00:32:57,458
ndlela kanye apho i-freight lift 50 yayisuselwa khona.

342
00:32:57,458 --> 00:33:02,916
Kweli cala, isiphumo semela besinamandla ngakumbi
kuba ubuso besakhiwo babusondele kumjelo wamandla.

343
00:33:02,916 --> 00:33:11,869
Lo mahluko mncinci kwindlela yokuqhuma okanye kwipateni yokuqhuma
ngoko ke uchazwa yimodeli yeGround Zero – kwaye kuphela yimodeli

344
00:33:11,869 --> 00:33:17,708
yeGround Zero. Akukho modeli iyiphi na enye enokuyenza le nto.

345
00:33:20,666 --> 00:33:30,541
Kwaye kwakhona umbuzo: Ubengakho owayephi –
ngeli xesha ngexesha lokutshabalaliswa kwesakhiwo?

346
00:33:30,541 --> 00:33:39,250
Kumfanekiso, ndiphawule ngeedots ezingwevu iparabola
yomthombo kunye nokuphoswa kwezinto ngamandla ngasentshona.

347
00:33:39,250 --> 00:33:45,750
UPasquale Buzzelli neqela elikunye noMickey Kross
bakwicala elingaphesheya letoweri, oko kukuthi, ngasempuma.

348
00:33:45,750 --> 00:33:50,083
Iikholamu zentsimbi zangaphakathi sele zidiliziwe zaza
zatshatyalaliswa njengoko zidlula kwindawo yoxinzelelo.

349
00:33:50,083 --> 00:33:57,806
Isakhiwo esingunethiwekhi sentsimbi somphandle womzobo
wendlu sonakaliswa ngokwamacandelo okanye saphuke

350
00:33:57,806 --> 00:34:01,804
ngokupheleleyo, ngamanye amaxesha siphuma sonke ngaphandle.

351
00:34:01,804 --> 00:34:08,524
Kodwa – isitepsi neendonga zekhonkrithi sele zitshonile.

352
00:34:08,524 --> 00:34:11,791
UBuzzelli uyawa kunye neentsalela.

353
00:34:11,791 --> 00:34:16,029
Oku kuthetha ukuba uPasquale Buzzelli
usoloko engaphantsi kwendawo yoxinzelelo.

354
00:34:16,029 --> 00:34:20,041
Ukuwa okukhululekileyo kucothiswa kukhukula komoya ophezulu.

355
00:34:20,041 --> 00:34:23,541
Isantya esiqikelelweyo sokuwela yi-10 yemitha ngomzuzwana.

356
00:34:23,541 --> 00:34:28,616
Oko kuthetha iikhilomitha ezingama-36 ngeyure.
Oku kuthetha ukuba ixesha lokuwa leemitha

357
00:34:28,616 --> 00:34:33,583
ezingama-50 liyimizuzwana ezintlanu ezipheleleyo.

358
00:34:33,583 --> 00:34:40,166
I-Slide 32 ingoko isishwankathelwa
phantsi kwesihloko esithi: The 9/11 Surfer

359
00:34:40,166 --> 00:34:46,077
Le yindlela uPasquale Buzzelli amaxesha
ngamaxesha abizwa ngayo ngenxa yexesha elide

360
00:34:46,077 --> 00:34:51,541
kakhulu achitha ewa okanye ephaphazela kwezi gesi.

361
00:34:51,541 --> 00:34:59,535
Umyalezo ongundoqo kaPasquale Buzzelli kukuqhekeka
kancinci kweendonga nokukhululeka konxibelelwano, kunye

362
00:34:59,535 --> 00:35:04,333
nenkqubo yokuwa, ethatha imizuzwana embalwa nje kuphela.

363
00:35:04,333 --> 00:35:11,004
Kungenjalo, yena ngokwakhe bubungqina obuphilayo bale
nkqubo, isiphumo soxinzelelo olungaphantsi kufutshane neegesi

364
00:35:11,004 --> 00:35:15,862
ezisebenzayo eziphunyukayo, kunye nokucotha okungapheliyo kokuwa.

365
00:35:15,862 --> 00:35:22,038
Icaphulo: <i>"Kwaye ngelixa ndandithandaza, udonga
lwaphuka lwaza umgangatho wawa. Ndaza ndaqalisa ukuwa, kwaye

366
00:35:22,038 --> 00:35:25,958
ngelo xesha ndaqonda: Thixo wam, ndiza kufa ngolu hlobo."</i>

367
00:35:25,958 --> 00:35:30,933
Ndahlala ndisongile, ndeva lo moya
unjengokugqobhoza ngesanti, ndabethwa, ndabona

368
00:35:30,933 --> 00:35:34,833
ukhanyeko olukhawulezayo oluvela ekubethweni yezinto.

369
00:35:34,833 --> 00:35:39,778
Emva komzuzwana nje, ndaphakamisa amehlo am
ndaza ndahlala nje ndityhafile ngokupheleleyo,

370
00:35:39,778 --> 00:35:42,666
ndijonge phezulu esibhakabhakeni esiluhlaza.

371
00:35:42,666 --> 00:35:48,500
Nasi isicatshulwa esivela kudliwanondlebe ngesiNgesi.

372
00:36:33,208 --> 00:36:38,208
Umyalezo ongundoqo kaMickey Kross
yimpembelelo ekhankanyiweyo yokutsala.

373
00:36:38,208 --> 00:36:42,625
Kwaye ke umoya. Umoya onamandla kakhulu, kakhulu.

374
00:36:42,625 --> 00:36:46,883
Ihemethi yam – yaqala
ukundiphakamisela emhlabeni, ngoko ke ndakhothama.

375
00:36:46,883 --> 00:36:53,993
Emva koko, ndagoba phantsi ndakhangela izinyuko ecaleni
kwesiphatho, ndizenza ndibe mncinci kangangoko ndinakho.

376
00:36:53,993 --> 00:36:59,250
Ihemethi yam yaqalisa ukubhabha entloko yam.
Bendilibele ukuyibopha. Ngoko ke ndayibamba ihemethi yam.

377
00:36:59,250 --> 00:37:02,666
Ngekhwelo ndakhasa ndaya ekoneni.

378
00:37:02,666 --> 00:37:07,833
Nanku udliwano-ndlebe ngesiNgesi. Esinye isicatshulwa.

379
00:37:35,958 --> 00:37:44,054
Islayidi 34 ngokufutshane: <i>Umoya eNqabeni

380
00:37:44,054 --> 00:37:49,643
Yonke le nkqubo yentshabalalo – kuquka "imimangaliso" –
ingacaciswa ngokulula nangokungaguquguqukiyo

381
00:37:49,643 --> 00:37:54,806
ngokuthatha ngokuba kukho ukuqhuma kweegesi
ezisebenzayo ezigxininisiweyo ezisuka emhlabeni.

382
00:37:54,806 --> 00:38:00,640
Akusekho sizathu sibonakalayo sokuba amajelo
eendaba ahlukileyo achase esi sisombululo

383
00:38:00,640 --> 00:38:04,948
sinembeko ngokwasemzimbeni, ngaphandle kokuba:

384
00:38:04,948 --> 00:38:15,512
Uloyiko lwabafundi, uloyiko lwabantu lokuba eli chaza-nzulu
lisenokuba yinyani – kunye nokwala kwabo ukujongana nalo mba.

385
00:38:15,512 --> 00:38:21,098
NgeCovid, oku kuyikhaba akomelelanga kangako, njengoko
ithuba lokuba abo banoxanduva babenze impazamo

386
00:38:21,098 --> 00:38:24,458
lisoloko likho, nto leyo esebenza njengesikhewu kwingqondo.

387
00:38:24,458 --> 00:38:34,083
Isizathu esizalwa ngaso: "Abopolitiki
babengasijonganga ngolo hlobo, babengasifuni, babengazi."

388
00:38:34,083 --> 00:38:45,291
Ukunceda ukoyisa olu loyiko, ndiyile izinto ezahlukeneyo
ezisebenza njengezisiqalisi zencoko, ezinokuba luncedo kulo mba.

389
00:38:45,291 --> 00:38:49,564
La ngawakhapu, amadayisi, iincwadana njalo njalo.

390
00:38:49,564 --> 00:38:58,733
Nanku, umzekelo, incwadana, i-Physics Fear and
Fun, echaza ifiziksi yokuphoswa ngokuthe nkqo

391
00:38:58,733 --> 00:39:04,333
isebenzisa ukuphakama okukhethiweyo kweNorth Tower.

392
00:39:04,333 --> 00:39:09,393
Yintlekisa leyo, intlekisa efihliweyo
yezifundiswa zomzimba kwizicwangciso.

393
00:39:09,393 --> 00:39:16,708
Ukongeza, kuboniswa imifanekiso enomdla
kakhulu xa ithelekiswa nezinye iiqhushumbo.

394
00:39:19,791 --> 00:39:26,875
Isishwankathelo seSlide 35: <i>Isimo sengqondo esingentlanga</i>
okanye <i>isimo sengqondo esingentlanga esibonakalisiweyo

395
00:39:29,632 --> 00:39:35,923
Ngaphezu koko, iiphazili eziphambili eziphathekayo ezingqonge
intshabalalo yeWorld Trade Centre

396
00:39:35,923 --> 00:39:43,927
zinokuncitshiswa zibe ngemibuzo emithandathu nje kuphela, nto
leyo eyenza ukuba ziboniswe kumacala eRubik's cube.

397
00:39:43,927 --> 00:39:45,791
Ndiza kukubonisa ngokufutshane.

398
00:39:45,791 --> 00:39:48,791
Ezi zihloko zintandathu zezi:

399
00:39:48,791 --> 00:39:55,584
I-impulse – oko kukuthi, umthombo wothuli weNqaba
yaseMntla onamandla okutyhutyha kumphezulu wasecaleni.

400
00:39:55,584 --> 00:40:04,149
Amandla emhlabeni – oko kukuthi, ixesha
elibonakalayo lokupholisa leenyanga ezintathu.

401
00:40:04,149 --> 00:40:11,166
Apha ungabona umphezulu we-'Energy underground'
kunye neefu zomphunga ezinyukayo emfanekisweni.

402
00:40:11,166 --> 00:40:18,008
Okulandelayo, i-torque engafunyanwanga yetoweri
yasemazantsi esithe sathetha ngayo – umphezulu ocaleni

403
00:40:18,008 --> 00:40:22,283
uya kuba yi- <i>Ukungagcinwa kwe-Angular Momentum</i>.

404
00:40:22,283 --> 00:40:30,216
Abasindileyo kwiNorth Tower esithethe ngayo
– Abasindileyo baya kuba kwindawo esecaleni.

405
00:40:30,216 --> 00:40:36,791
Ukuvutha ngesiquphe kweemoto, ezathi
ngequbuliso zonke zavutha umlilo, kwaye –

406
00:40:36,791 --> 00:40:42,247
Uthuli olushushu, oko kukuthi ukuqukuqela kwe-pyroclastic kunye
nefifi elifana nesikhunta esingaphezulu

407
00:40:42,247 --> 00:40:49,091
kweSakhiwo 7, elenyuka esibhakabhakeni emva kwemini
kade – umbono osekweni <i>Uthuli olushushu</i>.

408
00:40:49,091 --> 00:40:55,166
Ngoko ke, malunga nesilayidi 36: Ikhowudi Yomlingo

409
00:40:55,166 --> 00:41:00,583
Kukho, ewe, iimfihlakalo ezininzi
ezingaphezulu ezingqonge umhla we-11 kuSeptemba.

410
00:41:00,583 --> 00:41:07,495
Ngoko ke ndakwenza umzobo wecube enye ndaza ndaqonda ukuba
phantse zonke iingxaki ezingqonge ukonakaliswa kweWorld

411
00:41:07,495 --> 00:41:11,875
Trade Centre zinokuncitshiswa zibe ngemibuzo engama-42 kuphela.

412
00:41:11,875 --> 00:41:16,583
Oku kuthetha ukuba zingamelezwa kwikhabhathi
enokutshintsha imilo, njengoko kubonisiwe apha.

413
00:41:16,583 --> 00:41:24,110
Kulungile, kunzima ukuyibona xa uqala
ukuyijonga – kodwa yayiyikhabhathi enamacala

414
00:41:24,110 --> 00:41:30,291
ahlukileyo ebinokuthatha iimilo ezinomdla kakhulu.

415
00:41:33,250 --> 00:41:41,666
Okanye nanku, le yikhubhu evaliweyo. Kwaye
le kubhu ingavulwa kwaye inezinye iiphazili.

416
00:41:41,666 --> 00:41:49,156
Ezi ziindawo zingaphandle ezaziwayo, kodwa
xa sivula le, sibona, umzekelo, imfihlakalo

417
00:41:49,156 --> 00:41:54,625
yentsimbi evuthayo okanye iisignali zenyikima.

418
00:41:54,625 --> 00:42:01,114
Njengoko benditshilo, ungayisebenzisa le khubhu, kwaye umfanekiso
ngamnye ngamnye uyipuzzle ekulula ukuyicacisa – kwaye

419
00:42:01,114 --> 00:42:08,666
yonke into ingena kakuhle kunye, ukuba nje uyazi ukuba
ungayisonga njani ikhubhu ukuba ibuyele kunye kwakhona.

420
00:42:08,666 --> 00:42:17,847
Ngoko ke ungafunda iinkcukacha ezininzi ngemidlalo yamadaya
enjalo. Kanti ke, nangona kukho yonke le midlalo, lo mbandela

421
00:42:17,847 --> 00:42:22,796
usengumceli-mngeni omkhulu ngokwengqondo ukufikeleleka kuye.

422
00:42:22,796 --> 00:42:27,166
Kwaye apha ndicaphula uGqr. David
Hughes waseYunivesithi yaseLincoln:

423
00:42:27,166 --> 00:42:36,416
Ukucinga ngethuba lokuba i-9/11 yayilulwaphulo-mthetho
lwe-false flag kufuna ukuba abantu baseNtshona balilahle

424
00:42:36,416 --> 00:42:42,416
iingcinga ezisisiseko abakhuliswe nazo ukusukela ekuzalweni.

425
00:42:42,416 --> 00:42:47,166
Kodwa kuthetha ntoni kanye kanye
'ukufikeleleka kunzima ngokwasengqondweni'?

426
00:42:47,166 --> 00:42:52,296
Oku kuthetha ukuba abantu bayaphelelwa
ngumdla, bayacaphuka, okanye babaleke baphume

427
00:42:52,296 --> 00:42:55,374
egumbini kuba bengasakwazi ukuyiqonda le nkulumo.

428
00:42:55,374 --> 00:42:59,291
Kuba bevakalelwa kukuba ukuqonda kwabo ihlabathi kuhlaselwa.

429
00:42:59,291 --> 00:43:02,344
Ndiza kubuyela kuloo nto.

430
00:43:02,344 --> 00:43:14,583
Kwaye ndibiza isilayidi 37: Ubuchule bokutshintsha
njengekhowudi okanye, ngokwesiqhelo, Ubuchule bokutshintsha.

431
00:43:17,375 --> 00:43:30,859
Kwakubalulekile kulo nyathelo lokuqala lwesisombululo esichazwe
kule ntetho ukuba kuvunyelwe ithuba lokuqhuma kwasekuqaleni.

432
00:43:30,859 --> 00:43:35,708
Ngoko ke, ukuvumela ingcinga (!) kwaphela.

433
00:43:35,708 --> 00:43:38,654
Uhlobo lwamandla angenayo ekuqaleni lubaluleke ngokwesibini.

434
00:43:38,654 --> 00:43:47,416
Njengomzekelo, ndidwelise iitoni ezingama-50 x 20 zento X,
nto leyo ekhokelela ekubunjweni kwegumbi lokucinezela kwegesi.

435
00:43:47,416 --> 00:43:53,852
Nangona kunjalo, kunokwenzeka kananjalo
ukuba kusetyenziswe iingxowa ezimbalwa (!)

436
00:43:53,852 --> 00:43:57,912
kuphela zento U, oko kukuthi i-120 kg kuphela.

437
00:43:57,912 --> 00:44:00,392
Loo nto incinci kakhulu, kakhulu, kakhulu.

438
00:44:00,392 --> 00:44:05,000
Noko ke, oku kungathetha ukuba inkqubo
ayiyiyo yekhemikhali, kodwa yenyukliya.

439
00:44:05,000 --> 00:44:13,750
Uvavanyo lokomba luya kungqina uhlobo lwamandla afakwayo
ngaphandle kwamathandabuzo kwaye luphelise zonke iingxabano.

440
00:44:13,750 --> 00:44:20,833
Nokuba kunjani, le nkqubo ingadityaniswa lula
neevidiyo zembali kwifilimu emfutshane ephilayo.

441
00:44:20,833 --> 00:44:27,493
Ndenze imifanekiso eyodwa eyi-120
yetoweri yasemazantsi, yenkqubo yenyukliya.

442
00:44:27,493 --> 00:44:33,250
Singabona ngaphakathi kwintsonkotha, okanye
sidlule kuyo, ukuba sithandabuz' ukuthetha.

443
00:44:37,208 --> 00:44:41,974
Umxube olulwelo oluqalisisiweyo lutsha lungene kwi-granite
njengenkqubo ye-reactor ephantsi koxinzelelo

444
00:44:41,974 --> 00:44:46,500
oluphezulu olulibazisekileyo kumaqondo
angama-3,000, kwaye luyavutha kwindawo engento.

445
00:44:46,500 --> 00:44:50,926
Kwimizuzwana elishumi, iqanda
eliqhumayo litshisa indlela yalo lisenyuka.

446
00:44:50,926 --> 00:44:54,726
Kwenzeka ukuqhuma, okwokuqala
kudlula kwitoweri ngendlela egxilileyo.

447
00:44:54,726 --> 00:44:58,289
Incopho iyahlukana, iyawa kwaye iqala ukujikeleza.

448
00:44:58,289 --> 00:45:02,750
I-ayini evuthisiweyo iyaziwa njengothuli
olumnyama, ngelixa umgubo wekhonkrithi umhlophe.

449
00:45:02,750 --> 00:45:07,625
Itoweri itshatyalaliswe yaba
luthuli ukusuka phezulu kuye ezantsi.

450
00:45:13,458 --> 00:45:21,958
Ngoko ke, kwisilayidi 38 – eyona nto ibalulekileyo apha
yile: Ukusuka kwindlela eqhelekileyo ukuya kwindlela yenyukliya.

451
00:45:24,416 --> 00:45:31,694
Ngoko ke, sinokubona ukuba iinkqubo
ezichazwe yimodeli yeGround Zero sele zinokucaciswa

452
00:45:31,694 --> 00:45:36,125
ngokucacileyo kuvavanyo olulula lwasekhaya.

453
00:45:36,125 --> 00:45:42,366
Kwaye sibona ukuba zonke iingqwalasela ezenziwe
kuloo ndawo zingena ngokugqibeleleyo kulo mzekelo

454
00:45:42,366 --> 00:45:46,250
okanye zixhaswa ngulo, ngenxa yeevidiyo ezikhoyo.

455
00:45:46,250 --> 00:45:54,041
Nangona kunjalo, imodeli yeGround Zero nayo iyaliwa
kakhulu okanye ingahoywa ngamajelo eendaba ahlukileyo.

456
00:45:54,041 --> 00:46:02,575
Le meko yengqondo isekelwe kubukhulu obungenakucingelwa
bolwaphulo-mthetho, kwiingxelo eziphikisayo zepropaganda ezifana

457
00:46:02,575 --> 00:46:10,195
nengxelo ye-NIST, kwiiyunivesithi ezilawulwayo kunye
nezenzululwazi ezithengiweyo, oko kukuthi, ukuba nxaxheba –

458
00:46:10,195 --> 00:46:16,523
nakubunzima bamazwi nezingxoxo eziphikisayo
ezineenjongo ezintle, kuquka nezo zivela kumajelo

459
00:46:16,523 --> 00:46:21,458
eendaba ahlukileyo, ezichasa imodeli yaseGround Zero.

460
00:46:21,458 --> 00:46:25,724
Kwimeko yokugqibela, iingxoxo ezimbini eziphambili zezi:

461
00:46:25,724 --> 00:46:30,304
Akubangakho kungcoliseka okukhulu kwe-radiation. Kwaye –

462
00:46:30,304 --> 00:46:34,064
Akunakwenzeka ukugcina ulwaphulo-mthetho olunjalo luyimfihlo.

463
00:46:34,064 --> 00:46:43,416
Kaloku, awunakucwangcisa uze wenze into enje ngaphandle
kokuba kubekho umntu onika imikhondo okanye alumkise uluntu.

464
00:46:43,416 --> 00:46:49,375
Noko ke, i-AI, ubukrelekrele bokwenziwa,
ibalisa ibali elahluke ngokupheleleyo apha.

465
00:46:49,375 --> 00:46:56,322
Ngoko ke apha sibona into entsha, entsha
ngokupheleleyo, njengophuhliso: indima yemidiya enye kwaye

466
00:46:56,322 --> 00:47:01,000
indima ye-AI ekusombululeni olu lwaphulo-mthetho.

467
00:47:01,000 --> 00:47:07,000
Okokuqala, ndingathanda ukubuyela kumbango:
Akunakwenzeka ngenxa yokungabikho kongcoliseko.

468
00:47:07,000 --> 00:47:15,282
Ukuba sicela i-artificial intelligence malunga
nokuphunyezwa kwenkqubo enjalo, i-ChatGPT ibhala – nantsi ke:

469
00:47:15,282 --> 00:47:21,253
Nanku umxube wezinto oqikelelwayo wenkqubo
yokutshabalalisa yenyukliya, esekelwe

470
00:47:21,253 --> 00:47:26,041
kwinkqubo ye-reactor ekudala kakhulu enokulibaziseka.

471
00:47:26,041 --> 00:47:33,541
Iresiphi ifiphele kancinci kwisilayidi, kuba
eyona nto ibalulekileyo bubudlelwane beFallout.

472
00:47:33,541 --> 00:47:37,500
Kwaye i-ChatGPT ibhala ngalo unxulumano lwenkqubo yokuwohloka:

473
00:47:37,500 --> 00:47:41,458
Imitha yokuqala iqulathe imitha yegamma neyoneutron.

474
00:47:41,458 --> 00:47:51,166
Kwaye imitha eseleyo (imitha ye-alpha neye-beta evela kwiimveliso
zokwahlukana kwe-uranium) ibotshelelwe luthuli lwamabhodlo.

475
00:47:51,166 --> 00:47:56,605
Kwaye ibhondi yokuwa ngokubanzi iphezulu
ngenxa yokufakwa kwezinto kwintloko

476
00:47:56,605 --> 00:48:00,958
yokunyibilika, apho inkqubo yaqala khona kwi-granite."

477
00:48:00,958 --> 00:48:08,416
Ngamafutshane, i-ChatGPT ibhala: Iyasebenza, kunokwenzeka.

478
00:48:08,416 --> 00:48:12,549
Ngoko ke, ukushwankathela, kubo
bonke abafuna uxolo nenyaniso – ncedani:

479
00:48:12,549 --> 00:48:19,736
Nceda uphonononge iingxoxo ezingqamene nesi
sitetimenti: Akubangakho kungcoliseka kubalulekileyo.

480
00:48:19,736 --> 00:48:26,833
Ukungcoliseka bekunyukile kancinci eGround Zero. Yinyaniso leyo.

481
00:48:26,833 --> 00:48:33,083
Noko ke, le nyaniso isoloko ifunxwa phantsi
kwegqabi, oko kukuthi, itshayelwa ngasemva ngempikiswano.

482
00:48:33,083 --> 00:48:38,535
Abasebenzi abaninzi abaphendula kuqala abagulayo ngomhlaza
bakwakhomba ekuchanabekeni kwinqanaba

483
00:48:38,535 --> 00:48:44,791
eliphantsi ixesha elide kwimitha ye-radiation, ukongeza
kwiziphumo ze-asbestos kunye nemisi enetyhefu.

484
00:48:44,791 --> 00:48:52,208
Kubaluleke kakhulu kwi-slide 40,
isibophelelo somonakalo esichazwe yi-AI.

485
00:48:52,208 --> 00:48:59,366
Ngokuphathelele kwingxoxo yesibini, ethi, "Akunakwenzeka ukugcina
ulwaphulo-mthetho olunjalo luyimfihlo," akunyanzelekanga

486
00:48:59,366 --> 00:49:07,625
nokuba kubhekiselwe kwiProjekthi yaseManhattan eyayiyimfihlo
ephezulu ka-1942, eyakhokelela kuphuhliso lwebhombu ye-athom.

487
00:49:07,625 --> 00:49:13,502
Kubalulekile ukuqonda ukuba ibali elithethwa malunga
nokutshatyalaliswa kweWorld Trade Centre ngendlela yenyukliya,

488
00:49:13,502 --> 00:49:17,250
eneneni, lihamba njengomsonto kuyo yonke imbali ye-11 kaSeptemba.

489
00:49:17,250 --> 00:49:24,541
Ibali elithi Atomic Bomb ekuqaleni
lalijongelwe ngabom; libonakala ngokucacileyo.

490
00:49:24,541 --> 00:49:27,083
Nazi imizekelo embalwa:

491
00:49:27,083 --> 00:49:34,007
Ngo-1990, umdlalo wamakhadi wabikezela
ukonakaliswa kweeNqaba ezimbini ngenqaku lenyukliya.

492
00:49:34,007 --> 00:49:38,458
Enyanisweni ikhadi laliyo ibizwa ngokuba yi-Terrorist Nuke.

493
00:49:38,458 --> 00:49:45,439
Ngo-1995, uBenjamin Netanyahu ulumkisa kwincwadi
yakhe ethi Fighting Terrorism ngentshabalalo ye-WTC

494
00:49:45,439 --> 00:49:50,166
ngenxa yebhombu yenyukliya eyadutshulwa ngamaSilamsi.

495
00:49:50,166 --> 00:49:57,986
Ngo-1998, iphepha leqhinga lase-US (Foreign Affairs,
iVolyum 77, iNombolo 6), ngentsebenziswano noPhilip D. Zelikow,

496
00:49:57,986 --> 00:50:04,431
lathatha lo mxholo njengomzekelo olumkisayo. Nantsi icaphulo:

497
00:50:04,431 --> 00:50:10,111
Ukuba ibhombu eyagqabhuka phantsi kweWorld
Trade Centre ngo-1993 ibiyeyenyukliya, okanye

498
00:50:10,111 --> 00:50:14,005
ibisasaze ngokuphumelelayo isifo esibulalayo, ke ...

499
00:50:14,005 --> 00:50:21,923
Kwaye ke kukho zonke iindlela ezingqongqo ekunokufuneka
ukuba urhulumente azithathe ukukhusela abemi bakhe.

500
00:50:21,923 --> 00:50:29,773
Iintsuku ezintlanu emva kweso siganeko, ngomhla we-16 kuSeptemba
2001, kwavela inqaku kwiphephandaba laseSpain i-El Mundo

501
00:50:29,773 --> 00:50:36,132
elalichaza ukuba iibhombu ezintathu ze-athom
encinci zazithengwe kwimarike engokomthetho leli qela

502
00:50:36,132 --> 00:50:40,598
elirhanelwa ngobunqolobi – kwanokuchazwa uhlobo lwazo.

503
00:50:40,598 --> 00:50:43,551
Ngamafutshane, kubo bonke abafuna uxolo nenyaniso:

504
00:50:43,551 --> 00:50:50,034
Nceda uphonononge iingxoxo ezingqamene nesi sitetjho:
"Akukho sabango sakha sabakho sokuba kusetyenziswe

505
00:50:50,034 --> 00:50:54,622
ibhombu yenyukliya ekutshoneni kweWorld Trade Centre."

506
00:50:54,622 --> 00:51:04,052
Yinyaniso ukuba ibali laliyalungiselelwa ngokucwangcisiweyo,
kodwa lahlwa kwaza kwakhethwa inguqulelo ethambileyo.

507
00:51:04,052 --> 00:51:12,590
Ngoko ke, isilayidi esinomdla 41 njengombandela ojikeleleyo:
Ulwazi lwangaphambili nophuhliso lwebali olucwangcisiweyo

508
00:51:12,590 --> 00:51:18,510
Nantsi ke isilayidi sokugqibela:
<i>Siphuma njani kule mfazwe ngoku?</i>

509
00:51:18,510 --> 00:51:24,971
Masibe nesibindi sokoyisa ibali ngokwasengqondweni.

510
00:51:24,971 --> 00:51:34,664
Ngokudlala, kusetyenziswa iinkqubo ze-AI ezivumela ukuba kuphoswe
izihluzo zokuchaneka kwezopolitiko kwaye zinike iimpendulo

511
00:51:34,664 --> 00:51:39,954
ezingaphenjelelwanga yinkcubeko okanye izinto ezikhethwayo.

512
00:51:39,954 --> 00:51:45,699
Kodwa nangona kukho isibindi neenkqubo
ze-AI, nangona kukho ukunxibelelana nokuvuka

513
00:51:45,699 --> 00:51:49,255
okucothayo ngokubambisana, sidinga uncedo.

514
00:51:49,255 --> 00:51:53,508
Kuba abantu baye bakhohliswa kwaye
basaqhubeka nokukhohliswa kuwo onke amanqanaba.

515
00:51:53,508 --> 00:51:58,079
Oku kusebenza nakwizihlangi ezininzi
ezingamaxhoba nje esicwangciso sobuqhetseba

516
00:51:58,079 --> 00:52:01,785
obungakholelekiyo abangasiqondiyo bona ngokwabo.

517
00:52:01,785 --> 00:52:07,975
Ngamafutshane, ukoyisa ubuqhophololo kufuna uncedo
lwabo bonke – ingakumbi uncedo lwabo 'bengabasoli

518
00:52:07,975 --> 00:52:12,236
ngokungathandanga kwabo' kulo mdlalo kwaye bafuna ukuphuma.

519
00:52:12,236 --> 00:52:21,522
Akufuneki sifunde isibindi kuphela, kodwa kufuneka
sifunde nokuxolela ukuze siphume koku, ngenxa yenyani.

520
00:52:21,522 --> 00:52:30,603
Okukhona sisenza kucace ukuba siyibonile le nkqubo yeziqhophololo
kwaye sesiyitshabile, kokukhona sithi ngokucacileyo ukuba ikamva

521
00:52:30,603 --> 00:52:39,366
likho kwabo bafuna ukuhamba, nokuba intetho-xolelo iyenzeka,
kokukhona indlu yamakhadi obuxoki iya kuwa ngokukhawuleza.

522
00:52:39,366 --> 00:52:46,307
Ndiyathemba ukuba le ntetho ibe luncedo. Enkosi kakhulu!

