Lelo, nalingi koyamba mopaya moko ya motuya na studio na biso.
Azali moto ya motuya mingi, elombe na miso na ngai.
Na ntango ya molili koleka mpe ya sika ya pandemi ya coronavirus, ntango tozalaki konyokwama na kobanga makasi, ntango esengelaki
tóyika mpiko na mibeko ya bokangami oyo esilaka te, ntango biloko ya ndenge na ndenge epekisamaki biso, ye
afungolaki "Centre mpo na Bolukiluki, Bolimboli, Kosambisa mpe Kopekisa Mabe oyo esalemi na bato".
Ntango mobeko ya vaccination oyo esengelaki kosalema na ba centres ya santé ebimisamaki, likambo oyo ebakisaki lisusu
pression, afundaki pene na ba plaintes 600 ya mabe na Biro ya Procureur Général ya Leta na
Karlsruhe na mokolo ya 10 sanza ya zomi na mibale 2023.
Devise na ye ezalaki: Leta esengeli koboma moto te.
Yango esalemaki na kati ya likambo ya vaccination oyo ya komeka, oyo babengaki ya coronavirus, oyo
ezalaki na ba effets secondaires ebele, kati na yango liwa.
Likanisi na ye ya moboko: Leta asengeli te kopesama nzela ya kosala boye. Topesaki
Leta nzela ya kosala boye ata mokolo moko te.
Mobundi oyo, oyo atɛlɛmɛlaki mboka na biso, oyo atɛlɛmɛlaki bato nyonso, azalaki komonana
mbala mingi na botɛmɛli elongo na Michael Ballweg.
Apesi mpe Michael Ballweg lisungi ya mibeko na tango ya masolo mpe ya makambo na ye na tribinale, mpe
lelo nalingi koyamba na esengo avoka Ralf Ludwig.
Iyo, mbote, matondi mpo na kopesa ngai nzela ya kozala awa.
Mongombo Ludwig, ZAAVV, centre oyo mpo na mateya mpe mpo na kolandela na tribinale mpe kopekisa mbeba na
bato, awuti kokoma lapolo mpo na ONU – ONU moko mpenza.
https://www.zaavv.com/de-de/uno
Mpo na nini ezalaki na ntina ete ebongiseli na bino ya ZAAVV, oyo ezali ya leta te, ezala?
Iyo, bon, tondimaki Déclaration Universelle ya Makoki ya Bomoto na 1948.
Kolanda makambo ya Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba mpe eleko ya Banazi, makoki ya bomoto ya mokili
mobimba ebimisamaki lokola makoki ya moto na moto.
Mpe kolanda Déclaration Universelle ya Makoki ya Moto, ba contrats mibale mosusu ezalaki.
Ya liboso, ezali boyokani ya bato, oyo etali makoki ya bomoto mpe ya bato na kati ya mboka, mpe ya mibale, ezali
boyokani ya bomoi ya bato, oyo elimbolaka mpe epesaka polele makoki ya bomoto ya moto na moto.
Mpe na oyo etali boyokani oyo ya bomoi ya bato, endimami ete, banda na ebandeli ya bambula 2000, bikolo esengeli kopesa lapolo
oyo babengi lapolo ya bomoi ya bato, sima ya mbula mitano nyonso.
Yango elingi koloba ete ba etats batindaka lapolo ya etat.
Esengeli mpenza bákabela lapolo na ntina na ezalela ya ntomo ya bomoto ndenge elimbolami na boyokani oyo ya bato.
Na ndakisa, yango ezali: makoki ya basali, bokokani, kolongono ya nzoto mpe makoki ya mimeseno.
Bikolo ya mokili mobimba basengeli kopesa lapolo mbala na mbala na ntina na makoki oyo mpe na ntina na
ndenge makambo ezali kotambola na bikolo na bango.
Liboso ya ONU?
Mpo na ONU. Ezali Komite ya ONU mpo na makambo ya social nde esalaka yango.
Bongo oyo ezali etuluku ya moke to lisanga ya nse ya ONU.
Mpe na sima, sima ya mbula mitano nyonso, esengeli kopesa lapolo ya ndenge makambo ezali sikoyo, ndenge moko ya koloba.
Awa ezalaka ndenge nini mpo na lifuta, bokokani mpe bokolongono?
Bozali na lisalisi ya moboko ya bokolongono, to bato bazwaka kaka lisalisi ya malamu koleka?
Boni mpo na makoki ya bonkoko? Mpo makoki ya bonkoko ezali mpe makoki ya bomoto ya moto na moto.
Mpe ba organisations non-gouvernementales, bakisa mpe bato moko moko, bakoki kotinda lapolo oyo babengaka lapolo ya
elili to lapolo parallèle, soki ba lapolo wana esili kobima.
Yango elingi koloba ete otindi lapolo na ONU mpe olobi:
Bon, guvɛnɛmá alobeli malamu mpenza makambo nyonso oyo asali, kasi abosani makambo ebele.
Mingi mpenza, kobosana makambo oyo asalaki te to oyo mbala mosusu asalaki na kobuka ntomo ya bomoto.
Mpo na yango, basengi na ba organisations non-gouvernementales ete batinda lapolo oyo babengaka
"shadow" to "parallel report" liboso ya mokolo moko boye.
Yango nde tosalaki lokola ZAAVV. Mpe sikoyo, na mokolo ya 18 sanza ya libwa...
Pardon – mpo na eleko oyo ya coronavirus mpenza?
Lapolo oyo ya sikoyo ezalaki lapolo ya mboka mpo na Republiki Federale ya Allemagne, oyo etali eleko kobanda 2018 kino 2023.
Bongo, ndenge nini makoki ya bomoi ya bato na Allemagne, elingi koloba makoki oyo nawutaki kotanga, ebatelamaki na
eleko oyo. Mpe eleko oyo eyanganaki na pandemi ya coronavirus.
Mpe yango elingi koloba ete na lapolo ya mboka, Republiki Federale ya Allemagne, na lolenge moko boye, ebosanaki kopesa
lapolo na ntina ya bibongiseli oyo ezwaki kati na 2020 na 2023.
Mpe sikoyo biso, lokola ba organisations non-gouvernementales, basengi biso tósala liste ya makambo oyo
babengi boye... – na maloba mosusu, basengi biso tóloba nini ezali te na kati ya rapport oyo.
Bopalangani nini ezali? Nini babosani?
Mpe biso na ZAAVV tomonaki yango lokola mosala na biso mpe tolobaki:
Malamu, soki leta ya federal yango moko epesi lapolo te ete bana-kelasi bazoki na motema mpo batikaki bango te kokende na
kelasi, mpo esengelaki balata ba maske na kelasi ntango bazalaki kuna, bazalaki komekama ntango nyonso mpe bongo na bongo, bongo
biso esengeli topesa lapolo na likambo oyo ya kozoka na motema.
Soki guvɛnɛmá federal ekosi kobimisa polele ete esali bato ba opérer to ba examen ya monganga kozanga
kotosa mibeko ya monganga, na ndakisa, vaccination oyo ya makasi, esengeli biso tósakola yango.
Iyo, soki guvɛnɛmá federal ebosani ete bikateli oyo bazwi esimbami mpenza na kolendisa bato na makasi mpe na thérapie ya kokamwisa,
oyo ezali kobuka makoki ya bomoto, esengeli tósakola yango.
Iyo, soki gouvernement fédéral ebosani ete endimi toli ya mangwele mpo na basi ya zemi kozanga ndimbola ya siansi, elingi
koloba, toli ya mangwele ya mRNA, esengeli biso tósakola yango.
Mpe yango nde tokomaki na lapolo na biso ya parallèle.
To, na ndakisa, makoki ya bonkoko, lokola kati na 2020 na 2023, bonkoko na Allemagne ekangamaki pene na mobimba, mpe ete
kobanda na eleko moko, kaka baoyo bazwaki mangwele nde bazalaki na ndingisa ya kokende na ba concerts to na cinéma.
Soki guvɛnɛmá fɛdɛralɛ ekoki te kopesa lapolo na ntina na botɛmɔli oyo ya makoki ya bomoto na eleko
oyo, biso tosengeli kosala yango. Mpe yango nde tosali.
Na sima, likambo oyo ekosololama na mokolo ya 18 sanza ya libwa na Genève elongo na
batindami ya Guvɛnɛmá Fédéral mpe batindami ya ONU.
Eza likambo ya kokamwa ete bato na biso ya politiki bazali kofanda kimia mpenza na lapolo na bango mpo na mibeko oyo ya
nsɔni, mpo na bobukami monene mpenza ya makoki ya bomoto mpe lisusu, nakoloba boni, mpo na trauma oyo bana bazwi na
ntina ya kotia ba maske. Moko te na makambo oyo elobelami?
Eloko moko te kati na oyo nyonso elobamaki.
Ya kokamwa.
Ya solo, tokoki koloba boye: Okay, mpo na likambo ya pandemi mpe mpo ete virus oyo ezali na likama, tokomisi
na ndelo makoki oyo na lolenge oyo elandi na eleko oyo.
Yango elingaki kolobama. Kasi guvɛnɛmá federal emekaki ata te kolimbola bikateli oyo ezwaki; kasi, ebombaki yango mobimba.
Bapesaki sango na yango ata moke te. Na nse ya lokasa, ezali na maloba oyo elobi ete na ntango oyo, ezali na
mokakatano mpo na bana-kelasi ebele oyo bazoki na makanisi.
Mpe na note ya nse oyo, elobeli lapolo mosusu, oyo mpe na ngambo na yango ezali na note mosusu ya
nse, esika elobami ete ekoki kozala mpo na mibeko oyo.
Kasi ezalaki kaka wana. Soki te – mpo na mangwele ya makasi, mpo na mabe ya mangwele, mpo na liwa ya mangwele, mpo na mayele ya
kotinda bato na makasi mpe ya kokamwisa, mpo na kopekisa bizaleli ya bonkoko, mpo na makambo nyonso oyo tokutanaki na
yango banda 2020 kino 2023 – ata liloba moko te, eloko moko te.
Kasi, na esika na yango, gouvernement fédéral ezali komikumisa mpo elongi kokotisa maloba oyo etali te mobali to mwasi mpe
kopekisa bokeseni, mpamba te sikoyo bato oyo bomoto na bango ekeseni na oyo bakomaki na mbotama
bazali na likoki ya kobongola yango mpe bongo na bongo.
Wana ezalaki makambo ya elonga to ya ntina banda 2018 kino 2023.
Eloko mosusu elobami te na lapolo, na lapolo ya mboka ya Republiki Federale ya Allemagne.
Iyo, ezali likambo ya kokamwa. Mpe sikoyo na mokolo ya 18, ezali na lisambisi, soki nasosoli
malamu – na ONU yango moko, na komite oyo ya social?
Ya solo, nzela yango etali ba Etats, ba Etats nionso ya ONU oyo ezali na kati ya likambo
oyo, oyo endimaki boyokani oyo ya bomoi ya bato.
Bazali kopesa lapolo na ntina na biteni oyo bikeseni.
Bongo, ba organisations non-gouvernementales bazali na date limite mpe na tango – na
likambo oyo, kino na mokolo ya 30 sanza ya motoba.
Na mokolo ya 30 sanza ya motoba, tokomisaki yango na mokolo ya 28, nakanisi.
Bongo, kino na mokolo ya 30 sanza ya motoba, bokoki kotinda lapolo oyo babengi ya parallèle, epai wapi botalelaka lapolo ya
guvɛnɛmá federal, elingi koloba ya leta, mpe na sima, lokola ebongiseli oyo ezali ya
leta te, bolakisaka biloko nyonso oyo ezangi.
Pene na bibongiseli 20 ya Allemagne oyo ezali ya leta te bapesaki ba rapports na bango ya parallèle.
Bamosusu mpe balobeli coronavirus te.
Ya kokamwa.
Yango elingi koloba ete ozwi likanisi ete oyo ezali mpenza ba organisations non-gouvernementales oyo leta afutaka,
elingi koloba, emonani polele lokola babɛti makofi koleka ba organisations ya makasi oyo etɛngaka ntomo ya bomoto.
Mpe bapesaka yango na mokolo wana. Biso mpe tosalaki bongo.
Mpe na sima, na eleko moko boye – nakanisi ezali kobanda na suka ya sanza ya mwambe kino na mokolo ya misato ya sanza ya zomi –
ekozala... – nakanisi ete ezali na bikolo mitano na etuka na biso, longola Republike Federale ya Allemagne –
ekozala na liyebisi liboso ya Komite ya Makambo ya Bomoi ya UN.
Yango elingi koloba ete tozali pene na ndenge moko na kati ya esika monene, kasi ekangami. Eloko moko te etindami na libanda.
Mpe na nsima, bapesaka lapolo na ntina na makambo oyo ba organisations non gouvernementales, soki tokoki koloba bongo,
babimisaka, mpe batunaka wapi naino esika ezali mpo na kobongisa.
Mpe na nsima, babimisaka liste oyo babengi ya makambo.
Yango elingi koloba ete ONU sikoyo ezali mpenza kopesa guvɛnɛmá fɛdɛrɛlɛ misala ya ndako na ntina na makambo oyo
esengeli ebongola mpe ekómisa malamu na mikolo mizali koya.
Mpe sima ya mibu mitano, bakotala lisusu: basaleli malako?
Bapesisi to babebisi makambo ya ntomo ya bato?
Bongo, soki nasosoli malamu, Mongombo Ludwig, ZAAVV ezalaki pene na pene lisanga kaka moko oyo epesaki kritike?
Bon, kaka ndenge ezalaki na tango ya pandemi ya coronavirus.
Bato oyo bazalaki kotonga yango bazalaki kaka moke.
Pene na bato nyonso bakanisaki ete tozali kokutana na pandemi moko ya makasi.
Mpe tango pandemi ya makasi ezali, tosengeli kolanda bakonzi ya leta na miso ekanga. Na maloba mosusu, tosengeli kozala batosi.
Mibeko oyo esengeli te kotunama, yango nde ezalaki liloba-ntomo na tango wana. Esengeli moto atosa yango?
Mpe ɛɛ, bato nyonso bazali kokoba kosala bongo. Yango wana, tozali naino kokangama na lisolo oyo.
Mpe eteni ya ntina ya rapport na biso oyo etambolaka elongo ezali ete tolimboli polele mpenza
ndenge nini stratégie oyo ya kokamwisa esalelamaki.
Bato bakamwe, mpe kokamwa wana ezali naino na bopusi.
Mpe moko ya masɛngami – biso mpe tosɛngi na kati ya lapolo oyo; endimami kosɛnga makambo oyo esengeli kosalema.
Mpe moko ya masengi na biso ezali ete bápekisa ba tactiques ya kokamwisa, ete ONU éyebisa polele ete ba tactiques
ya kokamwisa ekozala ntango nyonso komonana lokola bobukami ya makoki ya bomoto, mpe mbeba likolo ya bato.
Tango leta esalelaka mayele ya kokamwisa, lokola esalemaki awa, motto na yango ezali:
Bankoko na yo bakoyoka soni makasi soki olandi mibeko te. Sima ezalaki ngonga ya bana, mpe bongo na bongo.
Bongo, ntango leta ekamwisaka bato, lokola bilili oyo ewuti na Chine, elili ya Bergamo, oyo ekoti na lisapo
lokola bilili ya Bergamo, mpe maloba ete soki bolandi mibeko oyo te, bato ebele bakokufa.
Na nsima bankoko bakokufa, na nsima moko akokufa na mpasi ya kokanga mpema, mpe bongo na bongo.
Ezali kaka mayele ya kokamwisa. Mpe tango leta esalelaka bana mboka na yango mayele wana ya kokamwisa, oyo
babengaka 'nudging', mpo na kotinda bango na nzela moko boye, wana solo, bato balandaka.
Mpe, lokola toyebi, yango ebimisaka na bato lolenge moko ya makanisi oyo esalaka ete bakoma na mbala moko batosi, batika
pene na kotuna mituna na ntina na mibeko ya ntina, mpe, lokola tomonaki mpe, babandi konyokola bato oyo bazali kotɛmɛla.
Bongo, nini nde toleki, na boluki bandako, kofundisama na mbeba mpe bongo na bongo, mpe lisusu
kofundisama na miso ya bato na media mpe bongo na bongo.
Mpe yango esalemaka mpo na strategie oyo ya kokamwisa. Mpe tosengeli kopekisa yango.
Esengeli tósala ete Leta azala lisusu na ndingisa te ya komeka kobongola makanisi ya bato na lolenge oyo.
Mpe okanisi ete ezali na likoki boni ete leta abongola lolenge na ye ya kosala?
Bongo, nini mpenza ekosalema? Mbala mosusu bakopesa ye liste ya makambo oyo elimboli nini asengeli kobongola na
mikolo ezali koya? To, ekosalema ndenge nini na misala?
Ya solo, ekozala na liste ya bibongiseli oyo ekolimbola bapwɛ́ oyo ya ntina mingi.
Bongo, tosili kosala makambo ebele.
Tondimisi lapolo parallèle, mpe lapolo parallèle endimami.
Etiami na site internet ya ONU, , bongo okoki kotala mpe kotanga yango kuna.
Babengisi biso kuna lokola ebongiseli oyo ezali ya leta te – na makanisi na ngai, ebongiseli kaka moko na Allemagne
oyo etɛlɛmɛlaka mpo na makoki ya bomoto ya moto na moto.
Bato mosusu nyonso, emonani polele, basalaka bongo te.
Tokozala kuna na salle de briefing oyo, na esika oyo, epai bakosolola likambo yango.
Yango elingi koloba ete guvɛnɛmá fɛdɛrɛlɛ ekokutana mpenza na makanisi na biso.
Yango esangisi, na ndakisa, likambo ete (Prof. Dr. Denis) Rancourt amonisaki mpenza na bolukiluki moko ,
emonisaki ete na suka ya mobu 2022, bato miliyo 17 na mokili mobimba bakokufa mpo na mangwele.
Yango ezali likambo ya ntina, epai esengeli na biso koloba:
Eloko moko ekɔtisami awa, ata na makasi, oyo emonani polele ete ebomaki bato milio zomi na nsambo na mokili mobimba.
Nalingi koloba, bato milio zomi na nsambo – na lisapo nini, bato milio zomi na nsambo bakufá naino mpo na mibeko
ya leta? Iyo, tosengeli kobosana makambo wana nyonso te.
Mpe yango elingi koloba ete tokómi kuna. Bango bayebi biso kuna.
Tokoki kopesa makanisi na biso. Mpe yango ezali eteni mosusu ya lisano ya kosangisa bililingi na
nzela ya kolimbola mpe kotala lisusu na mozindo.
Iyo, yango wana tozali kosakola yango, ata mpe na nzela ya site internet ya ONU.
Makanisi oyo tozali koloba, oyo nyonso endimami na siansi, esengeli kotalelama na bosolo.
Osengeli kosolola yango na biso. Mpe na suka, okokoka lisusu koboya yango te.
Mpe olobaki fraze: Leta esengeli te koboma moto.
Nazali naino na fraze ya mibale ya kobakisa:
Mabomi mpe banyokoli ya bato ebebisaka te na eleko.
Bongo, oyo tozali kosala sikoyo ezali etape elandi.
Tofundaki bango na tribinale mpo na likambo ya mabe. Kasi, babwakaki yango.
Tokanisi ete ezalaki bongo, kasi ezali mpe etape ya ntina mpo na kokoka kotia plainte ya mabe na La Haye.
Sikawa tozali kotalela yango lisusu na lolenge ya siansi mpe ya politiki, mpe kokoma makambo nyonso, ete
misala wana esalemaki mpe ete ezalaki na bilembo na yango.
Mpe wana ekozala etape elandi: kosambisa misala oyo mpe kosenga na baoyo bamemaki yango ete bázwa mokumba.
Yango wana, tokendaka ntango nyonso eteni moko liboso. Yango mpe ezali eteni na yango.
Ezali mpenza mpasi ya kondima.
Na yango, lapolo ya guvɛnɛmá na biso elobelaki te, na ndakisa, ba procès-verbaux oyo ebimisamaki na polele ya Institut
Robert Koch, oyo elobaki ete ezalaki ata mokolo moko te na ntina ya monganga mpo na kosala makambo wana.
Bongo, oyo ezali kaka likambo ya politiki, mpo balobeli yango ata moke te.
Kaka likambo ete esengelaki kosambisa ba protocoles ya Robert Koch mpo na kobimisa yango, ete guvɛnɛmá alobaki na bolingo na ye
moko te, tala, oyo ezali lapolo na biso, ndenge tokanisaki na ntango wana, ndenge
tosalaki, ezalela nini tozalaki na kati na yango.
Mpe sima ya kopetolama na bango, bango nyonso bakomaki mpe moindo.
Ba protocoles ya Robert Koch oyo toyebi, ebimisami na libándá.
Iyo, oyo babuki te, epai wapi tokoki mpenza kotanga nini esalemaki. Mpe yango ezali kapitulo ya lokumu te na lisapo.
Okoki komona ete... Bapesaki biso ntango nyonso toli ete: landá siansi, tyelá siansi motema!
Ba protocoles ya RKI ezongisi mpe mwa kondima awa, elingi koloba:
Ya solo, tyelá siansi motema, mpamba te siansi ezali lisolo, ezali botɛmɛlani, ezali debat.
Mpe yango mpenza nde esalemaki na RKI.
Mpe na nsima, ezwamaki ekateli ya politiki ete ntembe oyo, ntembe ya siansi mpe bilembeteli ya siansi, esalema te,
kasi na esika na yango, bamipesaki na misala ya politiki.
Tomoni mpe yango na... Eteni ya lapolo oyo elobeli ndenge STIKO, Komite ya libela mpo na mangwele, esalaka.
Komite ya libela mpo na mangwele ezali solo komite oyo esangisi baprofesere oyo balingi
kobakisa lokumu to boyebani na ba CV na bango.
Tozali na kati ya komite oyo ya libela ya mangwele, kasi komite yango ya libela ya mangwele ezali ebongiseli oyo ekambami
kaka na politiki, epai wapi, na suka, bikateli ezwamaka te na kotalela mayele ya siansi, kasi na kotalela matomba ya politiki.
Mpe yango nde ba protocoles ya RKI emonisaki.
Mpe solo, guvɛnɛmá fɛdɛralɛ alingi yango te na kati ya lapolo ya boye, mpo na ntango wana ekomonana polele ete bobuki
mibeko ya ntomo ya bomoto oyo esalemaki ata te na bolingo malamu, kasi nde mpo na bindimeli ya politiki.
Bon, na ndenge bato ya mboka bazali komona, ezali bongo na ntango oyo.
Leta ezali kobomba likambo oyo nyonso ya kala.
Na kati ya ba organisations ya leta mpe oyo ya leta te, tóloba ata ntuku mibale oyo epesaka ba rapports na
yango, ezali kaka moko nde etɛlɛmi mpe elobi: "Te boye!"
Mabe esalami. Na mokuse – tika naloba boye – ezali lokola David kobunda na Goliath, boye te?
Motango monene koleka ya bavoti ya botɛmɛli, to esika esengeli ofanda mpe olonga.
Ndenge nini mo-citoyen lokola ngai akoki kosunga mosala na bino mpo ezwa nguya, mpe bato bayeba mingi ete ezali na ntina ya
kotalela lisusu makambo oyo esalami mpe kopekisa mabe mosusu?
Bon, liboso ya nyonso, okoki kosunga biso na kokomáká membre mosungi.
Na yango, tozali na basungi ebele. Tosali ZAAVV lokola centre.
Ezali na lingomba moko ya lisungi epai okoki kokoma membre mosungi mpe, ndenge nakanisi, kopesa lisungi ya mbongo mpo na
mosala na ndenge ya kofuta sanza na sanza kobanda na euro zomi.
Mpo, solo, ba frais ezalaka ntango nyonso.
Na ndakisa, kosala mobembo mpo na kokende na Genève mpe kozala kuna esɛngaka mbongo.
Kobimisa lapolo ya boye, oyo ezuaki koleka sanza motoba mpo na kosila, na makita ya kozongela, kotuna
bato ya mayele mpe bongo na bongo, esɛngaka mpe mbongo.
Bongo, likambo moko ezali ete okoki mpenza kosunga yango na mbongo mpe na nzela ya bosungi ya bokomi.
Soki te, tozali mpe na mabaku ya kosala elongo.
Bongo tozali na bakomite ndenge na ndenge, tozali na bibongiseli ndenge na ndenge.
Na yango, na mokuse, tozali kotonga likolo ya biteni minei ya mike na kati ya ZAAVV oyo.
Olobelaki yango liboso: ankɛ́tɛ, kotala lisusu, kolandisa na tribinale mpe kopekisa.
Tozali na bituluku ya nse mpo na eteni moko na moko ya oyo, oyo esalaka na bitando bikeseni.
Bongo, na ndakisa, kosala ba flyers, ba postcards, bansango, ba communiqués de presse mpe bongo na bongo.
Tozali na likoki ya komona yango na site internet ya ZAAVV : okoki kolimbola kuna makambo oyo yo moko okutanaki na yango.
Okoki mpenza kopesa lapolo ya makambo yo moko, makambo oyo okutanaki na yango – ezala balandaki
yo na botɛmɛli to bapekisaki yo kokɔta na concert.
Makambo nyonso oyo yo moko okutanaki na yango, okoki kopesa lapolo na yango kuna na kosaleláká formulaire ya kokomisa nkombo .
Mpo soki okende na La Haye... Plainte ya mabe esili kotiyama na La Haye, oyo babateli mibale ya ntomo ya bomoto, oyo
na solo bakomaki lapolo elongo na ngai, basili kotia yango.
Nimero ya dosiye ezali, plainte ya mabe esili kotiyama na La Haye, mpe tozali kaka kobakisa likolo na yango.
Yango elingi koloba ete, ntango nyonso oyo tokokuta ba cas ya sika, oyo ekozala na bato ebele bakozwa mangwele, oyo
ekozala na bato bakozwa mpasi mpe bakokufa, mpe bongo na bongo, esengeli kaka La Haye nde amona mpasi makasi.
Yango elingi koloba ete La Haye ekosenga bansango ebele, oyo yo okoki kopesa biso.
Bongo okoki kopesa bansango na ZAAVV, okoki kotindela biso mikanda.
Sikawa tozali na système ya serveur ya kitoko esika bokoki kotinda ba video mpe ba document.
Tondimi, tinda biloko nyonso oyo okutanaki na yango na tango ya pandemi ya coronavirus epai ya ZAAVV. Kende kaka na site
internet ya ZAAVV (www.zaavv.com) mpo na komona ndenge nini.
Kotíya biloko kuna, kotíya ba fisyé, to kotinda yango na email.
Mpe, lokola tolobaki, tozali na système ya mikanda epai wapi tosalaka ete biloko nyonso etángama
malamu. Vidéo nyonso ekomamaka na makomi mbala moko.
Yango elingi koloba ete tokoki kosalela ebongiseli ya boluki, bongo baavoka mpe bato ya mayele bakoki déjà koluka na kati ya
makambo ebele oyo esalemaki na eleko ya pandemi ya coronavirus.
Ba video, ndenge nalobaki, ba mikanda, ba fisyé, bansango, mpe solo, mikanda nyonso wana ya
mayele ya kotinda bato na makambo mpe ya kokamwisa.
Makambo oyo nyonso esangisami, ekomami mpe etiami na molongo ya ntango, mpo biso tósalela yango mpo na mabota
makoya mpe tókómisa yango disponible mpo na analyse ya siansi.
Mpe yango elingi koloba ete tokoki kozala na makambo na biso nyonso moko.
Na ndakisa, mbala moko nasɛngaki lisalisi. Moto nyonso, ata yo mpe, akoki kosala yango.
Ezali na ntina mingi kokanga video na telefone na yo ya maboko. Bato nyonso bazali na telefone ya maboko na mikolo oyo.
Tyá telefone na yo ya mabɔ́kɔ liboso na yo, kanga video to yebisa moto lisolo na yo na ntina na
makambo oyo okutanaki na yango kati na 2020 na 2023.
Oyo ezali na ntina mingi, mpamba te soki te, istware na biso ya monoko ekokoma kaka na makambo oyo bapanzi sango ya
minene, bazulunalo, televizyo mpe bongo na bongo balobaka.
Eza malamu koleka soki bato balobi masolo na bango moko.
Toyebi yango uta na tango ya Socialisme National – sikoyo tomoni bakolo ebele oyo bazalaki wana na tango
wana mpe bakoki koyebisa biso makambo oyo esalemaki.
Mpe sikoyo, na mikolo ya lelo, biso nyonso tokoki kokoma matatoli ya ntango oyo, kaka na kokangama video, kolobaka masolo na biso
moko mpe kotindaka yango na ZAAVV mpo bákotisa yango na internet.
Mpe mongongo nyonso ezali na bozito mpenza na likambo na bino, na likambo na biso nyonso ya kosilisa mpe kopekisa
makambo ya boye, mpe koleka nyonso, ya kosala ete esalema lisusu te. Yango mpe epesi likambo mobimba bozito.
Iyo, mpe mpo na mikolo mizali koya. Ya solo, ezali na bozito kaka.
Yango wana tozali kosala mpo na kokokisa mokano – oyo, na likambo mosusu, ezali mpe moko ya masengi mosusu na
kati ya lapolo na biso oyo ebimi sikoyo – ete tolingi ete komite moko babengi ya bosolo esalema.
Commission ya solo ezali nini?
Commission ya solo ezali liloba oyo eyebani, ata na ONU.
Yango elingi koloba ete na makambo ya kobukama ya ntomo ya bomoto lokola na Rwanda to na Afrique du Sud, commission moko
babengi ya solo esalemaki nsima ya kolongolama ya apartheid.
Komite ya bosolo elakisi ete bato oyo likambo etali bango basangana. Nini tozali komona sikoyo?
Tomoni bakomite ya ankɛtɛ, bakomisyɔ́ ya ankɛtɛ mpe bongo na bongo.
Yango elingi koloba ete bato oyo basalaki mabe bafandaka elongo mpe basololaka likambo oyo esalemaki kala.
Mbeka esalemaka wapi? Iyo, bato ya mayele moke bakozala elongo na biso, kasi wana kaka.
Kasi bato oyo bazokaki bazali wapi? Likambo oyo ezali kosalema wapi?
Mpo bato oyo likambo etali bango, bakutanaki na yango awa na mboka.
Mpe, na makanisi na ngai, tosengeli na komite ya bosolo na district nyonso, na
commune nyonso, mpo na kosilisa makambo ya kala.
Nini mpenza esalemaki na eleko oyo? Nani azalaki na kati? Nani azalaki na kati mpe ndenge nini?
Bakambi ya bokolongono, biteyelo, bakambi ya biteyelo, bapatrɔ, bapolisi mpe bakambi ya liyangani basanganaki.
Bato nyonso basanganaki mpe banyokolaki bato oyo bazalaki kaka komituna na ntembe soki
makambo nyonso oyo tozali koyoka awa ezali solo.
Mpe yango esengeli kosalema awa na biso na kati ya ba commissions ya solo oyo babengaka.
Yango elingi koloba esengeli te... – lokola nalobaki, ba komite ya ankɛti mpe komision ya ankɛti ezali malamu nyonso.
Kasi tosengeli na bakomisi ya mboka esika bakosali mabe ná bato oyo basaleli mabe bafandi elongo na mesa moko mpe basolola
makambo, esika likambo oyo esalemaki mpenza etalelami malamumalamu, esika bakosali mabe mpe
balimboli ntina oyo basalaki makambo oyo basalaki.
Bongo tozongi na strategie ya kokamwisa, ya kotinda malembe, epai wapi balobaka ete, "toandimaki yango nyonso kaka."
Mpe ete bino na sima bokela mibeko ya sika mpo na bomoi elongo mpe boloba, oké, wapi nakoki kotia ba firewalls?
Ndenge nini nakoki komindimisa ete likambo ya boye ekosalema lisusu te?
Mpe ba commissions ya solo oyo, nani abandisaka yango? Ndenge nini ebimaka?
Ee, bakomísi ya solo ekoki kobandisama na banzela ekeseni.
Sikawa tozali kokende epai ya ONU, kosenga na yango etuna Guvɛnɛmá Fédéral, na mokuse: bopesa mbongo.
Bongo, na mobeko, na niveau ya l'Etat, elingi koloba na niveau ya l'Etat fédéral to ata na niveau fédéral, tokoki
koloba ete tozali kopesa... – na esika ya kobimisa lisusu bamilio zomi na mitano mpo na kotombola demokrasi...
Ezali mpenza ba ONG wana nde batɛlɛmaka mpe balobaka ete, na bosolo, tozali na eloko te ya kopamela.
Tozwi mbongo epai ya leta, nyonso ezali malamu koleka.
Mbongo wana ya milio 15, oyo balingi sikoyo kobakisa, ezali kosalelama te mpo na kokoba
kotombola demokrasi, demokrasi oyo babengi bongo...
Bazali te kolendisa démocratie, kasi démocratie na biso – yango ezali makanisi mibale ekeseni.
Na ndakisa, ete bozwa mbongo oyo mpe boloba ete ekopesama na bibongiseli to na bato oyo
bazali kosala commission ya solo na mboka.
Mpe na nsima ofandi mpenza kuna, mpe olobi, malamu, tokokende na ndako ya engumba to na hôtel de ville, kolanda
esika nini ezali na esika. Mpe moto nyonso akoki kosangana.
Sikawa tozali kosangisa programɛ awa mpe koloba, oké, nini tomonaki na boumeli ya bambula?
Namonaki nini? Namonaki yango ndenge nini?
Nini ekómelaki ngai? Nini ekómelaki bana na ngai? Mpasi nini nasengelaki koyika?
Mpe na nsima, bino nyonso bafandi elongo, kasi na makanisi ya kosambisana te to makambo ya ndenge wana,
kasi nde mpo na koloba ete, tólobela makambo oyo esalemaki. Ndenge nini tokómaki na esika oyo?
Mpe na nsima, bakosilisa yango. Mpe na nsima, bakozwa bikateli.
Yango ekozala commission ya bosolo. Mpe yango ekosalema na nse ya bokambi ya, na ndakisa, ONU, oyo ekokebisa ete
esalema na bosembo mpe te lisusu na lolenge ya ngambo moko, lokola nde, 'eh, biso tosalaki nyonso malamu'.
Mpe ZAAVV sikoyo mpe esali proposition na ONU na kati ya rapport na yango ete ba commissions oyo ya solo esengeli kozala.
Tokoki kosenga. Tokoki mpenza koloba nini tolingi esalema sikoyo.
Yango esangisi kotia bakomisyo ya solo. Yango esangisi mpe kotika mbala moko bopimisi ya mangwele ya mRNA.
Yango esangisi kopekisa nudging. Esangisi mpe mobeko ya polele ete culture esengeli lisusu kopekisama te.
Mimeseno ezalaka ntango nyonso na motema ya kotɛmɛla.
Mimeseno mpe mayemi ezalaka ntango nyonso na likanisi ya makambo oyo ekoki kozala, mpe na
yango, ezalaka ntango nyonso na eteni ya botɛmɛli.
Nandimi ete ntina ezalaki mpo na yango.
Nakanisi olobaki na ebandeli ete mibeko oyo etiyamaki na mokili mobimba. Yango ezali solo te.
Bongo, bamesures wana, ata mpe bamesures ya makasi mpenza, ezalaki kaka mpo na mikili ya Wɛsti, to mpe mikili
oyo ekola na industrie. Mpe bokeseni ya monene ezalaki.
Na bongo, na oyo babengi Indice ya Makasi ya Oxford , Allemagne ezalaki ntango nyonso liboso mpenza.
Na Espagne, na ndakisa, bafɛ́tí ya bonkɔ́kɔ epekisamaki ata mokolo moko te, mpamba te bonkɔ́kɔ na
Espagne mpe ekomami na mobeko-likonzi ya mboka.
Mpe yango elingi koloba ete ba concerts esengelaki ntango nyonso esalema, mpe bato basengelaki ntango nyonso
kozala na lotomo ya kokende na ba concerts, na bilambo ya bonkoko, na ba musées mpe bongo na bongo.
Mpe nandimi ete société totalitaire ekoki kotongama kaka na kopekisa art.
To mpe tango bameki kopekisa nzela ya kokota na mayele ya ntɔ́ki. Mpe yango esalemaki.
Mpe yango wana, moko ya masɛngami na biso ya ntina koleka ezali ete art mpe culture epekisama lisusu ata mokolo moko te na lolenge
oyo, mpe nzela ya kozwa yango epekisama lisusu ata mokolo moko te na lolenge oyo tomonaki na boumeli ya mibu misato oyo eleki.
Ya kosepelisa mingi.
Mpe, solo, kelasi. Kelasi ekangami.
Bana-kelasi bakokaki lisusu kokende na kelasi te.
Mpe boyekoli oyo babengi ya mosika esalemaki te, to na bosolo, ekokaki kosalema te.
Mpo na kelasi: Likambo ya ntina na kelasi ezali ete bato basanganaka esika moko, na esika ya kofanda na esika
mosusu liboso ya aparɛyi to masini mpe koyamba boyebi.
Kasi ezali mpe boyokani kati na bato.
Mpe likambo ya boye esengeli lisusu epekisama te. Esengeli lisusu esalema te.
Mpe yango esangisi, lokola eteni moko, kozala na commission oyo ya solo, epai wapi, na ndakisa, bana-kelasi bakoki kolimbola
ndenge nini bazalaki komiyoka mpenza na tango wana mpe ndenge nini bazali komiyoka kino lelo, mpo ete likambo
yango emonana polele na miso ya bato: tosengeli lisusu kosala likambo ya boye te libela na libela!
Iyo, ya kosepelisa mingi. Kitoko mingi.
Yango wana ezali mpe fungola mpo na kondima makambo ya kala mpe kopekisa mbeba mosusu, mpe ezali mpe eteni
ya ba commissions ya solo oyo esengeli sikoyo kosalema.
Mpe nakanisi ete interview na biso ya lelo, lisolo na biso ya lelo na likambo oyo, ezali
mpe sango ya ntina, ata mpe mpo na bato nyonso.
Esengeli ete likambo ya boye ebimisama, mpo bato báyeba ete ezali mpenza na ntina.
Iyo, esengeli kozala nde sango wana. Eleko ya pandemi ezalaki na motó ya likambo ete mibeko oyo esengelaki te kotunama.
Mpe tobetɛlɛmɛlaka yango – lokola bozali komona awa na T-shirt na ngai: Bonsomi ebandaka na
te – mibeko esengeli ntango nyonso kotunama.
Osengeli ntango nyonso koloba te. Bonsomi ezali ntango moto akoki koloba te kozanga kobanga ete makambo ya mabe ekómela ye.
Mpo moto nyonso asengeli kokoka kosala bongo mpo na ye moko.
Mpe bato basengeli koyeba ete bazali na nguya mingi koleka ndenge bakanisaki tii lelo.
Bato bakanisaka kaka ete topesaka bokonzi na batindami na biso, mpe bakosala makambo malamu.
Mpe tango sango ya lokuta ya boye ebimi, tango mayele ya kotinda bato na nkuku ebimi, tango mayele ya kokamwisa bato ebimi,
bongo bato balandaka kaka na miso ekanga mpe bayebaka ata te nguya oyo bazali na yango mpenza mpo na kobongola makambo.
Tomonaki na tango ya pandemi ya coronavirus ete bato bakoki mpenza kozala na bopusi na politiki mpe kobongola bomoi ya
bato na nzela ya botɛmɛli, lokola botɛmɛli ya mokolo ya yambo.
Mpe bakomisi ya bosolo oyo esengeli mpe kosalisa mpo na komonisa polele na bato ete leta etongamaka ntango nyonso likolo ya
bato, mpe ete bato bango moko nde bazali na bokonzi na maboko na bango, longola sé soki bango moko batikeli yango.
Mpe yango elingi koloba kotikala sembo na yo moko, mpe soki omoni ete likambo moko ezali malamu te, koboya
mpe koloba, Nakosangana na yango te, Nakosala yango te.
Yango ezali sango ya ntina. Mpe, solo, likambo yango ekoki mpe kokómisama makasi na nzela ya ba commissions ya solo oyo.
Mpe emonani polele ete guvɛnɛmá, bato oyo bazali komemela leta oyo bazali sikoyo na bokonzi, na
ndenge na bango moko balingaka te likambo ya boye.
Mpo likama ya monene mpo na batindami ezali ete bato báyeba ete na bosolo tosengeli mpenza kosala yango te.
Tosengeli te kondima kosala oyo ozali koloba na biso awa.
Mpe wana nde esengeli kozala sango. Sango esengeli mpenza kozala:
Leta esalaka malamu soki bato na kati na yango bayebi nguya mpe mabaku na bango, mpe basalelaka mabaku wana.
Mpe yango mpe ezali na kati, na ndenge moko, mbala mosusu lokola eteni ya lapolo na biso ya bomoi ya
bato, lapolo oyo etambolaka elongo oyo topesaki...
Lokola mbala mosusu bomonaki, bameki kokitisa na esika ya makoki ya bomoto ya moto na moto, oyo
esengeli kotosama na mobeko, likanisi ya bizaleli malamu.
Tosengeli kokeba mingi mpo na kosalela te liloba "éthique".
Ba komite ya bizaleli malamu ezali, mpe na mbala moko, ba komite yango etindi mibeko ya nini okoki kosala mpe nini
okoki kosala te, mpe nini ezali malamu mpe nini ezali mabe.
Oyo ezali malamu mpe mabe etiami mpo na biso na kati ya Déclaration Universelle des Droits de
l'Homme mpe na kati ya ba alliances mibale oyo.
Elingi koloba, makoki ya bomoto moko moko oyo nazali na yango: Nazali na likoki likolo ya bomoi na ngai.
Nazali na lotomo ya kobika bomoi na ngai na bonsomi.
Nazali na lotomo ya kosangana. Nazali na lotomo ya kozala na biloko.
Nazali na lotomo ya koluka mosala oyo nalingi.
Nazali na lotomo ya kobɔkɔla bana na ngai ndenge nalingi, mpe bongo na bongo.
Bana, ya solo, bazali na lotomo ya kobɛtama te. Oyo nyonso ezali matomo ya moto na moto.
Mpe nakoki lisusu kotɛlɛmɛla mpe kosɛnga makoki oyo ya moto na moto liboso ya bibongiseli ndenge
na ndenge mpe mpo na kotɛmɛla leta, soki esengeli.
Éthique ezali likambo ya elongo. Éthique ekomi na mbala moko ndimbola – ɛɛ, ezali malamu kotosa mibeko ya
leta mpo bongo biso nyonso tokobonga, mpe bongo na bongo.
Mpe na mbala moko, makoki ya moto na moto na mateya, na mosala, na biloko nyonso nalobeli, mpe
mingi mpenza lokumu na ngai, etikali na mpamba.
Mpe yango wana tolobi, mpe ezali mpe bosengi na kati ya lapolo oyo, ete tosengeli te kokitisa
lotomo ya moto na moto na esika ya bizaleli malamu.
Iyo, yebisa ngai, na nzela ya bizaleli ya ntembe, wapi na mbala moko makoki ya moto na moto to
lokumu ya bomoto ekomi eloko ya kosolola mpo na yango.
Na mbala moko, ɛɛ, solo mpenza.
Malamu. Nakanisi yango esukisi makambo nyonso oyo ezali na makanisi na yo.
Tokokoba kosala elongo na likambo oyo. Tokokoba mpe kopesa lapolo na ntina ya mosala na bino.
Lisusu, matondi mingi, matondi mingi mpo na ntango oyo ozwi mpo na interview oyo.
Iyo, matondi mingi mpo na kopesa ngai nzela nazala awa.
Mbala nyonso oyo okaboli video ya Kla.TV, osali mosala monene mpo na kobimisa polele lokuta ya media mpe kotinda bitumba.
Bato basengeli lisusu kotikala na molili te.