I tēnei rā, e hiahia ana ahau ki te mihi ki tētahi manuhiri motuhake ki tō mātou taiwhanga.
He tangata tino motuhake ia, he toa ki aku whatu.
I te wā pōuri rawa, i te wā tata rawa o tēnei mate urutā coronavirus, i pāngia ai mātou e ngā whakaeke ohorere, i tika kia
manawanui mātou ki ngā here mutunga kore, i aukatia ai mātou i ngā momo mea katoa, i whakatūria e ia te Pokapū Rangahau,
Whakamārama, Whakawa Ture me te Ārai i ngā Hara ki te Tangata.
I te whakaurunga o te herenga whakatoi ā-tari, ā, hei tāpiri atu ki te pēhanga, i tuku ia i ngā amuamu hara
tata ki te 600 ki te Tari Kaiwhakawā Tūmatanui ā-Motu o Karlsruhe i te 10 o Hakihea 2023.
Ko tana whakataukī: Me kore e patu tangata te kāwanatanga.
I puta tēnei i roto i te horopaki o tēnei werohanga whakamātautau e kīia nei hei ārai i te huaketo
coronavirus, ā, he maha ngā pānga taha, tae atu ki ngā mate.
Ko tana whakataukī: Kāore e tika kia whakaaetia te kāwanatanga kia mahi pēnei. Kāore
mātou i whakaae kia mahia e te kāwanatanga pēnei.
Ko tēnei toa, i tū mō tō tātou whenua, i tū mō te katoa o te tangata, i kitea nuitia ia
i ngā whakahe i te taha o Michael Ballweg.
I tautoko hoki ia i a Michael Ballweg ā-ture i ngā wā o āna whiriwhiringa me ngā whakawa kōti, ā, e hiahia ana ahau ki te
tuku i tētahi mihi mahana ki te rōia a Ralf Ludwig i tēnei rā.
Āe, kia ora, ngā mihi mō te whakaae kia noho au i konei.
E te rangatira Ludwig, ko ZAAVV, ko tēnei pokapū mātauranga, whakahaere ture, me te aukati i ngā hara ki te tangata, kua tuhi
pūrongo ki te UN (Ngā Motu Whakakotahi) – ehara i tētahi atu.
https://www.zaavv.com/de-de/uno
He aha i hiahiatia ai mō tō rōpū kore-kāwanatanga, ZAAVV?
Āe, nō reira, i whakaae mātou ki te Tauākī Whānui mō ngā Tika Tangata i te tau 1948.
I runga i ngā wheako o te Pakanga Tuarua o te Ao me te wā Nāhi, i whakaurua ngā mana tangata ā-ao hei mana takitahi.
Ā, i muri i te Tauākī ā-Ao mō ngā Tika Tangata, i puta anō e rua ngā kirimana.
Tuatahi, ko te kirimana ā-tangata, e pā ana ki ngā mana ā-tangata me ngā mana ā-hapori; tuarua, ko te
kirimana ā-pāpori, e whakamārama ana, e whakakīkī ana hoki i ngā mana tangata takitahi.
Ā, mō tēnei kirimana ā-pāpori, kua whakaaetia, mai i te tīmatanga o ngā tau rua mano, me tuku
e ngā whenua he pūrongo ā-pāpori ia rima tau.
Ko te tikanga, ka tuku ngā kāwanatanga i tētahi pūrongo ā-kāwanatanga.
Me tuku e rātou he pūrongo mō te āhua o ngā tika tangata, i tautuhia i roto i tēnei kirimana ā-pāpori.
Ko ēnei, hei tauira, ko ngā tika o ngā kaimahi, te ōritetanga, ngā tika hauora, me ngā tika ahurea.
Me pūrongo auau ngā whenua o te ao mō ēnei tika me te āhuatanga i roto i ā rātou whenua.
Hei whakahē i te UN?
Kei te taha o te UN. Ko te Komiti Hapori o te UN tērā e mahi ana i tērā.
Nō reira, he rōpū iti, he rōpū āpiti rānei tēnei o te UN.
Ā, ia rima tau, me pūrongo te tūnga o nāianei, kia pērā ai.
He aha te āhuatanga i konei mō ngā utu mahi, te ōritetanga me te tiaki hauora?
He ratonga hauora taketake kei reira, rānei ka whiwhi noa ngā tāngata i te tiaki pai rawa atu?
He aha mō ngā mana ahurea? Nā te mea he mana tangata takitahi anō hoki ngā mana ahurea.
Ka taea e ngā rōpū kore-kāwanatanga, me ngā tāngata takitahi hoki, te tuku i tētahi pūrongo atarangi, arā,
pūrongo taurite, i muri i te whakaputanga o ēnei pūrongo.
Ko te tikanga, ka tuku koe i tētahi pūrongo ki te Kotahitanga o ngā Motu, ā, ka mea koe:
Nō reira, kua pūrongo pai rawa te kāwanatanga mō ngā mea katoa kua tutuki i a ia, engari kua wareware ia i ngā mea maha.
Inā koa, kaua e wareware i ngā mea kāore ia i mahia, me ngā mea pea i mahia e ia hei takahi i ngā tika tangata.
Hei whāinga mō tēnei, e tono ana kia tuku mai e ngā rōpū kore-kāwanatanga he pūrongo ātārangi, he
pūrongo taurite rānei, i mua i tētahi rā kua whakaritea.
Ko tērā tā mātou i mahi ai hei ZAAVV. Ā, ināianei, i te 18 o Mahuru...
Aroha mai – mō tēnei wā o te huaketo koronavīra?
Ko te pūrongo o nāianei, te pūrongo ā-motu mō te Repupurika Whakakotahi o Tiamana, i
kapi i te wā mai i te tau 2018 ki te tau 2023.
Nā reira, i tēnei wā, i tautokona ngā mana pāpori i Tiamana, arā, ngā mana i whakahuatia e au i mua. Ā, i taua
wā tonu i pā mai ai te mate urutā o te huaketo korona.
Ā, ko te tikanga, i roto i te pūrongo ā-motu, i wareware rānei te Repupurika Federale o Tiamana ki te pūrongo mō ngā
tikanga i mahia e ia i waenga i te tau 2020 me te tau 2023.
Ā, ināianei, e tonoa ana mātou, hei rōpū kore-kāwanatanga, kia waihanga i tētahi rārangi take e kīia nei… –
arā, e tonoa ana kia kī mātou he aha ngā mea kāore i whakaurua ki roto i tēnei pūrongo.
He aha ngā āputa? He aha ngā mea kua wareware rātou?
Ā mātou i ZAAVV i kite i tēnei hei mahi mā mātou, ā, ka mea:
Āe, mēnā kāore te kāwanatanga ā-motu anō e pūrongo ana kua pāngia ngā ākonga kura e te āmaimai nā te kore i whakaaetia kia haere ki
te kura, nā te mea me mau kapi ā-waha i te kura i a rātou e noho ana, ā, i whakamātauria tonu rātou, me
ērā atu āhuatanga, me pūrongo tātou mō tēnei āmaimai.
Mēnā kāore te kāwanatanga ā-motu e whakamōhio kua whakahaerehia e ia ngā tikanga rongoā ki ngā tāngata kāore i te aro ki ngā paerewa
hauora, hei tauira, tēnei werohanga herea, me pūrongo mātou.
Āe, mēnā ka wareware te kāwanatanga ā-motu ko ngā tikanga kua mahia e rātou he mea hangai ki te akiaki (te pana i
tētahi ki tētahi ahunga) me te rongoā ohorere, he takahi i ngā tika tangata, me pūrongo mātou mō tēnei.
Āe, mēnā ka wareware te kāwanatanga ā-motu kua whakaae ia ki tētahi tūtohu ārai mate mō ngā wāhine hapū
kāore he take pūtaiao, arā, he tūtohu ārai mate mā te ārai mate mRNA, me pūrongo mātou mō tērā.
Ā, ko tērā tā mātou i tuhi ai i tō mātou pūrongo taurite.
Rānei, hei tauira, ngā mana ahurea, i te mea i waenga i te tau 2020 me te tau 2023, i tata kore ai te ahurea i Tiamana, ā,
mai i tētahi wā, ko te hunga kua werohia anake i whakaaetia kia tae atu ki ngā konohete, kia haere rānei ki te whare pikitia.
Mēnā kāore te kāwanatanga ā-motu e pūrongo mō ēnei hē ki ngā tika tangata i roto i tēnei wā,
me pūrongo mātou. Ā, koirā tā mātou i mahi ai.
Ka matapakihia tēnei ā te 18 o Mahuru i Geneva me ngā māngai o te Kāwanatanga ā-Motu me ngā māngai o te UN.
He mea whakamīharo kāore ā mātou kaiārahi tōrangapū i kōrero katoa i roto i tā rātou pūrongo mō ēnei here whakamā tūturu, mō
ēnei hara nui rawa atu ki ngā tika tangata, ā, me pēhea rānei e kī ai, mō te mamae hinengaro i pā ki ngā
tamariki nā te mea me hīkoi rātou e mau ana i ngā kapi kanohi. Kāore rawa ēnei i whakahuatia?
Kāore i whakahuatia ēnei mea katoa.
Kāore e whakapono.
Tika tonu, ka taea pea te kī: Aue, nā te āhuatanga o te mate urutā me te mōrearea o tēnei huaketo, kua herea e mātou ngā
mana e whai ake nei ki te taumata e whai ake nei i tēnei wā.
I taea pea te kī i tērā. Engari kāore te kāwanatanga ā-motu i ngana ki te whakamana i ngā tikanga i mahia e
rātou; heoi anō, i huna katoatia e rātou ki raro i te whāriki.
Kāore rātou i pūrongo mō tērā. He tuhipoka i raro i te whārangi e kī ana kei te raru ināianei ngā
ākonga kura maha kua pāngia e te whara hinengaro.
Ā, i tēnei tuhipoka waewae, ka tohu atu ki tētahi atu pūrongo, ā, kei taua pūrongo anō he tuhipoka
waewae, kei reira e kī ana tērā pea nā ēnei tikanga.
Engari ko tērā noa iho te mea. Ki ērā atu – mō te werohanga ā-ture, mō ngā kino o te werohanga, mō ngā mate nā te werohanga,
mō ngā tikanga akiaki me ngā tikanga ohorere, mō ngā here ahurea, mō ngā mea katoa i pā ki a mātou mai i te
tau 2020 ki te tau 2023 – kāore he kupu, kāore he mea.
Engari, kei te whakamoemiti te kāwanatanga ā-motu ki a ia anō mō tōna angitū ki te whakauru i te reo kāore e tohu ira tāne, ira
wāhine, me te aukati i te whakawā, nā te mea ināianei kei a te hunga e kite ana i tō rātou ira he rerekē ki tā i rēhitatia i te
whānau mai te whai wāhi ki te huri i tō rātou ira, me ērā atu.
Ko ēnei ngā angitū, ngā kaupapa whakahirahira rānei i waenga i te tau 2018 me te tau 2023.
Kāore he mea kē i whakahuatia i roto i te pūrongo, i roto i te pūrongo ā-motu mō te Repupurika Whakakotahi o Tiamana.
Āe, kāore e whakapono. Ā, ināianei, i te 18 o te marama, kei reira tētahi whakawa, mēnā kua tika
taku mārama – nā te UN anō, nā tēnei komiti pāpori?
Tika rawa, e pā ana te tukanga ki ngā kāwanatanga, ki ngā kāwanatanga katoa o te UN e whai wāhi ana ki
tēnei, kua whakamanahia e rātou tēnei kirimana ā-pāpori.
Ka pūrongo rātou mō ēnei wāhanga rerekē.
Nā reira, he rā whakamutunga me te wā ā ngā rōpū kore-kāwanatanga – i tēnei take, tae noa ki te 30 o Hune.
I te 30 o Hune, i tukuna e mātou i te 28, ki taku whakapono.
Nō reira, tae noa ki te 30 o Hune, ka taea e koe te tuku i tēnei pūrongo e kīia nei he pūrongo taurite, ā, kei reira koe e tiro
ana ki te pūrongo a te kāwanatanga ā-motu, arā, te kāwanatanga ā-rohe, ā, hei rōpū
kore-kāwanatanga, ka tohu koe i ngā mea katoa kua ngaro.
Tata ki te rua tekau ngā rōpū kore-kāwanatanga nō Tiamana i tuku ā rātou pūrongo taurite.
Kāore hoki ētahi atu i kōrero mō te huaketo korona.
Kāore e whakapono.
Nō reira, ka rongo koe he mea pūtea katoa ēnei e te kāwanatanga, he rōpū kore-kāwanatanga; arā, he tino rite
ki ngā kaiwhakamanawa i te mea he iti ake rātou i ngā rōpū āta arotake i ngā tika tangata.
Ā, ka tuku rātou i taua rā. Ko tā mātou hoki i mahia.
Ā, i roto i tētahi wā – e whakapono ana au he mai i te mutunga o Akuhata ki te 3 o Oketopa – ka tū he… – e whakapono ana au e rima
ngā whenua i tō tātou rohe, haunga te Repupurika Whakakotahi o Tiamana – ka tū he whakamārama ki mua i te Komiti Hapori o te UN.
Ko te tikanga, kei roto mātou i tētahi whare nui, engari kua kati. Kāore he mea e tukuna ki te ao o waho.
Ā muri ake, ka pūrongo rātou mō ēnei take e whakapuaki ana ngā rōpū kore-kāwanatanga, ā, ka
pātai rātou kei hea tonu ngā wāhi hei whakapai ake.
Ā, kātahi ka tuhia he rārangi take e kīia ana.
Ko te tikanga, kei te tuku e te UN ināianei he mahi kāinga ki te kāwanatanga ā-motu mō ngā mea me
whakarerekē, me whakapai ake rānei ā muri ake nei.
Ā muri i te rima tau, ka tirotiro anō rātou: kua ū rānei rātou?
Kua whakapai ake rānei rātou i te āhuatanga o ngā tika tangata, kāore rānei?
Nō reira, mēnā kua tika taku mārama, e Mr Ludwig, ko ZAAVV anake te rōpū i tino whakaatu i ngā whakahe?
Āe, pērā tonu i te wā o te mate urutā coronavirus.
He iti noa te tokomaha o ngā kaiwhakakritika, o ngā tāngata i whakakritika i a ia.
I whakaaro tata katoa te tangata kei te aro atu tātou ki tētahi mate urutā tino kino.
Ā, ka pā mai he mate urutā tino kino, me whai pōrearea tātou i ngā tohutohu a te
kāwanatanga. Arā, me tū tātou hei hunga whakarongo.
Kāore e tika kia pātai i ēnei ture; koinei te whakataukī i taua wā. Me whakarongo tētahi ki ēnei ture?
Āe, kei te haere tonu te katoa i pēnei. Nō reira, kei te mau tonu tātou i roto i tēnei kōrero.
Ā, ko tētahi wāhanga matua o tā mātou pūrongo taurite, kua tino, tino mārama tā mātou whakaahua
i te āhua i whakamahia ai tēnei rautaki ohorere.
Kua ohorere ngā tāngata, ā, kei te pā tonu tēnei ohorere.
Ā, ko tētahi o ngā tono – e tono ana hoki mātou i roto i tēnei pūrongo; ka whakaaetia kia tuku tono me whakatinana.
Ko tētahi o ā mātou tono kia aukatia ngā rautaki whakamataku, kia whakapuaki whaihua a Te Kotahitanga o ngā Motu e
mea ana ka whakaarohia tonu ngā rautaki whakamataku hei takahi i ngā tika tangata, he hara ki te tangata.
Ka whakamahi te kāwanatanga i ngā rautaki whakamataku, pērā i tēnei take, ko te whakataukī:
Ka tino whakamā ō kuia me ō koroua mēnā kāore koe e ū ki ngā ture. Nā muri iho, ko te huringa o ngā tamariki, ā, pēnei tonu.
Nā reira, i te wā e whakamataku ana te kāwanatanga i te iwi, pērā i ēnei whakaahua nō Haina, me te whakaahua nō Bergamo, kua
rēhitatia ki te hītori hei whakaahua nō Bergamo, me ngā kī e mea ana, mēnā kāore koe e ū ki
ēnei ture, ka mate te tokomaha o te tangata.
Ka mate ngā kuia me ngā koroua, katahi ka mate tētahi i te pōraru, ā, pēnei tonu.
He rautaki whakamataku katoa tēnei. Ā, ka whakamahi te kāwanatanga i tēnei rautaki whakamataku ki āna
tāngata whenua, e mōhiotia ana ko te nudging, hei pana i a rātou ki tētahi ahunga, ā, ka whai tonu te hunga.
Ā, pērā i tā tātou e mōhio nei, ka whakaoho tēnei i tētahi urupare i roto i te roro, ā, ka puta ohorere ai te manawanui o te
tangata, ka mutu rānei te pātai i ngā tikanga matua, ā, pērā hoki i tā tātou wheako, ka
tīmata rātou ki te whaiwhai i ngā kaiwhakawā.
Nō reira, he aha ngā mea kua pā mai ki a tātou, pērā i ngā rapunga whare, te whakawhiunga hara, me ērā atu, ā, pērā hoki
ki te whakawhiunga hara ā-iwi i roto i ngā pāpāho me ērā atu.
Ānei ngā hua o tēnei rautaki ohorere. Me aukati tēnei.
Me whakarite kia kore e whakaaetia te kāwanatanga kia ngana ki te awe i te taupori i tēnei ara.
Ā, e pēhea ana tō whakaaro, ka huri te kāwanatanga i tōna huarahi?
Nō reira, he aha rawa ka tupu? Ka whiwhi pea ia i tētahi rārangi ine e whakamārama ana he aha ngā mea me whakarerekē e
ia ā muri ake nei? Ranei, me pēhea te mahi i te ao tūturu?
Tika tonu, ka waihangatia he rārangi tikanga hei whakamārama i ēnei wāhi matua.
Nō reira, kua tutuki kē i a mātou he nui.
Kua tukuna e mātou te pūrongo taurite, ā, kua whakaaetia te pūrongo taurite.
Kua whakaputaina ki te paetukutuku o te UN, , kia taea e koe te tiro me te pānui i reira.
Kua tonoa mātou ki reira hei rōpū kore-kāwanatanga – i taku whakaaro, koia anake te rōpū kore-kāwanatanga i
Tiamana e whakatairanga ana i ngā tika tangata takitahi.
E mārama ana kāore ērā atu katoa e pērā.
Ka tae mātou ki reira ki tēnei rūma whakamārama, ki tēnei whare, ā, ka matapakihia i reira.
Ko te tikanga, ka tūtaki te kāwanatanga ā-motu ki ā mātou take.
Hei tauira, kei roto i tēnei te mea i whakaatu tūturu a (Prof. Dr. Denis) Rancourt i roto i tētahi rangahau , i kitea e
Prof. Dr. Denis Rancourt, i te mutunga o te tau 2022, ka mate e 17 miriona ngā tāngata puta noa i te ao i te werohanga.
He take nui tēnei, ā, me kī e mātou:
Kua whakaurua mai tētahi mea ki konei, ahakoa mā te kaha, ā, kua mārama kua mate ai e 17 miriona tāngata puta noa i te ao.
Arā, tekau mā whitu miriona tāngata – i roto i te hītori, kua mate rānei he tekau mā whitu miriona tāngata nā ngā tikanga a
te kāwanatanga? Āe, me kaua tātou e wareware ki ēnei mea katoa.
Ā, koia rā, kua tae tātou ki reira. E mōhiotia ana tātou ki reira.
Ka taea e mātou te tuku i ā mātou māramatanga. Ā, ko tērā anō tētahi wāhanga o te raruraru i
roto i te tukanga whakamārama me te arotake anō.
Āe, nō reira kei te whakatairanga mātou i tēnei, tae atu ki te paetukutuku o te UN.
Me whakaarohia ngā take e whakapuaki nei mātou, kua tautokohia katoa e te pūtaiao.
Me matapaki koe ki a mātou mō tēnei. Ā, i tētahi wā, kāore e taea e koe te whakakore i a rātou.
Ā, i kī koe i te rerenga kōrero: Me kaua e patu tētahi tangata e te kāwanatanga.
Kei a au tonu he rerenga tuarua hei tāpiri:
Ehara ngā hara ki te tangata whenua, ki te tangata katoa rānei, i raro i tētahi ture here wā.
Nō reira, ko tā mātou e mahi nei ināianei ko te wāhanga e whai ake nei.
I tuku mātou i ngā whakapae hara. I whakakorehia ēnei, āe rā.
I whakaarohia e mātou he pērā te āhuatanga, engari he hipanga hira anō tēnei kia taea ai te tuku amuamu hara ki The Hague.
Ināianei kei te arotake anō tātou i ēnei āhuatanga i runga i te pūtaiao me te tōrangapū, ā, kei te tuhi
tātou kia mōhio ai kua tū ēnei mahi, ā, kua puta ngā hua.
Ā, koinei te hikoinga e whai ake nei: kia whakapae i ēnei mahi, kia whakahaepapa hoki i te hunga i whakauru mai i ēnei mahi.
Nō reira, ka haere tonu mātou ki tētahi atu hikoinga. He wāhanga anō hoki tērā.
He tino uaua ki te whakapono.
Nō reira, kāore i whakahuatia e te pūrongo a tō tātou kāwanatanga, hei tauira, ngā meneti kua
wetekina te whakamuna nō te Robert Koch Institute, i kī ai kāore rawa he take hauora mō ēnei tikanga.
Nō reira, he take tōrangapū noa iho tēnei, nā te mea kāore i whakahuatia rawa.
Ko te mea noa iho, me tiki i ngā pūrongo a Robert Koch mā te mahi ture, kāore te kāwanatanga i kī māna ake, "Tirohia, ānei tā
mātou pūrongo, me pēhea tā mātou whakaaro i taua wā, me pēhea tā mātou mahi, me pēhea te āhuatanga i noho ai mātou."
Ā muri i te whakamātūtanga o rātou, i pango katoa hoki rātou.
Kua pakaru ngā kawa a Robert Koch e mōhio ana tātou ki a rātou.
Āe, ko ēnā kāore i whakakore, ā, ka taea e tātou te pānui tūturu i ngā mea i tupu. Ā,
ehara tērā i te upoko whakamīharo o te hītori.
Ka kite koe i tērā... I mea tonu mai ki a mātou: whai i te pūtaiao, whakawhirinaki ki te pūtaiao!
Kua whakahokia mai e ngā kawa RKI he paku whakapono anō ki konei, arā:
Tūturu, whakawhirinaki ki te pūtaiao, nā te mea he kōrero te pūtaiao, he whakahē, he wero whakaaro.
Ā, koia tonu te mea i tupu i te RKI.
Ā muri iho, i whakatauhia ā-tōrangapū kia kaua e whakatinanahia tēnei tautohe, te tautohe pūtaiao me ngā kitenga
pūtaiao, engari i whakatinanahia ngā tikanga tōrangapū.
Ka kite hoki mātou i tēnei i te... He wāhanga o tēnei pūrongo e pā ana ki te āhua o te
mahi a STIKO, te Komiti Tūmau mō ngā Kaitātai.
Ko te Komiti Tū mō te Whakatoenga he rōpū e hangaia ana e ngā porofesa e noho ana ki roto i a ia kia whiwhi ai rātou i
tētahi tūnga, i tētahi whakamanatanga rānei mō ā rātou CV.
He wāhanga mātou o tēnei komiti ā-tū mō te werohanga, engari he tinana e rangatira ana e te tōrangapū anake, ā, i
te mutunga, kāore ngā whakataunga e hangai ki ngā kitenga pūtaiao, engari ki ngā kitenga tōrangapū.
Ā, koirā ngā mea i whakaatu mai e ngā kawa RKI.
Ā, kāore te kāwanatanga ā-motu e hiahia kia puta tērā i roto i tētahi pūrongo pēnei, nā te mea ka mārama ka kitea
kāore ēnei takahi i ngā tika tangata i puta i te hiahia pai, engari i puta i te whakapono tōrangapū.
Nō te tirohanga a ngā tāngata noa, koia tērā te āhua i tēnei wā.
Kei te huna e te kāwanatanga tēnei katoa o ngā mea o mua.
I waenga i ngā rōpū kāwanatanga me ngā rōpū kāore i te kāwanatanga, me kī ko te rua tekau e tuku
ana i ā rātou pūrongo, kotahi anake kua hiki i tōna maihao, ā, kua kī: "Ehara i te pēnei!"
Kua mahia he hara. He pērā noa iho – kia whakamārama au i tēnei ara – pēnei i a Rāpana e whawhai ana ki a Goliata, nē rā?
He nuinga nui o ngā pōti whakahē, arā, ngā wā me whakapau kaha koe ki te whakawhiti i a rātou.
Me pēhea e taea ai e tētahi tāngata pēnei i ahau te tautoko i tō mahi kia whai mana ai, kia mōhio ake ai te iwi he mea
tika tēnei arotake anō me te aukati i ngā hara ā muri ake nei?
Tuatahi rawa, ka taea e koe te tautoko i a mātou mā te noho hei mema tautoko.
Nō reira, he maha ā mātou mema tautoko. Kua whakatūria e mātou te ZAAVV hei pokapū.
He rōpū tautoko kei reira e taea ai e koe te noho hei mema tautoko, ā, e whakapono ana au ka taea e koe te tautoko pūtea
i ngā mahi mā te koha ā-marama, e tīmata ana i te tekau euro.
Nō te mea, arā, ka puta tonu ngā utu.
Nō reira, hei tauira, ko te haere ki Geneva ināianei, me te noho ki reira, he utu moni.
He utu hoki te whakaputa pūrongo pēnei i tēnei, i roa ake i te haurua tau kia oti, ā, i whai wāhi ai ngā hui
maha, te whakawhiti kōrero ki ngā tohunga, me ērā atu.
Nō reira, ko tētahi āheinga, ka taea e koe te tautoko i a ia mā te pūtea me te māngai tautoko.
Ki te kore, kei a mātou hoki ngā whai wāhitanga mō te mahi ngātahi.
Nō reira, he komiti rerekē ā mātou, he whakahaere rerekē hoki ā mātou.
Nō reira, kei te hanga mātou i runga i ngā wāhanga iti e whā i roto i tēnei ZAAVV.
I kōrero koe i mua: te uiui, te arotake anō, te whakawa ā-ture me te aukati.
He rōpū āpiti ā mātou mō ia o ēnei wāhanga, e mahi ana i ngā rāngai rerekē.
Nō reira, hei tauira, te hanga pānui, kāri poutāpeta, mōhiohio, pānui pāpāho, me ērā atu.
He whai wāhi tā tātou ki te kite i tēnei i runga i te paetukutuku ZAAVV : ka taea e koe te whakamārama i ō ake wheako ki reira.
Ka taea e koe te pūrongo i ō ake take, ngā mea i pā ki a koe – ahakoa i whakawhiu rānei ki a koe i ngā whakahe, i
kore rānei e whakaaetia kia uru koe ki tētahi konohete.
Ka taea e koe te pūrongo i ēnei mea katoa kua wheako koe ki reira mā te whakamahi i te puka rēhitatanga .
Nō te mea, mēnā ka haere koe ki The Hague… Kua tukuna kē e ngā kaiārai tika tangata e rua, i tuhi tahi ai
rātou i te pūrongo me au, he amuamu hara ki The Hague.
He tau kōnae kei reira, kua tukuna kē he amuamu hara ki The Hague, ā, kei te tāpiri tonu mātou ki reira.
Ko te tikanga, ahakoa ia wā ka puta mai he take hou, ahakoa ia wā ka piki ake ngā hunga kua pāngia e te
werohanga, ahakoa ia wā ka puta he kino taha, me ērā atu, me mau tonu e Te Hague te taumahatanga nui.
Ko te tikanga, ka hiahiatia e Te Hāga he nui ngā pārongo, ā, ka taea e koe te tuku mai ki a mātou.
Nā reira, ka taea e koe te tuku i ngā pārongo ki te ZAAVV, ā, ka taea hoki e koe te tuku mai i ngā tuhinga ki a mātou.
Ināianei kei a mātou he pūnaha tūmau whakamīharo e āhei ai koe ki te tuku ataata me ngā tuhinga.
Tēnā tukuna mai ki ZAAVV ngā wheako katoa i pā ki a koe i te mate urutā o te korona. Haere noa ki te
paetukutuku o ZAAVV (www.zaavv.com) kia kite ai koe me pēhea.
Me tuku noa i ngā taonga ki reira, tuku kōnae rānei, tuku mā īmēra rānei.
Ā, pēnei i tā mātou i kī ai, he pūnaha tuhipoka ā mātou e whakarite ana kia mārama ngā
mea katoa. Ka tuhia tonu ia ataata hei tuhinga.
Ko te tikanga o tēnei, ka taea e mātou te whakamahi i tētahi āheinga rapu, kia āhei hoki ngā rōia me ngā
kairangahau ki te rapu i roto i ngā mea maha kua tupu i te wā o te mate urutā coronavirus.
Ngā ataata, pēnei i taku i kī ai, ngā tuhinga, ngā kōnae, ngā pārongo, ā, otirā, ko ēnā katoa
ngā reta rautaki whakatumatuma me te ohorere.
Ka kohia katoatia ēnei mea katoa, ka tuhia, ka whakarārangihia ki runga i tētahi rārangi wā, kia taea ai e
mātou te tukatuka mō ngā whakatupuranga ā muri ake, ā, kia wātea ai mō te tātaritanga pūtaiao.
Ā, ko tērā te tikanga ka taea e tātou te whai i ā tātou ake wheako katoa.
Hei tauira, i tētahi wā i tuku ahau i tētahi tono āwhina. Ka taea e ia tangata, tae atu ki a koe, te mahi i tērā.
He tino mea nui kia hopu ataata mā tō waea pūkoro. He waea pūkoro tā te katoa i ēnei rā.
Whakanohoia tō waea pūkoro ki mua i a koe, hopukina he ataata, kātahi rānei ka kōrero ki tētahi mō
tō wheako i waenga i te tau 2020 me te tau 2023.
He tino hira tēnei, nā te mea ki te kore, ka herea tō tātou hītori ā-waha ki ngā pūrongo a ngā pāpāho matua,
arā, ngā niupepa matua, te pouaka whakaata me ērā atu.
He pai ake kia kōrero ngā tāngata ki a rātou anō.
E mōhio ana mātou ki tēnei i ngā rā o te National Socialism – ināianei ka kite mātou i te tokomaha o ngā
kaumātua i noho i taua wā, ā, ka taea e rātou te kōrero mō ā rātou wheako hei kaiwhakaatu o taua wā.
Āianei, i ngā wā hou nei, ka taea e tātou katoa te noho hei kaiwhakaatu o nāianei, mā te hopu ataata noa, te kōrero i ā tātou
ake pūrākau, ā, te tuku atu ki ZAAVV, te tuku ki runga ipurangi.
Ā, ia reo e tāpiri ana i te taumaha ki tō take, ki tō tātou take kotahi kia whakaae ki ngā mea o mua, kia aukati i tōna
tupu anō, ā, i runga ake i ngā mea katoa, kia kore rawa e puta anō he pērā. Nā tērā hoki ka taumaha katoa te kaupapa.
Āe, mō āpōpō hoki. Tika tonu, he taumaha tonu.
Nō reira, kei te anga whakamua mātou ki te whāinga – ā, hei kī atu, ko tētahi anō tēnei o ngā tono whānui i roto i tā mātou
pūrongo taurite – arā, kia whakatūria tētahi komihana pono.
He aha te komihana mō te pono?
He kupu kua whakatūria te komihana pono, ahakoa i te UN.
Ko te tikanga, i ngā take hē ki ngā tika tangata, pērā i Ruanā (i te patunga iwi o Ruanā i te tau 1994 i mate ai tata ki te
800,000–1,000,000 tāngata) me Awherika ki te Tonga, i whakatūria tētahi komihana pono i muri i te whakakore i te apartheid.
Ko te komihana pono he tikanga kia hui tahi ngā tāngata kua pāngia. He aha tā tātou e wheako nei ināianei?
Ka kitea e mātou ngā komiti uiui, ngā komihana uiui , ā, ērā atu.
Ko te tikanga o tēnei, ka noho tahi ngā kaihē, ā, ka matapaki rātou i ngā mea i tupu i taua wā.
Kei hea ngā patunga e tū ai? Āe, ka hono mai ētahi tohunga ki a mātou, engari koia noa iho tērā.
Engari kei hea ngā tāngata i pāngia? Kei hea tēnei e tū nei?
Nō te mea kua pā tēnei ki ngā tāngata i konei.
Ā, i taku whakaaro, me whai komihana pono i ia rohe, i ia kaunihera ā-rohe, kia taea ai te whakahaere i ngā take o mua.
He aha rawa i tupu i tēnei wā? Ko wai i whai wāhi? Ko wai i whai wāhi, ā, pēhea?
I whai wāhi ngā mana hauora, i whai wāhi ngā kura, i whai wāhi ngā kaiwhakahaere kura, i whai wāhi ngā kaiwhakarato
mahi, i whai wāhi te pirihimana, i whai wāhi ngā mana hui.
I whai wāhi katoa te katoa, ā, i whakawā rātou i ētahi tāngata, i pēhi hoki i ērā tāngata i pātai whai whakaaro
noa mēnā he pono ngā mea katoa e rongo nei tātou i konei.
Me tupu tēnei i ngā taumata ā-rohe i roto i ngā komihana pono e kīia ana.
Ko te tikanga kāore e tika kia… – pēnei i taku kī, he pai katoa ngā komiti uiui me te komihana uiui.
Engari me whai komihana ā-rohe tātou, kei reira ka noho tahi ngā kaihē me ngā hunga i pā ki a rātou ki te tēpu kotahi, ka matapaki
i ngā take, ka tino tirohia ngā mea i tupu tūturu, ā, ka whakamārama hoki ngā kaihē
he aha i mahia ai e rātou ngā mahi i mahia.
Ka hoki anō tātou ki te rautaki ohorere, ki te pana, ā, e kī ana rātou, i whakapono mātou ki ngā mea katoa.
Ā, ka whakawhanake koe i ngā ture hou mō te noho tahi, ā, ka mea koe, 'Āe, kei hea au e taea ai te tāuta i ngā parepare ahi?'
Kei hea ahau e taea ai te whakarite kia kore rawa e puta anō he pērā?
Ā, ko ēnei komihana pono, nō wai te tīmatanga? Me pēhea rānei i puta ai?
Ka taea te tīmata i ngā komihana pono i ngā huarahi rerekē.
Kei te tata atu tātou ki te UN ināianei, e tono ana kia tono ia ki te Kāwanatanga ā-Motu kia whakarato pūtea.
Nō reira, i te mātāpono, i te taumata kāwanatanga, arā, i te taumata kāwanatanga ā-motu, i te taumata ā-motu rānei, ka
taea te kī, kei te whakarato mātou… – hei utu mō te haumi anō i te 15 miriona ki te whakatairanga i te manapori…
Ko ēnei rawa ngā rōpū kore-moni e tū ake ana, ā, ka mea, 'kāore ā mātou mea hei whakahe.'
Ka whiwhi mātou i te moni a te kāwanatanga, he tino pai ngā mea katoa.
Ehara i te mea e whakamahia ana ēnei 15 miriona, e hiahia ana rātou ināianei kia piki ake, hei whakatairanga
tonu i te demokarata, tēnei e kīia nei he demokarata…
Ehara i te demokarata e whakatairangahia ana, engari ko tā mātou demokarata – he ariā e rua rerekē ēnei.
Me tango e koe tēnei moni, hei tauira, ā, ka mea ka wātea ki ngā whakahaere, ki ngā tāngata
rānei e whakatū ana i tētahi komihana pono ā-rohe.
Ā, ka noho koe ki reira, ā, ka mea koe, 'Āe, ka haere tātou ki te whare taone, ki te whare tāone rānei, i runga
i te wāhi e wātea ana.' Ka taea e te katoa te whai wāhi.
Kei te whakarite mātou ināianei i tētahi hōtaka i konei, ā, e mea ana, 'Āe rā, he aha ngā
wheako kua pā mai ki a mātou i ngā tau kua pahure?'
He aha āku wheako? Me pēhea āku wheako?
He aha i pā mai ki ahau? He aha i pā mai ki aku tamariki? He aha ngā pēhanga i pā ki ahau kia manawanui ai?
Ā muri ake, ka noho tahi koutou, ehara i te mea kia whakawā i a koutou, engari kia kī, 'Me kōrero tātou mō
ngā mea i tupu. Me pēhea tātou i tae ai ki tēnei wāhi?'
Ā muri ake, ka whakahaeretia noa iho. Ā muri ake, ka tangohia ngā whakatau i reira.
He komihana mō te pono tērā. Ā, ka whakahaerehia tērā i raro i te mana whakahaere o, hei tauira, te UN, kia whakarite ai kia
tika te whakahaere, ā, kia kaua e mahia anō i runga i te huarahi kotahi-taha, arā, 'i mahia e mātou ngā mea katoa i tika.'
Kua tuku hoki e te ZAAVV ki te UN i roto i tana pūrongo he tono kia tū ēnei komihana pono.
Ka taea e mātou te tuku tono. Ka taea e mātou te kī i ngā mea e hiahia ana mātou kia tupu ināianei.
Kei roto i tēnei te whakatū i ngā komihana pono. Kei roto anō hoki i tēnei te whakamutu tonu i ngā werohanga mRNA.
Kei roto i tēnei te aukati i te nudging. Kei roto hoki he ture mārama kia kaua rawa e aukatihia anō te ahurea.
He pūtake ārai tonu tō te ahurea.
Kei roto tonu i te ahurea me te toi te whakaaro mō ngā mea ka taea, nō reira he āhuatanga ātete tonu.
E whakapono ana au he take mō tērā.
Ki taku whakaaro i mea koe i te tīmatanga i whakatinanahia ēnei tikanga puta noa i te ao. Ehara tērā i te pono.
Nō reira, ko ēnei tikanga, ahakoa ko ēnei tikanga tino kaha, i herea ki ngā whenua o te Hauāuru, arā,
ki ngā whenua ahumahi. Ā, he nui ngā rerekētanga.
Nō reira, i roto i te kīia nei ko te Tūtohi Whāiti o Oxford , kua roa a Tiamana e tū ana i mua rawa atu.
I Paniora, hei tauira, kāore rawa i aukatia ngā kaupapa ahurea, nā te mea kua whakamanahia hoki te
ahurea o Paniora i roto i te ture matua o Paniora.
Ā, ko te tikanga me tū tonu ngā konohete, ā, me whai mana tonu ngā tāngata ki te haere ki ngā konohete,
ki ngā hui ahurea, ki ngā whare taonga, me ērā atu.
Ā, e whakapono ana ahau ka taea anake te hanga i tētahi hapori mana whakahaere katoa mā te aukati i te toi.
Rānei, i ngā wā e ngana ana ki te aukati i te uru ki te toi. Kua puta tērā.
Ā, koia te take i tētahi o ā mātou tono tino nui, kia kaua rawa e aukatihia anō te toi me te ahurea i tēnei ara, kia
kaua rawa e aukatihia anō te uru atu ki a rātou i te āhua i pā ki a mātou i ngā tau e toru kua pahure.
He tino whakamīharo.
Ā, otirā, ko te mātauranga. Kua herea te mātauranga.
Kāore i taea e ngā ākonga te haere ki te kura.
Ā, kāore i tū tēnei akoranga mamao e kīia nei, arā, kāore i taea te tū.
Mō te kura: Ko te mea nui mō te kura, ko te hui tahi a te tangata, ehara i te noho ki tētahi pūrere,
ki tētahi mīhini rānei, ā, e whiwhi mātauranga ana.
Engari ko tēnei hoki te hui tahi, te whakawhitinga ā-tangata.
Ā, me kaua rawa e aukatia anō tētahi mea pēnei. Me kaua rawa e puta anō.
Ā, ko tētahi wāhanga o tērā ko te whai i tēnei komihana pono, ā, ka taea e ngā ākonga kura, hei tauira, te whakamārama i ā rātou
kare ā-roto i taua wā, me ā rātou kare ā-roto tonu i ēnei rā, kia mārama ake ai ki te
hapori: me kaua tātou e mahi anō i tētahi mea pēnei!
Āe, tino whakamīharo. He whakamīharo.
Nō reira, ko tērā anō te kī ki te whakahaere i ngā mahi o mua me te aukati i ngā hara anō, ā, he wāhanga
anō hoki tēnei o ēnei komihana pono e whakatūria nei.
Ā, ki taku whakaaro, he mōhiohio nui hoki tā mātou uiui i tēnei rā, me tā mātou kōrero i tēnei
rā mō tēnei kaupapa, tae atu ki te iwi whānui.
Me whakauru tētahi mea pēnei, kia mōhio ai te tangata he tino hira tēnei.
Āe, koia tērā te karere. I tautuhia te wā o te mate urutā e te whakataukī: me kaua e pātai ēnei ture.
Ā, e whakahē ana mātou i tērā – pērā i tāu e kite nei i taku tīhāte: Ka tīmata te
rangatiratanga ki te 'kāore' – me uiui tonu i ngā ture.
Me kī tonu koe i te 'kāore'. Ko te rangatiratanga ko te wā ka taea e tētahi te kī 'kāore' me te kore e mataku ki ngā hua
kino. Nā te mea me āhei ia tangata ki te mahi i tērā mōna ake.
Me ako ngā tāngata kei a rātou he mana nui ake i tā rātou i whakapono ai tae noa mai ki tēnei wā.
E whakapono noa ana te tangata ka hoatu e mātou te mana ki ā mātou māngai, ā, ka mahia e rātou te mea tika.
Ā, ka puta mai ēnei pārongo hē, ka puta mai ēnei rautaki akiaki, ka puta mai ēnei rautaki ohorere; ka whai noa ngā
tāngata i te pōuri, kāore rānei e mōhio kei a rātou te mana tūturu hei whakarerekē i ngā āhuatanga.
Kua kite tātou i te wā o te mate urutā coronavirus ka taea e te tangata te awe i te tōrangapū me te whakarerekē i ngā
āhuatanga pāpori mā ngā whakahe, pērā i ngā whakahe o te Rāhina.
Me āwhina hoki ēnei komihana pono kia mārama ai te iwi, he mea hanga te kāwanatanga i runga tonu i te iwi, ā, kei a rātou tonu
te mana i roto i ō rātou ringa, mēnā kāore rātou e tuku iho.
Ā, ko te tikanga kia pono koe ki a koe anō, ā, ina kite koe kāore tētahi mea e tika ana, me kī 'kāo', me kī hoki,
'kāore au e whai wāhi ana ki tērā, kāore au e mahi ana i tērā'.
He karere nui tēnei. Ā, kāore e kore, ka taea hoki tēnei te whakapakari ake e ēnei komihana pono.
Ā, he mārama, kāore te kāwanatanga, arā ngā māngai o te kāwanatanga e mau ana i te
mana ināianei, e hiahia ana ki tērā āhuatanga.
Nō te mea ko te tino mōrearea mō ngā māngai, ko te mōhio a te iwi kāore mātou e tika ana kia mahi i tēnei.
Kāore mātou e hiahiatia kia whakaae ki ngā mea e kī ana koe kia mahia e mātou i konei.
Ā, ko tērā te karere. Me pērā tonu te karere:
Ka mahi te kāwanatanga ina mōhio ngā tāngata o roto i taua kāwanatanga ki ā rātou mana me ā rātou whai
wāhitanga, ā, ka whakamahi hoki rātou i ēnei whai wāhitanga.
Ā, kei roto hoki tērā, arā, tērā pea hei wāhanga o tā mātou pūrongo ā-pāpori, te pūrongo taurite i tukuna e mātou...
Me pēnei rānei kua kite koe, kua ngana ki te whakakapi i ngā mana tangata takitahi e taea
ana te whakatinana, ki te ariā o te matatika.
Me tino tūpato kia kaua e whakamahi i te kupu 'tikanga'.
He komiti matatika, ā, kua ohorere ēnei komiti matatika kua whakarite he aha ngā mea ka taea e koe, he aha ngā mea
kāore e taea e koe, me te aha e tika ana, me te aha e hē ana.
Ko ngā mea tika me ngā mea hē kua whakaritea mō tātou i roto i te Tauākī ā-Ao mō ngā Tika Tangata me ēnei kirimana e rua.
Arā, ko ngā tika tangata takitahi kei a au: he tika tōku ki taku oranga.
He tika tōku kia noho noa ahau i taku oranga.
He tika tōku ki te huihui. He tika tōku ki te whai rawa.
He tika āku ki te rapu i te mahi e hiahia ana au.
He tika āku ki te whakatipu i āku tamariki i te huarahi e hiahia ana ahau, ā, me ērā atu.
Ngā tamariki, āe rā, he tika kia kaua e patua. He tika takitahi ēnei katoa.
Ka taea hoki e au te whakapuaki me te tono i ēnei mana takitahi ki ngā whakahaere maha, ā, ki te kāwanatanga, mēnā ka hiahiatia.
Ko te matatika he mea ā-rōpū. Kua ohorere ka noho te matatika hei whakamārama – āe, he tika kia ū ki ngā ture a te
kāwanatanga, nā te mea ka pai ake tātou katoa, ā, pērā tonu atu.
Ā, ka ohorere, ka taka ki te taha ngā mana takitahi mō te mātauranga, mō te mahi, mō ngā mea katoa
i kī ake nei, ā, otirā mō taku mana whai honore.
Ā, koia rā te take i kī ai mātou, ā, kua whakaurua hoki ki tētahi tono i roto i tēnei pūrongo, me kaua e
whakakapi i ngā tika tangata, tae atu ki ngā tika tangata takitahi, ki ngā tikanga matatika.
Āe, kōrero mai, mā ngā tikanga matatika ruarua, kei hea rā ka taea te whiriwhiri i ngā mana
tangata takitahi me te mana tangata i te mutunga iho.
Ohorere noa iho, āe, tino tika.
Pai. Ki taku whakaaro, kua whakarāpopoto tēnei i ngā mea katoa kei tō hinengaro.
Ka haere tonu tātou ki te mahi tahi i tēnei. Ka haere tonu hoki tātou ki te pūrongo mō āu mahi.
Anō hoki, tēnā koe, tēnā koe mō te whakapau wā ki tēnei uiui.
Āe, ngā mihi nui mō te tuku mai kia tae mai au ki konei.
Ia wā ka tohatoha koe i tētahi ataata a Kla.TV, ka tuku koe i tētahi koha tino hira ki te whakaatu i ngā
teka o ngā pāpāho me te whakatairanga i te pakanga.
Kāore e tika kia waiho anō te tangata i te pōuri.