Bugun studiyamizga maxsus mehmonni kutib olishni istardim.
U juda o'zgacha inson, mening nazarimda qahramondir.
Bu koronavirus pandemiyasining eng qorong'i, eng yaqin o'tgan davrida, bizni vahima hujumlari qiynagan, cheksiz cheklovlarga
bardosh berishga majbur bo'lgan, turli narsalar bizga taqiqlangan paytda, u "Insoniyatga qarshi jinoyatlarni
tergov qilish, aniqlash, huquqiy ta'qib qilish va oldini olish markazi"ni tashkil etdi.
Muassasalarda emlanish talabi joriy etilib, yana bir qatlam cheklovlar qo'shilganda, u 2023-yil 10-dekabrda
Karlsruhedagi Federal jamoat prokuraturasi idorasiga taxminan 600 ta jinoyat bo'yicha ariza berdi.
Uning shiori: Davlat hech kimni o'ldirmasligi kerak.
Bu koronavirusga qarshi tajribaviy deb ataladigan emlash kontekstida sodir bo'ldi, uning ko'plab yon
ta'sirlari, jumladan o'lim holatlari ham bo'lgan.
Uning shiori: Davlatga buni qilishga ruxsat berilmasin. Biz hech qachon davlatga buni qilishga ruxsat bermaganmiz.
Bu qahramon, vatanimiz va butun insoniyat uchun turgan bu inson, ko'pincha Maykl Ballveg yonida namoyishlarda ko'rilgan.
U shuningdek Michael Ballwegga muzokaralar va sud eshituvi davomida yuridik yordam ko'rsatdi, va men
bugun advokat Ralf Ludwigni iliq kutib olishni istardim.
Ha, salom, bu yerda bo'lishimga ruxsat berganingiz uchun rahmat.
Janob Lyudvig, ZAAVV, insoniyatga qarshi jinoyatlarni ta'lim va huquqiy ta'qib hamda oldini olish
markazi, hozirgina BMTga – aynan BMTga – hisobot yozdi.
https://www.zaavv.com/de-de/uno
Nega sizning nodavlat notijorat tashkilotingiz ZAAVV uchun bu zarur edi?
Ha, yaxshi, biz 1948 yilda Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini qabul qildik.
Ikkinchi jahon urushi va natsist davri tajribalari asosida umumjahon inson huquqlari shaxsiy huquqlar sifatida joriy etildi.
Va Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasidan so'ng yana ikki konventsiya bo'ldi.
Birinchidan, fuqarolik paktasi mavjud bo'lib, u fuqarolik va huquqiy huquqlarni tartibga soladi; ikkinchidan,
ijtimoiy paktasi mavjud bo'lib, u individual inson huquqlarini yanada aniqlashtiradi va tushuntiradi.
Va ushbu ijtimoiy kelishuvga muvofiq, 2000-yillarning boshidan boshlab davlatlar har besh yilda shunday deb ataladigan
ijtimoiy hisobotni topshirishlari kerakligi kelishib olindi.
Bu shuni anglatadiki, shtatlar davlat hisobotini topshiradilar.
Ular asosan ushbu ijtimoiy paktda belgilangan inson huquqlari holati bo'yicha hisobot topshirishlari kerak.
Bularga, masalan, mehnat huquqlari, tenglik, sog'liq va madaniy huquqlar kiradi.
Dunyo mamlakatlari bu huquqlar va o'z mamlakatlaridagi vaziyat bo'yicha muntazam ravishda hisobot berishlari kerak.
BMTga qarshi?
BMTga qarshi. Buni BMT Ijtimoiy Qo'mitasi qiladi.
Demak, bu BMTning quyi tashkiloti yoki quyi guruhidir.
Va keyin, har besh yilda, hozirgi holat, deyish mumkinki, hisobot qilinishi kerak.
Bu yerda maoshlar, tenglik va sog'liqni saqlash bo'yicha vaziyat qanday?
Asosiy sog'liqni saqlash xizmatlari bormi, yoki odamlar shunchaki imkon qadar eng yaxshi tibbiy yordamni oladimi?
Madaniy huquqlar haqida nima deyish mumkin? Chunki madaniy huquqlar ham individual inson huquqlari hisoblanadi.
Va nodavlat tashkilotlar, jumladan shaxslar, ushbu hisobotlar e'lon qilingach, shunday deyiladigan soyabon
hisobot yoki parallel hisobot topshirishlari mumkin.
Bu shuni anglatadiki, siz BMTga hisobot topshirasiz va shunday deysiz:
Xo'sh, hukumat erishgan barcha yutuqlarini juda yaxshi hisobot qilib berdi, lekin ko'plab narsalarni unutib qo'ydi.
Xususan, u qilmagან yoki hattoki inson huquqlarini buzgan holda qilgan bo'lishi mumkin bo'lgan narsalarni unutish.
Shu maqsadda nodavlat tashkilotlardan ma'lum bir muddatgacha shunday deyiladigan soyabon
yoki parallel hisobotni taqdim etish so'raladi.
Biz ZAAVV sifatida shuni qildik. Va endi, 18 sentyabrda...
Uzr – aynan ushbu koronavirus davri haqida?
Joriy hisobot, Germaniya Federativ Respublikasi bo'yicha mamlakat hisobot, 2018 yildan 2023 yilgacha bo'lgan davrni qamrab oldi.
Shunday qilib, Germaniyada ijtimoiy huquqlar, ya'ni men hozirgina sanab o'tgan huquqlar aynan shu davrda qanday himoyalandi.
Va bu davr koronavirus pandemiyasi bilan to'g'ri keldi.
Va bu shuni anglatadiki, Germaniya Federativ Respublikasining mamlakat hisobotida 2020 yildan 2023 yilgacha bo'lgan davrda
ko'rgan choralari haqida qandaydir qilib xabar berishni unutgan.
Endi biz, nodavlat tashkilotlar sifatida, shunday deyiladigan masalalar ro'yxatini tuzishimiz so'ralmoqda...
– boshqacha qilib aytganda, bizdan bu hisobotga nimalar kiritilmaganini aytishimiz so'ralmoqda.
Qanday bo'shliqlar mavjud? Ular nima unutishgan?
Va biz ZAAVVda buni o'z vazifamiz deb bildik va dedik:
Xo'p, agar federal hukumat o'zi maktab o'quvchilari maktabga bormasliklari, maktabda niqob taqishlari, doimiy test qilinishlari
va hokazo sababli travmatizatsiyaga uchraganini xabar qilmasa, unda biz bu travmatizatsiya haqida xabar berishimiz kerak.
Agar federal hukumat tibbiy standartlarga rioya qilmasdan, masalan, bu majburiy emlashni odamlarda
tibbiy protseduralarni amalga oshirganini oshkor qilmasa, biz buni xabar qilishimiz kerak.
Ha, agar federal hukumat o'zining qo'llagan choralari asosan odamni ma'lum bir yo'nalishga undash (nudging) va shok
terapiyasiga asoslanganini, bu esa inson huquqlarini buzish ekanini unutib qo'ysa, biz bu haqda xabar berishimiz kerak.
Ha, agar federal hukumat homilador ayollarga ilmiy asoslarsiz, ya'ni mRNA vaksinasiga oid emlash
tavsiyasini berishini unutsa, biz buni xabar qilishimiz kerak.
Va mana shuni biz o'zimizning parallel hisobotimizda yozdik.
Yoki, masalan, madaniy huquqlar, chunki 2020 yildan 2023 yilgacha Germaniyada madaniyat deyarli yo'q bo'lib qoldi va
ma'lum bir nuqtadan boshlab faqat emlanganlarga konsertlarga borish yoki kinoga borishga ruxsat berildi.
Agar federal hukumat ushbu davr mobaynida bu inson huquqlari buzilishlari bo'yicha hisobot bermasa,
biz buni qilishimiz kerak. Va biz aynan shuni qildik.
Bu masala keyin 18 sentyabrda Jenevada Federal hukumat vakillari va BMT vakillari bilan muhokama qilinadi.
Aqlga sig'maydiki, siyosatchilarimiz bu haqiqatan ham skandaldor cheklovlar, bu ulkan – haqiqatan ham – inson huquqlari
buzilishlari va, qanday deyman, bolalarning niqob taqishga majbur bo'lishi oqibatida yuzaga kelgan travma
haqida hisobotlarida mutlaqo sukut saqlashmoqda. Bularning hech biri tilga olinmaganmi?
Bularning hech biri tilga olinmagan.
Ishonib bo'lmaydi.
Aynan, shunday deyish mumkin: Pandemiya vaziyati va ushbu virusning xavfli tabiati tufayli biz ushbu davr
mobaynida quyidagi huquqlarni quyidagi darajada chekladik.
Shunday deyish mumkin edi. Ammo federal hukumat o'z ko'rgan choralari uchun hech qanday asos keltirishga urinmadi;
buning o'rniga ular bu choralarni butunlay yashirib qo'ydi.
Ular bu haqda umuman xabar berishmadi. Hozirda ko'plab travma olgan maktab o'quvchilari bilan
bog'liq muammo mavjudligini bildiruvchi izoh bor.
Va ushbu izohda keyingi boshqa hisobotga murojaat qilinadi, u esa o'z navbatida yana bir izohga ega bo'lib, unda bu ehtimol
ushbu chora-tadbirlar tufayli bo'lishi mumkinligi aytiladi.
Lekin asosan shu edi. Aks holda – majburiy emlash, emlashning zarar va o'limlari, rag'batlantirish va qo'rqitish choralari,
madaniy cheklovlar, 2020 yildan 2023 yilgacha boshimizdan kechirgan barcha narsalar
haqida – bir og'iz so'z ham bo'lmadi, hech narsa.
Buning o'rniga federal hukumat aslida gender-neytral tilni joriy etishda va kamsitishning oldini olishda muvaffaqiyatga erishgani
uchun o'zini maqtamoqda, chunki endi tug'ilganda ro'yxatga olingan genderidan boshqacha qaraydigan odamlar
genderlarini o'zgartirish va hokazo imkoniyatga ega.
Bu 2018 yildan 2023 yilgacha bo'lgan davrdagi yutuqlar yoki e'tiborga loyiq voqealar edi.
Gershiya Federativ Respublikasining mamlakat hisobotida boshqa hech narsa qayd etilmagan.
Ha, bu aqlga sig'maydi. Endi 18-kunda eshituv bo'lib o'tadi, agar men to'g'ri tushungan bo'lsam
– BMTning o'zi, bu ijtimoiy qo'mita tomonidan?
Aynan, jarayon ushbu ijtimoiy paktni ratifikatsiya qilgan barcha BMTga a'zo davlatlarni o'z ichiga oladi.
Ular ushbu turli sohalar bo'yicha hisobot berishadi.
Shunday qilib, nodavlat tashkilotlarga muddat belgilangan va ularning vaqti bor – bu holda 30 iyungacha.
30 iyunda, menimcha, biz uni 28-kunda topshirdik.
Shunday qilib, 30 iyungacha siz bu shunday deyiladigan parallel hisobotni topshirishingiz mumkin, unda federal hukumat, ya'ni
davlat hisobotiga nazar tashlab, nodavlat tashkilot sifatida yo'qolgan barcha jihatlarni chet qismlarida ko'rsatasiz.
Germaniyadan taxminan 20 ta nodavlat tashkilot o'zlarining parallel hisobotlarini taqdim etdi.
Boshqalar ham koronavirus haqida hech narsa aytishmaydi.
Ishonib bo'lmaydi.
Demak, sizda shunday taassurot paydo bo'ladi: asosan barchasi davlat tomonidan moliyalashtiriladigan nodavlat
tashkilotlar, ya'ni albatta tanqidiy inson huquqlari tashkilotlaridan ko'ra ko'proq olqishlovchilarga o'xshaydi.
Va ular uni o'sha muddatgacha topshiradilar. Biz ham shuni qildik.
Va keyin, ma'lum bir davr mobaynida – menimcha, bu avgust oxiridan 3 oktyabrgacha – bo'ladi... – menimcha, Germaniya
Federativ Respublikasidan tashqari mintaqamizda beshta davlat bor – BMT Ijtimoiy qo'mitasi oldida brifing bo'ladi.
Bu degani, biz taxminan katta zalda turibmiz, lekin u yopiq. Tashqi dunyoga hech narsa uzatilmaydi.
Keyin ular nodavlat tashkilotlar, deyish mumkinki, ko'taradigan bu masalalarni hisobot qilishadi va qayerdagi
takomillashtirish uchun hali joy borligini so'raydilar.
Va keyin shunday deyiladigan muammolar ro'yxati tuziladi.
Bu shuni anglatadiki, BMT endi asosan federal hukumatga kelajakda nimalarni o'zgartirishi va
yaxshilashi kerakligi bo'yicha uy vazifasi bermoqda.
Va besh yil o'tgach, ular yana tekshiradilar: ular rioya qilganmi?
Ular inson huquqlari vaziyatini yaxshilashdimi yoki yo'qmi?
Demak, agar men to'g'ri tushungan bo'lsam, janob Ludwig, ZAAVV amalda tanqid bildirgan yagona tashkilot bo'lganmi?
Xo'sh, xuddi koronavirus pandemiyasi paytida bo'lgani kabi.
Faqat oz sonli tanqidchilar bor edi, ya'ni uni tanqid qilgan odamlar.
Deyarli hamma biz jiddiy pandemiya bilan yuzlashayotganimizni o'ylardi.
Va bizda jiddiy pandemiya bo'lganda, hukumatning yetakchiligiga ko'z yumib bo'ysunishimizga to'g'ri keladi.
Boshqacha qilib aytganda, biz itoatkor bo'lishimiz kerak.
Bu qoidalarga shubha qilinmasligi kerak edi, o'sha paytda shior shunday edi. Bunga bo'ysunish kerakmi?
Va ha, hamma shunday qilishda davom etmoqda. Shuning uchun biz hali ham shu hikoyada tiqilib qolganmiz.
Va bizning parallel hisobotimizning asosiy qismi shundaki, biz bu zarbali strategiya qanday
qo'llanilganini juda, juda aniq bayon qildik.
Odamlar hayratga tushishdi va bu hayrat hanuzgacha ta'sir qilmoqda.
Va talablardan biri – biz bu hisobotda ham talablar qo'yamiz; bajarilishi shart bo'lgan talablarni qo'yishga ruxsat beriladi.
Va bizning talablarimizdan biri shuki, shok taktikalari taqiqlansin, BMT asosan shok taktikalari har
doim inson huquqlarini buzish va insoniyatga qarshi jinoyat deb e'tirof etilishini e'lon qilsin.
Davlat shok taktikalari qo'llaganda, bu yerda bo'lgani kabi, shior shunday:
Agar qoidalarni bajarmasangiz, buvingiz va bobongiz juda xafa bo'lishadi. Keyin bolalarning navbati keldi va hokazo.
Shunday qilib, davlat odamlarni hayratga soladi: Xitoydan olingan bu tasvirlar, Bergamodan olingan va tarixga shu nom
bilan kirgan tasvir, hamda agar siz bu qoidalarga rioya qilmasangiz, ko'pchilik odamlar o'lib ketadi, degan da'volar.
Keyin buvilar vafot etadi, keyin ulardan biri azobli tarzda bo'g'ilib o'ladi, va hokazo.
Bu hammasi hayratlantirish strategiyasidir. Va davlat bu hayratlantirish strategiyasini fuqarolariga nisbatan,
"nudging" deb ataladigan usul orqali ma'lum bir yo'nalishga undash uchun qo'llaganda, albatta odamlar unga ergashadi.
Va, biz bilamizki, bu miyada odamlarni birdaniga itoatkor qiladigan, muhim choralarni savol ostiga olishni
deyarli to'xtatadigan va, shuningdek, tanqidchilarni ta'qib qilishni boshlaydigan reaksiyani qo'zg'aydi.
Demak, uy tintuvlari, jinoyatga ayblash va hokazolar bilan, shuningdek ommaviy axborot vositalarida jinoyatga
ayblash va hokazolar bilan biz nimalarni boshdan kechirdik?
Va bu shok strategiyasi tufayli sodir bo'ladi. Va biz uni taqiqlashimiz kerak.
Biz davlatga aholiga bunday tarzda ta'sir o'tkazishga urinishga ruxsat berilmasligini ta'minlashimiz kerak.
Davlat o'z yondashuvini o'zgartirishiga qanchalik ehtimol bor deb o'ylaysiz?
Demak, aniq nima bo'ladi? Balki unga kelajakda nimalarni o'zgartirishi kerakligini batafsil bayon etuvchi chora-tadbirlar
ro'yxati beriladimi? Yoki bu amalda qanday ishlaydi?
Aynan, bu muhim nuqtalarni tasvirlovchi chora-tadbirlar katalogi bo'ladi.
Demak, biz allaqachon ancha ko'p narsaga erishdik.
Biz parallel hisobotni topshirdik va u qabul qilindi.
U BMT veb-saytida manzilida e'lon qilingan, shuning uchun uni o'sha yerda ko'rib, o'qishingiz mumkin.
Bizni u yerga nodavlat tashkilot sifatida taklif qilishdi – mening fikrimcha, Germaniyadagi yakka shaxsning
inson huquqlari uchun kurashuvchi yagona nodavlat tashkilot.
Albatta, boshqalar buni qilmaydi.
Biz bu brifing xonasida, bu zalda bo'lamiz, u yerda muhokama qilinadi.
Bu shuni anglatadiki, federal hukumat asosan bizning fikrlarimiz bilan yuzma-yuz keladi.
Bu, masalan, (Prof. Dr. Denis) Rancourt haqiqatan ham bir tadqiqotda namoyish etganini o'z ichiga oladi tadqiqotida Prof.
Dr. Denis Rancourt 2022 yil oxiriga kelib butun dunyo bo'ylab 17 million odam vaksinalardan vafot etgan bo'lishini aniqlagan.
Bu muhim nuqta bo'lib, biz shunda aytishimiz kerak:
Bu yerga, hatto kuch bilan, biror narsa kiritilgan bo'lib, u dunyo bo'ylab 17 million odamning o'limiga aniq sabab bo'lgan.
Ya'ni, 17 million odam – tarixda hukumat choralari natijasida hech qachon 17 million odam
o'lganmi? Ha, bularning barchasini unutmasligimiz kerak.
Va bu shuni anglatadiki, biz o'sha joyga yetib keldik. Bizni u yerda taniydilar.
Biz o'z fikr-mulohazalarimizni qo'shib hissa qo'sha olamiz. Va bu aniqlash va qayta baholash jarayonidagi yana bir bo'lakdir.
Ha, shuning uchun biz buni, jumladan BMT veb-sayti orqali e'lon qilmoqdamiz.
Biz ilgari surgan, barchasi ilmiy jihatdan asoslangan fikrlar jiddiy qabul qilinishi kerak.
Siz buni biz bilan muhokama qilishingiz kerak. Va bir payt kelganda, siz uni e'tiborsiz qoldirolmaysiz.
Va siz shunday gapirdingiz: "Davlat hech kimni o'ldirmasligi kerak."
Men hali ham ikkinchi gapni qo'shishim kerak:
Insoniyatga qarshi jinoyatlar yoki insoniyatga qarshi jinoyatlarga da'vo qo'yish muddati qo'llanilmaydi.
Demak, hozir qilayotgan ishi­miz keyingi bosqich.
Biz jinoyat ishi qo'zg'agandik. Albatta, u bekor qilindi.
Biz buni shunday deb taxmin qilgan edik, lekin bu Gagada jinoyat bo'yicha shikoyat berish uchun ham zarur qadamdir.
Endi biz buni ilmiy va siyosiy jihatdan qayta ko'rib chiqib, hujjatlayapmizki, bu harakatlar
sodir bo'lgan va ularning oqibatlari bo'lgan.
Va bu keyingi qadam bo'ladi: bu harakatlar bo'yicha jinoiy ish qo'zg'ash va ularni kiritganlarni javobgarlikka tortish.
Shuning uchun biz har doim bir qadam oldinga boramiz. Bu ham uning bir qismi.
Bunga ishonish juda qiyin.
Shunday qilib, hukumatimizning hisobotida, masalan, Robert Koch instituti hujjatlaridan e'lon qilingan
bayonnomalar tilga olinmagan, ularda bu choralarga hech qachon tibbiy zarurat bo'lmaganligi qayd etilgan.
Demak, bu butunlay siyosiy motivatsiyaga ega, chunki bu umuman tilga olinmagan.
Faqat shuki, Robert Koch protokollari oshkor qilinishi uchun sudga berilishi kerak bo'ldi, hukumat esa o'z ixtiyori bilan:
"Mana, bu bizning hisobotimiz, o'sha paytda qanday fikrlaganimiz, qanday harakat
qilganimiz va qanday vaziyatda bo'lganimiz" demadi.
Va ular tozalangach, barchasi ham qora bo'lib qoldi.
Biz biladigan Robert Koch protokollari oshkor bo'ldi.
Ha, qizil rang bilan chizilmagan, nima bo'lganini haqiqatan ham o'qishimiz mumkin
bo'lganlari. Va bu tarixning ulug'vor bo'limi emas.
Ko'rib turganingizdek... Bizga har doim aytishardi: ilm-fanga ergashing, ilm-fanga ishoning!
RKI protokollari bu yerda biroz ishonchni ham tikladi, ya'ni:
Aslida faningizga ishoning, chunki fan muloqotdir, qarama-qarshilikdir, bahs-munozaradir.
Va aynan shunday voqea RKIda sodir bo'ldi.
Va keyin siyosiy qaror qabul qilindi: bu bahs, ya'ni ilmiy bahs va ilmiy kashfiyotlar amalga
oshirilmasin, buning o'rniga siyosiy choralar ko'rildi.
Biz buni ham ... da ko'ramiz. Ushbu hisobotning bir qismi emlash bo'yicha doimiy qo'mita (STIKO) qanday ishlashini yoritadi.
Vaksinalash bo'yicha Doimiy qo'mita asosan professorlardan iborat bo'lib, ular a'zo bo'lish orqali rezyumelarida
ma'lum bir mavqe yoki e'tirofga erishish maqsadida tuzilgan.
Biz ushbu doimiy emlash qo'mitasining a'zosi bo'lsak-da, bu qo'mita mutlaqo siyosiy nazorat ostidagi organ
bo'lib, oxir-oqibat qarorlar ilmiy tadqiqotlarga emas, siyosiy xulosalarga asoslanib qabul qilinadi.
Va aynan shuni RKI protokollari oshkor qildi.
Va albatta, federal hukumat bunday hisobotda buni ko'rsatishni istamaydi, chunki shunda bu inson huquqlari
buzilishlari yaxshi niyatdan emas, balki aslida siyosiy e'tiqod tufayli sodir bo'lgani ayon bo'ladi.
Fuqarolar nuqtai nazaridan hozirda holat shunday.
Davlat bu butun o'tmishni gilam ostiga surmoqda.
Hukumat va nodavlat tashkilotlar orasida, aytaylik, hisobot topshiradigan yigirmadan faqat
bittasi barmog'ini ko'tarib: "Bunday emas!" dedi.
Jinoyat sodir etildi. Aslida – shunday aytaylik – bu Davud bilan Goliyat kurashi kabi, to'g'rimi?
Qarshi ovozlarning katta ko'pchiligi yoki o'zingizni o'tib chiqishingiz kerak bo'lgan holatlar.
Menga o'xshagan oddiy fuqaro sizning ishlaringizni qanday qo'llab-quvvatlashi mumkin, shunda u yanada muhim
bo'lib, odamlar bu qayta baholash va kelgusidagi jinoyatlarning oldini olish zarurligini yaxshiroq anglashadi?
Avvalo, siz qo'llab-quvvatlovchi a'zo bo'lib bizni qo'llab-quvvatlashingiz mumkin.
Shunday qilib, bizda ko'plab qo'llab-quvvatlovchi a'zolar bor. Biz ZAAVVni markaz sifatida tashkil etdik.
Qo'llab-quvvatlash uyushmasi mavjud, u yerda siz qo'llab-quvvatlovchi a'zo bo'lib, oylik xayriya evaziga, menimcha,
o'n yevrodan boshlab moliyaviy hissa qo'shishingiz mumkin.
Chunki, albatta, xarajatlar har doim yuzaga keladi.
Shunday qilib, masalan, hozir Jenevaga sayohat qilish va Jenevada bo'lish pul talab qiladi.
Bunday hisobotni tayyorlash, uni yakunlash uchun yarim yildan ortiq vaqt ketgan, takroriy yig'ilishlar,
mutaxassislar bilan maslahatlashish va hokazolarni o'z ichiga olgan holda, ham pul talab etadi.
Demak, bitta imkoniyat shuki, siz uni moliyaviy jihatdan va qo'llab-quvvatlovchi a'zolik
orqali haqiqatan ham qo'llab-quvvatlashingiz mumkin.
Aks holda, bizda hamkorlik qilish imkoniyatlari ham mavjud.
Shunday qilib, bizda turli qo'mitalar va turli tashkilotlar mavjud.
Demak, biz asosan ushbu ZAAVVda to'rtta kichik soha bo'yicha ish olib bormoqdamiz.
Siz buni ilgari tilga olgansiz: tergov, qayta baholash, huquqiy ta'qib va oldini olish.
Bizda har bir sohada turli sohalarda faoliyat yurituvchi filial tashkilotlar mavjud.
Masalan, flayerlar, pochta kartochkalari, ma'lumotnoma, matbuot relizlari va hokazo yaratish.
Bizda buni ZAAVV veb-saytida ko'rish imkoniyati mavjud: u yerda o'zingizning tajribangizni tasvirlab berishingiz mumkin.
Aslida, siz o'zingiz boshdan kechirgan holatlarni – namoyishlarda ta'qib qilinganingizni yoki konsertga
kiritilmaganningizni – o'zingiz xabar qilishingiz mumkin.
Siz o'zingiz boshdan kechirgan barcha bu holatlarni ro'yxatdan o'tish shakli orqali u yerga xabar qilishingiz mumkin.
Chunki agar siz Gagaga borsangiz... Gagada allaqachon jinoyat bo'yicha shikoyat berilgan, u shikoyatni asosan men bilan birga
hisobotni yozgan ikki inson huquqlari himoyachisi topshirgan.
Hujjat raqami mavjud, Gagada allaqachon jinoyat bo'yicha shikoyat berilgan va biz uni to'ldirishda davom etyapmiz.
Bu shuni anglatadiki, har safar yangi holatlar paydo bo'lganda, har safar emlash qurbonlari ko'payganda, har safar yon
ta'sirlar va shunga o'xshash zararlar yuzaga kelganda, Gag'a har doim eng og'ir zarbani o'z zimmasiga olishi kerak.
Bu shuni anglatadiki, Gagriya sizdan bizga taqdim eta oladigan ko'p miqdordagi ma'lumotni talab qiladi.
Shunday qilib, siz ZAAVVga ma'lumot bera olasiz, hujjatlarni bizga yuborishingiz mumkin.
Endi bizda videolar va hujjatlarni topshirishingiz mumkin bo'lgan ajoyib server tizimi mavjud.
Iltimos, koronavirus pandemiyasi davomida boshdan kechirgan barcha narsalaringizni ZAAVVga yuboring. Qanday qilishni ko'rish uchun
shunchaki ZAAVV veb-saytiga (www.zaavv.com) tashrif buyuring.
Shunchaki buyumlarni o'sha yerga yuklang, fayllarni yuklang yoki ularni elektron pochta orqali yuboring.
Va aytganimizdek, bizda hamma narsani o'qib tushunarli qiladigan hujjatlash tizimi mavjud.
Har bir video darhol transkripsiya qilinadi .
Bu shuni anglatadiki, biz qidiruv funksiyasidan foydalanishimiz mumkin, shuning uchun yuristlar va olimlar
allaqachon koronavirus pandemiyasi davrida sodir bo'lgan ko'plab voqealarni qidirib topishlari mumkin.
Videolar, aytganimdek, hujjatlar, fayllar, ma'lumotlar va, albatta, barcha o'sha
bosim o'tkazish va shok strategiyasi xatlari.
Bularning barchasi to'planib, hujjatlashtirilib, vaqt chizig'iga joylashtiriladi, shunda biz uni kelajak avlodlar uchun qayta
ishlashimiz va ilmiy tahlil uchun mavjud qilishimiz mumkin.
Va bu shuni anglatadiki, biz o'zimizning barcha tajribalarimizga ega bo'lishimiz mumkin.
Masalan, men bir marta murojaat qilgan edim. Buni har kim, jumladan siz ham, qilishingiz mumkin.
Mobil telefoningiz bilan video yozib olish juda muhim. Bugungi kunda har kimda mobil telefon bor.
Mobil telefoningizni oldingizga qo'ying, video yozib oling yoki 2020 yildan 2023 yilgacha boshdan
kechirganlaringiz haqidagi hikoyangizni kimgadir ayting.
Bu juda muhim, chunki aks holda og'zaki tariximiz asosiy ommaviy axborot vositalari yoki ommabop gazeta, televideniye
va hokazolar xabar qilgan narsalar bilan cheklanib qoladi.
Insonlarning o'zlari (hikoyani aytishlari) ma'qul.
Biz buni Milliy Sotsializm davridan bilamiz – hozir o'sha paytda u yerda bo'lgan va nima sodir bo'lganini
so'zlab bera oladigan ko'plab keksa odamlarni ko'ryapmiz.
Va hozirgi zamonda biz hammamiz zamonaviy guvoh bo'lishimiz mumkin: shunchaki videoga yozib, o'z
hikoyalarimizni aytib, ularni ZAAVVga jo'natib, yuklaymiz.
Va har bir ovoz sizning ishingizda, bunday holatlarni bartaraf etish va oldini olish bo'yicha bizning umumiy ishdagi
harakatlarimizda, eng muhimi, ular hech qachon takrorlanmasligini ta'minlashda o'z og'irligini
bildiradi. Bu esa butun masalaga ham og'irlik qo'shadi.
Ha, kelajak uchun ham. Aynan, baribir og'irligi bor.
Shunday qilib, biz maqsad sari ishlamoqdamiz – bu, aytish kerakki, bizning parallel hisobotimizdagi keyingi
talablaridan biri hamdir – ya'ni biz shunday deyiladigan haqiqat komissiyasi bo'lishini xohlaymiz.
Haqiqat komissiyasi nima?
Haqiqat komissiyasi — bu hatto BMTda ham qabul qilingan atamadir.
Bu shuni anglatadiki, Ruanda yoki Janubiy Afrikadagi kabi inson huquqlari buzilishlari hollarda, apartheid bekor
qilingach, shunday deyiladigan haqiqat komissiyasi tuzilgan.
Haqiqat komissiyasi degani ta'sirlanganlar birga kelishini anglatadi. Hozir biz nimani boshdan kechirmoqdamiz?
Biz tergov qo'mitalarini, tergov komissiyalarini va hokazolarni ko'ramiz.
Bu shuni anglatadiki, jinoyatchilar aslida birga o'tirib, o'sha paytda nima bo'lganini muhokama qilishadi.
Qurbonliklar qayerda bo'lib o'tadi? Ha, bir nechta mutaxassislar bizga qo'shiladi, lekin shu.
Ammo jabrlangan odamlar qayerda? Bu qayerda sodir bo'lmoqda?
Chunki ta'sirlangan odamlar buni mahalliy darajada boshdan kechirgan.
Va mening fikrimcha, bu masalalarni ko'rib chiqish uchun har bir tuman va har bir shaharda
haqiqatni aniqlash komissiyasi bo'lishi kerak.
Aslida bu davrda nima sodir bo'ldi? Kim ishtirok etdi? Kim ishtirok etdi va qanday?
Sog'liqni saqlash organlari ishtirok etdi, maktablar ishtirok etdi, maktab ma'murlari ishtirok etdi, ish beruvchilar ishtirok
etdi, politsiya ishtirok etdi, yig'ilish organlari ishtirok etdi.
Hamma ishtirok etdi va odamlarga nisbatan kamsitish qildi, aslida ular faqat tanqidiy savollar
berayotgan edilar: bu yerda eshitayotgan hamma narsa rostmi?
Va bu shunday deb ataladigan haqiqat komissiyalarida mahalliy darajada amalga oshishi kerak.
Bu shuni anglatadiki, u majbur emas... – aytganimdek, tergov qo'mitalari va tergov komissiyasi barchasi yaxshi va foydali.
Ammo bizga mahalliy komissiyalar kerak, u yerda jinoyatchilar va jabrlanganlar bir stol atrofida o'tirib, voqealarni batafsil
muhokama qiladilar, nima haqiqatan sodir bo'lganini chuqur tahlil qiladilar va jinoyatchilar
nima uchun shunday qilganliklarini tushuntiradilar.
Keyin yana shok strategiyasiga, odamlarni asta-sekin surishga qaytamiz, ular esa: "Biz hammasiga ishonib qoldik", deyishadi.
Va shundan so'ng siz yangi hamnafaslik qoidalarini ishlab chiqasiz va "Xo'p,
firewall'larni qayerga o'rnatishim mumkin?" deb aytasiz.
Qanday qilib bunday holat yana hech qachon sodir bo'lmasligini ta'minlashim mumkin?
Va bu haqiqat komissiyalarini kim tashkil qiladi? Ular qanday paydo bo'ladi?
Xo'sh, haqiqat komissiyalari turli yo'llar bilan tashkil etilishi mumkin.
Biz hozir BMTga murojaat qilib, Federal hukumatga asosan "mablag' ajrating" degan talab qo'yishni so'rayapmiz.
Demak, printsip jihatdan, davlat darajasida, ya'ni federal shtat darajasida yoki hatto federal darajada, deyish
mumkinki, biz taqdim etyapmiz... – demokratiyani targ'ib qilishga yana 15 million sarmoya kiritish o'rniga...
Aynan shu nodavlat notijorat tashkilotlari keyin turib, aslida tanqid qiladigan hech narsalari yo'qligini aytadilar.
Biz davlatdan pul olamiz, hammasi a'lo darajada.
Bu 15 million, ular hozir uni oshirmoqchi bo'layotgan bu mablag'lar, demokratiyani, shu ataladigan demokratiyani
targ'ib qilishni davom ettirish uchun ishlatilmayapti.
Ilgari surilayotgan narsa demokratiya emas, balki bizning demokratiyamiz – bu ikki tushuncha turlicha.
Masalan, siz bu pulni olib, uni mahalliy darajada haqiqat komissiyasini tashkil qilayotgan
tashkilotlar yoki shaxslarga ajratilishini aytasiz.
Va keyin aslida o'tirib olasiz va shunday deysiz: mayli, bo'sh joy qayerda bo'lsa, shahar kengashi yoki shahar
ma'muriy binosiga boramiz. Va hamma ishtirok etishi mumkin.
Endi biz bu yerda dastur tuzayapmiz va aytayapmiz: yaxshi, yillar davomida nimalarni boshdan kechirdik?
Men nimani boshdan kechirdim? Men buni qanday boshdan kechirdim?
Menga nima bo'ldi? Farzandlarimga nima bo'ldi? Qanday bosimlarga dosh berishimga to'g'ri keldi?
Va keyin birga o'tirib olasizlar, bir-biringizni hukm qilish maqsadida emas, balki "keling, nima bo'lganini
gaplashaylik" degan ma'noda: "Qanday qilib shu nuqtaga keldik?"
Va keyin bu masala oddiygina hal qilinadi. Va keyin undan xulosalar chiqariladi.
Bu haqiqatni aniqlash komissiyasi bo'lardi. Va bu, masalan, BMT homiyligida o'tkazilar edi, bu esa uning adolatli
o'tkazilishini va yana bir tomonlama, "biz hamma narsani to'g'ri qildik" degan shior ostida o'tkazilmasligini ta'minlardi.
Va ZAAVV endi o'z hisobotida BMTga bu haqiqat komissiyalari mavjud bo'lishi kerakligini taklif qildi.
Biz talab qo'ya olamiz. Aslida hozir nima bo'lishini xohlasak, shuni ayta olamiz.
Bu haqiqatni aniqlash komissiyalarini tashkil etishni o'z ichiga oladi. Shuningdek, bu mRNA
vaksinalarini darhol to'xtatishni ham o'z ichiga oladi.
Bu nudjingni taqiqlashni o'z ichiga oladi. Bu madaniyatni hech qachon yana taqiqlashga yo'l
qo'ymaslik bo'yicha aniq qoidani o'z ichiga oladi.
Madaniyatda har doim qarshilikning bu asosiy yadrosi mavjud.
Madaniyat va san'at har doim bo'lishi mumkin bo'lgan narsalar g'oyasini o'z ichiga oladi va shuning
uchun har doim qarshilik elementiga ega bo'ladi.
Menimcha, buning sababi bor edi.
Menimcha, siz boshida bu chora-tadbirlar butun dunyo bo'ylab joriy etilganini aytgandingiz. Bu rost emas.
Shunday qilib, bu chora-tadbirlar, hattoki bu keskin chora-tadbirlar ham asosan G'arbiy
mamlakatlarga, yoki aniqrog'i sanoatlashgan mamlakatlarga cheklangan edi. Va sezilarli farqlar mavjud edi.
Shunday qilib, shunday deyiladigan Oksford qat'iylik indeksida , Germaniya har doim ancha oldinda bo'lgan.
Masalan, Ispaniyada madaniy tadbirlar hech qachon taqiqlanmagan, chunki Ispaniya madaniyati
ham Ispaniya konstitutsiyasida mustahkamlangan.
Va bu shuni anglatadiki, kontsertlar har doim o'tkazilishi kerak bo'lgan va odamlar har doim kontsertlarga,
madaniy tadbirlarga, muzeylarga va hokazolarga borish huquqiga ega bo'lishlari kerak bo'lgan.
Va men ishonamanki, totalitar jamiyat faqat san'atni taqiqlash orqali barpo etilishi mumkin.
Yoki san'atga kirishni taqiqlashga urinishlar bo'lganda. Va bu sodir bo'lgan.
Shu sababli bizning eng muhim talablarimizdan biri shuki, san'at va madaniyatni bunday tarzda yana hech qachon taqiqlash
bo'lmasin, ularga kirish esa so'nggi uch yil ichida boshidan kechirganimizdek yana hech qachon taqiqlanmasin.
Juda qiziqarli.
Va, albatta, ta'lim. Ta'lim cheklangan.
O'quvchilar maktabga bora olmadilar.
Va bu shunday deyiladigan masofaviy o'qish bo'lib o'tmadi yoki asosan bo'lib o'tishi mumkin bo'lmadi.
Maktab haqida: Maktabning eng muhim jihati shundaki, odamlar bir joyga to'planib kelishadi, qandaydir qurilma yoki
mashina oldida o'tirib, ta'limni shunchaki qabul qilish emas.
Lekin bu shuningdek birlashish, shaxslararo o'zaro ta'sirlashuvdir.
Va bunday narsa hech qachon yana taqiqlanmasin. Bu hech qachon yana sodir bo'lmasin.
Va bu, bir bosqich sifatida, haqiqatni aniqlash komissiyasini tashkil etishni o'z ichiga oladi; masalan, maktab o'quvchilari
o'sha paytda aslida qanday his qilganliklarini va bugungi kunda ham qanday his qilayotganliklarini so'zlab bera
oladilar, shunda jamiyat uchun aniq bo'ladi: biz bunday narsani hech qachon takrorlamasligimiz kerak!
Ha, juda qiziqarli. Ajoyib.
Shunday qilib, bu ham o'tmishni qabul qilish va kelajakda jinoyatlarning oldini olish kalitidir, shuningdek, hozir
tashkil etilayotgan haqiqat komissiyalarining ham bir qismidir.
Va menimcha, bugungi intervyuumiz, bu mavzu bo'yicha suhbatimiz, jumladan jamoatchilik uchun ham muhim ma'lumotdir.
Bunday narsa joriy etilishi kerak, odamlar uning mutlaqo zarur ekanligini bilishsin.
Ha, xabar aynan shunday bo'lishi kerak. Pandemiya davri shior bilan tavsiflandi: bu qoidalar savol ostiga olinmasligi kerak.
Va biz bunga qarshimiz – bu yerda mening futbolkamda ko'rib turganingizdek: Erkinlik "yo'q"dan
boshlanadi – qoidalar har doim savol ostiga olinishi kerak.
Siz har doim "yo'q" deb ayta olishingiz kerak. Erkinlik – bu kimdir salbiy oqibatlardan qo'rqmasdan "yo'q" deb ayta olishidir.
Chunki har bir kishi buni o'zi uchun qila olishi kerak.
Va odamlar hozirgacha ishonib kelganlaridan ancha ko'proq qudratga ega ekanliklarini bilishlari kerak.
Odamlar shunchaki vakillarimizga hokimiyatni beramiz va ular to'g'ri ish qilishiga ishonishadi.
Va bunday noto'g'ri ma'lumotlar paydo bo'lganda, bunday turtki berish strategiyalari paydo bo'lganda, bunday hayratga solish
strategiyalari paydo bo'lganda, odamlar shunchaki ko'z yumib ergashadi va aslida narsalarni o'zgartirish
uchun ularga tegishli kuchdan bexabar bo'lib qolishadi.
Koronavirus pandemiyasi davomida biz odamlar haqiqatan ham siyosatga ta'sir ko'rsatishi va, masalan,
dushanba namoyishlari kabi namoyishlar orqali ijtimoiy sharoitlarni o'zgartirishi mumkinligini ko'rdik.
Va bu haqiqat komissiyalari odamlarga shuni ham aniq ko'rsatishi kerakki, davlat har doim xalq ustida
quriladi va agar xalq o'z hokimiyatini topshirmasa, aslida hokimiyat ularning qo'lida bo'ladi.
Bu o'zingizga sodiq qolishni anglatadi va biror narsa noto'g'ri ekanini anglaganingizda "yo'q" deb aytishni, "men bunga
qo'shilmayman, men buni qilmayman" deb aytishni anglatadi.
Bu muhim xabar. Va, albatta, buni haqiqatni aniqlash komissiyalari ham mustahkamlashi mumkin.
Va shuni aniqki, hozir hokimiyatni egallab turgan davlat hukumat va vakillari albatta bunday narsani xohlamaydi.
Chunki vakillar uchun eng katta xavf shundaki, odamlar aslida biz bunga majbur emasligimizni anglab yetishadi.
Biz bu yerda qilishimizni aytayotgan narsalaringizga rioya qilishga majbur emasmiz.
Va xabar shunday bo'lishi kerak. Xabar aslida shunday bo'lishi kerak:
Davlat o'z funksiyasini shunda bajaradi, agar uning ichidagi odamlar o'z kuchlari va
imkoniyatlaridan xabardor bo'lib, ularni samarali ishlatsalar.
Va bu ham kiritilgan, aytgancha; u ham biz taqdim etgan ijtimoiy hisobotimiz, ya'ni
parallel hisobotimizning bir qismi bo'lishi mumkin...
Siz ham sezgan bo'lishingiz mumkin, ijro etilishi majburiy bo'lgan yakka inson huquqlarini axloq
tushunchasi bilan almashtirishga urinishlar bo'lib o'tdi.
Biz "etik" atamasidan foydalanmaslik uchun juda ehtiyot bo'lishimiz kerak.
Etika qo'mitalari mavjud, va bu etika qo'mitalari birdaniga siz nima qilishingiz mumkin va nima qilolmaysiz,
nima to'g'ri va nima noto'g'ri ekanligini belgilab qo'ydi.
Nima to'g'ri va nima noto'g'ri ekanligi Biz uchun Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida
va ushbu ikki konventsiyada belgilab qo'yilgan.
Ya'ni, menda bo'lgan yakka shaxsiy inson huquqlari: hayotimga bo'lgan huquqim bor.
Men hayotimni erkin yashash huquqiga egaman.
Men yig'ilish huquqiga egaman. Men mulkka egalik qilish huquqiga egaman.
Menda xohlagan ishni qidirish huquqi bor.
Men farzandlarimni xohlagancha tarbiyalash huquqiga egaman va hokazo.
Bolalarga, albatta, kaltaklanmaslik huquqi berilgan. Bularning barchasi shaxsiy huquqlardir.
Va men zarur bo'lsa, turli muassasalar oldida hamda davlatga qarshi ushbu shaxsiy
huquqlarni da'vo qilishim va talab qilishim mumkin.
Etika – bu jamoaviy narsa. Etika birdaniga tavsifga aylanadi – ha, davlat qoidalariga bo'ysunish to'g'ri,
chunki shunda hammamiz yaxshiroq bo'lamiz, va hokazo.
Va to'satdan ta'lim, ish, ilgari aytgan barcha narsalarim va ayniqsa mening qadr-qimmatim
bo'yicha shaxsiy huquqlar e'tibordan chetda qoladi.
Shu bois biz aytdik, va bu hisobotda ham talab qilinmoqda, inson huquqlarini, ya'ni yakka inson
huquqlarini axloq bilan almashtirmasligimiz kerak.
Ha, menga ayting, shubhali axloqiy tamoyillar orqali shaxsiy huquqlar yoki inson qadr-qimmati
qachon birdaniga muzokara mavzusiga aylanib qoladi?
To'satdan, ha, aynan.
Zo'r. Menimcha, bu sizning fikringizdagi hamma narsani qamrab oladi.
Biz buni birgalikda bajarishni davom ettiramiz. Shuningdek, biz sizning ishlaringiz haqida xabar berishni ham davom ettiramiz.
Yana bir bor, bu intervyu uchun vaqt ajratganingiz uchun juda katta rahmat.
Ha, bu yerda bo'lishimga ruxsat berganingiz uchun katta rahmat.
Har safar Kla.TV videosini ulashganingizda, ommaviy axborot vositalarining yolg'onlari va urush
qo'zg'ashini fosh etishga muhim hissa qo'shasiz.
Insoniyat endi zulmatda qoldirilmasligi kerak.