1
00:00:00,007 --> 00:00:00,679


2
00:00:00,679 --> 00:00:08,608
Kla.TV инде күп тапшыруларда мобиль элемтә турында хәбәр итте,
бигрәк тә кыска дулкынлы 5G технологиясенең зыянлы йогынтылары

3
00:00:08,608 --> 00:00:13,549
һәм гражданнарның аннан ничек сакланырга тырышулары турында.

4
00:00:13,549 --> 00:00:15,774
Ике программадан нәтиҗә:

5
00:00:15,774 --> 00:00:19,301
"5G антенналарының законсыз эшләве":

6
00:00:19,301 --> 00:00:26,027
Мобиль телефон манараларын эшләткәндә закон бозылган очракта,
җәмәгатьчелек һаман да үз-үзен яклау һәм үз позициясен белдерү

7
00:00:26,027 --> 00:00:30,529
мөмкинлегенә ия, ягъни Швейцариядә мобиль
телефон операторлары тарафыннан манаралар

8
00:00:30,529 --> 00:00:34,483
төзүгә бирелгән гаризаларга каршылык белдерә ала.

9
00:00:34,483 --> 00:00:41,881
Бу ике Федераль суд эше Швейцариядә дә гражданнарның хакимият
органнарының хокукый ышанычлылыгына таяна алмауларын күрсәтә.

10
00:00:41,881 --> 00:00:47,445
Халык хокукларының хөрмәт ителүен һәм
гамәлдәге законнарның үтәлүен тәэмин итү өчен

11
00:00:47,445 --> 00:00:52,232
һәр кешенең игътибары һәм инициативасы кирәк.

12
00:00:52,232 --> 00:00:57,291
Нигә мондый белдерүләр? Швейцариянең әйләнә-тирә
мохитне саклау турындагы законында федераль хөкүмәт үз

13
00:00:57,291 --> 00:01:00,486
гражданнары исеменнән сак чаралары күрүне үз өстенә алды:

14
00:01:00,486 --> 00:01:06,115
Саклану чарасы буларак, кешеләргә, хайваннарга
һәм үсемлекләргә зыянлы яки борчу тудыручы

15
00:01:06,115 --> 00:01:09,980
теләсә нинди йогынтыны иртә этапта чикләргә кирәк.

16
00:01:09,980 --> 00:01:14,840
Мобиль телефон радиациясенең зыянлы йогынтылары турында сүз
барганда, алдан саклану принцибы җинаять

17
00:01:14,840 --> 00:01:20,734
рәвешендә игътибарга алынмыйча кала, һәм бу хәл фәкать
Швейцариядә генә түгел, бөтен дөньяда да күзәтелә.

18
00:01:20,734 --> 00:01:27,655
Бүгенге көнгә кадәр мобиль телефон радиациясенең
зыянлы булуын раслый торган йөзләгән тикшеренү бар.

19
00:01:27,655 --> 00:01:32,760
2025 елның апреленнән Дөнья
сәламәтлек саклау оешмасы өчен соңгы тикшеренү

20
00:01:32,760 --> 00:01:39,628
Майке Мевиссен үткәргән бу системалы тикшеренү, 52 алдагы
тикшеренүне үз эченә алып, югары ешлыктагы

21
00:01:39,628 --> 00:01:49,228
электромагнит кырларына дучар ителгән лаборатория хайваннарында
яман шеш барлыкка килү ихтималы югарырак булуын күрсәтә.

22
00:01:49,228 --> 00:01:58,262
Алар нигездә ми шешләре һәм йөрәк нерв кабыкларының
яман шешләре – кардиаль шванномалар – белән интегәләр иде.

23
00:01:58,262 --> 00:02:08,788
Тикшеренүдә хайваннарда канцероген булуы ачыкланган
матдәләр кеше өчен дә канцероген булуы билгеләнә.

24
00:02:08,788 --> 00:02:13,796
2024 елгы Корея тикшеренү төркеме «Moon» үткәргән тикшеренү

25
00:02:13,796 --> 00:02:21,354
Тикшерүчеләр тапкан: мобиль телефон тотылган
баш ягы статистик яктан әһәмиятле рәвештә мидә

26
00:02:21,354 --> 00:02:26,180
шешләр барлыкка килгән баш ягы белән туры килә.

27
00:02:26,180 --> 00:02:32,740
Ми шешләренең гомуми куркынычы 40%ка артканлыгы күзәтелде.

28
00:02:32,740 --> 00:02:40,033
Тикшеренү нәтиҗәләре күрсәткәнчә, мобиль телефоннарны ун
елдан артык озак вакыт дәвамында куллану мидә шешләр барлыкка

29
00:02:40,033 --> 00:02:45,610
килү куркынычын статистик яктан әһәмиятле 27% ка арттыра.

30
00:02:45,610 --> 00:02:48,198
2021 елгы STOA тикшеренүе

31
00:02:48,198 --> 00:02:50,842


32
00:02:50,842 --> 00:03:00,719
STOA тикшеренүе Европа Парламентының Фән һәм
Технологияләрне Бәяләү Комитеты тарафыннан йөкләнде.

33
00:03:00,719 --> 00:03:06,595
Бу тикшеренү, мөгаен, дөнья күләмендә хәзерге вакытка кадәр
кулланылган мобиль телефон ешлыкларының

34
00:03:06,595 --> 00:03:13,098
тәэсирләре һәм яңа 5G технологиясе буенча
тикшеренүләрнең хәзерге торышын иң тулы бәяләү булып тора.

35
00:03:13,098 --> 00:03:20,551
Тикшеренүләр нәтиҗәләре күрсәтә ки, хәзерге вакытка
кадәр кулланылган мобиль телефон ешлыклары диапазоны һәм

36
00:03:20,551 --> 00:03:25,004
5G нурланышы яман шеш барлыкка килү ихтималын арттыра.

37
00:03:25,004 --> 00:03:30,687
Алар шулай ук үрчү сәләте бозылганын күрсәтәләр.

38
00:03:30,687 --> 00:03:36,410
2016 елгы АКШ NTP тикшеренүе

39
00:03:36,410 --> 00:03:44,830
Бу дөньядагы иң зур тикшеренү, 2016 елның
маеннан башлап 25 миллион АКШ доллары тора.

40
00:03:44,830 --> 00:03:51,517
Бу ICNIRP чикләреннән түбән электромагнит кырларына
дучар ителгән хайваннарда мидә һәм йөрәктә рак

41
00:03:51,517 --> 00:03:56,348
авыруларының статистик яктан әһәмиятле артуын күрсәтә.

42
00:03:56,348 --> 00:04:02,664
Бу чикләүләр күпчелек илләрдә мобиль телефон
радиациясенә дучар булган кешеләргә кагыла.

43
00:04:02,664 --> 00:04:09,899
Нәтиҗәләр күрсәтә ки, чикләү кыйммәтләренә туры
килүгә карамастан, хайваннарда рак барлыкка килә!

44
00:04:11,878 --> 00:04:14,503
Тикшеренүләр нәтиҗәсе

45
00:04:16,019 --> 00:04:20,455
Яңа тикшеренүләр мобиль телефон
радиациясенең рак китерү потенциалын раслый.

46
00:04:20,455 --> 00:04:31,738
Күпчелеге рецензияләнгән, ягъни басылып чыгу алдыннан шул ук
өлкәдән бәйсез экспертлар тарафыннан сыйфат ягыннан тикшерелгән.

47
00:04:31,738 --> 00:04:36,105
Шуңа күрә алар гадәттә фән тарафыннан кабул ителә.

48
00:04:36,105 --> 00:04:42,459
Әмма, башта ук әйтелгәнчә, моңа
хөкүмәтләр дә, сәясәтчеләр дә битараф.

49
00:04:42,459 --> 00:04:48,683
Алдан саклану принцибына карамастан, гражданнар
канцероген мобиль телефон нурланышыннан сакланмыйлар!

50
00:04:48,683 --> 00:04:52,550
Яклаусыз гражданнар хәзер ниһаять рухларын төшерергә тиешләрме?

51
00:04:52,550 --> 00:04:57,131
Беркайчан да! Юк! Чөнки өзлексез тамчы ташты эретеп бетерә!

52
00:04:57,131 --> 00:05:04,712
Әмма мобиль телефон операторларына каршы гади генә киртә кую –
мобиль телефон манараларына каршы чыгу, куркынычлар турында

53
00:05:04,712 --> 00:05:13,726
демонстрацияләр аша хәбәрдарлыкны арттыру һәм җирле дәрәҗәдәге
сәясәтчеләр белән сөйләшү – хәзер инде җитәрлек булмаска мөмкин.

54
00:05:13,726 --> 00:05:20,182
Бу көннән-көн ачыграк күренә: федераль суд карарларына карамастан
барысы да шул ук булып кала кебек икән,

55
00:05:20,182 --> 00:05:26,386
без күп кенә сәясәтчеләребезнең эчкә үтеп
керү корбаны булуын фараз итәргә тиешбез.

56
00:05:26,386 --> 00:05:34,428
Бу мобиль телефон лоббисыннанмы, мобиль операторларның
ришвәт бирүе ашамы, әллә бөтенләй башка даирәләрдәнме – барыбер.

57
00:05:34,428 --> 00:05:41,611
Югарырак дәрәҗәдә гамәлгә күчү
вакыты җитте: Син дә ярдәм итә аласың!

58
00:05:41,611 --> 00:05:48,668
Кла.TV өлеш кертүчеләр кичәләрендә, соңгы берничә атна
дәвамында даими рәвештә узучы, безнең дөньядагы ачык

59
00:05:48,668 --> 00:05:53,272
гаделсезлекләр арасындагы тирәнрәк бәйләнешләр өйрәнелә.

60
00:05:53,272 --> 00:05:58,939
Күп нәрсә инде ачыкланды. Башка әйберләр әле дә серле кала.

61
00:05:58,939 --> 00:06:04,360
Глобаль фримасонлар челтәре артындагы баш
миеләрне ачыклау өчен безнең тикшеренүгә кушылыгыз.

62
00:06:04,360 --> 00:06:08,722
www.kla.tv/mitwirken