WEBVTT 00:00.679 --> 00:08.608 Kla.TV инде күп тапшыруларда мобиль элемтә турында хәбәр итте, бигрәк тә кыска дулкынлы 5G технологиясенең зыянлы йогынтылары 00:08.608 --> 00:13.549 һәм гражданнарның аннан ничек сакланырга тырышулары турында. 00:13.549 --> 00:15.774 Ике программадан нәтиҗә: 00:15.774 --> 00:19.301 "5G антенналарының законсыз эшләве": 00:19.301 --> 00:26.027 Мобиль телефон манараларын эшләткәндә закон бозылган очракта, җәмәгатьчелек һаман да үз-үзен яклау һәм үз позициясен белдерү 00:26.027 --> 00:30.529 мөмкинлегенә ия, ягъни Швейцариядә мобиль телефон операторлары тарафыннан манаралар 00:30.529 --> 00:34.483 төзүгә бирелгән гаризаларга каршылык белдерә ала. 00:34.483 --> 00:41.881 Бу ике Федераль суд эше Швейцариядә дә гражданнарның хакимият органнарының хокукый ышанычлылыгына таяна алмауларын күрсәтә. 00:41.881 --> 00:47.445 Халык хокукларының хөрмәт ителүен һәм гамәлдәге законнарның үтәлүен тәэмин итү өчен 00:47.445 --> 00:52.232 һәр кешенең игътибары һәм инициативасы кирәк. 00:52.232 --> 00:57.291 Нигә мондый белдерүләр? Швейцариянең әйләнә-тирә мохитне саклау турындагы законында федераль хөкүмәт үз 00:57.291 --> 01:00.486 гражданнары исеменнән сак чаралары күрүне үз өстенә алды: 01:00.486 --> 01:06.115 Саклану чарасы буларак, кешеләргә, хайваннарга һәм үсемлекләргә зыянлы яки борчу тудыручы 01:06.115 --> 01:09.980 теләсә нинди йогынтыны иртә этапта чикләргә кирәк. 01:09.980 --> 01:14.840 Мобиль телефон радиациясенең зыянлы йогынтылары турында сүз барганда, алдан саклану принцибы җинаять 01:14.840 --> 01:20.734 рәвешендә игътибарга алынмыйча кала, һәм бу хәл фәкать Швейцариядә генә түгел, бөтен дөньяда да күзәтелә. 01:20.734 --> 01:27.655 Бүгенге көнгә кадәр мобиль телефон радиациясенең зыянлы булуын раслый торган йөзләгән тикшеренү бар. 01:27.655 --> 01:32.760 2025 елның апреленнән Дөнья сәламәтлек саклау оешмасы өчен соңгы тикшеренү 01:32.760 --> 01:39.628 Майке Мевиссен үткәргән бу системалы тикшеренү, 52 алдагы тикшеренүне үз эченә алып, югары ешлыктагы 01:39.628 --> 01:49.228 электромагнит кырларына дучар ителгән лаборатория хайваннарында яман шеш барлыкка килү ихтималы югарырак булуын күрсәтә. 01:49.228 --> 01:58.262 Алар нигездә ми шешләре һәм йөрәк нерв кабыкларының яман шешләре – кардиаль шванномалар – белән интегәләр иде. 01:58.262 --> 02:08.788 Тикшеренүдә хайваннарда канцероген булуы ачыкланган матдәләр кеше өчен дә канцероген булуы билгеләнә. 02:08.788 --> 02:13.796 2024 елгы Корея тикшеренү төркеме «Moon» үткәргән тикшеренү 02:13.796 --> 02:21.354 Тикшерүчеләр тапкан: мобиль телефон тотылган баш ягы статистик яктан әһәмиятле рәвештә мидә 02:21.354 --> 02:26.180 шешләр барлыкка килгән баш ягы белән туры килә. 02:26.180 --> 02:32.740 Ми шешләренең гомуми куркынычы 40%ка артканлыгы күзәтелде. 02:32.740 --> 02:40.033 Тикшеренү нәтиҗәләре күрсәткәнчә, мобиль телефоннарны ун елдан артык озак вакыт дәвамында куллану мидә шешләр барлыкка 02:40.033 --> 02:45.610 килү куркынычын статистик яктан әһәмиятле 27% ка арттыра. 02:45.610 --> 02:48.198 2021 елгы STOA тикшеренүе 02:50.842 --> 03:00.719 STOA тикшеренүе Европа Парламентының Фән һәм Технологияләрне Бәяләү Комитеты тарафыннан йөкләнде. 03:00.719 --> 03:06.595 Бу тикшеренү, мөгаен, дөнья күләмендә хәзерге вакытка кадәр кулланылган мобиль телефон ешлыкларының 03:06.595 --> 03:13.098 тәэсирләре һәм яңа 5G технологиясе буенча тикшеренүләрнең хәзерге торышын иң тулы бәяләү булып тора. 03:13.098 --> 03:20.551 Тикшеренүләр нәтиҗәләре күрсәтә ки, хәзерге вакытка кадәр кулланылган мобиль телефон ешлыклары диапазоны һәм 03:20.551 --> 03:25.004 5G нурланышы яман шеш барлыкка килү ихтималын арттыра. 03:25.004 --> 03:30.687 Алар шулай ук үрчү сәләте бозылганын күрсәтәләр. 03:30.687 --> 03:36.410 2016 елгы АКШ NTP тикшеренүе 03:36.410 --> 03:44.830 Бу дөньядагы иң зур тикшеренү, 2016 елның маеннан башлап 25 миллион АКШ доллары тора. 03:44.830 --> 03:51.517 Бу ICNIRP чикләреннән түбән электромагнит кырларына дучар ителгән хайваннарда мидә һәм йөрәктә рак 03:51.517 --> 03:56.348 авыруларының статистик яктан әһәмиятле артуын күрсәтә. 03:56.348 --> 04:02.664 Бу чикләүләр күпчелек илләрдә мобиль телефон радиациясенә дучар булган кешеләргә кагыла. 04:02.664 --> 04:09.899 Нәтиҗәләр күрсәтә ки, чикләү кыйммәтләренә туры килүгә карамастан, хайваннарда рак барлыкка килә! 04:11.878 --> 04:14.503 Тикшеренүләр нәтиҗәсе 04:16.019 --> 04:20.455 Яңа тикшеренүләр мобиль телефон радиациясенең рак китерү потенциалын раслый. 04:20.455 --> 04:31.738 Күпчелеге рецензияләнгән, ягъни басылып чыгу алдыннан шул ук өлкәдән бәйсез экспертлар тарафыннан сыйфат ягыннан тикшерелгән. 04:31.738 --> 04:36.105 Шуңа күрә алар гадәттә фән тарафыннан кабул ителә. 04:36.105 --> 04:42.459 Әмма, башта ук әйтелгәнчә, моңа хөкүмәтләр дә, сәясәтчеләр дә битараф. 04:42.459 --> 04:48.683 Алдан саклану принцибына карамастан, гражданнар канцероген мобиль телефон нурланышыннан сакланмыйлар! 04:48.683 --> 04:52.550 Яклаусыз гражданнар хәзер ниһаять рухларын төшерергә тиешләрме? 04:52.550 --> 04:57.131 Беркайчан да! Юк! Чөнки өзлексез тамчы ташты эретеп бетерә! 04:57.131 --> 05:04.712 Әмма мобиль телефон операторларына каршы гади генә киртә кую – мобиль телефон манараларына каршы чыгу, куркынычлар турында 05:04.712 --> 05:13.726 демонстрацияләр аша хәбәрдарлыкны арттыру һәм җирле дәрәҗәдәге сәясәтчеләр белән сөйләшү – хәзер инде җитәрлек булмаска мөмкин. 05:13.726 --> 05:20.182 Бу көннән-көн ачыграк күренә: федераль суд карарларына карамастан барысы да шул ук булып кала кебек икән, 05:20.182 --> 05:26.386 без күп кенә сәясәтчеләребезнең эчкә үтеп керү корбаны булуын фараз итәргә тиешбез. 05:26.386 --> 05:34.428 Бу мобиль телефон лоббисыннанмы, мобиль операторларның ришвәт бирүе ашамы, әллә бөтенләй башка даирәләрдәнме – барыбер. 05:34.428 --> 05:41.611 Югарырак дәрәҗәдә гамәлгә күчү вакыты җитте: Син дә ярдәм итә аласың! 05:41.611 --> 05:48.668 Кла.TV өлеш кертүчеләр кичәләрендә, соңгы берничә атна дәвамында даими рәвештә узучы, безнең дөньядагы ачык 05:48.668 --> 05:53.272 гаделсезлекләр арасындагы тирәнрәк бәйләнешләр өйрәнелә. 05:53.272 --> 05:58.939 Күп нәрсә инде ачыкланды. Башка әйберләр әле дә серле кала. 05:58.939 --> 06:04.360 Глобаль фримасонлар челтәре артындагы баш миеләрне ачыклау өчен безнең тикшеренүгә кушылыгыз. 06:04.360 --> 06:08.722 www.kla.tv/mitwirken