1
00:00:00,001 --> 00:00:00,218


2
00:00:00,218 --> 00:00:02,839
आज आपण आमच्या स्टुडिओमध्ये अर्न्स्ट वोल्फ यांचे स्वागत करतो.

3
00:00:02,839 --> 00:00:06,945
आज आमच्याशी काही तातडीच्या प्रश्नांबाबत स्पष्टता
आणण्यासाठी वेळ काढल्याबद्दल आपले मनापासून आभार.

4
00:00:06,945 --> 00:00:08,492
आमंत्रणाबद्दल खूप धन्यवाद.

5
00:00:08,492 --> 00:00:15,942
होय, श्री वुल्फ, आपण सध्याच्या आर्थिक घडामोडी आणि
आर्थिक धोरणनिर्णयांवरील आघाडीचे तज्ञपैकी एक आहात.

6
00:00:15,942 --> 00:00:18,679
आणि आज आपण याबद्दलच तुमच्याशी चर्चा करू इच्छितो.

7
00:00:18,679 --> 00:00:22,559
सध्याची जागतिक परिस्थिती प्रचंड गोंधळाने वैशिष्ट्यपूर्ण आहे.

8
00:00:22,559 --> 00:00:28,448
म्हणून, युक्रेनमधील आणि गाझातील
युद्धे, जग दररोज अधिक डिजिटल होत चालले आहे.

9
00:00:28,448 --> 00:00:32,002
याशिवाय जगभरात वाढत चाललेल्या कर्जाच्या पर्वतांचा समावेश होतो.

10
00:00:32,002 --> 00:00:34,960
कोणीही त्यांची यादी लावतच राहू शकतो.

11
00:00:34,960 --> 00:00:42,774
मग आपल्याकडे ट्रम्प, मस्क, पुतिनसारखे हे रोचक व्यक्तिमत्त्व
आहेत, जे मीडियामध्ये सर्वत्र घोळत असतात आणि मतं विभाजित करतात.

12
00:00:42,774 --> 00:00:51,106
इतके सारे खेळाडू, घटना आणि घडामोडी सुरू आहेत की त्या
आम्हाला खूप व्यस्त ठेवत आहेत आणि खरंच मोठा प्रश्न विचारण्यास भाग

13
00:00:51,106 --> 00:00:55,439
पाडत आहेत: हे सर्व कसे तरी एकमेकांशी संबंधित असू शकते का?

14
00:00:55,439 --> 00:01:02,854
आणि म्हणूनच आजची चर्चा महत्त्वाच्या घटनांना
त्यांच्या एकूण संदर्भात ठेवण्यावर केंद्रित असेल.

15
00:01:02,854 --> 00:01:06,604
म्हणून मी सुचवतो की आपण युक्रेनमधील युद्धातून सुरुवात करू.

16
00:01:06,604 --> 00:01:11,760
युक्रेन आणि गाझातील युद्धांमध्ये काय साम्य आहे?

17
00:01:11,760 --> 00:01:13,260
नक्कीच नफा कमावणारा.

18
00:01:13,260 --> 00:01:17,553
म्हणून पार्श्वभूमीत नफा कमावणाऱ्यांमध्ये
अर्थातच मोठ्या शस्त्र उत्पादकांचा समावेश होतो.

19
00:01:17,553 --> 00:01:23,591
आणि शस्त्र कंपन्यांच्या मागे सध्या वॉल स्ट्रीटवरील
प्रमुख मालमत्ता व्यवस्थापक आहेत, ज्यांचे नेतृत्व

20
00:01:23,591 --> 00:01:27,621
ब्लॅकरॉक करते, त्यानंतर व्हॅनगार्ड आणि स्टेट स्ट्रीट येतात.

21
00:01:27,621 --> 00:01:33,312
आणि दुसऱ्या बाजूला, अर्थातच, मोठ्या डिजिटल कंपन्या
आहेत, म्हणजे सिलिकॉन व्हॅलीतील 'मॅग्निफिसेंट सेवन' .

22
00:01:33,312 --> 00:01:37,524
आज सर्व संरक्षण कंत्राटदार थेट डिजिटल उद्योगावर अवलंबून आहेत.

23
00:01:37,524 --> 00:01:40,458
डिजिटल उद्योगाशिवाय आता काहीच काम करत नाही.

24
00:01:40,458 --> 00:01:43,346
आणि हा कॉम्प्लेक्स सध्या अविश्वसनीय रक्कम कमावत आहे.

25
00:01:43,346 --> 00:01:46,760
एकदा युक्रेनमधील युद्धात, पण गाझा पट्टीतही.

26
00:01:46,760 --> 00:01:53,419
आणि अर्थातच, जर मध्य पूर्वेतील युद्ध सुरूच
राहिले, तर ते इरानाविरुद्धच्या युद्धाकडे वाढू नये.

27
00:01:53,419 --> 00:02:01,248
मला याबद्दल खूपच भीती वाटते, कारण त्यांना यात फक्त रुची आहे
आणि त्यांना माहीत आहे की अशा प्रकारे खूप पैसा कमावता येतो.

28
00:02:01,248 --> 00:02:06,374
युक्रेनच्या बाबतीत असे म्हणावेच लागेल की,
जरी युद्ध कधीतरी संपले तरीही, हे आधीच स्पष्ट

29
00:02:06,374 --> 00:02:09,199
आहे की तेच संशयित लोक पुढेही नफा कमावत राहतील.

30
00:02:09,199 --> 00:02:14,322
कारण श्री झेलेन्स्की यांनी, मला वाटते ते
ऑक्टोबर २०२३ मध्ये, युक्रेनच्या पुनर्बांधणीचे

31
00:02:14,322 --> 00:02:17,768
काम ब्लॅकरॉकच्या हाती दिले. १२३४३२११२३४३२१

32
00:02:17,768 --> 00:02:24,286
होय, आणि आमच्याकडे झेलेन्स्कींचे एक
मनोरंजक विधानही आहे. ते थोडक्यात दाखवू शकतो का?

33
00:02:24,286 --> 00:02:28,896
२०२२ मध्ये राष्ट्रस्थितीविषयक भाषणात त्यांनी आणलेला उद्धरण:

34
00:02:28,896 --> 00:02:36,680
आम्ही आधीच आमच्या राज्याच्या आणि समाजाच्या डिजिटल
रूपांतरणात आघाडीवर आहोत आणि भविष्यातही आघाडीवर राहू.

35
00:02:36,680 --> 00:02:42,319
हे एक अतिशय मनोरंजक घटना आहे की
सध्या दोन देश डिजिटलीकरणात आघाडीवर आहेत.

36
00:02:42,319 --> 00:02:46,717
एक राज्य इजरायल आहे, दुसरे राज्य
युक्रेन आहे. दोघेही युद्धात आहेत.

37
00:02:46,717 --> 00:02:53,829
युद्ध म्हणजे डेटा संरक्षण स्थगित केले जाते आणि
डेटा कंपन्या, म्हणजेच सर्व डेटा गोळा करणाऱ्या

38
00:02:53,829 --> 00:02:57,759
कंपन्या, जवळजवळ अडथळ्यांशिवाय कार्य करू शकतात.

39
00:02:57,759 --> 00:03:04,015
हे लक्षात घेणे मनोरंजक आहे की कीवमध्ये 'लिटल सिलिकॉन व्हॅली'
म्हणून ओळखले जाणारे एक लहानसे परिसर आहे, जिथे सिलिकॉन

40
00:03:04,015 --> 00:03:10,316
व्हॅलीतील सर्व प्रमुख आयटी कंपन्या स्थित आहेत आणि
त्या प्रत्यक्षात कोणत्याही निर्बंधांशिवाय काम करू शकतात.

41
00:03:10,316 --> 00:03:16,691
याचे एक लहान उदाहरण म्हणजे "क्लियरव्ह्यू"
नावाची कंपनी, जी चेहरा ओळख प्रणाली चालवते.

42
00:03:16,691 --> 00:03:21,416
त्यांना अमेरिकेत कायदेशीर निर्बंधांना सामोरे
जावे लागले, नंतर ते युक्रेनमध्ये गेले आणि

43
00:03:21,416 --> 00:03:25,879
तिथे चेहरा ओळखण्याची तंत्रज्ञान परिपूर्ण केले.

44
00:03:25,879 --> 00:03:27,319
दोन्ही बाजूंनी फायदेशीर परिस्थिती.

45
00:03:27,319 --> 00:03:28,599
होय. १२३४३२११२३४३२१

46
00:03:28,599 --> 00:03:31,520
अविश्वसनीय.

47
00:03:31,520 --> 00:03:36,000
तुमच्या व्याख्यानांमध्ये तुम्ही
वारंवार डिजिटल-आर्थिक संकुलाबद्दल बोलता.

48
00:03:36,000 --> 00:03:38,743
तुम्ही ते आम्हाला पुन्हा थोडक्यात
समजावून सांगू शकाल का? त्याचा अर्थ काय?

49
00:03:38,743 --> 00:03:41,840
अमेरिकन शतक आपल्या मागे आहे.

50
00:03:41,840 --> 00:03:43,719
ती अमेरिकन बँकांची शतके होती.

51
00:03:43,719 --> 00:03:48,972
हे सांगणे आवश्यक आहे की बीसाव्या शतकात वॉल
स्ट्रीटवरील अमेरिकन बँकांनी वर्चस्व गाजवले.

52
00:03:48,972 --> 00:03:51,360
ते दोन महायुद्धांचे मोठे विजेते होते.

53
00:03:51,360 --> 00:03:53,476
त्यांनी जवळजवळ संपूर्ण जगावर राज्य केले.

54
00:03:53,476 --> 00:04:00,746
पण मग, 1970 च्या दशकापासून आपण ज्याला 'वित्तीयकरण' म्हणतात,
ते अनुभवले, म्हणजेच वित्तीय क्षेत्र अधिकाधिक शक्तिशाली झाले.

55
00:04:00,746 --> 00:04:05,375
आणि या वित्तीयीकरणाच्या प्रक्रियेत अधिकाधिक
नवीन वित्तीय उत्पादनांना मंजुरी देण्यात आली आहे.

56
00:04:05,375 --> 00:04:08,442
आणि उदाहरणार्थ, हेज फंडांनाही मंजुरी देण्यात आली आहे.

57
00:04:08,442 --> 00:04:11,039
आणि हेच कारण आहे ज्यामुळे मालमत्ता
व्यवस्थापक इतके सामर्थ्यवान झाले आहेत.

58
00:04:11,039 --> 00:04:15,996
म्हणजे तुम्ही म्हणू शकता की २००० पासून, सुमारे
सहस्राब्दीच्या वळणापासून, मालमत्ता व्यवस्थापक

59
00:04:15,996 --> 00:04:18,519
वॉल स्ट्रीटवरील सर्वात शक्तिशाली लोक बनले आहेत.

60
00:04:18,519 --> 00:04:21,896
आणि एकच कंपनी आहे जी स्पष्टपणे मार्गदर्शक आहे – ब्लॅकस्टोन.

61
00:04:21,896 --> 00:04:26,335
ब्लॅकरॉकचा मुख्य भागधारक वॅंगार्ड आहे, जो दुसऱ्या
क्रमांकाचा सर्वात मोठा मालमत्ता व्यवस्थापक आहे.

62
00:04:26,335 --> 00:04:30,972
दोघेही अनुक्रमे तिसऱ्या आणि चौथ्या सर्वात
मोठ्या मालमत्ता व्यवस्थापकांमध्ये प्रमुख

63
00:04:30,972 --> 00:04:34,059
भागधारक आहेत, म्हणजेच स्टेट स्ट्रीट आणि फिडेलिटी.

64
00:04:34,059 --> 00:04:36,759
म्हणून तुम्ही तुमच्या हातांमध्ये
अधिक शक्ती केंद्रित करू शकत नाही.

65
00:04:36,759 --> 00:04:44,801
याव्यतिरिक्त, त्यांचा सिलिकॉन व्हॅलीशीही घनिष्ठ संबंध आहे, कारण
ब्लॅकरॉक, वॅनगार्ड आणि स्टेट स्ट्रीट हे सिलिकॉन व्हॅलीतील सात

66
00:04:44,801 --> 00:04:48,398
सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी सहा कंपन्यांचे मुख्य भागधारक आहेत.

67
00:04:48,398 --> 00:04:58,731
म्हणून जुन्या सत्ता साधना म्हणजे पैसा आणि नव्या सत्ता
साधना म्हणजे डेटा यांच्यात सहजीवन निर्माण झाले आहे.

68
00:04:58,731 --> 00:05:04,003
म्हणून आपण आता एका नवीन युगात जगत आहोत, किमान गेल्या ३०
वर्षांपासून, ज्यात डेटा दिवसेंदिवस अधिक महत्त्वाचा होत चालला आहे.

69
00:05:04,003 --> 00:05:07,879
आणि माझ्या मते, आजकाल डेटा पैशांपेक्षाही अधिक मौल्यवान आहे.

70
00:05:07,879 --> 00:05:13,848
म्हणून पैसा हा सत्तेचा एक साधन आहे, परंतु आजकाल
सत्तेचे दुसरे आणि अधिक महत्त्वाचे साधन म्हणजे डेटा.

71
00:05:13,848 --> 00:05:21,238
तर आपण आधीच कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि संपूर्ण विकास व
आर्थिक प्रणाली यांच्यातील संबंधाचा उल्लेख केला आहे.

72
00:05:21,238 --> 00:05:22,800
अजून काही संबंध आहेत का?

73
00:05:22,800 --> 00:05:33,702
AI आणि वित्तीय प्रणालीमधील सर्वात महत्त्वाचा संबंध म्हणजे फक्त
"अलादीन" , ब्लॅकरॉकची आर्थिक डेटा विश्लेषण प्रणाली, जी श्री फिनक

74
00:05:33,702 --> 00:05:44,919
यांनी 1988 मध्ये स्थापन केली, ती 2023 मध्ये मायक्रोसॉफ्ट क्लाउडवर
अपलोड करण्यात आली आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेशीही जोडण्यात आली.

75
00:05:44,919 --> 00:05:53,319
याचा मूळतः अर्थ असा की आता कोणताही साधा मानव दलाल
किंवा स्टॉकब्रोकर ब्लॅकस्टोनशी स्पर्धा करू शकत नाही.

76
00:05:53,319 --> 00:06:00,152
म्हणून नॅनोसेकंदांत वाहवलेली ही सर्व
माहिती मानवी मेंदूद्वारे ट्रॅक करता येत नाही.

77
00:06:00,152 --> 00:06:04,799
आणि आपण फक्त मागील आठवड्यात पाहिले
की याचा ब्लॅकरॉकला कसा फायदा होतो.

78
00:06:04,799 --> 00:06:09,678
गेल्या आठवड्यात, अमेरिकेतील तिसऱ्या
क्रमांकाची बँक सिटीबँकेने आपला संपूर्ण मालमत्ता

79
00:06:09,678 --> 00:06:12,343
व्यवस्थापन व्यवसाय ब्लॅकरॉककडे हस्तांतरित केला.

80
00:06:12,343 --> 00:06:15,960
हे ८० अब्ज अमेरिकन डॉलर्स इतके आहे.

81
00:06:15,960 --> 00:06:20,785
हे थोड्या काळासाठी फक्त ब्लॅक रॉककडे हस्तांतरित
केले जाईल, कारण ब्लॅक रॉककडे जगातील आर्थिक

82
00:06:20,785 --> 00:06:24,073
प्रवाहांबद्दल इतर कोणापेक्षा अधिक अंतर्दृष्टी आहे.

83
00:06:24,073 --> 00:06:25,480
हे तर वेडेपणा आहे.

84
00:06:25,480 --> 00:06:30,439
ठीक आहे. तुम्ही आधीच लॅरी फिंकचा उल्लेख केला आहे.

85
00:06:30,439 --> 00:06:34,639
तिथे एक खूपच मनोरंजक संबंध आहे.

86
00:06:34,639 --> 00:06:44,336
गेल्या वर्षी, क्लॉस श्वाब अचानक WEF मधील त्यांच्या
उच्चपदस्थ पदाचा राजीनामा दिला, जणू काही कुठूनही आलेला नाही.

87
00:06:44,336 --> 00:06:48,057
आणि मला हे जाणून घेण्यात खूप रस आहे. तिथे प्रत्यक्षात काय घडले?

88
00:06:48,057 --> 00:06:49,743
थेट संबंध आहे.

89
00:06:49,743 --> 00:06:55,494
क्लाउस श्वाब यांनी २०१९ मध्ये लॅरी फिंक
यांची WEF कार्यकारी मंडळावर नियुक्ती केली.

90
00:06:55,494 --> 00:06:58,696
म्हणून ते दोघे तेव्हापासूनच मंडळावर एकत्र बसले आहेत.

91
00:06:58,696 --> 00:07:04,335
फक्त क्लॉस श्वाब यांनी तेव्हा काहीतरी केले, जे
माझ्या मते श्री. फिंक यांना अजिबात आवडले नाही.

92
00:07:04,335 --> 00:07:13,945
२०२० मध्ये, या मोठ्या आरोग्य संकटच्या प्रादुर्भावा
नंतर लगेचच—आता मी त्याचे नाव घेऊ इच्छित नाही—त्याने जुलै

93
00:07:13,945 --> 00:07:19,000
२०२० मध्ये 'द ग्रेट रिसेट' नावाचे पुस्तक प्रकाशित केले.

94
00:07:19,000 --> 00:07:29,950
आणि हे पुस्तक जगभर पसरले आहे, बेस्टसेलर बनले आहे आणि
WEF कडे मोठ्या प्रमाणात आंतरराष्ट्रीय लक्ष वेधले आहे.

95
00:07:29,950 --> 00:07:34,564
आणि हेच अगदी श्री फिंक यांच्या धोरणाशी पूर्णपणे विसंगत आहे.

96
00:07:34,564 --> 00:07:36,639
श्री फिंकला नेहमीच पडद्यामागे काम करायला आवडते.

97
00:07:36,639 --> 00:07:43,439
१९८८ पासून त्याने सातत्याने अधिकाधिक सत्ता मिळवली, जी बहुतेक
लोकांच्या लक्षातही आली नाही, आणि हे त्याला नक्कीच आवडले नसेल.

98
00:07:43,439 --> 00:07:51,104
आणि म्हणून मला वाटते की लॅरी फिंक आता WEF ला
पूर्णपणे आपल्या नियंत्रणाखाली आणण्याच्या प्रक्रियेत आहे.

99
00:07:51,104 --> 00:07:56,051
रोचकपणे, हा संपूर्ण संघर्ष वॉल स्ट्रीट जर्नलद्वारेच समोर आला.

100
00:07:56,051 --> 00:08:03,973
जर तुम्ही पाहिले की वॉल स्ट्रीट जर्नलचे मालक कोण आहेत, तर ते न्यूज
कॉर्पचे आहे, आणि न्यूज कॉर्पचा मुख्य भागधारक ब्लॅक रॉक आहे.

101
00:08:03,973 --> 00:08:08,120
तर लॅरी फिंकने हे प्रकाशन टाळू शकले असते. त्याने तसे केले नाही.

102
00:08:08,120 --> 00:08:13,764
म्हणून त्याने अगदी जाणूनबुजून बाजूला उभे राहून श्री.
श्वाब यांना जगभरात विखंडित होताना पाहिले आणि त्यामुळे क्लाउस

103
00:08:13,764 --> 00:08:17,409
श्वाब यांना आता बाजूला ठेवण्यात आल्याबद्दल तो जबाबदार आहे.

104
00:08:17,409 --> 00:08:21,372
याचा अर्थ असा नाही की WEF ला बाजूला
ठेवण्यात आले आहे. WEF कार्यरतच राहील.

105
00:08:21,372 --> 00:08:27,949
WEF हे एक अविश्वसनीय नेटवर्क आहे, जे
उदाहरणार्थ चीनमध्ये अत्यंत प्रभावीपणे कार्य करते.

106
00:08:27,949 --> 00:08:37,960
तर तियानजिनमध्ये दरवर्षी होणारी बैठक किमान दावोसमध्ये होणाऱ्या
बैठकीइतकीच मोठी असते, जिथे चीनी पंतप्रधान नेहमी प्रथम भाषण देतात.

107
00:08:37,960 --> 00:08:42,534
तर तुम्हाला माहित आहे की हे नेटवर्क किती चांगले कार्य करते.

108
00:08:42,534 --> 00:08:51,574
आपण आधीच डिजिटल आणि वित्तीय
कंपन्यांच्या प्रचंड शक्तीबद्दल बरेच बोललो आहोत.

109
00:08:51,574 --> 00:08:58,720
आता, ऑक्टोबरमध्ये, आम्ही डिजिटल
युरो सुरू करण्याच्या उंबरठ्यावर आहोत.

110
00:08:58,720 --> 00:09:03,454
तुम्ही याचा संदर्भात काय अर्थ होतो ते समजावून सांगू शकता का?

111
00:09:03,454 --> 00:09:07,464
आपण ज्या मोठ्या समस्येचा सामना करत आहोत ती
म्हणजे आपली चलनव्यवस्था, जी आतापर्यंत जशी कार्यरत

112
00:09:07,464 --> 00:09:09,759
आहे, ती दीर्घकालीन दृष्टीने चालूच राहू शकत नाही.

113
00:09:09,759 --> 00:09:15,776
आता आपल्याकडे ३५० ट्रिलियनपेक्षा जास्त
रकमेचा एक प्रचंड जागतिक कर्जाचा ढीग आहे. फक्त

114
00:09:15,776 --> 00:09:19,275
अमेरिकेचेच कर्ज ३७ ट्रिलियनपेक्षा जास्त आहे.

115
00:09:19,275 --> 00:09:22,919
हे दीर्घकालीन दृष्टीने टिकाऊ नाही. त्यामुळे
एखाद्या टप्प्यावर ही प्रणाली कोसळून पडेल.

116
00:09:22,919 --> 00:09:31,480
ते अत्यंत छेडछाड करून जिवंत ठेवले गेले आहे, परंतु
पार्श्वभूमीत एक नवीन प्रणाली विकसित केली जात आहे.

117
00:09:31,480 --> 00:09:39,889
आणि मनोरंजक म्हणजे, आपण नुकतेच लॅरी फिंक आणि क्लॉस
श्वाबबद्दल बोललो होतो, २०१९ मध्ये या डिजिटल केंद्रीय बँक

118
00:09:39,889 --> 00:09:45,156
चलनाच्या विकासासाठीचे कन्सोर्टियम दावोसमध्ये स्थापन झाले होते.

119
00:09:45,156 --> 00:09:49,335
म्हणून, किमान गेल्या सहा वर्षांपासून
लोक पडद्याआड अखंडपणे काम करत आहेत.

120
00:09:49,335 --> 00:09:53,679
१३० पेक्षा जास्त केंद्रीय बँका आता
या चलनाच्या विकासात सहभागी आहेत.

121
00:09:53,679 --> 00:09:55,787
तर हे नवीन पैसे येतील.

122
00:09:55,787 --> 00:09:59,439
आणि हे नवीन पैसे रोख रद्द होण्याच्या त्याच वेळी येतील.

123
00:09:59,439 --> 00:10:04,269
मग आपण सर्व जण जवळजवळ या पैशांचा आधार घेण्यास भाग पडू.

124
00:10:04,269 --> 00:10:08,687
याचा अर्थ, अर्थातच, असा की आपण सहजपणे नियंत्रित केले
जाऊ शकतो, कारण हे पैसे प्रोग्राम करण्यायोग्य असतील.

125
00:10:08,687 --> 00:10:11,099
प्रथम, त्याची समाप्ती तारीख असू शकते.

126
00:10:11,099 --> 00:10:16,609
वैयक्तिक करदर आणि वैयक्तिक व्याजदर आमच्यावर लादले जातील.

127
00:10:16,609 --> 00:10:20,306
आपण सामाजिक क्रेडिट प्रणालीशी जोडले जाऊ.

128
00:10:20,306 --> 00:10:24,063
पण ते आम्हाला सर्व आर्थिक
प्रवाहांपासून पूर्णपणे वेगळेही करू शकतील.

129
00:10:24,063 --> 00:10:26,018
म्हणजे पूर्ण नियंत्रण.

130
00:10:26,018 --> 00:10:30,967
आणि जे अनेक लोकांना माहीत नाही ते म्हणजे ही आतापर्यंत
अस्तित्वात आलेली पहिली द्वि-स्तरीय चलन प्रणाली आहे.

131
00:10:30,967 --> 00:10:33,862
थोक सीबीडीसी असेल

132
00:10:33,862 --> 00:10:39,484
हे एक सीबीडीसी आहे जे केंद्रीय बँक आणि मोठ्या
वित्तीय गटांमध्ये, म्हणजे मोठ्या विमा कंपन्या,

133
00:10:39,484 --> 00:10:42,963
हेज फंड आणि पेन्शन फंड यांच्यात व्यवहार केले जाते.

134
00:10:42,963 --> 00:10:46,799
आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी "खुद्रा सीबीडीसी" असेल.

135
00:10:46,799 --> 00:10:48,519
आणि त्यामुळे मी डिजिटल युरोच्या विषयावर येतो.

136
00:10:48,519 --> 00:10:52,680
सुश्री लागार्ड यांच्या मते, डिजिटल
युरो आता शरद ऋतूत सुरू होणार आहे.

137
00:10:52,680 --> 00:10:57,960
अनेक लोकांना भीती वाटते की त्यांना नंतर दैनंदिन
जीवनात युरो वापरावा लागेल. मला वाटत नाही की तसे होईल.

138
00:10:57,960 --> 00:11:07,848
म्हणून मला वाटते की ते प्रथम प्रमुख वित्तीय संस्थांमध्ये हा
घाऊक सीबीडीसी सुरू करतील, आणि नंतर इतर सीबीडीसी सुरू करतील.

139
00:11:07,848 --> 00:11:10,553
परिचयामध्ये मोठ्या समस्या होत्या.

140
00:11:10,553 --> 00:11:11,919
चार चाचण्या करण्यात आल्या.

141
00:11:11,919 --> 00:11:15,440
पहिला चाचणी कॅरिबियन युनियनमध्ये झाला. दुसरा जमैकामध्ये झाला.

142
00:11:15,440 --> 00:11:22,076
तिसरे नायजेरियात होते. आणि चौथे
सध्या कुठे होते ते मला माहीत नाही.

143
00:11:22,076 --> 00:11:27,086
कोणत्याही परिस्थितीत चार प्रमुख चाचण्या
होत्या. आणि त्या सर्व चाचण्या अयशस्वी ठरल्या.

144
00:11:27,086 --> 00:11:31,539
म्हणून लोक, अगदी नायजेरियातही, या
नवीन चलनाला स्वीकारण्यासाठी तयार नव्हते.

145
00:11:31,539 --> 00:11:33,360
आणि म्हणूनच आता आपल्याला वेगळा मार्ग घ्यावा लागेल.

146
00:11:33,360 --> 00:11:35,524
तुम्ही ते लोकांना फक्त देऊ शकत नाही.

147
00:11:35,524 --> 00:11:37,759
तुम्ही नायजेरियात जशी दबाव टाकतात तशी तुम्ही ते करू शकत नाही.

148
00:11:37,759 --> 00:11:40,152
म्हणून रोख रक्कम खूपच मर्यादित होती.

149
00:11:40,152 --> 00:11:43,798
अचानक अशा शुल्कांची आकारणी होऊ लागली
जी यापूर्वी कधीही आकारली गेली नव्हती.

150
00:11:43,798 --> 00:11:47,979
तथापि, त्यांनी हे पैसे लोकसंख्येमध्ये
व्यापकपणे वाटप करण्यात यशस्वी झाले नाहीत.

151
00:11:47,979 --> 00:11:49,360
आणि म्हणूनच तुम्ही वेगळा मार्ग निवडता.

152
00:11:49,360 --> 00:11:51,679
आणि आता दुसरा मार्ग म्हणजे या "स्टेबलकॉइन्स" द्वारे.

153
00:11:51,679 --> 00:11:55,120
म्हणून ट्रम्पसारखा अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष
सध्या स्टेबलकॉइन्स इतक्या प्रमाणात प्रोत्साहित

154
00:11:55,120 --> 00:11:57,120
करत आहे, यात आश्चर्य वाटण्यासारखे काहीच नाही.

155
00:11:57,120 --> 00:12:05,559
स्टेबलकोइन्स म्हणजे मागच्या दारातून CBDC सादर करण्यापेक्षा काहीच
नाहीत, कारण स्टेबलकोइन्स CBDC इतकेच प्रोग्राम करण्यायोग्य आहेत.

156
00:12:05,559 --> 00:12:08,998
वा. तर, सारांश असा आहे.

157
00:12:08,998 --> 00:12:11,919
आपल्याला नवीन चलन प्रणाली मिळत आहे.

158
00:12:11,919 --> 00:12:12,902
एर्न्स्ट वोल्फ: होय. १२३४३२१ १२३४३२१

159
00:12:12,902 --> 00:12:16,510
काय पूर्णपणे वेगळ्या प्रकारे कार्य करते?

160
00:12:16,510 --> 00:12:18,505
माझ्याकडे आणखी एक प्रश्न आहे:

161
00:12:18,505 --> 00:12:25,099
मला वाटते की ते दशकेभर सध्याच्या
आर्थिक व्यवस्थेच्या पतनाचा प्रचार करत आहेत.

162
00:12:25,099 --> 00:12:30,061
तथापि, सामान्य नागरिकांना अद्याप यापैकी काहीही लक्षात आलेले नाही.

163
00:12:30,061 --> 00:12:32,320
होय, हे प्रचंड फेरफारामुळे आहे.

164
00:12:32,320 --> 00:12:37,799
म्हणून अलीकडील काही वर्षांत अशा गोष्टी
घडल्या आहेत ज्या पूर्वी कल्पनातीत होत्या.

165
00:12:37,799 --> 00:12:40,808
म्हणून ते 1970 च्या दशकात वित्तीयीकरणापासून सुरू झाले.

166
00:12:40,808 --> 00:12:48,120
उदाहरणार्थ, 1980 च्या दशकापर्यंत शेअर पुनर्खरेदीवर बंदी
होती कारण त्यांना अन्यायकारक बाजार फेरफार मानले जात असे.

167
00:12:48,120 --> 00:12:49,639
त्यांना अचानक परवानगी मिळाली.

168
00:12:49,639 --> 00:12:53,039
पूर्वी हेज फंड नव्हते, परंतु नंतर
त्यांना अचानक परवानगी देण्यात आली.

169
00:12:53,039 --> 00:12:55,863
आजपर्यंत लोकांनी इतका कर्ज कधीच
घेतलेलं नव्हतं जितकं ते आज घेत आहेत.

170
00:12:55,863 --> 00:12:59,159
आज कर्जे फक्त विशेष मालमत्ता म्हणून घोषित केली जातात.

171
00:12:59,159 --> 00:13:02,069
म्हणून इथे अविश्वसनीय फेरफार सुरू आहे.

172
00:13:02,069 --> 00:13:06,360
आणि मी स्वतःही आश्चर्यचकित आहे की ते किती पुढे गेले आहेत.

173
00:13:06,360 --> 00:13:08,919
पण अर्थातच एखाद्या टप्प्यावर एक शेवटचा बिंदू असेल.

174
00:13:08,919 --> 00:13:11,653
कधीतरी ही प्रणाली काम करणे थांबवेल.

175
00:13:11,653 --> 00:13:14,679
आणि अंतर्गत लोक हे जाणतात. ते आता हे पुढे ढकलत आहेत.

176
00:13:14,679 --> 00:13:16,919
आम्ही आता या व्यवस्थेच्या अंतिम टप्प्यात जगत आहोत.

177
00:13:16,919 --> 00:13:21,859
आणि हा अंतिम टप्पा प्रमुख खेळाडूंकडून या
प्रणालीचा पुन्हा एकदा लूट करण्यासाठी वापरला जात आहे.

178
00:13:21,859 --> 00:13:27,617
म्हणून आपण या व्यवस्थेतील सर्वकाही आणि
प्रत्येकावर होणाऱ्या पूर्ण लूटमारीच्या अवस्थेत जगत आहोत.

179
00:13:27,617 --> 00:13:30,120
हे एक धाडसी विधान आहे.

180
00:13:30,120 --> 00:13:38,360
आणि नवीन चलन प्रणाली लागू केल्याने ते
पुन्हा विलंब होईल, असे मला समजले आहे का?

181
00:13:38,360 --> 00:13:40,304
होय, मला माहीत नाही की ते आता कसे अंमलात आणले जाईल.

182
00:13:40,304 --> 00:13:44,120
तर हे स्टेबलकोइन्ससोबत अशा
मागच्या दारातून आणल्यास ते काम करेल का?

183
00:13:44,120 --> 00:13:48,240
म्हणून काही संभाव्य परिस्थिती आहेत.

184
00:13:48,240 --> 00:13:54,289
म्हणून, अर्थातच, कधीतरी एक मोठा सायबर क्रॅश होऊ शकतो आणि
मग ते आम्हाला सर्वांना सांगतील, 'माफ करा, पण तुमची बँक

185
00:13:54,289 --> 00:13:57,781
खाती त्यांच्या सध्याच्या स्वरूपात अधिक चालवता येणार नाहीत.'

186
00:13:57,781 --> 00:14:01,344
आम्ही हे सर्व फक्त CBDC द्वारेच करू शकतो. ही एक शक्यता असेल.

187
00:14:01,344 --> 00:14:10,323
दुसरी शक्यता म्हणजे युद्धसारख्या अतिशय कठोर
उपायांचा अवलंब करणे आणि नंतर म्हणणे, "माफ करा, पण

188
00:14:10,323 --> 00:14:15,947
जगण्यासाठी आम्हाला या नवीन चलनाचा अवलंब करावा लागतो."

189
00:14:15,947 --> 00:14:21,008
तथापि, हे इतर मार्गांनी करण्याचीही शक्यता आहे.

190
00:14:21,008 --> 00:14:24,000
उदाहरणार्थ, वाढत्या बेरोजगारीबद्दल.

191
00:14:24,000 --> 00:14:30,120
सध्या आम्ही मोठ्या संख्येने दिवाळखोरी
आणि बेरोजगारीत तीव्र वाढ अनुभवत आहोत.

192
00:14:30,120 --> 00:14:33,679
हे एआयच्या प्रतिध्वनी परिणामाशी संबंधित आहे.

193
00:14:33,679 --> 00:14:41,652
आणि म्हणून, येणाऱ्या वर्षांत, अगदी येणाऱ्या महिन्यांतही, पण
येणाऱ्या वर्षांतही, जगभरात शेकडो दशलक्ष बेरोजगार लोक असतील.

194
00:14:41,652 --> 00:14:50,428
आणि मग, अर्थातच, कदाचित एखाद्या टप्प्यावर सरकार म्हणतील की
बेरोजगारांना पुन्हा ग्राहक म्हणून व्यवस्थेत आणणे आवश्यक आहे.

195
00:14:50,428 --> 00:14:53,299
आम्ही त्यांना सार्वत्रिक मूलभूत उत्पन्न देतो.

196
00:14:53,299 --> 00:14:57,736
म्हणून हा सार्वत्रिक मूलभूत उत्पन्न
लवकरच एक खूप मोठा विषय ठरण्याची शक्यता आहे.

197
00:14:57,736 --> 00:15:05,125
आणि जेव्हा तुम्ही ते भरणार, तेव्हा मला वाटते तुम्ही ते CBDC
स्वरूपातच भराल, आणि त्याच वेळी, अर्थातच, राज्याकडून होणाऱ्या इतर

198
00:15:05,125 --> 00:15:09,154
देयकेही CBDC मध्येच केली जातील, उदाहरणार्थ निवृत्तीवेतन देयके.

199
00:15:09,154 --> 00:15:13,350
म्हणून जर बेरोजगार आणि निवृत्त लोक नवीन
प्रणालीमध्ये समाविष्ट केले गेले असते, तर लोकसंख्येचा मोठा

200
00:15:13,350 --> 00:15:16,000
भाग या नवीन प्रणालीअंतर्गत आधीच समाविष्ट झाला असता.

201
00:15:16,000 --> 00:15:18,799
सर्व बाल लाभ प्राप्तकर्त्यांशी जोडले गेले

202
00:15:18,799 --> 00:15:19,799
काहीही शक्य आहे, होय, अगदी बरोबर.

203
00:15:19,799 --> 00:15:22,039
… नागरी सेवक, कर्मचारी.

204
00:15:22,039 --> 00:15:27,919
आता तुम्ही AI विकासाच्या संदर्भात
बेरोजगारांची वाढती संख्या उल्लेखली आहे.

205
00:15:27,919 --> 00:15:29,608
तुम्ही त्याबद्दल थोडं सविस्तर सांगू शकाल का?

206
00:15:29,608 --> 00:15:34,120
बरं, एआय बहुतेक लोकांच्या अपेक्षेपेक्षा खूपच अधिक प्रगत आहे.

207
00:15:34,120 --> 00:15:38,480
तर, एआयवर अलीकडेच काही चाचण्या केल्या जात आहेत.

208
00:15:38,480 --> 00:15:45,039
कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे सध्याचे आयक्यू १५० ते १६० इतके मानले जाते.

209
00:15:45,039 --> 00:15:48,039
म्हणून १६० हे आइंस्टाईनच्या आयक्यूशी संबंधित आहे.

210
00:15:48,039 --> 00:15:52,440
आणि हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की कृत्रिम बुद्धिमत्तेतील
ज्ञान सध्या प्रत्येक तीन ते चार महिन्यांनी दुप्पट होत आहे.

211
00:15:52,440 --> 00:15:59,301
याचा अर्थ असा की कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे
आयक्यू लवकरच मानवी आयक्यूपेक्षा खूप पुढे जाईल.

212
00:15:59,301 --> 00:16:05,856
आणि याचा अर्थ, अर्थातच, उदाहरणार्थ मानवरूपी
रोबोट्स किंवा 3D प्रिंटर्सच्या संदर्भात, की

213
00:16:05,856 --> 00:16:10,240
भविष्यात अनेक उत्पादन प्रक्रिया मानवांशिवाय पार पडतील.

214
00:16:10,240 --> 00:16:16,371
विशेषतः मानवरूपी रोबोट्सच्या क्षेत्रात, कुठेतरी
कारागीर म्हणून काम करणारी व्यक्ती स्वतःच्या अनुभवातून

215
00:16:16,371 --> 00:16:19,501
शिकते आणि त्यामुळे ती दिवसेंदिवस अधिक चांगली होत जाते.

216
00:16:19,501 --> 00:16:25,534
एक मानवसदृश रोबोट जो तेच कार्य पार पाडतो, तो कृत्रिम
बुद्धिमत्तेद्वारे त्याच कार्यात गुंतलेल्या १०,०००,

217
00:16:25,534 --> 00:16:32,240
१००,००० किंवा दहा लाख इतर रोबोट्सशी जोडला जाऊ शकतो, आणि
मग तो १०,०००, १००,००० किंवा दहा लाख पट वेगाने शिकतो.

218
00:16:32,240 --> 00:16:36,681
याचा अर्थ असा की, कालांतराने, मानवांकडे कृत्रिम
बुद्धिमत्तेशी स्पर्धा करण्याची कोणतीही संधी उरली नाही.

219
00:16:36,681 --> 00:16:40,689
मुलाखती मनोरंजक आहेत, आणि मला जेफ्री हिंटन
यांनी घेतलेल्या मुलाखतींकडे लक्ष वेधायचे आहे.

220
00:16:40,689 --> 00:16:48,559
जेफ्री हिंटन पूर्वी गुगलमध्ये कृत्रिम
बुद्धिमत्तेचे मुख्य विकासक होते. ते ७५ वर्षांचे पुरुष आहेत.

221
00:16:48,559 --> 00:16:55,120
त्याने दोन वर्षांपूर्वी, मे '२३ मध्ये आपली नोकरी
सोडली आणि म्हणाला की हे सर्व खूप धोकादायक होते.

222
00:16:55,120 --> 00:17:00,890
जेफ्री हिंटन यांना अलीकडेच विचारले गेले की
ते त्यांच्या नातवाला कोणती कारकीर्द सुचवतील.

223
00:17:00,890 --> 00:17:05,259
त्याने म्हटले की मी माझ्या नातवाला प्लंबर
होण्याचा सल्ला देईन, पण मी त्याला फक्त सुमारे

224
00:17:05,259 --> 00:17:07,920
पाच वर्षांसाठीच काम मिळेल याची हमी देऊ शकतो.

225
00:17:07,920 --> 00:17:11,279
म्हणून तुम्ही पाहू शकता की हा विकास
किती अविश्वसनीयपणे वेगाने प्रगती करत आहे.

226
00:17:11,279 --> 00:17:13,759
दुर्दैवाने, लोकांना याबद्दल काहीच सांगितले जात नाही.

227
00:17:13,759 --> 00:17:16,920
आणि सर्वात वाईट गोष्ट म्हणजे
राजकारणी याबद्दल एकही शब्दही उच्चारत नाहीत.

228
00:17:16,920 --> 00:17:23,400
कारण ते सर्वात मोठे आणि सर्वात महत्त्वाचे विषय
असतील ज्याबद्दल प्रत्येकाला नेहमीच बोलावे लागेल.

229
00:17:23,400 --> 00:17:25,759
म्हणूनच आज आपण हे मुलाखत घेत आहोत.

230
00:17:25,759 --> 00:17:27,640
मी आणखी एक गोष्ट जोडू इच्छितो.

231
00:17:27,640 --> 00:17:37,200
आम्ही आता ऐकले आहे की २०२६ पासून युरोपियन युनियन
प्रत्येक नागरिकासाठी डिजिटल ओळखपत्र लागू करणार आहे.

232
00:17:37,200 --> 00:17:40,279
हे संपूर्ण विकासाशी कुठल्याही प्रकारे संबंधित आहे का?

233
00:17:40,279 --> 00:17:41,920
हो, हो, हे सर्व एकमेकांशी जोडलेले आहे.

234
00:17:41,920 --> 00:17:48,100
म्हणून डिजिटल आयडी अगदी आवश्यक आहे, कारण एकदा CBDC
आल्यावर, याचा अर्थ असा होईल की आपल्यापैकी प्रत्येकाकडे

235
00:17:48,100 --> 00:17:51,839
मोबाइल फोन किंवा स्मार्टफोनवर कदाचित एक 'वॉलेट' असेल.

236
00:17:51,839 --> 00:17:57,100
आणि नंतर हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की
प्रत्येकाची ओळख खरोखरच पडताळता येईल, जेणेकरून

237
00:17:57,100 --> 00:18:00,000
लोक दुसऱ्या वॉलेटमध्ये प्रवेश करू शकणार नाहीत.

238
00:18:00,000 --> 00:18:07,808
म्हणजे उदाहरणार्थ, जर सरकार एखाद्याला, ज्याला निदर्शक किंवा
उपद्रवी मानले जाते, सर्व आर्थिक प्रवाहांपासून वंचित करते, तर जर

239
00:18:07,808 --> 00:18:13,585
त्याकडे डिजिटल आयडी नसेल, तर तो व्यक्ती मित्र
किंवा नातेवाईकांकडे जाऊन म्हणू शकतो, "तुमच्या

240
00:18:13,585 --> 00:18:16,799
खात्याचा वापर करून माझ्यासाठी पैसे भरू शकाल का?"

241
00:18:16,799 --> 00:18:23,519
पण जर त्यांना त्यांच्या ईआयडीद्वारे ओळखता येऊ
शकले, तर त्यांना प्रत्यक्षात बाजूला ठेवले जाते.

242
00:18:23,519 --> 00:18:26,680
म्हणून पूर्ण आणि संपूर्ण नियंत्रण शक्य आहे.

243
00:18:26,680 --> 00:18:29,440
आणि सध्या आपण इथेच आहोत.

244
00:18:29,440 --> 00:18:35,640
आणि सध्या जर्मनीमध्ये आम्ही जे अनुभवत आहोत
ते म्हणजे AfD पक्षाला अभूतपूर्व यश मिळत आहे.

245
00:18:35,640 --> 00:18:39,480
या सर्व घडामोडींबाबत AfD ची सध्याची भूमिका काय आहे?

246
00:18:39,480 --> 00:18:44,893
माझ्या मते, AfD ही अर्जेंटीनामध्ये श्री
मायलेईंसोबत जे घडले किंवा अमेरिकेत श्री ट्रम्पसोबत

247
00:18:44,893 --> 00:18:48,000
जे घडले, त्याचेच अधिक-किंवा-कमी समतुल्य आहे.

248
00:18:48,000 --> 00:18:54,359
म्हणून जे लोक त्यामागील संपूर्ण संदर्भ समजू शकत
नाहीत, ते एखाद्या तारणहारावर आपला विश्वास ठेवतात.

249
00:18:54,359 --> 00:18:58,552
त्यांना नंतर काहीतरी वचन दिले जाते, परंतु ते नेमके
काय आहे हे तुम्हाला खरोखरच अतिशय बारकाईने पाहावे लागेल.

250
00:18:58,552 --> 00:19:00,839
म्हणून AfD बाबत तुम्हाला खरोखरच बारकाईने पाहावे लागेल.

251
00:19:00,839 --> 00:19:07,566
प्रथम, AfD अनिवार्य सैन्यसेवेच्या बाजूने आहे; दुसरे म्हणजे, ते
नाटोला समर्थन देते, म्हणजेच नेहमीच अमेरिकेच्या

252
00:19:07,566 --> 00:19:13,799
नेतृत्वाखालील गठबंधन; आणि तिसरे म्हणजे, मी कधीही
AfD कडून डिजिटल कंपन्यांवर टीका करताना ऐकलेले नाही.

253
00:19:13,799 --> 00:19:20,335
त्याच्या उलट, सुश्री वायडल त्या वेळी रीसा येथे श्री मस्क
यांच्याशी बोललीही होती, किंवा जवळजवळ त्यांच्यावर

254
00:19:20,335 --> 00:19:26,880
स्वतःला झोकून दिले होते, आणि श्री मस्क यांनी AfD
बद्दल काहीतरी म्हटले असल्याने ती आनंदित झाली होती.

255
00:19:26,880 --> 00:19:32,411
मस्क अजूनही AfD विषयी पोस्ट करत आहे आणि काही
दिवसांपूर्वी पुन्हा म्हणाले की फक्त AfDच जर्मनीला वाचवू शकते.

256
00:19:32,411 --> 00:19:38,262
म्हणून AfD हा या डिजिटल-वित्तीय संकुलाचा फक्त आणखी एक विभाग आहे.

257
00:19:38,262 --> 00:19:46,319
म्हणून कोणीही असा विश्वास ठेवू नये की आज संसदेत
बसलेला कोणीही आपल्यासाठी कोणतेही मोठे बदल घडवून आणेल.

258
00:19:46,319 --> 00:19:48,519
हे डाव्या बाजूला आणि उजव्या बाजूला लागू होते.

259
00:19:48,519 --> 00:19:54,240
तर डावा आणि उजवा यातील हा संपूर्ण फरक
जनतेला दिशाभूल करण्याचा एक मार्ग आहे.

260
00:19:54,240 --> 00:19:58,079
आपण अशा काळात जगतो जेव्हा भूतकाळातील
हे सर्व मूल्ये आता लागू होत नाहीत.

261
00:19:58,079 --> 00:20:05,179
आपण एका नव्या युगात जगत आहोत, आणि आपल्याला राजकीय वर्णक्रमातील
आपल्या स्थानापेक्षा आपल्या सामान्य बुद्धीवर अवलंबून राहायला हवे.

262
00:20:05,179 --> 00:20:09,321
तर, तुमच्या मुलाखतींमध्ये तुम्ही
वारंवार पॅलंटिर कंपनीचा उल्लेख करता.

263
00:20:09,321 --> 00:20:14,319
एक खूपच मनोरंजक कंपनी. आमच्याकडे येथे लोगो आहे.

264
00:20:14,319 --> 00:20:15,480
याबद्दल मला दोन प्रश्न आहेत.

265
00:20:15,480 --> 00:20:19,400
प्रथम, आजच्या काळात पॅलँटिरचा काय अर्थ आहे?

266
00:20:19,400 --> 00:20:25,316
आणि दुसरे म्हणजे, तुम्हाला आधीच काही माहिती आहे का की
रशिया किंवा चीनमध्ये अशाच प्रकल्पांची अस्तित्व आहे का?

267
00:20:25,316 --> 00:20:29,000
बरं, अशाच प्रकारची इतर प्रकल्पे नक्कीच असतील,
पण सध्या आपण पॅलँटिरवर लक्ष केंद्रित करूया.

268
00:20:29,000 --> 00:20:31,839
पालंटिरची स्थापना २००४ मध्ये पीटर थिएल यांनी केली.

269
00:20:31,839 --> 00:20:36,881
पीटर थील कोण आहे? पीटर थील हे पेपॅलचे सह-संस्थापकांपैकी एक आहेत.

270
00:20:36,881 --> 00:20:41,160
तर तो एलॉन मस्कचा माजी मित्र आहे.

271
00:20:41,160 --> 00:20:49,868
आणि पीटर थिएलने चेहरा ओळख आणि डिजिटल उद्योगावर
खूप लवकर लक्ष केंद्रित करून ही कंपनी स्थापन केली.

272
00:20:49,868 --> 00:20:52,079
आणि तेही सीआयएच्या मदतीने.

273
00:20:52,079 --> 00:20:55,061
म्हणून त्या वेळी सीआयएनेही एक रक्कम योगदान दिली.

274
00:20:55,061 --> 00:21:04,571
आणि रोचक म्हणजे ही कंपनी केवळ CIA साठीच नव्हे तर NSA, FBI
साठीही सक्रिय झाली आहे, आणि आता पेंटागॉनसाठीही काम करते.

275
00:21:04,571 --> 00:21:11,720
हे युक्रेनियन सैन्यासाठी लष्करी लक्ष्ये निवडण्यात आणि
इस्रायली सैन्यासाठी लष्करी लक्ष्ये निवडण्यातही काम करते.

276
00:21:11,720 --> 00:21:17,122
पालंटिर ही त्या कंपन्यांपैकी एक आहे ज्यांनी
अलीकडील महिन्यांत शेअर बाजारात सर्वाधिक वाढ दाखवली आहे.

277
00:21:17,122 --> 00:21:20,334
आता त्याचे बाजारमूल्य खूप जास्त आहे.

278
00:21:20,334 --> 00:21:27,441
कंपनीने अविश्वसनीय प्रमाणात सत्ता हस्तगत केली आहे कारण आपण अशा
युगात जगतो जिथे फक्त पैसेच नव्हे तर डेटा देखील महत्त्वाचा आहे.

279
00:21:27,441 --> 00:21:32,101
आणि पॅलंटिरपेक्षा अधिक महत्त्वपूर्ण डेटा कोणाकडेही नाही.

280
00:21:32,101 --> 00:21:36,287
म्हणून माझ्यासाठी यात पीटर थीलची भूमिका देखील मनोरंजक आहे.

281
00:21:36,287 --> 00:21:43,519
पीटर थिएल जर्मनीमध्ये जन्मला, आफ्रिकेत वाढला आणि
आता सिलिकॉन व्हॅलीतील मोठ्या नावांपैकी एक आहे.

282
00:21:43,519 --> 00:21:50,000
म्हणून पीटर थिएलनेही हे सुनिश्चित केले की
त्याचे लोक ट्रम्पच्या मंत्रिमंडळात स्थान मिळवतील.

283
00:21:50,000 --> 00:21:55,400
तर क्रिप्टोकरन्सी (डिजिटल चलने) आणि एआयवरील
ट्रम्पचा सल्लागार डेविड सॅक्स नावाचा माणूस आहे.

284
00:21:55,400 --> 00:21:59,919
हा डेविड सॅक्सदेखील तथाकथित पेपॅल माफिया या गटातून येतो.

285
00:21:59,919 --> 00:22:02,845
तर तो पीटर थीलचा देखील मित्र आहे.

286
00:22:02,845 --> 00:22:09,037
आणि मला हेच म्हणावे लागेल की, ज्याच्याकडे पीटर थीलइतका डेटा आहे,
त्याच्याकडे किमान तितकीच सत्ता आहे जितकी लॅरी

287
00:22:09,037 --> 00:22:14,279
फिंककडे आहे, ज्याच्याकडे तितकेच पैसे आहेत आणि
जो वित्तीय प्रणालीमध्ये तितकीच सत्ता वापरतो.

288
00:22:14,279 --> 00:22:18,903
म्हणून मला वाटते की जर तुम्ही आज स्वतःला विचारले की
जगातील सर्वात शक्तिशाली पुरुष कोण आहेत, तर लॅरी

289
00:22:18,903 --> 00:22:22,759
फिनक आणि पीटर थिएल माझ्या यादीत अगदी शीर्षस्थानी असतील.

290
00:22:22,759 --> 00:22:28,311
आता तुम्ही PayPal माफियाचा उल्लेख केलात. माफिया का?

291
00:22:28,311 --> 00:22:33,130
होय, कारण PayPal ने आधीच माफियासारख्या
पद्धती वापरून इतर कंपन्यांवर ताबा मिळवला होता

292
00:22:33,130 --> 00:22:36,057
आणि अर्थातच इतरांचा डेटा देखील सुरक्षित करतो.

293
00:22:36,057 --> 00:22:40,853
हे खूपच मनोरंजक आहे की उदाहरणार्थ पीटर
थिएल फेसबुकचे सह-संस्थापकांपैकी एक होता.

294
00:22:40,853 --> 00:22:46,546
आणि एक प्रश्न जो अनेक लोकांनी कधीच स्वतःला
विचारला नाही, तो म्हणजे फेसबुक प्रत्यक्षात का मोफत आहे?

295
00:22:46,546 --> 00:22:49,880
लोकंनी व्हॉट्सॲपबद्दलही कधीच स्वतःला तोच प्रश्न विचारला नाही.

296
00:22:49,880 --> 00:22:52,924
कोणीही स्वतःला विचारत नाही की व्हॉट्सअॅप का मोफत आहे.

297
00:22:52,924 --> 00:22:56,201
ही गोष्टी मोफत आहेत कारण त्यांचा
वापर डेटा गोळा करण्यासाठी केला जातो.

298
00:22:56,201 --> 00:22:59,104
आणि या डेटाच्या माध्यमातून पार्श्वभूमीत भरपूर पैसा कमावला जातो.

299
00:22:59,104 --> 00:23:02,791
आणि या डेटासह मोठी सत्ताही हस्तगत केली जाते.

300
00:23:02,791 --> 00:23:07,578
म्हणून हे रोचक आहे की पीटर थिएल सुरुवातीपासूनच या
प्रकरणात प्रत्यक्ष सहभागी असलेल्या लोकांपैकी एक आहे.

301
00:23:07,578 --> 00:23:13,271
म्हणजे तो फक्त PayPal चा संस्थापकच नाही, तर
Facebook चा पहिला सह-गुंतवणूकदारही आहे, आणि त्यामुळे

302
00:23:13,271 --> 00:23:16,588
तो श्री झुकरबर्ग यांच्याशी खूपच निकट संबंधित आहे.

303
00:23:16,588 --> 00:23:20,880
पण हे देखील मनोरंजक आहे की तोही लॅरी
फिंकसारखा पार्श्वभूमीतच राहणं पसंत करतो.

304
00:23:20,880 --> 00:23:27,166
तर, आम्ही नुकतीच व्हाईट हाऊसमध्ये बैठक घेतली, जिथे मार्क
झुकरबर्ग होते, जिथे बिल गेट्स होते, आणि ते दोघे डोनाल्ड

305
00:23:27,166 --> 00:23:31,328
ट्रम्प आणि त्यांची पत्नी मेलानिया यांच्या शेजारी बसले होते.

306
00:23:31,328 --> 00:23:32,759
पीटर थील उपस्थित नव्हता.

307
00:23:32,759 --> 00:23:37,238
म्हणून त्या माणसाला पार्श्वभूमीतच
राहणं आवडतं. तो मागूनच दोरी खेचतो.

308
00:23:37,238 --> 00:23:41,019
होय, तुम्हाला तो व्यवसाय मॉडेल पुन्हा समजावून सांगावा लागेल.

309
00:23:41,019 --> 00:23:45,852
डेटा वापरून प्रत्यक्षात पैसे कसे
कमावता येतात, कदाचित एखाद्या उदाहरणासह?

310
00:23:45,852 --> 00:23:48,896
इतके की तुम्ही त्याद्वारे संपूर्ण फेसबुक प्लॅटफॉर्म चालवू शकता.

311
00:23:48,896 --> 00:23:52,039
आजकाल डेटा हा सर्वात महत्त्वाचा आहे
कारण डेटावरून खूप पैसा कमावला जातो.

312
00:23:52,039 --> 00:24:00,270
म्हणून जर तुम्हाला नेमकं माहीत असेल की कोणी काय खरेदी
करत आहे आणि ते नेमकं कुठे आहे, तर तुम्ही त्या व्यक्तीला

313
00:24:00,270 --> 00:24:04,279
नेहमीच अशा ऑफर्स देऊ शकता ज्याचा ते ताबडतोब फायदा घेतील.

314
00:24:04,279 --> 00:24:11,302
तर, एक खूपच मनोरंजक उदाहरण, जे आता थोडं जुनं झालं
आहे, ते म्हणजे अॅमेझॉनला तिच्या विक्रीच्या डेटावरून

315
00:24:11,302 --> 00:24:15,142
त्या गर्भवती महिलेपेक्षा दोन आठवडे आधीच कळले होते.

316
00:24:15,142 --> 00:24:20,840
म्हणजे स्त्रियांना त्यांच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञांकडून गर्भवती
असल्याची माहिती मिळण्यापूर्वीच, त्यांच्या खरेदीच्या वर्तनावरून

317
00:24:20,840 --> 00:24:23,837
अमेझॉनला दोन आठवडे आधीच हे माहीत होते की त्या गर्भवती होत्या.

318
00:24:23,837 --> 00:24:29,694
आणि नंतर, अर्थातच, तुम्ही फक्त डेटा तपासून शोधू शकता की
गर्भवती महिलांना काय खरेदी करायला आवडते, आणि मग

319
00:24:29,694 --> 00:24:33,395
त्यांना मोबाइल फोन किंवा पीसीद्वारे योग्य जाहिरात पाठवू शकता.

320
00:24:33,395 --> 00:24:37,279
आणि मग तेही ते विकत घेतात. त्यामुळे पार्श्वभूमीत
ट्रिलियन्स पाउंड्सच्या व्यवहारांचा खेळ सुरू आहे.

321
00:24:37,279 --> 00:24:40,455
अशा हालचाली, अर्थातच, रशिया आणि चीनमध्येही सुरू आहेत.

322
00:24:40,455 --> 00:24:42,599
म्हणून पॅलंटिरसारख्या कंपन्याही तिथे स्थापन केल्या जात आहेत.

323
00:24:42,599 --> 00:24:46,440
म्हणून हे म्हणावेच लागेल की आम्हाला
पश्चिमेकडील लोकांना चीनबद्दल फारशी माहिती नाही.

324
00:24:46,440 --> 00:24:50,489
परंतु प्रमुख आरोग्य संकटाच्या काळात चेहरा
ओळख आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकासात चीनने

325
00:24:50,489 --> 00:24:53,160
साधलेल्या प्रगतीची व्याप्ती स्पष्टपणे दिसून आली.

326
00:24:53,160 --> 00:24:59,371
उदाहरणार्थ, चीनमध्ये अशी परिस्थिती निर्माण झाली की
शांघायमध्ये लॉकडाउन लागू असताना लोकांना घराबाहेर पडण्यास किंवा

327
00:24:59,371 --> 00:25:03,182
खिडकीबाहेरही जाण्यास मनाई करण्यात आली होती, तेव्हा एखाद्याने...

328
00:25:03,182 --> 00:25:10,877
जर कोणी बाल्कनीत बाहेर गेला, तर एक ड्रोन उडून येऊन
त्या व्यक्तीचे नाव जोरात जाहीर करेल, ज्यामुळे सर्व

329
00:25:10,877 --> 00:25:15,200
शेजाऱ्यांना कळेल की कोणी त्या क्षणी कायदा मोडत आहे.

330
00:25:15,200 --> 00:25:18,045
म्हणून तुम्ही पाहू शकता की चीन अजिबात मागे नाही.

331
00:25:18,045 --> 00:25:21,759
त्याच्या उलट, चीनकडे सामाजिक क्रेडिट
प्रणाली देखील आहे – ज्यावर काही लोक वाद करतात.

332
00:25:21,759 --> 00:25:27,000
हे पूर्णपणे निरर्थक आहे, आरोग्य संकटाच्या
संदर्भात फक्त चीनमध्ये घडलेल्या सर्व घटनांचा विचार करता.

333
00:25:27,000 --> 00:25:30,876
याशिवाय, eID बाबत एक तातडीची चेतावणी देखील आहे.

334
00:25:30,876 --> 00:25:39,655
चीनमध्ये आरोग्य संकटात QR कोडचा वापर जवळजवळ
त्याच प्रकारे करण्यात आला, जसा नंतर eID वापरला जाईल.

335
00:25:39,655 --> 00:25:46,815
चीनमध्ये एका प्रमुख मालमत्ता विकासकाच्या
कोलमडल्याशी संबंधित अनेक बँका बुडीत झाल्या.

336
00:25:46,815 --> 00:25:49,920
या बँकांमध्ये खाती असलेल्या लोकांनी आपले सर्व पैसे गमावले.

337
00:25:49,920 --> 00:25:56,480
या लोकांना निदर्शन करायचे होते, आणि सकाळी त्यांनी
त्यांच्या मोबाइल फोनवर पाहिले की त्यांचा आरोग्य कोड लाल होता.

338
00:25:56,480 --> 00:26:00,119
म्हणून त्यांना अशा प्रकारे निदर्शन करण्यापासून रोखण्यात आले.

339
00:26:00,119 --> 00:26:05,417
तर जर हा eID प्रत्यक्षात आला, तर आपण अशाच जगात सरकत जाऊ.

340
00:26:05,417 --> 00:26:08,208
छान. एक अंतिम टिप्पणी.

341
00:26:08,208 --> 00:26:11,400
मला तुमच्या एका व्हिडिओखाली एक मनोरंजक वाक्य सापडले.

342
00:26:11,400 --> 00:26:18,680
कोणी म्हणते, सगळं ठीक आहे, पण मदत करणारी एकच गोष्ट आहे:
जोपर्यंत शक्य आहे तोपर्यंत मी माझ्या आयुष्याचा आनंद घेतो.

343
00:26:18,680 --> 00:26:19,880
तुम्हाला काय वाटतं?

344
00:26:19,880 --> 00:26:27,160
होय, मी तसे करण्याचा प्रयत्न करतो, पण मला दुसऱ्या
वाक्यावर शक्य तितका वेळ थोडासा संकोच करावा लागतो.

345
00:26:27,160 --> 00:26:28,880
मला वाटतं की याला बराच वेळ लागेल.

346
00:26:28,880 --> 00:26:32,571
म्हणजे मानवजातीने आधीच काही मोठ्या संकटांना
तोंड दिले आहे, आणि जीवन नेहमीच पुढे चालू

347
00:26:32,571 --> 00:26:34,994
राहिले आहे, आणि या संकटा नंतरही ते चालूच राहील.

348
00:26:34,994 --> 00:26:39,839
बरं, मी स्वतः चीनमध्ये जन्मलो आहे, आणि
संकट या चिनी अक्षरामध्ये दोन अक्षरे असतात.

349
00:26:39,839 --> 00:26:42,437
एक धोका आहे आणि दुसरा संधी आहे.

350
00:26:42,437 --> 00:26:48,375
आणि मला असेही वाटते की इतिहासातील सर्वात मोठ्या उलथापालथीतही,
अगदी वाईट काळातही, फक्त धोकेच नव्हे तर संधीही पाहणे आवश्यक आहे.

351
00:26:48,375 --> 00:26:51,306
घडणाऱ्या घटनांसाठी एआय स्वतः दोषी नाही.

352
00:26:51,306 --> 00:26:54,061
या AI चा वापर करणारे लोक दोषी आहेत.

353
00:26:54,061 --> 00:26:59,716
दुर्दैवाने, सध्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता फक्त काहीच
कंपन्या त्यांच्या स्वतःच्या फायद्यासाठी वापरत आहेत.

354
00:26:59,716 --> 00:27:06,160
जर एआयचा आता आपल्या सर्वांच्या हितासाठी वापर केला गेला, तर
आपण म्हणूच लागेल की आपल्याला सुवर्णमय भविष्यकाळ लाभणार आहे.

355
00:27:06,160 --> 00:27:12,101
जर आपण प्रत्यक्षात अजूनही मानवी हाताने करावयाची
असलेली सर्व अप्रिय कामे एआयला सोपवू शकलो, तर लोक

356
00:27:12,101 --> 00:27:16,039
प्रत्यक्षात जे करण्यासाठी बनले आहेत ते करण्यासाठी मोकळे होतील.

357
00:27:16,039 --> 00:27:24,482
ते सर्जनशील होऊ शकत होते, संगीत तयार करू शकत होते, पुस्तके
वाचू शकत होते, एकत्र येऊन कामाच्या सर्व ताणाशिवाय जगू शकत होते.

358
00:27:24,482 --> 00:27:28,000
म्हणून मानवी सर्जनशीलतेवर कोणतीही मर्यादा राहणार नाहीत.

359
00:27:28,000 --> 00:27:33,611
समस्या अशी आहे की कृत्रिम बुद्धिमत्ता सध्या
फारच कमी लोकांच्या आणि फारच कमी

360
00:27:33,611 --> 00:27:37,033
कंपन्यांच्या हाती आहे, ज्यांना फक्त स्वतःमध्येच रस आहे.

361
00:27:37,033 --> 00:27:40,202
आणि हीच मोठी समस्या आहे जी आपल्याला बदलावी लागेल.

362
00:27:40,202 --> 00:27:44,199
हे सर्व लक्षात घेता, तुमचे समारोप वक्तव्य काय आहे?

363
00:27:44,199 --> 00:27:49,359
होय, आपण कदाचित मानवजातीच्या संपूर्ण
इतिहासातील सर्वात मोठ्या उलथापालथीतून जात आहोत.

364
00:27:49,359 --> 00:27:51,599
आणि आपण एका प्रचंड चक्राच्या शेवटी जगत आहोत.

365
00:27:51,599 --> 00:27:57,841
आणि माझ्या मते, हा संपूर्ण विषय सध्या पर्यायी
वर्तुळांमध्ये चर्चिले जात असलेल्या गोष्टींपेक्षा खूप पुढे जातो.

366
00:27:57,841 --> 00:28:03,691
कारण जर आपण असा विचार केला की एआय खरोखरच सध्या
दिसत असलेल्या प्रमाणात राज्य करेल, तर एखाद्या

367
00:28:03,691 --> 00:28:06,680
टप्प्यावर पैसाही पूर्णपणे निरुपयोगी होऊन जाईल.

368
00:28:06,680 --> 00:28:12,575
कारण तेव्हा जगातील बहुतेक काम, ९०
टक्क्यांहून अधिक, रोबोट्सद्वारे केले जाईल.

369
00:28:12,575 --> 00:28:16,211
या रोबोट्सकडे अमर्यादित उत्पादन शक्यता असतील.

370
00:28:16,211 --> 00:28:18,811
आणि जर आपण याबद्दल विचार केला, तर पैशाचा खरोखर काय अर्थ आहे?

371
00:28:18,811 --> 00:28:25,303
विनिमय अर्थव्यवस्थेनंतर पैसे जगात आले; ते विनिमय
अर्थव्यवस्थेतून विकसित झाले आणि नेहमीच एखाद्या वस्तूमध्ये

372
00:28:25,303 --> 00:28:28,880
किती मानवी श्रम गुंतलेले आहेत याचे प्रतिबिंब राहिले आहेत.

373
00:28:28,880 --> 00:28:31,759
म्हणून एखादे उत्पादन महाग असते कारण
त्यात बरीच मानवी मेहनत लागलेली असते.

374
00:28:31,759 --> 00:28:34,978
दुसरे उत्पादन खूप स्वस्त आहे कारण त्यासाठी कमी मानवश्रम लागतात.

375
00:28:34,978 --> 00:28:39,111
पण जर या मानवी श्रमाची समाजात भूमिका उरली
नाही, जर सर्व काही कृत्रिम बुद्धिमत्तेने

376
00:28:39,111 --> 00:28:42,061
ताब्यात घेतले, तर पैशांचीही भूमिका उरणार नाही.

377
00:28:42,061 --> 00:28:47,079
म्हणून आपण खरोखरच एका उंबरठ्यावर,
एका ऐतिहासिक उंबरठ्यावर जगत आहोत.

378
00:28:47,079 --> 00:28:49,000
काहीतरी घडणे गरजेचे आहे.

379
00:28:49,000 --> 00:28:55,214
आपण हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की लोक स्वतः संपूर्ण
प्रक्रिया नियंत्रित करतील आणि ही नवीन तंत्रज्ञान आपल्या

380
00:28:55,214 --> 00:28:59,340
सर्वांना काही निवडक लोकांच्या अधीन करण्यासाठी वापरले जाणार नाही.

381
00:28:59,340 --> 00:29:07,775
तर, वैयक्तिक सल्ला असा आहे की, विशेषतः मुलां आणि
तरुणांसाठी, ते या डिजिटल क्षेत्रात खूप गुंतून पडू नयेत आणि तिथे

382
00:29:07,775 --> 00:29:12,519
त्यांना जे काही दाखवले जाते त्यावर पूर्णपणे विश्वास ठेवू नयेत.

383
00:29:12,519 --> 00:29:15,000
म्हणून नेहमी प्रत्येक माहितीवर प्रश्न विचारा.

384
00:29:15,000 --> 00:29:16,454
कोण मला माहिती देत आहे?

385
00:29:16,454 --> 00:29:17,759
त्याची आवड काय आहे?

386
00:29:17,759 --> 00:29:19,119
त्याला माझ्याकडून काय हवे आहे?

387
00:29:19,119 --> 00:29:21,519
मग तुम्ही संपूर्ण गोष्टीला वस्तूसारखे पाहता.

388
00:29:21,519 --> 00:29:28,934
कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि विशेषतः तिचा वापर याबाबतीत
तरुणांबाबत आपल्याला खरोखरच खूप सावधगिरी बाळगावी लागेल.

389
00:29:28,934 --> 00:29:34,726
दुर्दैवाने, सध्या अनेक विद्यार्थी आणि शालेय
विद्यार्थी त्यांच्या कामासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता वापरतात.

390
00:29:34,726 --> 00:29:42,285
मी नेहमीच जस्टिन सुंग (S-U-N-G), कोरियन वंशाचा
न्यूझीलंडर, यांचे व्हिडिओ या सर्वांना शिफारस करतो.

391
00:29:42,285 --> 00:29:51,000
हा न्यूझीलंडचा डॉक्टर आहे ज्याने मानवी मेंदूंवर
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या परिणामाबद्दल अनेकदा बोलले आहे.

392
00:29:51,000 --> 00:29:53,119
काही बाबतीत ते खूपच धक्कादायक आहे.

393
00:29:53,119 --> 00:30:02,102
जर तुम्ही तरुण असताना काही तथ्यांचे विश्लेषण करण्याचा किंवा भरपूर
माहिती स्वतःच छाननी करण्याचा प्रयत्न न करता ते

394
00:30:02,102 --> 00:30:09,599
सर्व एआयवर सोपवत असाल, तर तुम्ही तुमच्या
मेंदूमधील मूलभूत संरचना विकसित करण्यात अपयशी ठरता.

395
00:30:09,599 --> 00:30:11,559
ही एक अतिशय धोकादायक घडामोड आहे.

396
00:30:11,559 --> 00:30:17,937
जर तुम्ही खरोखर स्वतःलाच करायला हवेत असे, तुमचे मेंदू
विकसित करण्यासाठी आवश्यक असलेले काम खूप लवकरच AI ला

397
00:30:17,937 --> 00:30:21,519
सोपवले, तर तुम्ही एका अत्यंत धोकादायक चक्रात अडकून पडता.

398
00:30:21,519 --> 00:30:29,074
मला वाटते की सर्व पालकांनी आणि आजी-आजोबांनी त्यांच्या
मुलांना आणि नातवंडांना हे होऊ नये याची काळजीपूर्वक खात्री करावी.

399
00:30:29,074 --> 00:30:33,880
त्या अतिशय अंतर्दृष्टीपूर्ण शब्दांबद्दल आपले मनापासून आभार.

400
00:30:33,880 --> 00:30:36,279
एक रोमांचक मुलाखत. धन्यवाद.

401
00:30:36,279 --> 00:30:37,003
खूप आभार.

