1
00:00:00,001 --> 00:00:00,218


2
00:00:00,218 --> 00:00:02,839
Бүген безнең студиягә Эрнст Вольфны каршы алабыз.

3
00:00:02,839 --> 00:00:06,945
Бүген безнең белән берничә ашыгыч сорауны
ачыклау өчен вакыт тапканыгыз өчен бик зур рәхмәт.

4
00:00:06,945 --> 00:00:08,492
Чакыру өчен бик зур рәхмәт.

5
00:00:08,492 --> 00:00:15,942
Әйе, Вольф әфәнде, сез хәзерге финанс үсешләре һәм
финанс сәясәте карарлары буенча алдынгы белгечләрнең берсе.

6
00:00:15,942 --> 00:00:18,679
Һәм менә бүген без сезнең белән шуны тикшерергә телибез.

7
00:00:18,679 --> 00:00:22,559
Хәзерге дөнья вазгыяте зур буталчыклык белән характерлана.

8
00:00:22,559 --> 00:00:28,448
Шулай итеп, Украинада һәм Газада сугышлар
бара, дөнья көннән-көн тагын да цифрлырак була.

9
00:00:28,448 --> 00:00:32,002
Моңа өстәп, бөтендөнья буенча бурычлар таулары арта бара.

10
00:00:32,002 --> 00:00:34,960
Аларны санап бетергесез итеп санап барырга мөмкин.

11
00:00:34,960 --> 00:00:42,774
Аннары бездә медиада һәр җирдә күренеп торган һәм фикерләрне
бүлүче кызыклы шәхесләр бар, мәсәлән, Трамп, Маск һәм Путин.

12
00:00:42,774 --> 00:00:50,688
Шулай күп уенчылар, вакыйгалар һәм үсешләр
бара ки, безне бик мәшгуль итә һәм безне зур

13
00:00:50,688 --> 00:00:55,439
сорауга китерә: бәлки алар ничектер бәйләнгәндер?

14
00:00:55,439 --> 00:01:02,854
Шуңа күрә бүгенге сөйләшү мөһим вакыйгаларны
гомуми контекстка урнаштыруга юнәлтеләчәк.

15
00:01:02,854 --> 00:01:06,604
Шуңа күрә мин безгә Украина
сугышыннан башларга тәкъдим итәр идем.

16
00:01:06,604 --> 00:01:11,760
Украина һәм Газа сугышларының уртак ягы нәрсәдә?

17
00:01:11,760 --> 00:01:13,260
Һичшиксез, табыш алучы.

18
00:01:13,260 --> 00:01:17,553
Шулай итеп, фонында табыш алучылар,
әлбәттә, зур корал җитештерүчеләр.

19
00:01:17,553 --> 00:01:23,927
Һәм корал ширкәтләре артында, үз чиратында, хәзерге вакытта
Уолл-Стриттагы төп активларны идарә итүчеләр тора, аларны

20
00:01:23,927 --> 00:01:27,621
BlackRock җитәкли, аннан соң Vanguard һәм State Street килә.

21
00:01:27,621 --> 00:01:33,312
Һәм, әлбәттә, икенче якта зур санлы
корпорацияләр – ягъни Силикон үзәненең «Бөек җиделеге» .

22
00:01:33,312 --> 00:01:37,524
Бүгенге көндә барлык оборона
подрядчылары турыдан-туры санлы сәнәгатькә бәйле.

23
00:01:37,524 --> 00:01:40,458
Цифрлы сәнәгатьсез хәзер берни дә эшләми.

24
00:01:40,458 --> 00:01:43,346
Һәм бу комплекс хәзерге вакытта гаҗәеп күп керем ала.

25
00:01:43,346 --> 00:01:46,760
Бервакыт Украина сугышында, әмма шулай ук Газа секторында.

26
00:01:46,760 --> 00:01:53,419
Һәм, әлбәттә, әгәр Урта Көнчыгыштагы сугыш дәвам
итсә, ул Иранга каршы сугышка әверелергә мөмкинме?

27
00:01:53,419 --> 00:01:58,346
Мин моңа карата иң яман куркуларым бар, чөнки
алар моңа гади генә гашыйк булдылар һәм бу юл

28
00:01:58,346 --> 00:02:01,248
белән күп акча эшләргә мөмкин икәнен беләләр.

29
00:02:01,248 --> 00:02:09,199
Украина турында әйткәндә, сугыш кайчандыр тәмамланса да,
шул ук шикләнелгәннәрнең файда алуын дәвам итәчәге инде ачык.

30
00:02:09,199 --> 00:02:17,768
Чөнки г-н Зеленский, минемчә, 2023 елның октябрендә
Украинаның торгызылуын BlackRock кулына тапшырды.

31
00:02:17,768 --> 00:02:24,286
Әйе, бездә шулай ук Зеленскийдан кызыклы бер
цитата бар. Моны кыскача күрсәтә алабызмы?

32
00:02:24,286 --> 00:02:28,896
2022 елда Дәүләт хәле турында чыгышка ул китергән цитата:

33
00:02:28,896 --> 00:02:36,680
Без инде дәүләтебезнең һәм җәмгыятебезнең санлы үзгәрешләрендә
лидерлар булып торабыз һәм киләчәктә дә шулай булып калачакбыз.

34
00:02:36,680 --> 00:02:42,319
Ике илнең хәзер цифрлаштыру
өлкәсендә алда баруы бик кызыклы күренеш.

35
00:02:42,319 --> 00:02:46,717
Бер дәүләт – Израиль, икенчесе – Украина. Икесе дә сугышта.

36
00:02:46,717 --> 00:02:53,881
Сугыш мәгълүматларны яклау туктатыла дигән сүз, һәм
мәгълүмат корпорацияләре, ягъни барлык мәгълүматны җыючы

37
00:02:53,881 --> 00:02:57,759
корпорацияләр, күпмедер дәрәҗәдә киртәсез эш итә ала.

38
00:02:57,759 --> 00:03:04,308
Кызыклысы шунда ки, Киевта «Кечкенә Силикон үзәне» дип аталган
кечкенә бер район бар, анда Силикон үзәненнән

39
00:03:04,308 --> 00:03:10,316
килгән барлык эре IT-компанияләр урнашкан һәм
чыннан да тулысынча чикләүсез эшләргә мөмкин.

40
00:03:10,316 --> 00:03:16,691
Буның бер кечкенә мисалы – йөз тану
системасын эшләтеп торучы «Клирвью» компаниясе.

41
00:03:16,691 --> 00:03:25,879
Алар Америкада хокукый чикләүләргә очраштылар,
аннары Украинага китеп, анда йөз тануны камилләштерделәр.

42
00:03:25,879 --> 00:03:27,319
Һәр якка да файдалы хәл.

43
00:03:27,319 --> 00:03:28,599
Әйе.

44
00:03:28,599 --> 00:03:31,520
Ышангысыз.

45
00:03:31,520 --> 00:03:36,000
Лекцияләрегездә сез күп тапкыр
санлы-финанс комплексына ишарә итәсез.

46
00:03:36,000 --> 00:03:38,743
Сез моны безгә тагын бер кат кыскача аңлатып бирә
аласызмы? Сез моның белән нәрсә аңлатырга телисез?

47
00:03:38,743 --> 00:03:41,840
Америка гасыры артта калды.

48
00:03:41,840 --> 00:03:43,719
Бу Америка банкларының гасыры иде.

49
00:03:43,719 --> 00:03:48,972
Әйтергә кирәк, XX гасырны
Уолл-Стриттагы американ банклары хакимлек итте.

50
00:03:48,972 --> 00:03:51,360
Алар ике бөтендөнья сугышының зур җиңүчеләре булдылар.

51
00:03:51,360 --> 00:03:53,476
Алар дөньяга күбрәк-азрак хакимлек иттеләр.

52
00:03:53,476 --> 00:03:58,190
Ләкин 1970нче еллардан башлап без
финанслаштыру дип аталган күренешне кичердек, ягъни

53
00:03:58,190 --> 00:04:00,746
финанс секторы көннән-көн көчлерәк булды.

54
00:04:00,746 --> 00:04:05,375
Һәм бу финанслаштыру барышында көннән-көн
күбрәк яңа финанс продуктлары расланды.

55
00:04:05,375 --> 00:04:08,442
Һәм, мәсәлән, хедж-фондлар да расланган.

56
00:04:08,442 --> 00:04:11,039
Һәм менә шул нәрсә активлар белән
идарә итүчеләрне шулкадәр көчле итте.

57
00:04:11,039 --> 00:04:15,930
Шулай итеп, 2000 елдан бирле, якынча меңъеллык
алышыну вакытыннан башлап, активлар белән идарә итүчеләр

58
00:04:15,930 --> 00:04:18,519
Уолл-Стритта иң көчле кешеләргә әйләнде дип әйтеп була.

59
00:04:18,519 --> 00:04:21,896
Һәм ачык рәвештә юлны күрсәтүче бер компания бар – BlackRock.

60
00:04:21,896 --> 00:04:26,335
BlackRockның төп акционеры — Vanguard,
икенче зур активлар белән идарә итүче.

61
00:04:26,335 --> 00:04:31,039
Икесе дә үз чиратында өченче һәм дүртенче зур
активлар белән идарә итүче компанияләр – State

62
00:04:31,039 --> 00:04:34,059
Street һәм Fidelity – төп акционерлары булып торалар.

63
00:04:34,059 --> 00:04:36,759
Шулай итеп, син кулларыңда күбрәк көч туплый алмыйсың.

64
00:04:36,759 --> 00:04:44,559
Моннан тыш, алар Силикон үзәне белән дә тыгыз бәйләнгән,
чөнки BlackRock, Vanguard һәм State Street Силикон үзәнендәге

65
00:04:44,559 --> 00:04:48,398
җиде иң эре корпорациянең алтысында төп акционерлар булып тора.

66
00:04:48,398 --> 00:04:58,731
Шулай итеп, иске хакимлек коралы – акча – белән яңа
хакимлек коралы – мәгълүмат – арасында симбиоз барлыкка килде.

67
00:04:58,731 --> 00:05:04,003
Шулай итеп, без хәзер, ким дигәндә соңгы 30 ел дәвамында,
мәгълүмат көннән-көн әһәмиятлерәк булган яңа чорда яшибез.

68
00:05:04,003 --> 00:05:07,879
Минемчә, бүгенге көндә мәгълүмат акчадан да кыйммәтлерәк.

69
00:05:07,879 --> 00:05:13,848
Шулай итеп, акча – көч чарасы, әмма бүгенге көндә
көчнең икенче һәм тагын да мөһимрәк чарасы – мәгълүмат.

70
00:05:13,848 --> 00:05:21,238
Шулай итеп, сез инде ясалма интеллект белән бөтен үсеш һәм
финанс системасы арасындагы бәйләнешне телгә алган идегез.

71
00:05:21,238 --> 00:05:22,800
Башка нинди дә булса бәйләнешләр бармы?

72
00:05:22,800 --> 00:05:33,084
Ясалма интеллект белән финанс системасы арасындагы иң мөһим
бәйләнеш гади генә «Аладдин» , BlackRockның финанс мәгълүматларын

73
00:05:33,084 --> 00:05:40,076
анализлау системасы, Финк әфәнде 1988 елда
нигез салган, 2023 елда Microsoft болытына

74
00:05:40,076 --> 00:05:44,919
йөкләнде һәм ясалма интеллект белән дә тоташтырылды.

75
00:05:44,919 --> 00:05:53,319
Бу, нигездә, гади кеше брокеры да, акция брокеры да
хәзер BlackRock белән ярышып җитә алмый дигән сүз.

76
00:05:53,319 --> 00:06:00,152
Шулай итеп, наносекундлар эчендә тапшырылган
бу бөтен мәгълүматны кеше мие күзәтә алмый.

77
00:06:00,152 --> 00:06:04,799
Һәм без узган атнада гына моның
BlackRockка ничек файда китерүен күрдек.

78
00:06:04,799 --> 00:06:12,343
Үткән атнада АКШның өченче зурлыктагы банкы Citibank үз активлар
белән идарә итү бизнесын тулысынча BlackRockка тапшырды.

79
00:06:12,343 --> 00:06:15,960
Бу 80 миллиард АКШ доллары тәшкил итә.

80
00:06:15,960 --> 00:06:20,684
Бу гади генә рәвештә кыска вакытка
BlackRockка тапшырылачак, чөнки BlackRock дөньяның

81
00:06:20,684 --> 00:06:24,073
финанс агымнарын башка беркемнән дә яхшырак аңлый.

82
00:06:24,073 --> 00:06:25,480
Бу акылга сыймаслык.

83
00:06:25,480 --> 00:06:30,439
Ярар. Син инде Ларри Финкны телгә алдың.

84
00:06:30,439 --> 00:06:34,639
Анда бик кызыклы бәйләнеш бар.

85
00:06:34,639 --> 00:06:44,336
Узган ел Клаус Шваб кинәт кенә, каяндыр килеп чыккан кебек,
Дөнья икътисади форумындагы югары дәрәҗәле вазыйфасыннан китте.

86
00:06:44,336 --> 00:06:48,057
Мин моны белергә бик теләр идем. Анда чынлап та нәрсә булды?

87
00:06:48,057 --> 00:06:49,743
Турыдан-туры бәйләнеш бар.

88
00:06:49,743 --> 00:06:55,494
Клаус Шваб 2019 елда Лари Финكنы Дөнья
икътисади форумының Башкарма шурасына билгеләде.

89
00:06:55,494 --> 00:06:58,696
Шулай итеп, шул вакыттан бирле алар
икесе бергә шул утырышта утыралар.

90
00:06:58,696 --> 00:07:04,335
Тик Клаус Шваб гына шуннан соң минемчә
Финк әфәндегә бөтенләй ошамаган бер эш кылды.

91
00:07:04,335 --> 00:07:13,978
2020 елда, зур сәламәтлек кризисы башланганнан соң күп
тә үтмичә — хәзер аның исемен әйтергә теләмим — ул 2020

92
00:07:13,978 --> 00:07:19,000
елның июлендә «Зур яңадан көйләү» исемле китап бастырды.

93
00:07:19,000 --> 00:07:29,950
Һәм бу китап бөтен дөньяга таралды, бестселлер булды һәм
Дөнья икътисади форумына зур, халыкара игътибар җәлеп итте.

94
00:07:29,950 --> 00:07:34,564
Һәм нәкъ менә шул нәрсә Финк
әфәнденең стратегиясенә тулысынча каршы килә.

95
00:07:34,564 --> 00:07:36,639
Финк әфәнде һәрвакыт фонда эшләргә ярата.

96
00:07:36,639 --> 00:07:43,439
1988 елдан бирле ул күпкә сизелмичә торып, акрынлап
көчлерәк булып килде, һәм бу, әлбәттә, аны сөендермәгәндер.

97
00:07:43,439 --> 00:07:51,104
Шуңа күрә мин уйлыйм, Ларри Финк хәзер Дөнья
икътисади форумын тулысынча үз контроленә алу процессында.

98
00:07:51,104 --> 00:07:56,051
Кызыклысы шунда ки, бу бөтен низаг Wall
Street Journal газетасы аша билгеле булды.

99
00:07:56,051 --> 00:08:03,973
Әгәр дә сез Wall Street Journalның кемгә караганын карасагыз, ул
News Corpка караган, ә News Corpның төп акционеры – BlackRock.

100
00:08:03,973 --> 00:08:08,120
Шулай итеп, Ларри Финк бу басманы
чыгуын булдырмас иде. Ул моны эшләмәде.

101
00:08:08,120 --> 00:08:13,847
Шуңа күрә ул бик ниятләп Шваб әфәнденең
бөтендөнья күләмендә таркатылуына юл куйды һәм шуның белән

102
00:08:13,847 --> 00:08:17,409
хәзер Клаус Швабның читкә этәрелүе өчен җаваплы.

103
00:08:17,409 --> 00:08:21,372
Бу Дөнья икътисади форумның читкә
этәрелүен аңлатмый. Ул эшләвен дәвам итәчәк.

104
00:08:21,372 --> 00:08:27,949
Дөнья икътисади форумы – гаҗәеп челтәр,
ул, мәсәлән, Кытайда бик нәтиҗәле эшли.

105
00:08:27,949 --> 00:08:34,355
Шулай итеп, Тяньцзиньда ел саен үткәрелә торган
җыелыш бар, ул ким дигәндә Давостагы җыелыш кадәр зур,

106
00:08:34,355 --> 00:08:37,960
анда Кытай премьер-министры һәрвакыт беренче чыгыш ясый.

107
00:08:37,960 --> 00:08:42,534
Шулай итеп, сез бу челтәрнең ничек яхшы эшләвен беләсез.

108
00:08:42,534 --> 00:08:51,574
Без инде санлы һәм финанс
компанияләренең зур көче турында шактый күп сөйләштек.

109
00:08:51,574 --> 00:08:58,720
Хәзер, октябрьдә, без санлы евроны кертү алдында торабыз.

110
00:08:58,720 --> 00:09:03,454
Сез моның контекстта нәрсә аңлатканын аңлатып бирә аласызмы?

111
00:09:03,454 --> 00:09:07,369
Безнең алдыбызда торган зур проблема шунда
ки, хәзерге вакытка кадәр эшләп килгән акча

112
00:09:07,369 --> 00:09:09,759
системасы озак вакыт дәвамында эшләп китә алмый.

113
00:09:09,759 --> 00:09:15,652
Шулай итеп, хәзер бездә 350 триллион доллардан
артык зур глобаль бурыч тавы бар. АКШ үзе

114
00:09:15,652 --> 00:09:19,275
генә дә 37 триллион доллардан артык бурычта тора.

115
00:09:19,275 --> 00:09:22,919
Бу озак вакыт дәвам итә алмый. Шуңа
күрә бер мәлдә бу система җимереләчәк.

116
00:09:22,919 --> 00:09:31,480
Ул кырыс манипуляцияләр ярдәмендә яшәтеп
торылды, ләкин фонда яңа система эшләнә.

117
00:09:31,480 --> 00:09:40,027
Һәм кызыклысы шунда ки, без Ларри Финк һәм Клаус Шваб
турында сөйләшкән идек, ә 2019 елда бу санлы үзәк

118
00:09:40,027 --> 00:09:45,156
банк акчасын үстерү буенча консорциум Давоста оештырылды.

119
00:09:45,156 --> 00:09:49,335
Шулай итеп, ким дигәндә соңгы алты ел дәвамында
кешеләр пәрдә артында туктаусыз эшләп килделәр.

120
00:09:49,335 --> 00:09:53,679
Хәзерге вакытта 130дан артык үзәк
банк бу валютаны үстерүдә катнаша.

121
00:09:53,679 --> 00:09:55,787
Шулай итеп, бу яңа акча киләчәк.

122
00:09:55,787 --> 00:09:59,439
Һәм бу яңа акча наличные акчаны
бетерү белән бер үк вакытта киләчәк.

123
00:09:59,439 --> 00:10:04,269
Шуннан соң без барыбыз да күбрәкме,
азракмы бу акчага таянырга мәҗбүр булачакбыз.

124
00:10:04,269 --> 00:10:08,687
Бу, әлбәттә, безне гаҗәеп итеп контрольдә тотарга
мөмкинлек бирә, чөнки бу акча программалаштырыла алачак.

125
00:10:08,687 --> 00:10:11,099
Беренчедән, аның срогы булырга мөмкин.

126
00:10:11,099 --> 00:10:16,609
Безгә шәхси салым ставкалары һәм
шәхси процент ставкалары салыначак.

127
00:10:16,609 --> 00:10:20,306
Без социаль кредит системасына бәйләнгән булачакбыз.

128
00:10:20,306 --> 00:10:24,063
Ләкин алар безне барлык финанс
агымнарыннан да тулысынча өзә алачаклар.

129
00:10:24,063 --> 00:10:26,018
Димәк, тулы контроль.

130
00:10:26,018 --> 00:10:30,967
Һәм күпләр белми торган нәрсә шул: бу хәзерге
вакытка кадәр булган иң беренче ике катлы акча системасы.

131
00:10:30,967 --> 00:10:33,862
«Күперлек CBDC» булачак .

132
00:10:33,862 --> 00:10:39,523
Бу – үзәк банк белән зур финанс төркемнәре,
ягъни зур иминият компанияләре, хедж-фондлар һәм

133
00:10:39,523 --> 00:10:42,963
пенсия фондлары арасында сәүдә ителә торган CBDC.

134
00:10:42,963 --> 00:10:46,799
Һәм без, гади гражданнар өчен, «кичекмәле CBDC» булачак.

135
00:10:46,799 --> 00:10:48,519
Һәм бу мине санлы еврога китерә.

136
00:10:48,519 --> 00:10:52,680
Лагард ханым сүзләренә караганда,
санлы евро хәзер көз көне кертеләчәк.

137
00:10:52,680 --> 00:10:57,960
Күп кешеләр көндәлек тормышта евроны кулланырга туры
киләчәк дип курка. Мин моның шулай булачагына ышанмыйм.

138
00:10:57,960 --> 00:11:04,152
Шулай итеп, минемчә, алар башта төп финанс
уенчылары арасында күпләп сату өчен бу CBDCны

139
00:11:04,152 --> 00:11:07,848
кертәчәкләр, ә аннары икенче CBDCны кертәчәкләр.

140
00:11:07,848 --> 00:11:10,553
Кертүдә зур проблемалар булды.

141
00:11:10,553 --> 00:11:11,919
Дүрт сынау үткәрелде.

142
00:11:11,919 --> 00:11:15,440
Беренче тест Кариб берлегендә булды. Икенчесе Ямайкада булды.

143
00:11:15,440 --> 00:11:22,076
Өченчесе Нигериядә булды. Ә
дүртенчесенең кайда булганын хәзер белмим.

144
00:11:22,076 --> 00:11:27,086
Һәрхәлдә, дүрт төп сынау булды. Һәм бу
сынауларның барысы да уңышсыз тәмамланды.

145
00:11:27,086 --> 00:11:31,539
Шулай итеп, хәтта Нигериядәге кешеләр дә бу
яңа валютаны кабул итәргә әзер түгел иделәр.

146
00:11:31,539 --> 00:11:33,360
Һәм шуңа күрә без хәзер башка юлдан барырга тиешбез.

147
00:11:33,360 --> 00:11:35,524
Син моны кешеләргә гади генә тәкъдим итә алмыйсың.

148
00:11:35,524 --> 00:11:37,759
Син моны Нигериядәге кебек басым ясап эшләп булмыйсың.

149
00:11:37,759 --> 00:11:40,152
Шулай итеп, акча бик нык чикләнгән иде.

150
00:11:40,152 --> 00:11:43,798
Кинәт кенә элек алынмаган түләүләр алына башлады.

151
00:11:43,798 --> 00:11:47,979
Шулай да, алар бу акчаны халык
арасында киң таратып өлгерә алмадылар.

152
00:11:47,979 --> 00:11:49,360
Шуңа күрә син башка юл сайлыйсың.

153
00:11:49,360 --> 00:11:51,679
Һәм хәзер икенче юл – бу «стейблкоиннар» аша.

154
00:11:51,679 --> 00:11:57,120
Шуңа күрә Трамп кебек АКШ президентының хәзерге вакытта
стейблкоиннарны шулкадәр нык алга сөрүе гаҗәп тә түгел.

155
00:11:57,120 --> 00:12:05,559
Стаблкоиннар – CBDCны арткы ишектән кертүдән башка берни
түгел, чөнки стаблкоиннар да CBDC кебек үк программалана ала.

156
00:12:05,559 --> 00:12:08,998
Вау. Шулай итеп, йомгаклап әйтсәк.

157
00:12:08,998 --> 00:12:11,919
Без яңа акча системасын алабыз.

158
00:12:11,919 --> 00:12:12,902
Эрнст Вольф: Әйе.

159
00:12:12,902 --> 00:12:16,510
Нәрсә бөтенләй башкача эшли?

160
00:12:16,510 --> 00:12:18,505
Минем тагын бер соравым бар:

161
00:12:18,505 --> 00:12:25,099
Мин ышанам, алар дистә еллар буе хәзерге финанс
системасының җимерелүен пропагандалап киләләр.

162
00:12:25,099 --> 00:12:30,061
Ләкин гади гражданнар моның берсен дә әле сизмиләр.

163
00:12:30,061 --> 00:12:32,320
Әйе, бу зур манипуляция аркасында.

164
00:12:32,320 --> 00:12:37,799
Шулай итеп, соңгы елларда элек күз
алдына да китереп булмаган эшләр башкарылды.

165
00:12:37,799 --> 00:12:40,808
Шулай итеп, бу 1970нче елларда финанслаштыру белән башланды.

166
00:12:40,808 --> 00:12:48,120
Мәсәлән, 1980 еллар кадәр акцияләрне кире сатып алу тыелган
иде, чөнки алар гаделсез базар манипуляциясе дип саналган.

167
00:12:48,120 --> 00:12:49,639
Аларга кинәт рөхсәт ителде.

168
00:12:49,639 --> 00:12:53,039
Элек хедж-фондлар юк иде, ләкин
соңыннан алар кинәт кенә рөхсәт ителде.

169
00:12:53,039 --> 00:12:55,863
Халык бүгенге кебек күп бурычка эләкмәгән иде.

170
00:12:55,863 --> 00:12:59,159
Бүгенге көндә бурычлар гади генә
махсус активлар дип игълан ителә.

171
00:12:59,159 --> 00:13:02,069
Шулай итеп, монда гаҗәеп манипуляция бара.

172
00:13:02,069 --> 00:13:06,360
Һәм мин үзем дә аларның ни дәрәҗәгә барып җитүләренә шаккатам.

173
00:13:06,360 --> 00:13:08,919
Ләкин әлбәттә, бер мәлдә ахыры булачак.

174
00:13:08,919 --> 00:13:11,653
Бер вакытта бу система эшләми калачак.

175
00:13:11,653 --> 00:13:14,679
Һәм эчке кешеләр моны белә. Хәзер алар моны алга этәрәләр.

176
00:13:14,679 --> 00:13:16,919
Без хәзер бу системаның соңгы этабында яшибез.

177
00:13:16,919 --> 00:13:21,859
Һәм бу соңгы этап төп уенчылар тарафыннан бу
системаны тагын бер кат талау өчен кулланыла.

178
00:13:21,859 --> 00:13:27,617
Шулай итеп, без бу система эчендәге һәрнәрсәне
һәм һәркемне тулысынча талау хәлендә яшибез.

179
00:13:27,617 --> 00:13:30,120
Бу батыр сүз.

180
00:13:30,120 --> 00:13:38,360
Һәм яңа валюта системасын кертү моны
тагын кичектерер, дөрес аңлаган булсам?

181
00:13:38,360 --> 00:13:40,304
Әйе, мин хәзер моны ничек гамәлгә ашырачакларын белмим.

182
00:13:40,304 --> 00:13:44,120
Шулай итеп, бу стабилкоиннар белән эшләрме,
аны шундый итеп арткы ишектән кертү юлы белән.

183
00:13:44,120 --> 00:13:48,240
Шулай итеп, берничә мөмкин вариант бар.

184
00:13:48,240 --> 00:13:53,108
Шулай итеп, әлбәттә, бер мәлдә зур кибер авария булырга мөмкин,
һәм аннары алар безгә барыбызга да: «Гафу

185
00:13:53,108 --> 00:13:57,781
итегез, ләкин сезнең банк счетларыгыз хәзерге
формада саклап тотыла алмый», – дип аңлатачаклар.

186
00:13:57,781 --> 00:14:01,344
Без моның барысын да тик CBDC аша гына
эшли алабыз. Бу бер мөмкинлек булыр иде.

187
00:14:01,344 --> 00:14:10,491
Тагын бер мөмкинлек – сугыш кебек экстремаль чараларга
мөрәҗәгать итү һәм аннары: «Гафу итегез, ләкин исән калу өчен

188
00:14:10,491 --> 00:14:15,947
безгә бу яңа валютага мөрәҗәгать итәргә туры килә», – дип әйтү.

189
00:14:15,947 --> 00:14:21,008
Ләкин моны башкача да эшләргә мөмкин.

190
00:14:21,008 --> 00:14:24,000
Мәсәлән, эшсезлек артуы турында.

191
00:14:24,000 --> 00:14:30,120
Хәзерге вакытта без зур күләмдә банкротлык
очраклары һәм эшсезлекнең кискен артуын кичерәбез.

192
00:14:30,120 --> 00:14:33,679
Бу ясалма интеллектның яңгырау эффекты белән бәйле.

193
00:14:33,679 --> 00:14:38,738
Шулай итеп, киләсе елларда, хәтта киләсе
айларда да, ләкин шулай ук киләсе елларда да бөтен

194
00:14:38,738 --> 00:14:41,652
дөньяда йөз миллионлаган эшсез кеше булачак.

195
00:14:41,652 --> 00:14:46,947
Һәм, әлбәттә, кайсы бер вакытта хөкүмәтләр:
«Без эшсезләрне системага кулланучылар

196
00:14:46,947 --> 00:14:50,428
буларак кире кайтарырга тиешбез», — дияргә мөмкин.

197
00:14:50,428 --> 00:14:53,299
Без аларга универсаль төп керем түлибез.

198
00:14:53,299 --> 00:14:57,736
Шулай итеп, бу универсаль төп керем якын
киләчәктә бик зур тема булырга мөмкин.

199
00:14:57,736 --> 00:15:05,247
Һәм син аны түләгәндә, мин уйлыйм, син аны CBDC формасында
түләрсең, һәм шул ук вакытта, әлбәттә, дәүләттән башка түләүләр

200
00:15:05,247 --> 00:15:09,154
дә, мәсәлән пенсия түләүләре дә, CBDC формасында ясалачак.

201
00:15:09,154 --> 00:15:16,000
Әгәр эшсезләр һәм пенсионерлар яңа системага кертелсә, халыкның
зур өлеше инде бу яңа система белән капланган булыр иде.

202
00:15:16,000 --> 00:15:18,799
Барлык балаларга пособие алучыларга тоташтырылды

203
00:15:18,799 --> 00:15:19,799
Барысы да мөмкин, әйе, нәкъ менә.

204
00:15:19,799 --> 00:15:22,039
… дәүләт хезмәткәрләре, хезмәткәрләр.

205
00:15:22,039 --> 00:15:27,919
Хәзер сез ясалма интеллект үсеше
контекстында эшсезләр санының артуын телгә алдыгыз.

206
00:15:27,919 --> 00:15:29,608
Сез моны бераз аңлатып бирә аласызмы?

207
00:15:29,608 --> 00:15:34,120
Ярый, ясалма интеллект күпчелек
кеше уйлаганнан гаять алга киткән.

208
00:15:34,120 --> 00:15:38,480
Шулай итеп, ясалма интеллектны соңгы вакытта сынап карадылар.

209
00:15:38,480 --> 00:15:45,039
AI хәзер IQ күрсәткече 150–160 дип бәяләнә.

210
00:15:45,039 --> 00:15:48,039
Димәк, 160 Эйнштейнның IQ-сына туры килә.

211
00:15:48,039 --> 00:15:52,440
Һәм шуны билгеләп үтәргә кирәк, ясалма интеллект өлкәсендәге
белем хәзерге вакытта һәр өч-дүрт ай саен икеләтә арта.

212
00:15:52,440 --> 00:15:59,301
Бу безнең ясалма интеллектның IQ-сы кешеләрнекеннән
күпкә югарырак булырга тиешлеге чигендә торуыбызны аңлата.

213
00:15:59,301 --> 00:16:06,004
Һәм бу, әлбәттә, мәсәлән, антропоморф роботлар яки
3D-принтерлар белән бәйле рәвештә, киләчәктә күп кенә

214
00:16:06,004 --> 00:16:10,240
җитештерү процесслары кеше катнашмыйча узачак дигәнне аңлата.

215
00:16:10,240 --> 00:16:16,292
Аеруча гуманоид роботлар өлкәсендә, кайдадыр
оста булып эшләүче кеше үз тәҗрибәсеннән

216
00:16:16,292 --> 00:16:19,501
өйрәнә һәм шуның нәтиҗәсендә көннән-көн яхшыра.

217
00:16:19,501 --> 00:16:25,873
Шул ук бурычны башкара торган гуманоид робот ясалма интеллект аша
шул ук бурычны башкара торган башка 10 000, 100 000

218
00:16:25,873 --> 00:16:32,240
яки миллион роботка тоташтырылырга мөмкин, һәм шуннан
соң ул 10 000, 100 000 яки миллион тапкыр тизрәк өйрәнә.

219
00:16:32,240 --> 00:16:36,681
Бу якын киләчәктә кешеләрнең ясалма интеллект
белән ярыша алу сәләтен югалтуларын аңлата.

220
00:16:36,681 --> 00:16:40,689
Әңгәмәләр кызыклы, һәм мин Джеффри
Хинтонның әңгәмәләренә игътибар итәргә телим.

221
00:16:40,689 --> 00:16:48,559
Джеффри Хинтон элек Google компаниясендә ясалма
интеллектны үстерү буенча баш белгеч иде. Ул 75 яшьлек ир-ат.

222
00:16:48,559 --> 00:16:55,120
Ул ике ел элек, 2023 елның маенда эшеннән китте
һәм бу эшнең бөтенесе бик куркыныч дип әйтте.

223
00:16:55,120 --> 00:17:00,890
Джеффри Хинтоннан якында гына оныгына нинди
һөнәр сайларга киңәш итәр иде дип сорадылар.

224
00:17:00,890 --> 00:17:07,920
Ул әйтте: «Мин оныгыма сантехник булырга киңәш итәр идем, ләкин
аңа эшне бары тик биш ел чамасы гына гарантияли алыр идем».

225
00:17:07,920 --> 00:17:11,279
Шулай итеп, сез бу үсешнең ничек гаҗәеп тиз баруын күрә аласыз.

226
00:17:11,279 --> 00:17:13,759
Кызганычка каршы, кешеләргә бу хакта бөтенләй берни дә әйтелми.

227
00:17:13,759 --> 00:17:16,920
Һәм иң яман нәрсә шул: сәясәтчеләр
моның турында бер сүз дә әйтмиләр.

228
00:17:16,920 --> 00:17:23,400
Чөнки ул һәрвакыт һәркемгә сөйләшергә туры
киләчәк иң зур һәм иң мөһим тема булыр иде.

229
00:17:23,400 --> 00:17:25,759
Шуңа күрә без бүген бу әңгәмәне үткәрәбез.

230
00:17:25,759 --> 00:17:27,640
Мин тагын бер нәрсә өстәр идем.

231
00:17:27,640 --> 00:17:37,200
Без хәзер ишеттек, 2026 елдан башлап Европа Берлеге
һәр гражданга санлы шәхес таныклыгы кертергә тели.

232
00:17:37,200 --> 00:17:40,279
Бу бөтен үсеш белән берәр рәвешле бәйлеме?

233
00:17:40,279 --> 00:17:41,920
Әйе, әйе, барысы да бәйләнгән.

234
00:17:41,920 --> 00:17:48,100
Шуңа күрә санлы шәхес таныклыгы тулысынча кирәк,
чөнки CBDC килеп җитү белән безнең һәрберебездә, мөгаен,

235
00:17:48,100 --> 00:17:51,839
мобиль телефонда яки смартфонда санлы капчык булачак.

236
00:17:51,839 --> 00:18:00,000
Аннары һәркемнең чынлап та билгеле булуын тәэмин итәргә
кирәк, шул рәвешле кешеләр башка капчыкка керә алмасыннар.

237
00:18:00,000 --> 00:18:08,413
Мәсәлән, хөкүмәт протестчы яки тәртип бозучы дип саналган кешенең
барлык финанс агымнарын өзсә, санлы шәхесне раслаучы документ

238
00:18:08,413 --> 00:18:13,646
булмаса, ул кеше дустына яки туганына
барып: «Син үз исәп-хисабыңнан минем өчен

239
00:18:13,646 --> 00:18:16,799
түләүләрне башкара аласыңмы?» – дип әйтә ала.

240
00:18:16,799 --> 00:18:23,519
Әмма әгәр аларны eID аша ачыкларга мөмкин
булса, алар фактик рәвештә читкә куела.

241
00:18:23,519 --> 00:18:26,680
Шулай итеп, абсолют һәм тулы контроль мөмкин.

242
00:18:26,680 --> 00:18:29,440
Һәм менә без хәзер шунда.

243
00:18:29,440 --> 00:18:35,640
Һәм хәзерге вакытта Германиядә без күрәбез:
AfD партиясе мисалсыз популярлыкка ирешә.

244
00:18:35,640 --> 00:18:39,480
Бу барлык үсешләр буенча AfDның хәзерге позициясе нинди?

245
00:18:39,480 --> 00:18:48,000
Минемчә, AfD күбрәк яки азрак Аргентинала Милей белән
булган хәлгә яки АКШта Трамп белән булган хәлгә тиң.

246
00:18:48,000 --> 00:18:54,359
Шулай итеп, бөтен контекстны аңламый
торган кешеләр ниндидер коткаручыга ышаналар.

247
00:18:54,359 --> 00:18:58,552
Аннары аларга нидер вәгъдә ителә, ләкин сезгә чынлап та
моның нәрсә икәнен бик нык игътибар белән карарга кирәк.

248
00:18:58,552 --> 00:19:00,839
Шуңа күрә AfDга чынлап та ныклап карарга кирәк.

249
00:19:00,839 --> 00:19:07,667
Беренчедән, AfD мәҗбүри хәрби хезмәтне яклый; икенчедән, ул
НАТОны, ягъни һәрвакыт АКШ җитәкчелегендә булган

250
00:19:07,667 --> 00:19:13,799
альянсны яклый; өченчедән, мин AfDның санлы
корпорацияләрне тәнкыйть итүен беркайчан да ишетмим.

251
00:19:13,799 --> 00:19:22,306
Киресенчә, ханым Вайдел шул вакытта Ризада гына түгел, хәтта
Мистер Маск белән сөйләште, яисә аның каршына үк йөгереп чыкты,

252
00:19:22,306 --> 00:19:26,880
һәм Мистер Маскның AfD турында нәрсәдер әйтүенә бик шатланды.

253
00:19:26,880 --> 00:19:32,411
Маск әле дә AfD турында язмалар урнаштыра һәм берничә көн элек
тагын бер кат Германияне бары тик AfD гына коткара ала дип әйтте.

254
00:19:32,411 --> 00:19:38,262
Шулай итеп, AfD бу санлы-финанс
комплексының тагын бер тармагыннан башка берни түгел.

255
00:19:38,262 --> 00:19:46,319
Шуңа күрә бүген парламентта утыручы беркем дә безнең
өчен зур үзгәрешләр кертәчәк, дип ышанырга ярамый.

256
00:19:46,319 --> 00:19:48,519
Бу сул якка да, уң якка да кагыла.

257
00:19:48,519 --> 00:19:54,240
Шулай итеп, сул белән уң арасындагы бу бөтен аерма —
җәмәгатьчелекне адаштыру өчен генә кулланылган ысул.

258
00:19:54,240 --> 00:19:58,079
Без хәзерге заманда яшибез, ул вакыттагы
барлык кыйммәтләр хәзер инде гамәлдә түгел.

259
00:19:58,079 --> 00:20:05,179
Без яңа чорда яшибез, һәм без сәяси спектрдагы
урыныбызга караганда уртак акылыбызга таянырга тиешбез.

260
00:20:05,179 --> 00:20:09,321
Шулай итеп, сезнең әңгәмәләрегездә сез
Палантир компаниясен кабат-кабат телгә аласыз.

261
00:20:09,321 --> 00:20:14,319
Бик кызыклы компания. Бездә логотип бар.

262
00:20:14,319 --> 00:20:15,480
Минем моның турында ике соравым бар.

263
00:20:15,480 --> 00:20:19,400
Беренчедән, бүгенге заманда Palantir нәрсә аңлата?

264
00:20:19,400 --> 00:20:25,316
Икенчедән, сездә инде Россиядә яки Кытайда
шундый ук проектлар бармы-юкмы дигән мәгълүмат бармы?

265
00:20:25,316 --> 00:20:29,000
Әйе, охшаш проектлар булырга тиеш,
ләкин әлегә Палантирга игътибар итик.

266
00:20:29,000 --> 00:20:31,839
Palantir 2004 елда Питер Тиль тарафыннан нигез салынган.

267
00:20:31,839 --> 00:20:36,881
Питер Тиль кем ул? Питер Тиль —
PayPalның нигез салучыларның берсе.

268
00:20:36,881 --> 00:20:41,160
Димәк, ул Элон Маскның элекке дусты.

269
00:20:41,160 --> 00:20:49,868
Һәм Питер Тиль бик иртәдән үк йөз тануга һәм санлы
индустриягә игътибар итте һәм бу компанияне нигезләде.

270
00:20:49,868 --> 00:20:52,079
Һәм моны ЦРУ ярдәме белән эшләгәннәр, әйткәндәй.

271
00:20:52,079 --> 00:20:55,061
Шулай итеп, ЦРУ да шул вакытта акча күләме өлеш кертте.

272
00:20:55,061 --> 00:21:01,247
Һәм кызыклысы шунда ки, бу компания тик ЦРУ
өчен генә түгел, ә NSA һәм FBI өчен дә

273
00:21:01,247 --> 00:21:04,571
актив эшләде, хәзер инде Пентагон өчен дә эшли.

274
00:21:04,571 --> 00:21:11,720
Моннан тыш, ул украин армиясе өчен хәрби максатларны сайлауда
һәм Израиль армиясе өчен хәрби максатларны сайлауда да эшли.

275
00:21:11,720 --> 00:21:17,122
Palantir — соңгы айларда акция
базарында иң күп үскән компанияләрнең берсе.

276
00:21:17,122 --> 00:21:20,334
Аның хәзер базардагы бәясе бик югары.

277
00:21:20,334 --> 00:21:27,441
Компания гаҗәеп зур көчкә ия булды, чөнки без яшәгән
чорда мөһим булган бары тик акча гына түгел, мәгълүмат та.

278
00:21:27,441 --> 00:21:32,101
Һәм Палантирдан да мөһимрәк мәгълүматка ия кеше юк.

279
00:21:32,101 --> 00:21:36,287
Минем өчен Питер Тильның монда уйнаган роле дә кызыклы.

280
00:21:36,287 --> 00:21:43,519
Питер Тиль Германиядә туган, Африкада үскән һәм
хәзер Силикон үзәнендәге зур исемнәрнең берсе.

281
00:21:43,519 --> 00:21:50,000
Шулай итеп, Питер Тиль шулай ук үз кешеләрен
Трамп кабинетында урнаштыруны тәэмин итте.

282
00:21:50,000 --> 00:21:55,400
Шулай итеп, Трампның криптовалюталар (санлы валюталар) һәм
ясалма интеллект буенча киңәшчесе Дэвид Сакс исемле кеше.

283
00:21:55,400 --> 00:21:59,919
Бу Дэвид Сакс та шул аталган PayPal мафиясе төркеменнән чыга.

284
00:21:59,919 --> 00:22:02,845
Шулай итеп, ул шулай ук Питер Тильның дусты.

285
00:22:02,845 --> 00:22:08,800
Һәм әйтергә кирәк: Питер Тильдәге кадәр мәгълүматка ия булган
һәркем, финанс системасында Ларри Финк кебек күп

286
00:22:08,800 --> 00:22:14,279
акчага һәм шундый ук зур көчкә ия булган кеше
белән чагыштырганда, ким дигәндә шундый ук көчкә ия.

287
00:22:14,279 --> 00:22:19,077
Шулай итеп, мин уйлыйм, әгәр сез бүген үзегездән
дөньядагы иң көчле ир-атлар кемнәр икәнен сорасагыз, Ларри Финк

288
00:22:19,077 --> 00:22:22,759
һәм Питер Тиль минем исемлекнең иң өстендә булырлар иде.

289
00:22:22,759 --> 00:22:28,311
Хәзер сез PayPal Mafiaны телгә алдыгыз. Нигә «Мафия»?

290
00:22:28,311 --> 00:22:33,117
Әйе, чөнки PayPal инде мафия ысулларын
кулланып башка компанияләрне үз контроленә алган

291
00:22:33,117 --> 00:22:36,057
иде һәм, әлбәттә, башкалардан да мәгълүмат җыя.

292
00:22:36,057 --> 00:22:40,853
Мәсәлән, Питер Тильның Facebook-ның бергә
нигез салучыларның берсе булуы шактый кызык.

293
00:22:40,853 --> 00:22:46,546
Һәм күп кешеләр беркайчан да үзләренә
бирмәгән сорау: ни өчен Facebook чынлап та бушлай?

294
00:22:46,546 --> 00:22:49,880
Кешеләр дә WhatsApp турында бер үк
сорауны үзләренә беркайчан да бирмәделәр.

295
00:22:49,880 --> 00:22:52,924
Беркем дә үзеннән ни өчен WhatsApp бушлай икәнен сорамый.

296
00:22:52,924 --> 00:22:56,201
Бу әйберләр бушлай, чөнки алар мәгълүмат җыю өчен кулланыла.

297
00:22:56,201 --> 00:22:59,104
Һәм бу мәгълүматлар белән фонда күп акча эшләнә.

298
00:22:59,104 --> 00:23:02,791
Һәм бу мәгълүмат белән зур көч тә үзләштерелә.

299
00:23:02,791 --> 00:23:07,578
Шулай итеп, кызык: Питер Тиль баштан ук эшнең
асылына үтеп кергән кешеләрнең берсе булган.

300
00:23:07,578 --> 00:23:13,329
Шулай итеп, ул PayPal нигезләүче генә түгел,
Facebookның беренче уртак финанслаучысы да, шуңа

301
00:23:13,329 --> 00:23:16,588
күрә ул Закерберг әфәндегә бик якын бәйләнгән.

302
00:23:16,588 --> 00:23:20,880
Ләкин шулай ук кызык: ул да Ларри
Финк кебек үк артта калырга ярата.

303
00:23:20,880 --> 00:23:27,039
Шулай итеп, без Ак Йортта җыелыш уздырдык, анда Марк
Цукерберг та, Билл Гейтс тә бар иде, һәм алар икесе

304
00:23:27,039 --> 00:23:31,328
Дональд Трамп һәм аның хатыны Мелания янында утыралар иде.

305
00:23:31,328 --> 00:23:32,759
Питер Тиль анда булмады.

306
00:23:32,759 --> 00:23:37,238
Шулай итеп, бу ир-ат арткы планда
калырга ярата. Ул арттан җепләрне тарта.

307
00:23:37,238 --> 00:23:41,019
Әйе, сезгә шул бизнес-модельне яңадан аңлатырга туры киләчәк.

308
00:23:41,019 --> 00:23:45,852
Мәгълүмат белән акчаны гамәли яктан
ничек табалар, бәлки бер мисал китереп?

309
00:23:45,852 --> 00:23:48,896
Шундый дәрәҗәдә ки, син аны кулланып
бөтен Facebook платформасын эшләтә аласың.

310
00:23:48,896 --> 00:23:52,039
Бүгенге көндә мәгълүмат иң мөһим әйбер,
чөнки мәгълүмат белән күп акча эшләнә.

311
00:23:52,039 --> 00:23:58,507
Шулай итеп, әгәр сез кемнең нәрсә сатып алачагын төгәл белсәгез
һәм аның кайда икәнен төгәл белсәгез, сез

312
00:23:58,507 --> 00:24:04,279
һәрвакыт шул кешегә аларны шунда ук файдаланып
калырга мөмкин булган тәкъдимнәрне төгәл ясый аласыз.

313
00:24:04,279 --> 00:24:11,211
Шулай итеп, хәзер инде бераз иске булып калган бик
кызыклы бер мисал бар: Amazon сату мәгълүматларына

314
00:24:11,211 --> 00:24:15,142
нигезләнеп, йөкле хатыннан ике атна алданрак белгән.

315
00:24:15,142 --> 00:24:20,869
Хатын-кызлар гинекологтан йөкле булуларын белгәнче үк,
Amazon аларның сатып алу гадәтләренә карап, ике атна

316
00:24:20,869 --> 00:24:23,837
алдан ук бу хатын-кызларның йөкле булуларын белә иде.

317
00:24:23,837 --> 00:24:28,740
Һәм, әлбәттә, сез мәгълүматларны гади генә карап чыгып, йөкле
хатын-кызлар нәрсә сатып алырга яратуларын

318
00:24:28,740 --> 00:24:33,395
ачыклый аласыз, аннары аларга мобиль телефон яки
компьютер аша тиешле рекламаны җибәрә аласыз.

319
00:24:33,395 --> 00:24:37,279
Аннары алар да аны сатып алалар. Шулай
итеп, фонда триллионлаган фунтлык бизнес бара.

320
00:24:37,279 --> 00:24:40,455
Мондый хәрәкәтләр, әлбәттә, Россиядә һәм Кытайда да бара.

321
00:24:40,455 --> 00:24:42,599
Шулай итеп, анда Palantir кебек компанияләр дә нигезләнә.

322
00:24:42,599 --> 00:24:46,440
Шулай итеп, без, Көнбатышта яшәүчеләр буларак,
Кытай турында бик күп белмибез, дип әйтергә кирәк.

323
00:24:46,440 --> 00:24:50,647
Ләкин Кытайның йөз тану һәм ясалма
интеллект үсешендәге казанышларының күләме зур

324
00:24:50,647 --> 00:24:53,160
сәламәтлек кризисы вакытында ачык күренде.

325
00:24:53,160 --> 00:24:59,340
Мәсәлән, Кытайда, Шанхайда карантин чаралары гамәлдә
булганда һәм кешеләргә фатирларыннан чыгарга яки

326
00:24:59,340 --> 00:25:03,182
хәтта балконга чыгарга да ярамый дип әйтелгәндә, берәү...

327
00:25:03,182 --> 00:25:10,807
Әгәр дә кемдер балконга чыкса, дрон очып килеп, шул
кешенең исемен кычкырып әйтер иде, барлык күршеләргә

328
00:25:10,807 --> 00:25:15,200
шул мизгелдә кемдер канун боза икәнен хәбәр итәр өчен.

329
00:25:15,200 --> 00:25:18,045
Шулай итеп, сез күрә аласыз, Кытай бөтенләй артта калмый.

330
00:25:18,045 --> 00:25:21,759
Карама-каршы, Кытайда шулай ук социаль кредит
системасы бар – аны кайбер кешеләр бәхәсләшә.

331
00:25:21,759 --> 00:25:27,000
Бу тулысынча мәгънәсезлек, сәламәтлек кризисы контекстында
Кытайда гына булган барлык вакыйгаларны исәпкә алганда.

332
00:25:27,000 --> 00:25:30,876
Әйткәндәй, eID турында да ашыгыч кисәтү бар.

333
00:25:30,876 --> 00:25:39,655
Кытайда QR-код сәламәтлек кризисында нәкъ менә
соңрак eID кулланылачак кебек үк кулланылды.

334
00:25:39,655 --> 00:25:46,815
Кытайда бер зур күчемсез милек үстерүче компаниянең
җимерелүе белән бәйле рәвештә берничә банк банкротлыкка очрады.

335
00:25:46,815 --> 00:25:49,920
Бу банкларда исәп-хисаплары булган
кешеләр бөтен акчаларын югалттылар.

336
00:25:49,920 --> 00:25:53,531
Бу кешеләр демонстрация үткәрергә теләделәр,
һәм иртән алар үзләренең мобиль

337
00:25:53,531 --> 00:25:56,480
телефоннарында сәламәтлек кодының кызыл булуын күрделәр.

338
00:25:56,480 --> 00:26:00,119
Шулай итеп, аларга мондый рәвештә
демонстрация үткәрергә рөхсәт ителмәде.

339
00:26:00,119 --> 00:26:05,417
Әгәр бу eID чыннан да тормышка ашса,
без шундый дөньяга шуып төшәчәкбез.

340
00:26:05,417 --> 00:26:08,208
Яхшы. Бер соңгы фикер.

341
00:26:08,208 --> 00:26:11,400
Мин сезнең видеоларыгызның берсенең астында кызыклы җөмлә таптым.

342
00:26:11,400 --> 00:26:18,680
Кемдер ди: барысы да әйбәт, әмма бер генә нәрсә ярдәм
итә: мин тормышымнан мөмкин кадәр озаграк ләззәтләнәм.

343
00:26:18,680 --> 00:26:19,880
Син ничек уйлыйсың?

344
00:26:19,880 --> 00:26:27,160
Әйе, мин моны эшләргә тырышам, ләкин икенче
җөмләдә мөмкин кадәр озаграк икеләнеп торам.

345
00:26:27,160 --> 00:26:28,880
Минемчә, бу шактый озак вакыт алачак.

346
00:26:28,880 --> 00:26:34,994
Шулай итеп, кешелек инде берничә зур кризисны уздырды, тормыш
һәрвакыт дәвам итте, һәм бу кризистан соң да дәвам итәчәк.

347
00:26:34,994 --> 00:26:39,839
Мин үзем Кытайда туганмын, һәм «кризис»
дигән кытай иероглибы ике иероглибтан тора.

348
00:26:39,839 --> 00:26:42,437
Берсе куркыныч, ә икенчесе мөмкинлек.

349
00:26:42,437 --> 00:26:45,951
Мин шулай ук уйлыйм ки, хәтта иң начар вакытларда,
тарихтагы иң зур болганыш вакытында да кеше

350
00:26:45,951 --> 00:26:48,375
куркынычларны гына түгел, мөмкинлекләрне дә күрергә тиеш.

351
00:26:48,375 --> 00:26:51,306
AI үзе булган хәлләр өчен гаепле түгел.

352
00:26:51,306 --> 00:26:54,061
Бу ЯИны кулланган кешеләр гаепле.

353
00:26:54,061 --> 00:26:59,716
Һәм кызганычка каршы, ясалма интеллектны хәзерге
вакытта бик аз гына корпорацияләр үз файдалары өчен куллана.

354
00:26:59,716 --> 00:27:06,160
Әгәр ясалма интеллектны хәзер безнең барыбыз файдасына
куллансак, без алтын киләчәккә очрашачакбыз, дип әйтергә кирәк.

355
00:27:06,160 --> 00:27:12,738
Әгәр без чынлап та кеше башкарырга тиешле барлык күңелсез эшләрне
ясалма интеллектка тапшыра алсак, кешеләр чын мәгънәсендә

356
00:27:12,738 --> 00:27:16,039
үзләренә йөкләнгән эшләрне башкару өчен ирекле булырлар иде.

357
00:27:16,039 --> 00:27:24,482
Алар иҗади була алырлар, музыка иҗат итә алырлар,
китаплар укый алырлар, бергә җыелып, эш басымысыз яши алырлар.

358
00:27:24,482 --> 00:27:28,000
Шулай итеп, кешенең иҗади мөмкинлекләренә чикләр булмас иде.

359
00:27:28,000 --> 00:27:34,031
Проблема шунда ки, ясалма интеллект хәзер
бик, бик аз кешеләрнең һәм үзләре генә

360
00:27:34,031 --> 00:27:37,033
турында кайгыртучы бик аз компанияләрнең кулында.

361
00:27:37,033 --> 00:27:40,202
Һәм менә безгә үзгәртергә кирәк булган зур проблема.

362
00:27:40,202 --> 00:27:44,199
Бу барысын да исәпкә алып, сезнең йомгаклау сүзегез бармы?

363
00:27:44,199 --> 00:27:49,359
Әйе, без, мөгаен, бөтен кешелек
тарихындагы иң зур үзгәрешләр чорын кичерәбез.

364
00:27:49,359 --> 00:27:51,599
Һәм без зур цикл ахырында яшибез.

365
00:27:51,599 --> 00:27:57,841
Минемчә, бу бөтен нәрсә альтернатив даирәләрдә
хәзерге вакытта сөйләшүләрдән күпкә алга бара.

366
00:27:57,841 --> 00:28:03,310
Чөнки әгәр без ясалма интеллектның хәзерге кебек үк
хакимиятне тулысынча үз кулына алуын күз алдына

367
00:28:03,310 --> 00:28:06,680
китерсәк, акча да бер мәлдә бөтенләй кирәксез булып калачак.

368
00:28:06,680 --> 00:28:12,575
Чөнки шул вакытта дөньядагы эшнең күбесе, 90
проценттан артыгы, роботлар тарафыннан башкарылачак.

369
00:28:12,575 --> 00:28:16,211
Бу роботларның җитештерү мөмкинлекләре чиксез булачак.

370
00:28:16,211 --> 00:28:18,811
Әгәр без моны уйлап карасак, акча чынлап та нәрсә аңлата?

371
00:28:18,811 --> 00:28:25,104
Акча бартер икътисады чорыннан соң барлыкка килде; ул
бартер икътисады нигезендә үсеп чыкты һәм һәрвакыт

372
00:28:25,104 --> 00:28:28,880
билгеле бер товарның эчендәге кеше хезмәте күләмен чагылдыра.

373
00:28:28,880 --> 00:28:31,759
Шулай итеп, продукт кыйммәт, чөнки аңа күп кеше хезмәте салынган.

374
00:28:31,759 --> 00:28:34,978
Башка бер товар бик арзан, чөнки ул аз кеше хезмәте таләп итә.

375
00:28:34,978 --> 00:28:39,265
Әмма әгәр кеше хезмәте җәмгыятьтә роль
уйнаудан тукталса, һәм барысын да ясалма интеллект

376
00:28:39,265 --> 00:28:42,061
үз өстенә алса, акча да инде роль уйнамаячак.

377
00:28:42,061 --> 00:28:47,079
Шулай итеп, без чыннан да тарихи бер чиктә яшибез.

378
00:28:47,079 --> 00:28:49,000
Нәрсәдер булырга тиеш.

379
00:28:49,000 --> 00:28:55,373
Без кешеләрнең бөтен процессны үзләре контрольдә тотуын һәм
бу яңа технологиянең безне барыбызны да берничә кешенең

380
00:28:55,373 --> 00:28:59,340
карамагына буйсындыру өчен кулланылмавын тәэмин итәргә тиешбез.

381
00:28:59,340 --> 00:29:08,458
Шулай итеп, мин бирә алган шәхси киңәш шул: бигрәк тә балалар һәм
яшьләр булганда, аларның бу санлы мохиткә артык чумып китмәвен

382
00:29:08,458 --> 00:29:12,519
һәм анда күрсәтелгән һәрнәрсәгә ышанмауларын тәэмин итү.

383
00:29:12,519 --> 00:29:15,000
Шуңа күрә һәр мәгълүмат кисәген һәрвакыт шик астына алыгыз.

384
00:29:15,000 --> 00:29:16,454
Миңа кем хәбәр итә?

385
00:29:16,454 --> 00:29:17,759
Аның кызыксынуы нәрсәдә?

386
00:29:17,759 --> 00:29:19,119
Ул миннән нәрсә тели?

387
00:29:19,119 --> 00:29:21,519
Аннары син бөтен нәрсәне объектлаштырасың.

388
00:29:21,519 --> 00:29:28,934
Ясалма интеллект һәм аның кулланылышы мәсьәләсендә, бигрәк
тә яшьләр турында сүз барганда, без бик сак булырга тиешбез.

389
00:29:28,934 --> 00:29:34,726
Кызганычка каршы, хәзерге вакытта күп кенә укучылар һәм
студентлар үз эшләрен ясалма интеллект ярдәмендә башкаралар.

390
00:29:34,726 --> 00:29:42,285
Мин һәрвакыт бу кешеләргә корея тамырлы Яңа
Зеландияле Джастин Сунг (S-U-N-G) видеоларын тәкъдим итәм.

391
00:29:42,285 --> 00:29:51,000
Бу Яңа Зеландия табибы, ул ясалма интеллектның
кеше мие өстендәге тәэсире турында еш сөйләгән.

392
00:29:51,000 --> 00:29:53,119
Бу кайбер яктан шактый борчулы.

393
00:29:53,119 --> 00:30:04,668
Әгәр дә яшь кеше буларак син кайбер фактларны анализларга яки күп
мәгълүматны үзең эшкәртергә тырышмыйсың, ә моны ясалма интеллектка

394
00:30:04,668 --> 00:30:09,599
тапшырасың икән, миеңдәге төп структуралар үсеш алмый.

395
00:30:09,599 --> 00:30:11,559
Бу бик куркыныч үсеш.

396
00:30:11,559 --> 00:30:17,885
Әгәр дә сез чынлыкта миегезне үстерү өчен
үзегез башкарырга тиешле эшләрне ИИга артык иртә

397
00:30:17,885 --> 00:30:21,519
тапшырсагыз, сез бик куркыныч спиральга эләгәсез.

398
00:30:21,519 --> 00:30:25,454
Минемчә, барлык әти-әниләр һәм
бабай-әбиләр үз балалары һәм оныклары белән мондый

399
00:30:25,454 --> 00:30:29,074
хәл булмасын өчен зур игътибар бирергә тиеш.

400
00:30:29,074 --> 00:30:33,880
Бик файдалы фикерләрегез өчен зур рәхмәт.

401
00:30:33,880 --> 00:30:36,279
Кызыклы әңгәмә. Рәхмәт.

402
00:30:36,279 --> 00:30:37,003
Зур рәхмәт.