Zer esan nahi da gerra-ekonomiaz?
Gerra-ekonomia esan nahi du "gerra garaian dena gerra-esfortzuaren menpe dagoela, eta, beraz, ekonomia ere egitura desberdinen
menpe dagoela", dio Alemaniako ekonomialari Tilman Brückek.
Brück Berlineneko Humboldt Unibertsitateko Nazioarteko Segurtasun eta Garapen Zentroaren sortzailea eta zuzendaria da.
Laburbilduz: estatuak kontrola hartzen du eta ekonomiak bere helburuak jarraitzen ditu.
Prentsa egunkarietako azken txostenen arabera, Europar Batasuna une honetan industria
gerra-ekonomiara bihurtzeko prestatzen ari da.
Arma industriarako hasierako 800.000 milioi euroko maileguak hartzeko erabakia 2025eko martxoaren amaieran hartu zen.
Gainera, 2025eko ekainaren hasieran, EBko Batzordeak koronabirus laguntza funtsetik 335.000 milioi euro
inguru eman behar izan zituen armamentua finantzatzeko.
Suitza ere eraginda dago garapen honengatik.
Parlamentuak duela gutxi onartu du 2028rako Suitzako 30.000 milioi frankora arte militar aurrekontua handitzea.
Hala ere, hau ere nahikoa izatetik oso urrun dirudi ordezkari batzuentzat, bai EBn bai Suitzan.
Zergatik hau guztia?
Errusiako inbasio-gerra mehatxua benetan hain errealista al da – edo beste zerbait jokoan dago?
Gerra-ekonomia nola garatzen den kontuan hartu gabe, zergadunek eta etorkizuneko
belaunaldiek kostu handiak ordaindu beharko dituzte.
Zein eragin du honek?
Berrearmamentu masiborako ehunka mila milioi euroko eskakizun finantzario handiek
sektore pribatuaren hazkundea moteldu egiten dute:
Azpiegituretan, hezkuntzan, ingurumenaren babesean, osasun arloan eta abarretan egindako gastua larriki baztertuta dago.
Honek herrialdeko gizarte-, ekonomia- eta politika-arazoak larriagotzen ditu.
Politika eta ekonomiaren kontraesan eta krisien ondorioz, gizartean mesfidantza azkar handitzen ari da.
Estatuko propagandaren eta gerra-egoeran mantentzen dituzten, publikoaren diru-laguntzaz ekonomia aldetik menpeko diren
hedabideen bidez masak mentalki manipulatuta mantentzeko ahalegin politikoak gero eta groteskoagoak bihurtzen ari dira.
Lehenago aipatu bezala, mendebaldeko herrialde guztietan militar gastua une honetan nabarmen handitzen ari da.
EBn defentsarako berriki aurreikusitako 800.000 milioi euro baino gehiagoko gastuari aparte, NATOko kide diren
estatuak duela gutxi erabaki zuten beren defentsarako gastua barne produktu gordinaren %5era igotzea.
Espainia, Hungaria eta Eslovakiarik bakarrik adierazi zituzten 5%-eko helburuari buruzko erreserba sendoak.
NATOko herrialde gehienen defentsarako gastua orain arte barne produktu gordinaren %2 ingurukoa izan da.
Alemaniako Errepublika Federalaren adibidea hartuta, horrek esan nahi du defentsa militarreko gastua egungo 90.000
milioi eurotik urtean 160.000 milioi eurora igoko litzatekeela.
1990eko hamarkadaren erdialdean, kostuek "bakarrik" 45 mila milioi euro ziren.
Eta hori, derrigorrezko soldadutzaren garaietako pertsonal eta ekipamendu kopuruaren ia
bikoitza izanik, atzerriko misioetan parte hartu gabe.
Gero eta diru gehiago inbertitzen ari da teknologia militarrera, eta ustezko etsai baten
beldurra etengabe pizten da gastua justifikatzeko.
Mundu gerren aurreko garaian irudi bera ikus zitekeen.
Zer ohartzen gara honetaz?
Interneteko "produktion.de" atarian, "Focus" eta "Arms Industry" atalen pean ikus daitekeen bezala, makinari
tradizionaleko ingeniaritza enpresa gero eta gehiago sartu dira segurtasun-kritikoko balio-katean.
Geopolitikako erronkei gehituta, batez ere aldaketa teknologikoko paradigma da erritmo berria ematen duena.
Hurrengo adibideak aipatzen dira: helburu-errekonozimendurako adimen artifiziala, laser edo mikrouhin-teknologiadun dronen
defentsa-sistemak, sentsoreen fusioa borroka-eremuan denbora errealean ebaluatzeko,
simulazio-eszenatokietarako biki digitalak .
Ikusten denez, defentsa-industria finantza-munduari proiektu irabazgarri ugari eskaintzen dizkio.
Egungo ekoizpen-lineak itxi eta armak fabrikatzeko bihurtzen ari dira.
Askoren artean bi adibide besterik aipatzearren, tren-fabrikatzaile Alstom-ek
Alemaniako ekialdeko Görlitzko lantegian.
Etorkizunean, KNDS-en jabetzakoa eta lur-gerra-sistemen hornitzaile berria den
armadun ibilgailuak bertan fabrikatu egingo dira.
2022an porrot egin zuen eta aurretik itsasontzi turistikoak eraiki zituen MV Werften taldeak orain
gerraontziak eta osagarriak ekoiztuko ditu Wismar, Rostock-Warnemünde eta Stralsundeko bere lantegietan.
Rostock-Warnemünde gunea 87 milioi euroren truke Alemaniako Indar Armadetara transferituko da.
EBko Batzordeak 2024an Europako Defentsa Industrialeko Estrategia (EDIS) eta horri
dagokion inbertsio-programa (EDIP) aurkeztu zituen.
Batez ere EBn defentsa-industria sendo, independente eta lehiakorra ezartzea helburu hartuta.
Askotan ikus daitekeen bezala, honek armagintza sustatzen du.
Norabide honetan urrats gehiago espero daitezke.
Behin negozio zibilak armak ekoiztera bihurtuta, ez da erraza beren aurreko jardueretara itzultzea.
Une honetan hainbat lantegi eta ekoizpen-instalazio bihurtzeko bideratzen ari diren funts izugarriak,
naturalki, desmuntaketarako ez daude eskuragarri.
Izan ere, honek ez luke gehiago izango ustezko "herritar orokorra babesteko interes publikoan" .
Horrela, zergadunen dirua erabiltzen ari da gizarte zibilerako eta merkataritzarako epe
luzerako ekoizpen-instalazioak suntsitzeko.
Horren ordez, hilketa eta suntsipenerako soilik egokiak diren gauzak ekoizten dira, baina herritar
orokorrarentzat erabilera produktiborik ez dutenak.
Adibidez, tanke batek ez du eguneroko bizitzan herritar orokorrarentzat inolako
erabilerarik. Barrakian soilik gelditzen da.
Eguneroko bizitzan ezin da pazienteen garraiorako edo taxiko garraiorako erabili.
Ez du inolako helbururik, baina ekoiztu eta mantentzeko diru asko behar du.
Helburu honetarako erabiltzen diren baliabideak, ondoren, beste eremu batzuetako biztanleentzat falta dira.
Ekonomikoki garrantzitsua dena, egiaz, inbertsioak nola egiten diren da.
Arma-gaietan egindako inbertsioa azken finean diru-xahuketa da.
Ikerketan inbertitzeak, bestalde, osasun hobea ekar dezake, adibidez.
Azpiegitura onetan inbertitzeak eskualde bati hazkunde ekonomikoa ekar diezaioke, eta abar.
Beraz, ondorioztatzen dugu gerra-ekonomiako egoeran herritarrek gehiago ordaindu behar dutela,
sektore pribatutik inolako onura gehigarririk jaso gabe.
Gerra-ekonomia baten hasieran langabezia-tasak nabarmen jaitsi daitezkeen arren, esperientzia
historikoak erakusten du ongizatea ez dela handitzen.
Alderantziz, defentsa-gastuak finantzatzeko beharrezko zerga-karga handia dela-eta, jaitsiera gertatzen ari da.
Militar gatazka hurbil dagoenean, funtsak ia ez dira inbertitzen sektore pribatuan, baizik eta batez ere ekonomia
militarrera bideratzen dira; ondorioz, baliabide horiek ezinbestean falta dira biztanleriaren eguneroko bizitzan.
Zientzialariak, espezialistak eta antzeko adimen onenak ere armagintza-industrian kontratatzen dituzte, eta
horrek beste sektore zibiletan hutsuneak sortzen ditu.
Gerra gertatzen denean, biztanleriak bere bizitza eta bere familien bizitzekin ere ordaintzen du.
Susmagarri batzuek susmatuko dute bake-ekonomiaren suntsiketa eta langabeziaren gorakada asmoz eragiten ari
direla, geroko gerra-ekonomiarentzat babes handiagoa lortzeko.
Lehenik, bakezko alternatiba suntsitzen da, eta ondoren, arma-industria dela dirudi
ekonomia-dilematik ateratzeko eta salbatzeko aukera bakarra.
Behin langile arruntak armagintza-ekoizpenean duten lanaren menpe ekonomikoan
daudenean, ezinbestean egungo politika babesten dute.
Historia atzera begiratuta, garbi ikusiko duzu garapen hauek agenda luze batetik
aurreratutako eskalazio-fase bat besterik ez direla.
Gerra prestatzeko agertzen diren ereduek beti berdinak dira.
1. Estrategiak "pentsamendu-tank" deituriko erakundeek garatzen dituzte, gerra-helburuak definitzen dituztenak eta
arriskuak eta arrakasta-aukerak arduraz neurtzen dituztenak.
2. Bazkide potentzialekin negoziazio sekretuak egiten dira bazkide bakoitzaren interesak bateratzeko.
"Itxarotako harrapakariak" banatzen edo promesten dira – mahai-joko "Risk"-en
moduan, baina orain "geopolitika" deitzen zaio.
3. Herrialdeko Estatu Nagusiari beharrezko prestaketak egiteko eta ofizialen korpsa etsaiari aurre
egiteko mentalitatez prestatzeko agindua eman zaio.
4. Etorkizuneko etsai potentzialen artean dauden oposizio-taldeak GKE eta beren inteligentzia-jardueren bidez babestuz,
"interbentzio beharrezkoaren" arrazoiak eta kausak sortzen dira beren herritarren aurrean "justifikazio morala" lortzeko.
5. "Bazkide estatuetako" prentsari agindu zaio etsai potentziala argitan negatiboan irudikatzea.
Orokorrean, gizateriaren aurkako krimenak eta gizatasunaren kontrakoak aipatzen dira, edo herrialdeko biztanleentzat mehatxu
hurbil bat aldarrikatzen da, benetako testuingurua argitu gabe.
Irudi provokatzaileek eta diskurtso emozionalek masaen emozioak pizten dituzte eta, horrela, haiek gidatzen dituzte.
6. Armatzerako finantzaketa ematen da, eta beharrezko enpresa komertzialen
parte-hartzerako pizgarriak estatuak diruz laguntzen ditu.
7. Eskola, unibertsitate eta eguneroko bizitzan, onura komunaren alde patriotismozko babes eskaerak egiten dira, gazte
belaunaldiari indar armatuetan zerbitzatzeko inspirazioa emateko.
8. Behin armada prest dagoenean, biztanleria gatazkarako prest dagoenean eta ekonomia sendotuta dagoenean, behar
den guztia eraso egiteko arrazoi egoki bat besterik ez da.
4–8 puntuen ordena aldatu daiteke.
Prestakuntzek normalean urte asko behar izaten dituzte, aurreikusitako ekintza militarraren eskalaren arabera.
Zergatik gehienek gerra-ekonomia protestarik gabe onartzen dute
Hedabideen eragina populazioa kontrolatzeko faktore erabakigarrietako bat da.
Interpretatzeko agintea duenak erabakitzen du zer den egia eta zer den gezurra.
Gustave Le Bon – masa-psikologiaren sortzaileetako bat – azaldu zuen nola jendearen gehiengoa nagusiki sentimenduek, desirak
eta itxaropenek gobernatzen duten, ez arrazoiz eta logikaz.
frogatzen du, baita absurdoena den aldarrikapena ere, masetan ezeztatu ezin den egia gisa txertatu daitekeela.
Hau hurrengo hiru hurbilketa hauek erabiliz lortzen da: lehenik, errepikapen etengabea; bigarrenik, indarberritze
emozionala; eta hirugarrenik, taldean entzundakoa transmitituz.
Horrela bihurtzen da gezurra askorentzat itxurazko egia.
Jende gehienek ere ez dakite gerra-ekonomiara egokitzeak biztanleriaren ongizate soziala zenbateraino murrizten duen.
Hori konturatuta balira, erresistentzia askoz handiagoa izango litzateke.
Gaur egun bizi ditugun geopolitikako garapenak joan den mendearen erdialdean jada modu zabalean aurreikusita zeuden.
Sobietar Batasunaren erorketaren ondoren, AEBetako mundu-mailako estrategilariek aukera bat ikusi zuten
beren eragin-esparrua orain boterean gabe dauden Ekialdeko Bloke herrialdeetara zabaltzeko.
Hau globalisten eta oligarka finantzarioen aspaldiko ametsa gauzatzeko da – Estatu
Batuetako lidergoaren pean mundu-gobernu bat ezartzea.
Zbigniew Brzezinski 1960tik John F. Kennedyren aholkularia izan zen.
Era berean, mundu mailako estrategialari nagusia eta Estatu Batuentzat eta nazioarteko
enpresentzat segurtasun aholkulari luze-iraunkorra izan zen.
Brzeziński-k 1997an argitaratutako "The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives"
izeneko bere liburuan pauso beharrezkoak azaldu zituen.
1990eko hamarkadaren hasieratik aurrera mendebaldeko nazio eta nazioarteko politiketan hartu diren
neurri asko Brzeziński-ren liburutik atera daitezke.
2015ean, George Friedman, Stratfor izeneko AEBetako pentsategi pribatuaren sortzaile eta zuzendari nagusi ohiak, iragarri zuen
mende bat baino gehiagotan AEBen politika Alemaniaren eta Errusiaren arteko aliantza bat saihestera
bideratuta egon zela, izan ere, aliantza horrek AEBen nagusitasunari mehatxu handiena ekarriko liokeelako.
Besteak beste, helburu hauek benetan gauzatzean Alemaniaren funtsezko papera azpimarratu zuen.
"Zer egingo du Alemaniak?" – Munduko nagusitasunerako jokoan dagoen puntu ahula.
Orain gauza askok adierazten duten bezala, gerra-ekonomiaren eskuratzea izan ezik, Alemaniaren "ahulezia" lerroan jarri da.
Munduko finantza-oligarca nagusiek hedabideetan eta politikaren gaineko eragina erabiltzen dute beren
boterea zabaltzeko eta nazioak meneko bihurtzeko.
Beraz, ez da kasualitatea nola eragiten zaien gizarte eta nazioei.
Hori gertatzen da botere-postuetan dauden eragin handiko gutxiengo txiki baten interesengatik.
Gerra-ekonomiara egindako aldaketa masiboak zer ondorio atera daitezke?
Europako eta mundu osoko herrialde askotan "gerra-ekonomia" batera egindako aldaketa nabarmena eta masiboa indarrez
iradokitzen du gerra bat prestatzen edo garatzen ari dela.
Hala ere, honek ez du zertan esan gerra gertu dagoenik.
Baina ekonomiaren egituraren aldaketa oinarrizkoa adierazten du – bake garaiko ordenatik
urruntzen eta lehentasun militarretara hurbiltzen.
Baliabideen eta finantzen berrbanaketa honek gehiengo zibileko eremuetan eskasiatzat
sentituko da eta galera nabarmenak ekarriko ditu.
Benetan Europan gerrarik egongo den ala gerra-retorika eta armagintza guztia ongi etorritako
distrakzio-taktika bat besterik ez den, ikusteko dago.
Gure NATOri buruzko dokumentalean (www.kla.tv/29106) azaldu dugunez, munduaren nagusitasuna lortzeko obsesionatuta
daudenek aldi berean bide anitz jarraitzen dituzte.
Gerra fisikoen edo distrakzioen bidez izan, helburua beti berdina da: mundu zentralizatuko gobernu baten
oinarriak ezartzea – kontrol total eta zaintza osoa.
Segurtasun politikari buruzko eztabaidetan, 2027. urtea askotan aipatzen da Europan gerra bat lehertzea espero den urtea gisa.
NATOko hainbat herrialdek – esaterako Alemaniak, Poloniak eta Suediak – defentsa-prestaketarako 2030era arteko
beharrari buruz ari dira hitz egiten, izan ere, mehatxuak ez badu funtzionatzen, gatazka handiak espero baitira orduan.
2024ko erdialdean, Alemaniako Defentsa ministro Pistoriusen esan zuenez: "2029rako gerrarako prest egon behar dugu."
Gerra-ekonomiara azkar aldatzeak eta beste gerra-sustapen areagotuek etorkizun iluna iradokitzen dute.
Hala ere, etorkizun hau ez dago harri gainean idatzita.
Nazioen esku dago benetan zer gertatuko den erabakitzea.
Beraz, zer egin dezake pertsona bakoitzak? Ezetz esan dezakezu.
Ez duzu armak ekoizten dituzten enpresetan lan egin beharrik, ez duzu zure burua bultzatu behar, ez
duzu uniformez jantzitako herritar bihurtu beharrik.
Ahotsa altxa dezakezu eta gerra-ekonomia aurka egin dezakezu.
Giza kideei lotura hauei buruz hezi ditzakezu.
Denek dute parte hartzeko edo ez hartzeko aukera.
Kla.TVn boluntario lanetan aritzen naiz, munduak desadostasun ahots bat izateko eskubidea duelako.
Gure taldean batu eta gure lana babestu.
Izena eman hemen: www.kla.tv/mitwirken
Odol bera isurtzen da zure eta nire barruan
Seme eta aita gisa hemen gaude
Bakea eta askatasuna onenik handiena, bai, horretarako bizi gara.
Ez jatorria, ez arraza, ez erlijioa, da gure bihotzak banatzen dituena.
Askatasuna eta bakea dira ikuspegia, bizitzeko merezi duen mundu baterako.
Eta orain hemen behartu nahi gaituzu, elkar krudelki hiltzera, egiaz denok anaia garenean.
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gara zure gerran sartuko
Ez dugu arma eramango, , izan ere, inoiz ez dute garaipenera eramaten.
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gara zure gerran batuko
Ez dugu arma eramango, , izan ere, inoiz ez dute garaipenera eramaten.
Zenbat denbora iraungo du honek?
Gerra sustatzea, boterea eta avarizia?
Entzun al dituzu biktimak zerura oihuka ari direla?
Nor geldituko du zoroaldi hau guk izan ezean?
Pertsonaengan beldurra, gorrotoa eta haserrea pizten duen edonor gerra-sustatzailea eta misantropoa da.
Hura da dena suntsitzera daramana eta gizatasun guztia ukatzen duena.
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gara zure gerran batuko
Ez dugu arma eramango, , izan ere, inoiz ez dute garaipenera eramaten.
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gara zure gerran batuko
Ez dugu arma eramango, , izan ere, inoiz ez dute garaipenera eramaten.
Haurrak beren aitaz lapurtzen ari zarete! Lotsa zuei, traidoreak zarete, errugabeak hilketara eramaten dituzuen
bakoitzean eta hori moraloki zuzena dela diozuen bakoitzean.
Zure nazioek bat egiten dute inork ez dizu botereik emango, zure eskuetan itsatsita
dagoen odola bizitza osoan jazarri egingo zaitu!
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gara zure gerran batuko
Ez dugu arma eramango, , izan ere, inoiz ez dute garaipenera eramaten.
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gaitzazu erabili zure haserretarako, gorroto elikatua hazi baten antzekoa da, ez gara zure deabruaren umeak!
Esaten dugu: "Ez gure izenean!"
Ez gaitzazue guregan ustiapenik egin zuen avariziagatik, ondorioak zuek berak jasango dituzue, laster helburu izango zaretelako!