Hvað er átt við með stríðs­hagkerfi?
Stríðsþjóðarbúskapur merkir "að á stríðstímum sé allt undirorðað stríðsaðgerðum, og þess vegna fái efnahagslífið
nýja uppbyggingu," segir þýski hagfræðingurinn Tilman Brück.
Brück er stofnandi og forstjóri Alþjóðamiðstöðvarinnar fyrir öryggi og þróun við Humboldt-háskólann í Berlín.
Í stuttu máli: ríkið tekur völdin og hagkerfið fylgir markmiðum þess.
Samkvæmt nýlegum fréttum í dagblöðunum er Evrópusambandið nú að undirbúa að umbreyta iðnaði í stríðs­hagkerfi.
Ákvörðunin um að taka lán að upphæð upphaflega 800 milljarða evra fyrir vopnaiðnaðinn var tekin í lok mars 2025.
Auk þess þurfti framkvæmdastjórn ESB í byrjun júní 2025 að veita um 335 milljarða evra úr sjóði fyrir
aðstoð vegna kórónuveirunnar til að fjármagna vopnakaup.
Sviss er einnig fyrir áhrifum af þessari þróun.
Þingið samþykkti nýlega að auka varnarútgjöldin í 30 milljarða svissneskra franka fyrir árið 2028.
Hins vegar virðist jafnvel þetta vera langt frá því að duga fyrir suma fulltrúa, bæði innan ESB og í Sviss.
Af hverju allt þetta?
Er ógn um rússneskan árásarstríð virkilega svo raunveruleg – eða er eitthvað annað í húfi?
Óháð því hvernig stríðs­hagkerfið þróast munu skattgreiðendur og komandi kynslóðir þurfa að bera háa kostnaðinn.
Hvaða áhrif hefur þetta?
Miklar fjárhagslegar kröfur um nokkra hundruð milljarða evra til umfangsmikillar endurvopnunar dempa vöxt einkageirans:
Útgjöld til innviða, menntunar, umhverfisverndar, heilbrigðisþjónustu o.s.frv. eru alvarlega vanrækt.
Þetta versnar félagsleg, efnahagsleg og pólitísk vandamál í landinu.
Með mótsögnum og kreppum í stjórnmálum og efnahagslífi eykst vantraust í samfélaginu hratt.
Pólitískar tilraunir til að halda fjöldanum andlega stjórnuðum með ríkisáróðri og efnahagslega háðra
fjölmiðla í stríðsviðbúnaði verða sífellt groteskar.
Eins og áður hefur komið fram er hernaðarútgjöldum nú verulega aukið í öllum vestrænum löndum.
Auk nýlega áætlaðs varnarútgjalda upp á yfir 800 milljarða evra í ESB ákváðu aðildarríki NATO nýlega að
hækka varnarútgjöld sín í 5% af vergum landsframleiðslu.
Einungis Spánn, Ungverjaland og Slóvakía lýstu yfir sterkum fyrirvara varðandi 5% markmiðið.
Varnarútgjöld flestra NATO-ríkja hafa hingað til verið um 2% af vergri landsframleiðslu.
Ef tekið er Þýskalandssambandslýðveldið sem dæmi, myndi það þýða aukningu í varnarmálagjöldum úr
núverandi 90 milljörðum evra í 160 milljarða evra á ári.
Miðjan áttunda áratugarins námu kostnaðurinn "aðeins" 45 milljörðum evra.
Og það með næstum tvöföldu starfsfólki og búnaði miðað við tímabil herskyldunnar, án þátttöku í erlendum verkefnum.
Sífellt meira fé er varið í hernaðartækni, og ótti við meintan óvin er stöðugt ýtt undir til að réttlæta útgjöldin.
Sama myndin sást í aðdraganda heimsstyrjaldanna.
Hvað tekurum við eftir við þetta?
Eins og sjá má á netgáttinni "produktion.de" undir "Focus" og "Arms Industry", eru sífellt fleiri
hefðbundin vélaverkfræðifyrirtæki að ganga inn í öryggislega mikilvæða verðkeðju.
Auk landfræðilegra áskorana er það fyrst og fremst tæknileg umbreyting sem skapar nýjan drifkraft.
Eftirfarandi dæmi eru tekin: Gervigreind til markgreiningar, Varnarkerfi gegn dróna með leysir- eða örbylgju tækni, Samsetning
skynjara fyrir rauntímamat á vígvellinum, Stafræn tvíburasýni fyrir hermunarsenaríur [Útskýring: Stafrænn
tvíburi er sýndarútgáfa af raunverulegum hlut eða kerfi sem notuð er til að prófa möguleg senaríur.
Eins og sjá má býður varnariðnaðurinn fjármálageiranum upp á fjölbreytt úrval arðbærra verkefna.
Núverandi framleiðslulínur eru lokaðar og umbreyttar til framleiðslu vopna.
Til að nefna aðeins tvö dæmi af mörgum, lestarfyrirtækið Alstom á Görlitz-staðnum sínum í austurhluta Þýskalands.
Í framtíðinni verða þar framleiddir brynjaðir farartæki sem tilheyra nýjum eiganda og birgi landorustukerfa, KNDS .
MV Werften-hópurinn, sem fór í gjaldþrot árið 2022 og hafði áður smíðað skemmtiferðaskip, mun nú framleiða herskip og aukahluti
á stöðvum sínum í Wismar, Rostock-Warnemünde og Stralsund.
Rostock-Warnemünde-svæðið verður selt Þýska hernum fyrir 87 milljónir evra.
Framkvæmdastjórn ESB kynnti evrópska varnariðnaðarstefnu (EDIS) og samsvarandi fjárfestingaráætlun (EDIP) árið 2024.
Aðalmarkmiðið er að koma á fót sterkum, sjálfstæðum og samkeppnishæfum varnariðnaði í ESB.
Eins og sjá má á mörgum stöðum stuðlar þetta að framleiðslu vopna.
Við frekari skref í þessa átt má búast.
Þegar einkarekstur hefur verið umbreyttur til að framleiða vopn er ekki auðvelt að snúa aftur til fyrri starfsemi.
Gífurlegar fjárveitingar sem nú eru úthlutaðar til umbreytingar ýmissa verksmiðja og
framleiðslustöðva eru eðlilega ekki tiltækar til niðurrifs.
Því þetta væri ekki lengur í hinum meinta "almannaheill til verndar almenningi" .
Skattafé er þannig notað til að eyðileggja langtíma framleiðslustofnanir fyrir borgaralegt samfélag og viðskipti.
Í staðinn eru framleidd hlutir sem henta einungis til dráp og eyðileggingar en hafa enga framleiðslunýtingu fyrir almenning.
Tankur, til dæmis, er almenningi engum notum í daglegu lífi. Hann situr bara í herbúðunum.
Það má ekki nota til sjúklingaflutninga né leigubílaflutninga í daglegu lífi.
Það þjónar engum tilgangi, en kostar mikið fé að framleiða og viðhalda.
Auðlindirnar sem notaðar eru í þessu skyni skortir síðan fyrir íbúana á öðrum svæðum.
Það sem er efnahagslega mikilvægt er í raun hvernig fjárfestingum er komið í kring.
Fjárfesting í hernaðarbúnaði er að lokum sóun á peningum.
Fjárfesting í rannsóknum getur hins vegar leitt til betri heilsu, til dæmis.
Fjárfesting í góðri innviðum getur skapað efnahagsvöxt í svæði, o.s.frv.
Við komumst því að þeirri niðurstöðu að í stríðs­hagkerfi verði íbúar að greiða hærra verð án þess að
geta öðlast neinn viðbótar ávinning frá einkageiranum.
Þó að atvinnuleysistölur kunni að lækka verulega í upphafi stríðs­hagkerfis, sýnir reynsla sögunnar að velmegun eykst ekki.
Þvert á móti er það að falla vegna hins mikla skattbyrðar sem krafist er til að fjármagna hernaðarkostnað.
Þar sem á tímum "yfirvofandi hernaðarátaka" eru fjármunir varla varið í einkageirann heldur aðallega í hernaðarhagkerfið,
skortir þessar auðlindir óhjákvæmilega í daglegu lífi almennings.
Jafnvel bestu hugarnir, svo sem vísindamenn, sérfræðingar o.s.frv., eru þá ráðnir til vinnu í vopnaiðnaðinum
og skilja eftir eyður í öðrum borgaralegum geirum.
Í stríði borgar íbúar einnig með lífi sínu og lífi fjölskyldna sinna.
Sumir tortryggnir aðilar gætu grunað að eyðilegging friðarhagkerfisins og aukinn atvinnuleysi
séu viljandi framkallaðir til að öðlast meiri stuðning við stríðs­hagkerfið síðar meir.
Fyrst er friðsæla valkosturinn eyðilagður, og síðan er vopnaiðnaðurinn sagður vera eini kosturinn sem eftir er
til að bjarga okkur og frelsa úr efnahagslegu vandanum.
Þegar venjulegir verkamenn verða efnahagslega háðir störfum sínum í vopnaframleiðslu, styðja þeir óhjákvæmilega núverandi stefnu.
Ef þú lítur til baka í söguna, munt þú sjá að þessar þróanir eru augljóslega bara háþróuð stig
aukningar í dagskrá sem var skipulögð löngu fyrirfram.
Mynstrin sem koma fram við undirbúning stríðs eru alltaf eins.
1. Stefnur eru þróaðar af svokölluðum "hugmyndastofnunum", sem skilgreina stríðsmarkmiðin
og vega vandlega áhættur og líkur á árangri.
2. Leyningarviðræður eru haldnar við hugsanlega samstarfsaðila til að samræma hagsmuni einstaka samstarfsaðila.
"Væntanleg herfangi" er dreift eða lofað – eins og í borðspilið "Risk", en nú kallast það "geópólitík".
3. Landhernum er gert að gera nauðsynlegar undirbúningsaðgerðir og andlega undirbúa herforingjann fyrir óvininn.
4. Með því að styðja stjórnarandstöðuhópa meðal framtíðar óvina í gegnum frjáls félagasamtök og eigin leyniþjónustustarfsemi
eru "ástæður og orsakir" fyrir "nauðsynlegri íhlutun" skapaðar til að öðlast "siðferðislega réttlæting" hjá eigin íbúum.
5. Blaðamönnum í "samstarfarríkjunum" er gert að sýna hugsanlegan óvin í neikvæðu ljósi.
Almennt er vísað til glæpa gegn mannkyninu og mannréttindum eða lýst yfir yfirvofandi ógn fyrir eigin íbúa
landsins án þess að varpa ljósi á raunverulegan bakgrunn.
Ögrandi myndir og tilfinningaþrungnar ræður kveikja upp tilfinningar fjöldans og stýra þeim þannig.
6. Ríkið veitir fjármögnun til vopnaviðbóta og styrkir hvata fyrir þátttöku nauðsynlegra viðskiptafyrirtækja.
7. Í skólum, háskólum og í daglegu lífi er kallað eftir föðurlandslegri stuðningi við almannaheill til að
hvetja yngri kynslóðina til að þjóna í vopnuðum hermum.
8. Þegar herinn er tilbúinn, íbúarnir tilbúnir fyrir átök og efnahagskerfið styrkt, vantar
aðeins hentugan tilefni til að ráðast til ataka.
Röð punkta 4–8 getur verið mismunandi.
Undirbúningur tekur venjulega mörg ár, allt eftir umfangi fyrirhugaðrar hernaðaraðgerðar.
Af hverju samþykkja meirihluti fólks stríðsþjóðfélag án mótmæla
Áhrif fjölmiðla eru einn af úrslitaþáttum í að stjórna þjóðinni.
Sá sem hefur vald til túlkunar ákveður hvað er satt og hvað er falskt.
Gustave Le Bon – einn af frumkvöðlum hóp- og fjöldasálfræði – útskýrði hvernig meirihluti fólks er fyrst og fremst stjórnað
af tilfinningum, löngunum og vonum – ekki af skynsemi og rökum.
Hann sýnir að jafnvel fáránlegasta fullyrðing má innræta í fjöldann sem óyggjandi sannleik.
Þetta er náð fram með eftirfarandi þremur aðferðum: í fyrsta lagi með stöðugri endurtekningu; í öðru lagi með
tilfinningalegri styrkingu; og í þriðja lagi með miðlun þess sem heyrst hefur innan hópsins.
Svona verður lygi að sýnilegri sannleika fyrir marga.
Flestir eru einnig ómeðvitaðir um hversu mikið umbreytingin í stríðs­hagkerfi dregur úr félagslegri velferð íbúa.
Ef þeir hefðu verið meðvitaðir um þetta, hefði mótstaðan verið mun meiri.
Stefnuþróunin sem við erum nú að upplifa var þegar áætluð í grófum dráttum um miðja síðustu öld.
Eftir hrun Sovétríkjanna sáu bandarískir heimsstefnumótendur tækifæri til að stækka áhrifasvæði
sitt til hinna nú afsettu ríkja Austurblokkarins.
Þetta er til þess að rætast löngu ósk heimshyggjumanna og fjármálayfirborga – að koma á
fót heimsstjórn undir bandarískum forystu.
Zbigniew Brzezinski hafði verið ráðgjafi hjá John F. Kennedy síðan 1960.
Hann var einnig leiðandi alþjóðlegur stefnumótari og langvarandi öryggisráðgjafi Bandaríkjanna og alþjóðlegra fyrirtækja.
Brzeziński lýsti nauðsynlegum skrefum til þess í bók sinni "The Grand Chessboard: American Primacy and
Its Geostrategic Imperatives", sem kom út árið 1997.
Margar aðgerðir sem gripið hefur verið til í innanlands- og utanríkisstefnu vestrænna ríkja frá
byrjun níunda áratugarins má draga úr bók Brzeziński.
Árið 2015 tilkynnti George Friedman, stofnandi og fyrrverandi forstjóri bandaríska einkarekna hugveitustofnunarinnar Stratfor,
að bandarísk stefna hefði í yfir 100 ár miðað að því að koma í veg fyrir bandalag Þýskalands og
Rússlands, því það hefði ógnað yfirburðum Bandaríkjanna mest.
Meðal annars benti hann á lykilhlutverkið sem Þýskaland gegnir við að hrinda þessum markmiðum í framkvæmd.
Hvað mun Þýskaland gera? – Veikleiki leiksins um heimsyfirráð.
Eins og margt bendir nú til, með undantekningu yfirtöku stríðsbúskaparins, hefur veikleiki Þýskalands verið lagfærður.
Leiðandi fjármálalegir olígarbar heims nota áhrif sín á fjölmiðla og stjórnmál til að auka völd sín og gera þjóðir hlýðnar.
Því er ekki tilviljun hvernig samfélög og þjóðir eru undir áhrifum.
Það gerist vegna hagsmuna lítillar, áhrifamikillar minnihlutahóps í valdastöðum.
Hvaða ályktanir má draga af gríðarlegum færslu yfir í stríðs hagkerfi?
Augljós og gríðarleg færsla yfir í "stríðs hagkerfi" í mörgum löndum í Evrópu og um allan heim bendir sterkt
til þess að stríð sé í undirbúningi eða þegar í gangi.
Hins vegar þýðir þetta ekki endilega að stríð sé yfirvofandi.
En það merkir grundvallarbreytingu á efnahagslegri uppbyggingu – frá friðartímaröð til hernaðarlegra forgangs.
Þessi endurdreifing auðlinda og fjármuna mun skynjast sem skortur á flestum borgaralegum sviðum og mun leiða til talsverðs taps.
Hvort raunverulegur stríð muni brjótast út í Evrópu eða hvort allt stríðsáróðurinn og vopnasöfnunin séu einungis
vel þegin afvegaleiðingartaktík, verður að koma í ljós.
Eins og fram kemur í NATO-dokumentarýnu okkar (www.kla.tv/29106), eru þeir sem eru helteknir af
heimsyfirráðum að fylgja mörgum leiðum samtímis.
Hvort sem um er að ræða líkamleg stríð eða truflanir, markmiðið er hið sama: að leggja hornsteina miðstýrðrar
heimsstjórnar – fullkomna stjórn og algeran eftirlit.
Í umræðum um öryggisstefnu er árið 2027 oft nefnt sem árið sem gert er ráð fyrir að stríð brjótist út í Evrópu.
Nokkur NATO-lönd – t.d. Þýskaland, Pólland og Svíþjóð – ræða um nauðsyn varnarviðbúnaðar til ársins 2030, þar sem gert er
ráð fyrir stórum átökum þá ef afvopnunaráhrifin virka ekki.
Um miðjan árinn 2024 sagði þýski varnarmálaráðherrann Pistorius: "Við verðum að vera reiðubúin fyrir stríð árið 2029."
Hraði færslan yfir í stríðs hagkerfi og önnur vaxandi stríðsfylling benda til daprar framtíðar.
Hins vegar er þessi framtíð ekki fastmótuð.
Það er undir þjóðum komið að ákveða hvað raunverulega mun gerast.
Hvað getur hver einstaklingur gert? Þú getur sagt "nei".
Þú þarft ekki að vinna fyrir vopnafyrirtæki, þú þarft ekki að láta blekkjast, þú þarft ekki að verða borgari í einkennisbúningi.
Þú getur hækkað röddina þína og mótmælt stríðs­hagkerfinu.
Þú getur frætt samferðafólk þitt um þessar tengingar.
Allir hafa val um að taka þátt eða ekki.
Ég starfa sem sjálfboðaliði hjá Kla.TV vegna þess að heimurinn á rétt á andstæðri röddu.
Vertu hluti af teyminu okkar og styðjðu starf okkar.
Skráðu þig á: www.kla.tv/mitwirken
Sama blóðið rennur í þér og mér
Sem synir og feður stöndum við hér
Friður og frelsi sem mestu gott, já, það er það sem við lifum fyrir.
Ekki uppruni, ekki kynþáttur, ekki trúarbragð, er það sem skiptir hjörtum okkar.
Frelsi og friður er sýn, fyrir heim sem er þess virði að lifa í.
Og nú viltu þvinga okkur hingað, til að drepa hvert annað grimmilega, þegar í raun erum við öll bræður.
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Við erum ekki að ganga í stríðið ykkar
Við munum ekki bera vopn, því þau leiða aldrei til sigurs.
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Við erum ekki að ganga til liðs við stríðið ykkar
Við munum ekki bera vopn, því þau leiða aldrei til sigurs.
Hversu lengi ætlar þetta að standa yfir?
Stríðsæsingur, vald og gráðgi?
Heyrir þú fórnarlömbin kalla til himins?
Hver mun stöðva þennan brjálæðisgang ef ekki við?
Sá sem vekur ótta, hatur og reiði hjá fólki er stríðsæsingamaður og mannfyrirlitnari.
Hann er sá sem leiðir allt til tortímingar og neitar allri mannkyninu.
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Við erum ekki að ganga til liðs við stríðið ykkar
Við munum ekki bera vopn, því þau leiða aldrei til sigurs.
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Við erum ekki að ganga til liðs við stríðið ykkar
Við munum ekki bera vopn, því þau leiða aldrei til sigurs.
Þið eruð að ræna börn föðrum þeirra! Skömm ykkur, þið eruð landráðamenn, þegar þið leiðið saklausa
til slátrunar og segið að það sé siðferðislega rétt.
Þjóðir ykkar ganga í enginn mun veita ykkur vald, blóðið sem situr á höndum ykkar mun elta ykkur svo lengi sem þið lifið!
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Við erum ekki að ganga í stríðið ykkar
Við munum ekki bera vopn, því þau leiða aldrei til sigurs.
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Ekki beita okkur reiði þinni, eldsneytistrúaður hatur er eins og fræ, við erum ekki djöfulsins afkvæmi þitt!
Við segjum: "Ekki í okkar nafni!"
Ekki misnota okkur vegna gráðgi ykkar, þið munið sjálf þjást af afleiðingunum, því brátt munuð þið verða skotspónar!