1
00:00:00,001 --> 00:00:01,003


2
00:00:01,003 --> 00:00:03,520
Соғыс экономикасы дегеніміз не?

3
00:00:03,520 --> 00:00:10,069
Соғыс кезіндегі экономика дегеніміз – «соғыс уақытында бәрі
соғыс күш-жігеріне бағынады, сондықтан экономика басқа

4
00:00:10,069 --> 00:00:14,546
құрылымдарға ие болады», – дейді неміс экономисі Тилман Брюк.

5
00:00:14,546 --> 00:00:18,913
Брюкк — Берлиндегі Гумбольдт
университетінің Халықаралық қауіпсіздік және даму

6
00:00:18,913 --> 00:00:22,369
орталығының негізін қалаушысы және директоры.

7
00:00:22,369 --> 00:00:27,936
Қысқаша айтқанда: мемлекет бақылауды өз қолына
алады және экономика оның мақсаттарына бағынады.

8
00:00:27,936 --> 00:00:33,466
Соңғы күнделікті баспасөз хабарламаларына
сәйкес, Еуропалық Одақ қазіргі уақытта өнеркәсіпті

9
00:00:33,466 --> 00:00:37,416
соғыс экономикасына көшіруге дайындалып жатыр.

10
00:00:37,416 --> 00:00:42,965
Қару-жарақ өнеркәсібі үшін бастапқыда 800
миллиард еуро көлемінде несие алу туралы шешім

11
00:00:42,965 --> 00:00:47,323
2025 жылдың наурыз айының соңында қабылданды.

12
00:00:47,323 --> 00:00:54,767
Сонымен қатар, 2025 жылдың маусым айының басында Еуропалық Одақ
Комиссиясы қару-жараққа қаржыландыру үшін коронавирусқа қарсы

13
00:00:54,767 --> 00:00:59,239
көмек қорынан шамамен 335 миллиард еуро бөлуге мәжбүр болды.

14
00:00:59,239 --> 00:01:02,468
Швейцария да осы дамудан зардап шегеді.

15
00:01:02,468 --> 00:01:12,176
Парламент жақында 2028 жылға қарай әскери бюджетті 30
миллиард швейцария франкіне дейін арттыруды мақұлдады.

16
00:01:12,176 --> 00:01:18,296
Дегенмен, кейбір өкілдер үшін, Еуропалық Одақта да,
Швейцарияда да, бұл да жеткіліксіз болып көрінеді.

17
00:01:18,296 --> 00:01:19,563
Неге бұның бәрі?

18
00:01:19,563 --> 00:01:26,536
Ресейдің агрессиялық соғыс қаупі шынымен
соншалықты нақты ма, әлде басқа да бір нәрсе бар ма?

19
00:01:26,536 --> 00:01:35,810
Соғыс экономикасы қалай дамыса да, салық төлеушілер мен
болашақ ұрпақтар жоғары шығындарды көтеруге мәжбүр болады.

20
00:01:35,810 --> 00:01:39,283
Бұл қандай әсер етеді?

21
00:01:39,283 --> 00:01:47,330
Көптеген жүздеген миллиард еуроны қажет ететін ауқымды
қайта қарулану жеке сектордың өсуін бәсеңдетіп отыр:

22
00:01:47,330 --> 00:01:51,130
Инфрақұрылымға, білім беруге, қоршаған ортаны
қорғауға, денсаулық сақтауға және т.б.

23
00:01:51,130 --> 00:01:54,476
жұмсалатын шығындар қатты назардан тыс қалып отыр.

24
00:01:54,476 --> 00:01:59,089
Бұл елдегі әлеуметтік, экономикалық
және саяси мәселелерді ушықтырады.

25
00:01:59,089 --> 00:02:05,523
Саяси және экономикалық қайшылықтар мен
дағдарыстардың салдарынан қоғамдағы сенімсіздік тез өсіп келеді.

26
00:02:05,523 --> 00:02:11,267
Мемлекеттік пропаганда мен экономикалық тұрғыдан тәуелді
бұқаралық ақпарат құралдары арқылы халықты психологиялық

27
00:02:11,267 --> 00:02:18,963
тұрғыдан манипуляциялап, соғыс жағдайында ұстауға бағытталған
саяси әрекеттер барған сайын абсурдты сипат алып барады.

28
00:02:18,963 --> 00:02:24,923
Бұрын айтылғандай, қазіргі уақытта барлық Батыс
елдерінде әскери шығындар айтарлықтай өсіп жатыр.

29
00:02:24,923 --> 00:02:31,645
Еуропалық Одақта жаңадан жоспарланған 800 миллиард еуродан астам
қорғаныс шығындарына қосымша, НАТО мүше-елдері

30
00:02:31,645 --> 00:02:38,556
жақында өздерінің әскери шығындарын жалпы ішкі
өнімнің 5%-ына дейін арттыруға шешім қабылдады.

31
00:02:38,556 --> 00:02:46,096
Тек Испания, Венгрия және Словакия 5%
мақсатқа қатысты қатты күмәндарын білдірді.

32
00:02:46,096 --> 00:02:52,363
Көптеген НАТО елдерінің қорғаныс шығындары осы
уақытқа дейін жалпы ішкі өнімнің шамамен 2%-ын құрады.

33
00:02:52,363 --> 00:02:58,297
Германия Федеративтік Республикасын мысалға алсақ,
бұл әскери шығындарды қазіргі жылына 90 миллиард

34
00:02:58,297 --> 00:03:02,690
еуродан 160 миллиард еуроға дейін арттыруды білдіреді.

35
00:03:02,690 --> 00:03:08,450
1990-жылдардың ортасында шығындар
«тек» 45 миллиард еуроны құрады.

36
00:03:08,450 --> 00:03:13,092
Ал бұл әскерге шақыру кезеңімен салыстырғанда
қызметкерлер мен техника саны шамамен екі есе

37
00:03:13,092 --> 00:03:17,156
көп, әрі ол шетелдік миссияларға қатыспайды.

38
00:03:17,156 --> 00:03:21,980
Әскери технологияларға барған сайын көп қаржы
салынып жатыр, ал жұмсалған шығынды ақтау үшін ойдан

39
00:03:21,980 --> 00:03:25,716
шығарылған жауға деген қорқыныш үнемі қоздырылып отырады.

40
00:03:25,716 --> 00:03:31,256
Әлемдік соғыстар алдындағы кезеңде
де дәл осындай көрініс байқалған.

41
00:03:31,256 --> 00:03:34,310
Осыған нені байқаймыз?

42
00:03:34,310 --> 00:03:39,668
Интернет-порталында «produktion.de» сайтындағы «Focus» және «Arms
Industry» бөлімдерінен көрініп тұрғандай, дәстүрлі

43
00:03:39,668 --> 00:03:45,496
машина жасау компаниялары қауіпсіздік тұрғысынан
маңызды құн тізбегіне барған сайын көбірек кіріп жатыр.

44
00:03:45,496 --> 00:03:52,310
Геосаяси сын-қатерлерге қоса, ең алдымен
технологиялық парадигма ауысымы жаңа серпін әкелуде.

45
00:03:52,310 --> 00:03:59,511
Төмендегі мысалдар келтірілген: нысанды тану үшін жасанды
интеллект, лазерлік немесе микротолқынды технологиямен ұшқышсыз

46
00:03:59,511 --> 00:04:05,224
ұшу аппараттарынан қорғану жүйелері, сенсорларды
біріктіру шайқас алаңында нақты уақытта бағалау

47
00:04:05,224 --> 00:04:09,383
үшін, Симмуляция сценарийлері үшін сандық егіздер .

48
00:04:09,383 --> 00:04:15,636
Көріп тұрғанымыздай, қорғаныс өнеркәсібі қаржы
әлеміне табысты жобалардың кең ауқымын ұсынады.

49
00:04:15,636 --> 00:04:22,323
Қолданыстағы өндірістік желілер жабылып,
қару-жарақ өндіруге қайта бейімделуде.

50
00:04:22,323 --> 00:04:28,856
Көптеген мысалдардың ішінен тек екеуін ғана атап өтетін
болсақ, шығыс Германиядағы Гёрлицтегі Alstom пойыз өндірушісі.

51
00:04:28,856 --> 00:04:32,648
Болашақта жердегі соғыс жүйелерінің жаңа
иесі әрі жеткізушісі KNDS-ке тиесілі

52
00:04:32,648 --> 00:04:36,370
брондалған техникалар сол жерде өндірілетін болады.

53
00:04:36,370 --> 00:04:45,034
MV Werften тобы, 2022 жылы банкрот болып, бұрын круиздік кемелер
салған, енді Висмар, Росток-Варнемюнде және Штральсундтегі

54
00:04:45,034 --> 00:04:49,876
зауыттарында соғыс кемелері мен аксессуарлар өндіреді.

55
00:04:49,876 --> 00:04:56,983
Росток-Варнемюнде объектісі 87 миллион
еуроға Германия Қарулы Күштеріне беріледі.

56
00:04:56,983 --> 00:05:02,025
Еуропалық Одақ Комиссиясы 2024 жылы Еуропалық
қорғаныс өнеркәсіптік стратегиясын (EDIS) және оған

57
00:05:02,025 --> 00:05:05,423
сәйкес инвестициялық бағдарламаны (EDIP) ұсынды.

58
00:05:05,423 --> 00:05:12,983
Негізінен Еуропалық Одақта мықты, тәуелсіз және
бәсекеге қабілетті қорғаныс өнеркәсібін құру мақсатында.

59
00:05:12,983 --> 00:05:18,570
Көптеген жерлерде көрініп тұрғандай,
бұл қару-жарақ өндірісін ынталандырады.

60
00:05:18,570 --> 00:05:21,783
Осы бағытта әрі қарайғы қадамдар күтілуде.

61
00:05:21,783 --> 00:05:28,283
Азаматтық кәсіпорындар қару-жарақ өндіруге
көшкеннен кейін бұрынғы қызметіне қайта оралу оңай емес.

62
00:05:28,283 --> 00:05:33,836
Әртүрлі зауыттар мен өндіріс нысандарын қайта
бейімдеуге қазіргі уақытта бөлініп жатқан алып

63
00:05:33,836 --> 00:05:37,483
қаржылар, әрине, демонтаждауға қолжетімді емес.

64
00:05:37,483 --> 00:05:42,530
Өйткені бұл енді болжамды «жалпы көпшілікті
қорғауға арналған қоғамдық мүддеге» сай келмейді .

65
00:05:42,530 --> 00:05:50,123
Осылайша салық төлеушілердің ақшасы азаматтық қоғам мен
сауда үшін ұзақ мерзімді өндірістік нысандарды жоюға жұмсалуда.

66
00:05:50,123 --> 00:05:58,870
Оның орнына тек өлтіру мен жоюға ғана жарамды, ал жалпы
жұртшылық үшін ешқандай өнімді пайдасы жоқ заттар өндіріледі.

67
00:05:58,870 --> 00:06:04,483
Мысалы, танк күнделікті өмірде қарапайым
халыққа еш пайда әкелмейді. Ол тек казармада тұрады.

68
00:06:04,483 --> 00:06:09,523
Оны күнделікті науқастарды тасымалдау
немесе такси қызметі үшін пайдалануға болмайды.

69
00:06:09,523 --> 00:06:15,096
Оның ешқандай пайдасы жоқ, бірақ оны
өндіру мен күтіп ұстауға көп ақша кетеді.

70
00:06:15,096 --> 00:06:20,596
Осы мақсатқа жұмсалған ресурстар кейін
басқа аймақтардағы халыққа жетіспей қалады.

71
00:06:20,596 --> 00:06:25,470
Экономикалық тұрғыдан маңыздысы –
инвестициялардың қалай жүзеге асырылатыны.

72
00:06:25,470 --> 00:06:30,936
Әскери тауарларға инвестиция салу ақыр
соңында ақшаны босқа шашу болып табылады.

73
00:06:30,936 --> 00:06:35,510
Зерттеулерге инвестиция салу, керісінше,
мысалы, жақсы денсаулыққа әкелуі мүмкін.

74
00:06:35,510 --> 00:06:41,883
Жақсы инфрақұрылымға инвестиция салу өңірге
экономикалық өсім әкелуі мүмкін және т.б.

75
00:06:41,883 --> 00:06:47,143
Сондықтан біз соғыс кезіндегі экономикада халық
жеке сектордан қосымша пайда ала алмай-ақ

76
00:06:47,143 --> 00:06:51,256
көбірек төлеуге мәжбүр екендігіне қорытынды жасаймыз.

77
00:06:51,256 --> 00:06:56,217
Соғыс экономикасы басталғанда жұмыссыздық
көрсеткіштері күрт төмендеуі мүмкін, бірақ

78
00:06:56,217 --> 00:06:59,950
тарихи тәжірибе көрсеткендей, әл-ауқат артпайды.

79
00:06:59,950 --> 00:07:05,963
Керісінше, ол әскери шығындарды қаржыландыру үшін
қажетті жоғары салық жүктемесінің салдарынан төмендеп барады.

80
00:07:05,963 --> 00:07:11,970
«Жақындап келе жатқан әскери қақтығыс» кезінде қаражат жеке
секторға сирек салынып, негізінен әскери

81
00:07:11,970 --> 00:07:19,170
экономикаға бағытталатындықтан, бұл ресурстар халықтың
күнделікті өмірінде міндетті түрде тапшы болады.

82
00:07:19,170 --> 00:07:25,018
Тіпті ғалымдар, мамандар және т.б. сияқты ең үздік ой
иелері қару-жарақ өнеркәсібінде жұмыс істей

83
00:07:25,018 --> 00:07:29,870
бастағанда, басқа азаматтық салаларда олқылықтар пайда болады.

84
00:07:29,870 --> 00:07:36,730
Соғыс болған жағдайда халық өздерінің
де, отбасыларының да өмірін құрбан етеді.

85
00:07:36,730 --> 00:07:43,963
Кейбір күдікті адамдар бейбіт экономиканы жою мен жұмыссыздықтың
артуы кейіннен соғыс экономикасына көбірек қолдау жинау

86
00:07:43,963 --> 00:07:48,583
мақсатында әдейі жасалып жатқан жоқ па деп күдіктенуі мүмкін.

87
00:07:48,583 --> 00:07:54,250
Алдымен бейбіт балама жойылады, ал содан кейін
экономикалық дағдарыстан құтқару мен құтқарылудың

88
00:07:54,250 --> 00:07:59,096
жалғыз жолы ретінде қару-жарақ өнеркәсібі ғана қалады.

89
00:07:59,096 --> 00:08:04,823
Қару-жарақ өндіру саласындағы қарапайым жұмысшылар
экономикалық тұрғыдан өз жұмыстарына тәуелді болғаннан

90
00:08:04,823 --> 00:08:09,296
кейін, олар ағымдағы саясатты міндетті түрде қолдайды.

91
00:08:09,296 --> 00:08:15,850
Егер тарихқа көз жүгіртсеңіз, осы дамулардың бәрі
ұзақ уақыт бұрын жоспарланған бір күн тәртібінің

92
00:08:15,850 --> 00:08:20,323
эскалациясының тек дамыған кезеңі ғана екенін көресіз.

93
00:08:20,323 --> 00:08:25,690
Соғысқа дайындалу кезінде пайда болатын үлгілер әрқашан бірдей.

94
00:08:25,690 --> 00:08:32,027
1. Стратегиялар «ойлау орталықтары» деп аталатын ұйымдар
арқылы әзірленеді, олар соғыс мақсаттарын анықтап,

95
00:08:32,027 --> 00:08:36,903
тәуекелдер мен табысқа жету мүмкіндіктерін мұқият бағалайды.

96
00:08:36,903 --> 00:08:45,583
2. Жекелеген серіктестердің мүдделерін үйлестіру
мақсатында ықтимал серіктестермен құпия келіссөздер жүргізіледі.

97
00:08:45,583 --> 00:08:55,010
«Күтілетін олжа» бөлініп беріледі немесе уәде етіледі – мысалы,
үстел ойыны «Risk» сияқты, тек қазір оны «геосаясат» деп атайды.

98
00:08:55,010 --> 00:09:04,703
3. Елдің бас штабына қажетті дайындықтарды жүргізіп, офицерлер
құрамын жауға психологиялық тұрғыдан дайындау тапсырылды.

99
00:09:04,703 --> 00:09:12,858
4. Үкіметтік емес ұйымдар мен өздерінің барлау қызметтері арқылы
болашақ қарсыластары арасындағы оппозициялық топтарды

100
00:09:12,858 --> 00:09:22,470
қолдау арқылы «қажетті араласуға» «себептер мен негіздер»
жасалып, өз халқынан «моральдық ақталу» алуға тырысады.

101
00:09:22,470 --> 00:09:29,363
5. «Серіктес мемлекеттердегі» баспасөзге ықтимал
қарсыласты жағымсыз жағынан көрсету тапсырылды.

102
00:09:29,363 --> 00:09:34,919
Әдетте адамзатқа және адамгершілікке қарсы қылмыстарға сілтеме
жасалады немесе елдің өз халқына төніп

103
00:09:34,919 --> 00:09:41,296
тұрған қауіп туралы жарияланады, бірақ нақты
жағдайдың шығу төркініне жарық түсірілмейді.

104
00:09:41,296 --> 00:09:48,090
Провокациялық суреттер мен эмоционалдық сөздер көпшіліктің
сезімдерін қоздырып, осылайша оларды басқаруға мүмкіндік береді.

105
00:09:48,090 --> 00:09:53,049
6. Қару-жараққа қаржыландыру қамтамасыз етіледі
және қажетті коммерциялық кәсіпорындардың

106
00:09:53,049 --> 00:09:57,230
қатысуын ынталандыру мемлекет тарапынан субсидияланады.

107
00:09:57,230 --> 00:10:04,270
7. Мектептерде, университеттерде және күнделікті өмірде ортақ
игілік үшін патриоттық қолдауға үндеу жасалып, жас ұрпақты

108
00:10:04,270 --> 00:10:09,956
қарулы күштерде қызмет етуге шабыттандыру мақсатында жүргізіледі.

109
00:10:09,956 --> 00:10:16,206
8. Әскер дайын болғанда, халық қақтығысқа
дайын болғанда және экономика нығайғанда,

110
00:10:16,206 --> 00:10:21,543
соққы беру үшін тек қолайлы себеп қана қажет.

111
00:10:21,543 --> 00:10:25,036
4–8 ұпайлардың реті әртүрлі болуы мүмкін.

112
00:10:25,036 --> 00:10:34,212
Дайындық әдетте жоспарланған әскери әрекеттің
ауқымына байланысты көптеген жылдарды алады.

113
00:10:34,212 --> 00:10:41,290
Неліктен адамдардың басым көпшілігі
соғыс экономикасын қарсылықсыз қабылдайды

114
00:10:41,290 --> 00:10:46,590
БАҚ-тың ықпалы халықты бақылауда
шешуші факторлардың бірі болып табылады.

115
00:10:46,590 --> 00:10:50,843
Түсіндіруге өкілетті адам не шын, не жалған болатынын анықтайды.

116
00:10:50,843 --> 00:10:58,141
Густав Ле Бон – жаппай психологияның негізін қалаушылардың
бірі – адамдардың көпшілігі негізінен ақыл-парасат пен логикамен

117
00:10:58,141 --> 00:11:03,043
емес, сезімдер, қалаулар мен үмітпен басқарылатынын түсіндірді.

118
00:11:03,043 --> 00:11:09,683
Ол ең абсурдты тұжырымды да көпшілікке даусыз
шындық ретінде сіңіруге болатынын дәлелдейді.

119
00:11:09,683 --> 00:11:16,867
Бұл келесі үш тәсіл арқылы жүзеге асады: біріншіден,
үздіксіз қайталау арқылы; екіншіден, эмоционалдық күшейту

120
00:11:16,867 --> 00:11:22,283
арқылы; үшіншіден, топ ішінде естілгендерді тарату арқылы.

121
00:11:22,283 --> 00:11:26,310
Міне осылай өтірік көптеген адамдар
үшін көрінетін шындыққа айналады.

122
00:11:26,310 --> 00:11:34,123
Көптеген адамдар соғыс экономикасына көшу халықтың
әлеуметтік әл-ауқатын қаншалықты төмендететінін де білмейді.

123
00:11:34,123 --> 00:11:38,143
Егер олар бұны білсе, қарсылық әлдеқайда күшті болар еді.

124
00:11:38,143 --> 00:11:45,530
Қазіргі таңда бастан кешіріп отырған геосаяси дамулар
өткен ғасырдың ортасында кең ауқымда жоспарланған болатын.

125
00:11:45,530 --> 00:11:51,756
Кеңес Одағы құлағаннан кейін американдық
жаһандық стратегтер қазір биліктен тайған Шығыс блок

126
00:11:51,756 --> 00:11:56,243
елдеріне өз ықпал аясын кеңейту мүмкіндігін көрді.

127
00:11:56,243 --> 00:12:01,219
Бұл – жаһанданушылар мен қаржылық олигархтардың
ұзақ уақыт бойы армандаған әлемдік үкіметті

128
00:12:01,219 --> 00:12:06,163
Американың жетекшілігімен құруды жүзеге асыру мақсатында.

129
00:12:06,163 --> 00:12:11,956
Збигнев Бжезинский 1960 жылдан бері Джон
Ф. Кеннедидің кеңесшісі болып жұмыс істеді.

130
00:12:11,956 --> 00:12:16,102
Ол сондай-ақ әлемдік деңгейдегі жетекші стратег
және АҚШ-қа және халықаралық компанияларға ұзақ

131
00:12:16,102 --> 00:12:19,250
жылдар бойы қауіпсіздік жөніндегі кеңесші болды.

132
00:12:19,250 --> 00:12:25,800
Бжезинский 1997 жылы жарық көрген «Ұлы шахмат тақтасы:
Американың үстемдігі және оның геостратегиялық

133
00:12:25,800 --> 00:12:30,850
міндеттері» атты кітабында осыған қажетті қадамдарды баяндады.

134
00:12:30,850 --> 00:12:37,135
1990-жылдардың басынан бастап ұлттық және
халықаралық батыс саясатында қабылданған көптеген

135
00:12:37,135 --> 00:12:42,110
шараларды Бжезинскийдің кітабынан табуға болады.

136
00:12:42,110 --> 00:12:50,358
2015 жылы жеке америкалық Stratfor сараптамалық орталығының
негізін қалаушысы және бұрынғы бас директоры Джордж Фридман 100

137
00:12:50,358 --> 00:12:57,668
жылдан астам уақыт бойы АҚШ саясаты Германия мен Ресей
арасындағы одақты болдырмауға бағытталғанын, себебі ол

138
00:12:57,668 --> 00:13:02,590
АҚШ үстемдігіне ең үлкен қауіп төндіретінін мәлімдеді.

139
00:13:02,590 --> 00:13:10,096
Сонымен қатар, ол осы мақсаттарды іс жүзінде жүзеге
асыруда Германияның атқаратын шешуші рөлін атап өтті.

140
00:13:10,096 --> 00:13:16,510
«Германия не істейді?» – әлемдік
үстемдік үшін ойындағы әлсіз тұс.

141
00:13:16,510 --> 00:13:23,716
Қазір көптеген жайттар көрсеткендей, соғыс экономикасын басып
алуды есептемегенде, Германияның «әлсіз тұсы» ретке келтірілді.

142
00:13:23,716 --> 00:13:29,431
Әлемнің жетекші қаржылық олигархтары БАҚ
пен саясатқа ықпалын пайдаланып, өз билігін

143
00:13:29,431 --> 00:13:33,023
кеңейтіп, мемлекеттерді бағынуға мәжбүрлейді.

144
00:13:33,023 --> 00:13:37,334
Сондықтан қоғамдар мен ұлттардың
қалай әсерленетіні кездейсоқтық емес.

145
00:13:37,334 --> 00:13:45,116
Бұл билік лауазымдарындағы аз ғана,
ықпалды азшылықтың мүддесі үшін болады.

146
00:13:45,116 --> 00:13:50,783
Соғыс экономикасына ауқымды көшу қандай
қорытындылар жасауға мүмкіндік береді?

147
00:13:50,783 --> 00:13:55,859
Еуропаның және бүкіл әлемнің көптеген елдерінде «соғыс
экономикасына» айқын әрі ауқымды көшу соғыс

148
00:13:55,859 --> 00:14:00,490
дайындалып жатқанын немесе жүргізіліп жатқанын қатты көрсетеді.

149
00:14:00,490 --> 00:14:05,056
Дегенмен, бұл міндетті түрде соғыс
жақындап қалды дегенді білдірмейді.

150
00:14:05,056 --> 00:14:09,784
Бірақ бұл экономикалық құрылымда түбегейлі
өзгеріс болатынын білдіреді – бейбіт

151
00:14:09,784 --> 00:14:14,043
кезеңдегі тәртіптен әскери басымдықтарға қарай.

152
00:14:14,043 --> 00:14:23,050
Бұл ресурстар мен қаржыны қайта бөлу көптеген азаматтық салаларда
тапшылық ретінде сезіліп, айтарлықтай шығындарға әкеледі.

153
00:14:23,050 --> 00:14:28,543
Шын мәнінде Еуропада соғыс бола ма, әлде барлық
соғыс риторикасы мен қарулануы жағымды алаңдату

154
00:14:28,543 --> 00:14:32,750
тактикасы ретінде қызмет ете ме – уақыт көрсетеді.

155
00:14:32,750 --> 00:14:37,256
Біздің НАТО туралы деректі фильмде
(www.kla.tv/29106) көрсетілгендей, әлемді жаулап алуға әуес

156
00:14:37,256 --> 00:14:40,583
адамдар бірнеше бағытты бір уақытта зерттеп жатыр.

157
00:14:40,583 --> 00:14:47,562
Физикалық соғыстар арқылы ма, әлде алаңдаушылық тудыратын
әрекеттер арқылы ма, мақсат бір – орталықтандырылған әлемдік

158
00:14:47,562 --> 00:14:52,563
үкіметтің негізін қалау: толық бақылау мен толық қадағалау.

159
00:14:52,563 --> 00:15:00,443
Қауіпсіздік саясаты жөніндегі пікірталастарда 2027 жыл
Еуропада соғыс басталады деп күтілетін жыл ретінде жиі аталады.

160
00:15:00,443 --> 00:15:08,349
Бірнеше НАТО елдері – мысалы, Германия, Польша және
Швеция – егер тежеу шаралары нәтиже бермесе, 2030 жылға

161
00:15:08,349 --> 00:15:14,303
дейін қорғанысқа дайын болу қажеттігі туралы айтып отыр.

162
00:15:14,303 --> 00:15:23,650
2024 жылдың ортасында Германияның қорғаныс министрі
Писториус: «2029 жылға дейін соғысқа дайын болуымыз керек» деді.

163
00:15:23,650 --> 00:15:31,630
Соғыс экономикасына тез көшу мен басқа да күшейіп бара жатқан
соғыс арандатушылық әрекеттер қараңғы болашаққа ишаралайды.

164
00:15:31,630 --> 00:15:34,890
Дегенмен, бұл болашақ тас заң емес.

165
00:15:34,890 --> 00:15:39,230
Шын мәнінде не болатынын шешу ұлттардың өз қолында.

166
00:15:39,230 --> 00:15:43,110
Онда әр адам не істей алады? Сіз «жоқ» деп айта аласыз.

167
00:15:43,110 --> 00:15:48,271
Сіз қару өндіретін компанияларда жұмыс істеуге
міндетті емессіз, өзіңізді арандатуға жол беруге міндетті

168
00:15:48,271 --> 00:15:51,743
емессіз, форма киген азаматқа айналуға міндетті емессіз.

169
00:15:51,743 --> 00:15:55,563
Сіз дауыс көтеріп, соғыс экономикасына қарсылық білдіре аласыз.

170
00:15:55,563 --> 00:15:59,208
Сіз осы байланыстар туралы өзге адамдарды оқыта аласыз.

171
00:15:59,208 --> 00:16:02,823
Әркімнің қатысуға немесе қатыспауға таңдау құқығы бар.

172
00:16:02,823 --> 00:16:08,896
Мен Kla.TV-де еріктімін, себебі әлемде
қарсы пікір айтатын дауысқа құқығы бар.

173
00:16:08,896 --> 00:16:11,772
Командамызға қосылып, жұмысымызды қолдаңыз.

174
00:16:11,772 --> 00:16:15,648
Тіркелу үшін: www.kla.tv/mitwirken

175
00:16:15,648 --> 00:16:28,839


176
00:16:28,839 --> 00:16:34,426
Сенде де, менде де бірдей қан ағады

177
00:16:34,426 --> 00:16:40,310
Ұлдар мен әкелер ретінде біз мұнда тұрмыз

178
00:16:40,310 --> 00:16:51,136
Тыныштық пен бостандық – ең үлкен
жақсылық, иә, біз дәл осы үшін өмір сүреміз.

179
00:16:51,136 --> 00:17:02,688
Түп-тамыры да, нәсілі де, діні де
емес, – жүрегімізді бөліп жаратын нәрсе.

180
00:17:02,688 --> 00:17:13,657
Бостандық пен бейбітшілік –
көзқарас, өмір сүруге тұрарлық әлем үшін.

181
00:17:13,657 --> 00:17:21,664
Ал қазір сен бізді мұнда мәжбүрлеп әкеліп,
бір-бірімізді қатыгездікпен өлтіруге мәжбүрлегің

182
00:17:21,664 --> 00:17:27,238
келеді, ал шын мәнінде біз бәріміз бауырмыз.

183
00:17:27,238 --> 00:17:30,259
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

184
00:17:30,259 --> 00:17:32,919
Біз сіздердің соғысыңызға қосылмаймыз

185
00:17:32,919 --> 00:17:38,501
Біз қару-жарақ көтермейміз, себебі
олар ешқашан жеңіске жеткізбейді.

186
00:17:38,501 --> 00:17:41,330
Біз былай дейміз: «Біздің атымыздан емес!»

187
00:17:41,330 --> 00:17:43,903
Біз сіздердің соғысыңызға қосылмаймыз

188
00:17:43,903 --> 00:17:51,381
Біз қару-жарақ көтермейміз, себебі
олар ешқашан жеңіске жеткізбейді.

189
00:17:55,697 --> 00:18:01,304
Бұл қанша уақытқа созылады?

190
00:18:01,304 --> 00:18:06,930
Соғыс арандату, билік пен ашкөздік пе?

191
00:18:06,930 --> 00:18:12,147
Аспанға айқайлап жатқан құрбандардың дауысын ести аласыз ба?

192
00:18:12,147 --> 00:18:17,616
Егер біз болмасақ, бұл ессіздікті кім тоқтатады?

193
00:18:17,616 --> 00:18:28,892
Адамдарда қорқыныш, жеккөру және ашу-ыза тудыратын кез
келген адам соғысқұмар және адамзатты жек көретін адам.

194
00:18:28,892 --> 00:18:39,933
Ол бәрін күйруге апарады және бүкіл адамзатты жоққа шығарады.

195
00:18:39,933 --> 00:18:42,579
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

196
00:18:42,579 --> 00:18:45,498
Біз сіздердің соғысыңызға қосылмаймыз

197
00:18:45,498 --> 00:18:51,010
Біз қару-жарақ көтермейміз, себебі
олар ешқашан жеңіске жеткізбейді.

198
00:18:51,010 --> 00:18:53,848
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

199
00:18:53,848 --> 00:18:56,652
Біз сіздердің соғысыңызға қосылмаймыз

200
00:18:56,652 --> 00:19:02,250
Біз қару-жарақ көтермейміз, себебі
олар ешқашан жеңіске жеткізбейді.

201
00:19:02,250 --> 00:19:05,785
Сендер балаларды әкелерінен айырып жатырсыңдар! Сендер
ұятсыңдар, сендер сатқындарсыңдар, кінәсіз адамдарды

202
00:19:05,785 --> 00:19:07,892
сойғанға апарып, оны моральдық тұрғыдан дұрыс деп санайсыңдар.

203
00:19:07,892 --> 00:19:16,216
Сіздің ұлттарыңыз -ге қосылады, ешкім сізге билік
бермейді, қолыңыздағы қан өміріңіз бойы сізді қуалайды!

204
00:19:16,216 --> 00:19:18,889
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

205
00:19:18,889 --> 00:19:21,644
Біз сіздердің соғысыңызға қосылмаймыз

206
00:19:21,644 --> 00:19:27,296
Біз қару-жарақ көтермейміз, себебі
олар ешқашан жеңіске жеткізбейді.

207
00:19:27,296 --> 00:19:30,029
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

208
00:19:30,029 --> 00:19:38,544
Бізді ашуыңызға пайдаланбаңыз, өшпенділікпен қоректендірілген
жеккөрушілік – тұқым секілді, біз шайтанның тұқымдары емеспіз!

209
00:19:38,544 --> 00:19:41,261
Біз айтамыз: «Біздің атымыздан емес!»

210
00:19:41,261 --> 00:19:50,211
Ауыздығыңыз үшін бізді пайдаланбаңыз, салдарын өзіңіз
тартасыз, себебі жақында сіздер нысанаға алынасыздар!