Niadtong 2021, si Tara Rodas nag-okupar og usa ka senior nga posisyon sa usa ka sentro sa pagdawat
para sa mga bata nga walay kauban sa Estados Unidos.
Mitubag siya sa panawagan sa administrasyon ni Biden aron motabang sa krisis nga nalambigit sa mga menor de
edad nga refugiado, nga sa panahona nag-agi sa dakong gidaghanon sa habagatang utlanan sa Estados Unidos.
Gusto niya nga motabang sa paghiusa pag-usab sa mga bata sa ilang mga pamilya.
Apan dali ra niyang nabantayan nga naay sayop sa mga bata.
Nasinati nila ang mga atake sa panik, misinggit sila sa ilang mga ginikanan ug miingon nga
gidani sila sa Estados Unidos sa mga smuggler.
Gisusi ni Rodas ug nadiskubre ang usa ka dako kaayong network sa pagbaligya sa mga bata.
Busa nahimong usa siya ka whistleblower, karon nagpakigbisog aron ipadayag kining mga network ug panubagon sila.
Sa usa ka makapahinganghang interbyu kang Chris Farrell, iyang gihisgutan ang iyang mga nadiskubre.
Nagpadayag kini kung giunsa kining mga bata gihatag sa mga kriminal nga dayon gipugos
sila sa pagpugos sa trabaho o sa prostitusyon.
Gisaysay niya ang mga doktor nga naghulagway kaniya, uban sa mga luha, kung giunsa bisan ang labing batang mga bata nga na-scarred
sa grabeng sekswal nga pag-abuso ug nag-antos sa mga sakit nga nakatakod pinaagi sa
pakighilawas sukad pa sa edad sa primaryang eskwelahan.
Nagpadayon siya sa paghulagway kung giunsa sa estado pagsuporta niining kalakalan sa mga bata pinaagi sa bilyon-bilyong pounds,
nga 325,000 niini karon giisip nga nawala, ug nga ang Department of Health nagbabag sa gikinahanglan dayon nga imbestigasyon.
Tan-awa ang mga gipiling bahin sa video uban ni Tara Rodas sa ubos.
Ang interbyu gihimo niadtong Oktubre 2024, sa wala pa ang katapusang eleksyon sa US.
Sa katapusan sa programa, busa among hisgutan ang mga kalamboan niining isyu ilawom sa
kasamtangang administrasyon sa Estados Unidos.
Ako si Chris Farrell, ug kini ang On Watch.
Maayong pag-abot sa On Watch, ang podcast sa Judicial Watch, diin among tan-awon sa luyo sa mga ulohan aron
dalhon kaninyo ang mga sugilanon nga dili gyud gusto ipahibalo kaninyo sa mainstream media.
Nagsulay kami sa pagrekonstrak sa nakalimtan ug sa pagpatin-aw sa dili masabtan.
Karong adlawa, naa namo para kaninyo ang tanan tulo niini nga mga elemento.
Gidayeg namo pag-usab ang usa ka mapangahas nga babaye, usa ka whistleblower nga nakadiskubre ug nakapadayag sa
usa ka katingalahang krisis sa human trafficking, sex trade, ug pag-abuso sa mga bata sa atong nasud.
Gidayeg namo si Tara Rodas. Maayong pag-abot, Tara!
Chris, daghang salamat kaayo sa pagdapit kanako sa imong programa karong adlawa.
Dako kaayo akong pagpasalamat kanimo ug sa Judicial Watch sa padayon nga paghatag og kahayag sa atong
nahibaw-an nga pagpanakal sa mga bata nga gisponsoran sa estado ug gipondohan sa buhis sa katawhan.
Sakto kaayo. Ug ang matinud-anong mga manan-aw ug tigpaminaw sa among podcast siguradong mahinumdom.
Ug kabalo ko nga nahinumdom ka, kay ang atong unang interbyu niadtong Hulyo 2023, kapin sa usa ka tuig ang milabay,
mga 14 ka bulan na ang milabay, daghan kaayo ang nanan-aw.
Giimbitar namo si Tara isip among bisita aron hisgutan ang iyang mga kasinatian sa usa ka sentro sa
pagdawat ug pagproseso alang sa mga bata nga walay kauban.
Dili katuohan ang istorya. Sa akong hunahuna, nakig-istorya ta sulod sa kapin usa ka oras.
Ang akong mga kauban dinhi mag-link sa miaging episode ngadto sa kasamtangang usa aron
makatan-aw ka sa duha kung wala pa nimo kini nakita.
Apan ingon lang kini nga sinugdanan, ingon usa ka komon nga punto sa reperensya, Tara, sultihi kami kung giunsa nimo nahibal-an
kini nga makalilisang, brutal, ug estado-gipasiugdahan nga pagbaligya sa mga bata, ug giunsa ka nahibalo niini.
Sakto kaayo, Chris, mahinumduman sa imong mga manan-aw nga sa pagsugod sa 2021, ang administrasyon ni Biden-Harris
nagpagawas og tawag sa tanang pederal nga empleyado.
Miingon sila nga kung ikaw usa ka pederal nga empleyado, kinahanglan nimo biyaan ang imong lokal nga
awtoridad aron motabang sa krisis sa habagatang utlanan.
Ug kini partikular nga krisis sa mga bata nga walay kauban.
Mga bata nga miabot sa atong utlanan nga walay pamilya, walay ginikanan.
Ug unya ang tumong mao ang paghiusa niining mga bata uban sa mga sponsor gikan sa Estados Unidos.
Ug nagtuo ko nga kini mahitungod sa usa ka programa sa paghiusa sa pamilya.
Naghunahuna ko nga magpintal ug magbuhat og jigsaw puzzles uban sa mga bata samtang naghulat sila nga makig-uban
pag-usab sa ilang mga ginikanan dinhi sa Estados Unidos.
Apan dili kana ang punto. Ang imong labing maayong tuyo wala gyud labot sa tinuod nga nahitabo.
Sakto. Ug ang ako ug daghan pang ubang pederal nga opisyal nga nalambigit niining misyon wala kahibalo...
Walay nakahibalo nga ang mga bata gidakop pinaagi niining programa ug gipahimuslan sulod sa kapin sa usa ka dekada.
Kana hingpit nga makapahingangha.
Busa wala ko kahibalo bahin niini sa dihang miingon ko, "Hey, ania ko, padalha ko. Gusto ko motabang niining mga bata."
Ang akong bana gikan sa El Salvador. Nagsulti ko og Espanyol.
Ug naghunahuna ko, kini na ang mahimong makatawhanong misyon sa akong kinabuhi. Katingalahan gyud kini.
Sakto.
Aron lang mahibal-an nga wala kahibalo ang mga bata kung asa sila gidala.
Ug nakurat kaayo ko.
Ug kung maghisgot kita bahin sa mga bata, kasagaran hunahunaon nato: Ah, 14-anyos pa lang ni, bata pa gyud, pero ang 16
o 17-anyos siyempre mas hamtong nga tawo kaysa sa 10-anyos.
Apan dili lang nimo gihisgutan ang mga batan-on sama niini, kundi ang gagmay nga mga bata.
Sakto.
Pasabot nako, literal nga gipadala ang mga bata paingon sa utlanan padulong sa Estados Unidos.
Oo. Mga sanggol ug mga bata nga nagsugod pa lang og lakaw. Dili kini masukod.
Apan si Carlos Arellano, ang whistleblower gikan sa MVM (US security company), nagdala og tulo ka bulan nga bata.
Busa, kinahanglan masabtan sa mga tawo kana.
Ang MVM usa ka kompanya sa seguridad nga gisugo sa pagdala niining mga bata – dili man
tanan, siyempre, apan nakatampo sila niini.
Aduna sila'y kontrata sa gobyerno sa Estados Unidos aron magdala og mga tawo.
Oo. Ug naghisgot kita bahin sa milyon-milyon ka libra aron madala kining mga bata.
Katingalahan kaayo na. Ug tulo pa lang ka bulan ang ilang edad.
Ug, Chris, akong ipangatarungan nga ang uban sa mga bata nga akong nakita sa akong kaugalingong mga mata
mga tin-edyer, lakip na ang mga tin-edyer nga lalaki.
Apan gikan sila sa mga lumad nga komunidad sa Guatemala, nagsulti sila og mga diyalekto
sa Maya ug dili sila makasulti og Espanyol.
Sakto.
Sila hingpit nga walay depensa.
Ang uban niining mga bata wala pa gyud nakaeskwela.
Dili sila makabasa. Dili sila makasulat.
Ug unya ania na sila dinhi ug kinahanglan magbuhat og pugsadong trabaho.
Ang The New York Times nagreport niini.
Makabungog nga hangtod karon, walay bisan kinsa nga nakabuhat og bisan unsa aron maluwas kining mga bata.
Oo, pasabot nako, katingalahan kaayo kana nga bahin sa istorya, nga klaro kaayo nga naa kay kaugalingong personal nga
kasinatian sa sentro sa pagproseso alang niining mga bata.
Ang mas dako nga istorya gireport pa gani.
Nagtuo ko nga kini usa ka serye nga tulo ka bahin sa New York Times nga nagtaho bahin sa pagpanarbaho sa mga bata
sa mga planta sa pagproseso sa karne ug sa ubang mga lugar.
Oo.
Ug hunahunaon sa uban nga bisan asa sa wala, sa palibot ni Biden ug Harris, kini matala ubos sa motto: "O Diyos ko,
bisan ang among kaugalingong himan sa propaganda, ang New York Times, miingon nga kami ang hinungdan sa krisis."
Pero sa unsang paagi, na-report kini. Buot pasabot nako, kinahanglan nimo silang pasalamatan sa pag-report niini.
Kahadlukan kaayo kini. Apan daw walay epekto o reaksyon, wala gyud bisan unsa.
Dili, wala gyud bisan unsang sangputanan. Wala'y bisan unsang lakang nga gihimo aron luwason kining mga bata.
Ug sa akong hunahuna, usa kana sa labing kahadlok nga mga butang.
Sa dihang nagsugod kami og pagreport sa mga kaso sa human trafficking niadtong Hunyo 2021,
nagtuo kami nga basin 50 ka mga bata ang naapektuhan.
Apan sa dihang nahuman namo, nakaproceso na kami og kapin sa 8,300 ka kaso sa wala pa moabot og unom ka bulan pinaagi
sa intake facility sa Pomona Fairplex diin ko nagtrabaho.
Naghunahuna kami, 'O Diyos ko, nakaapekto kini sa liboan ka mga bata,' kay nakakita kami og
mga kaso gikan sa lain-laing mga institusyon.
Apan unya, niadtong 2023, gipadayag ni Hannah Dreier sa New York Times nga 85,000 ka mga bata ang nawala.
Ug sa katapusang higayon nga natuki nato kini, mao kana ang hapit nga numero nga among gigamit aron masukod ang krisis.
Apan sa tinuod, mas grabe pa kaysa ana. Upat ka beses pa ang kadaghan.
Gituohan nako nga kasaligan ug maayo nga nadokumentohan ang numero nga gigamit karon, bisan pa kini usa ka pagtantiya.
Ang ihap karon miabot na sa 325,000 ka mga bata nga nawala.
Wala sila. Wala'y nakahibalo kung kumusta sila o asa sila.
Nawala lang sila. Gidukot ug nawala sila.
Oo. Ug ang makalilisang nga butang mao nga walay bisan kinsa ang nagbuhat og bisan unsa aron luwason kining mga bata.
Ug kinahanglan masabtan sa mga tawo nga kini usa ka politikal nga isyu.
Mahimo namo nga ilunsad ang pinakadako nga operasyon sa pagluwas sa mga bata nga gisulayan sa
kasaysayan sa katawhan kung ipagawas sa HHS ang datos.
Chris, sa akong hunahuna kini usa ka butang nga kadaghanan sa mga tawo wala lang kahibalo niini.
Nagtuo ang mga tawo, "O Diyos ko! Wala na ang mga bata! Unsa man akong buhaton?"
Ug nagtuo sila nga wala silay mahimo o nga walay mahimo.
Sa tinuod, ang pederal nga gobyerno dili lang adunay datos sa mga bata, apan usab datos sa mga foster parents diin gibutang
ang mga bata, ingon man detalyadong impormasyon bahin niining mga foster parents, sama sa ilang katapusang nailhang adres.
Apan dili sila mohimo og aksyon batok kanila ug dili nila ipadayag ang datos; bisan pa sa subpoena, dili
ipasa sa Departamento sa Panglawas kini nga impormasyon ngadto sa mga ahensya sa pagpapatuman sa balaod.
Ug tungod kay gitago sa gobyernong kini ang datos ug gipahilom kini gikan sa mga ahensya sa pagpapatuman sa balaod,
walay nakahibalo kung asa na ang kapin sa 320,000 ka mga bata.
Ug kana dili madawat.
Sa akong opinyon, nga wala mag-awhag alang sa usa ka piho nga resulta o posisyon, kini usa ka talagsaong
importante nga impormasyon alang sa kahibalo sa publiko.
Moabot na ang nasudnong eleksyon sa mosunod nga pipila ka adlaw, ug ang mga tawo maghimo og
desisyon ug mopuno sa papel sa balota o mohila sa lever.
Kinahanglan ka maghimo og desisyon nga base sa hustong impormasyon.
Ug busa, sa akong opinyon, ang among opisyal sa utlanan nga si Kamala Harris nagdumala sa pinakadako nga operasyon sa
human trafficking ug sex trafficking sa kasaysayan sa kalibutan.
Ug aron mas tukma, pareho kitang naghisgot dinhi bahin sa pagbaligya sa mga bata.
Aduna ka'y direkta nga kahibalo ug kasinatian niining natad.
Imong nakita kini.
Nasayud ko nga karon nagasulti ka dinhi isip usa ka pribadong indibidwal, apan swerte nga gikan ka sa
propesyonal nga kalibutan sa mga general inspector.
Busa, mogamit ko og kolokyal o slang nga ekspresyon.
Mas maalam ka gamay kaysa sa kasagaran nga tawo.
Kabalo ka unsa ang imong nakita kung atubangon ka sa ingon ana ka-peke, limbong, ug manipulatibo nga mga buhat.
Maayo ka kaayo sa pag-ila ana.
Ug mao nga makita nimo unsay nahitabo dinhi sa pasilidad sa Pomona ug moingon ka, "Hoy,
hulat lang. Unsa man inyong gibuhat didto?"
Pasabta nato ang atong mga manan-aw ug tigpaminaw bahin niini; bahin sa imong refleks nga reaksyon:
Unsa man gyud ni nga nahitabo dinhi? Unsa man imong gibuhat?
Sakto. Sayon ra kaayo makita nga ang mga bata nga nakasinati og panic attack kinahanglan ibutang sa pagbantay batok sa
pagpakamatay, nagahilak tungod kay nangita sa ilang mga ginikanan, ug nagsaysay kanamo sa
mga istorya kung giunsa sila pagdani dinhi.
Dili madugay namo nakamatikod nga seryoso ang among problema.
Mga bata sila. Pasabot nako, bililhon kaayo nga kargamento.
Kinahanglan natong masiguro nga kini nga mga bata ibutang sa luwas nga mga panimalay.
Mao kana ang higayon nga nakamatikod ko nga kini usa ka krisis sa mga bata.
Namatikdan nako nga dili husto ang usa ka butang.
Ug sa akong hunahuna, importante nga masabtan sa mga tawo nga ang HHS dili usa ka ahensya sa pagpapatuman sa balaod.
Wala gyud kini'y kahibalo, kahanas, kompetensya, o eksperyensya aron mohimo og aksyon
batok sa mga sindikato sa human trafficking.
Sakto.
Wala pa sila. Ug sa kasubo, sila karon ang responsable sa pagpagawas tungod kay napakyas sila sa
.... Dinhi usab, gihimo ang mga politikal nga desisyon.
Sa kasubo, usa kini ka dakong sayop nga paghukom sa bahin sa mga politikal nga naghimo og desisyon sa pagpakunhod sa mga kontrol
ug tseke sa seguridad alang niining giingong mga sponsor.
Ug nahibalo kita nga ang uban niini nga mga sponsor kay mga miyembro sa mga transnasyonal nga kriminal nga organisasyon.
Ang HHS wala'y igo nga kapanguhaan aron mohimo og aksyon batok sa mga gang ug sa mga kriminal nga taas og ranggo.
Sa kasubo, ang napakyas nga polisiya sa bukas nga utlanan nagresulta sa pagsulod sa atong utlanan sa mga
kriminal nga taas og ranggo, mga mamamatay-tao, ug mga miyembro sa mga transnasyonal nga kriminal nga organisasyon.
Karon sila usab mga sponsor ug tig-atiman sa mga bata nga bulnerable.
Ug kini... dili masukod!
Apan ang HHS dili usa ka ahensya sa pagpapatuman sa balaod.
Ug mao kana nga wala gyud sila kahibalo.
Nakahatag ka og usa ka hinungdanon nga punto, ug gusto ko nga maghatag og pipila ka kasayuran sa background bahin niini.
Ang uban sa among mga manan-aw ug tigpaminaw tingali wala maghunahuna karon bahin sa proteksyon sa utlanan.
Nagahunahuna ka sa ICE .
Nagahunahuna ka sa mga ahensya sa pagpapatuman sa balaod nga nag-atubang sa ilegal nga imigrasyon.
Apan, ang labing hinungdanon nga punto sa tibuok hisgutanan mao nga ang mga bata nga walay kauban dili
sakop sa responsibilidad sa border police o sa ICE.
Nahulog kini sa ilawom sa 'Department of Health and Social Services'; ang Office of Refugee Resettlement (ORR).
Ug mao kana ang tinuod nga ahensya sa gobyerno nga responsable sa pag-atiman, paghatag og
mga panginahanglan, ug pagpuy-anan sa mga bata.
Busa kini mao ang mga administrador sa panglawas nga nagdumala niini nga proseso.
Sama sa imong nahisgutan na, dili sila mga opisyal sa pagpapatuman sa balaod.
Wala sila kahibalo unsaon pagsusi sa mga tawo o paghimo og mga tseke.
Sa tinud-anay, nagdumala ra gyud sila sa mga lawas.
Ug nag-atubang sila sa usa ka labi ka sopistikadong kriminal nga organisasyon.
Oo.
Ug nangita sila og usa ka komodidad, ug kana nga komodidad mao kining gagmay nga mga bata.
Ug kabalo sila unsaon pag-abuso niining mga bata, pagmanipula kanila, paghimo kanila nga kuwarta, ug
pagtigom kanila para sa mga katuyoan nga kabalo ra ang Diyos.
Sakto kaayo. Ug mao kana akong tuohan nga ang kasagarang manan-aw ug kadaghanan sa mga tawo wala gyud kasabot:
nga adunay dautang mga tawo sa kalibutan nga nagtan-aw sa mga bata ingon nga mga butang.
Sakto.
Ug gigamit nila kini alang sa human trafficking alang sa katuyoan sa pagpang-abuso sa
trabaho o sex trafficking ug bisan pa mas grabe.
Kay ang droga ginabaligya lang kaisa; isip usa ka higayon nga konsumo para sa tawo nga nagabaligya sa droga.
Oo, makadawat sila og kwarta para niini, apan usa ra ka beses nila kini ibaligya.
Kung naa kay anak, magamit nimo kini matag adlaw.
Daghang higayon. Pipila ka beses sa usa ka adlaw, ug kini usa ka padayon nga tinubdan sa kita!
Ug mao kana ang kinahanglan masabtan sa mga tawo.
Aduna'y mga tawo nga naghunahuna ingon ani, ug kinahanglan kitang mohimo og mga lakang sa
politikal nga lebel aron maprotektahan ang mga bata!
Sa pagkakaron, usa ka gubat ang gihimo batok sa mga bata.
Kinahanglan nga magmata ang mga tawo ug masabtan nga masulbad nato kini nga problema, apan dili sa kasamtangang kahimtang.
Kinahanglan nga hingpit nga usbon ang disenyo niining programa.
Ug kinahanglan ibalik ang mga nagpapatuman sa balaod sa ekwasyon.
Nagkinahanglan kini og lig-on nga sangay ehekutibo.
Apan makasugod na siya karon sa pagluwas sa mga bata.
Mahimo kini magsugod karon pinaagi sa pagpasaka og kaso batok niining mga kriminal nga elemento, ang mga human trafficker.
Mahimo kini magsugod karon aron wagtangon ang imprastruktura sa human trafficking.
Mahitabo pa gihapon kana karon kung husto nga mga tawo ang naa sa pwesto.
Siyempre!
Ug sa pipila ka mga kaso, klaro kaayo nga ang mga dautang tawo nga nagdakop niining mga bata naggamit sa parehas nga address
para sa daghang mga sponsor ug daghang mga bata nga ilang gikuha.
Pasabot nako, wala gani sila magpaningkamot sa pagkunwari og peke nga mga adres.
Ang uban niini nga mga tawo kay sobra ka tapulan ug palpak, mao nga naa kay balay o apartment diin pipila ka "sponsors" ug
tingali unom o dose ka mga bata ang narehistro sa usa ka adres.
Busa, dili nimo kinahanglan ang usa ka super-analitikal nga proseso aron masuta nga gi-abuso sa mga dautang tawo ang sistema.
Oo. Bisan kinsa nga adunay gamay nga kahibalo sa pag-analisar sa datos makita nga walay sentido nga ang usa ka sponsor
mohatag og duha ka lain-laing adres o nga tulo ka sponsor magpuyo sa usa ka apartment ug magsponsor og daghang mga bata.
Dili kini rocket science.
Sakto.
Ug ang kamatuoran nga ang programa anaa na sa kasamtangang porma sulod sa dugay na kaayong panahon usa pa ka ebidensya nga klaro
nga dili makahimo ang mga responsable sa pag-ila sa mga network sa human trafficking ug sa
pagpanalipod sa mga bata gikan sa mga trafficker.
Kinahanglan gayud nga mahitabo ang usa ka radikal nga kausaban aron maluwas kining mga bata!
Kasagaran ba nga kining mga bata kuhaan og litrato ug kuhaan og fingerprints?
Mga fingerprint? Dili. Nagkuha kami og litrato sa mga bata.
Mao kana ang laing hinungdanon nga impormasyon nga angay mahibal-an. Aduna'y litrato sa bata ang HHS.
Ang HHS adunay impormasyon. Dili lang nila kini ipaambit.
Oo. Busa kini mga kasaligan nga timailhan.
Kini mga magamit nga timailhan.
Oo.
Pasabot nako, kung nahitabo kana tulo ka tuig ang milabay, ang Diyos ra ang nakahibalo asa na sila karon.
Apan aduna'y batakang imbestigasyon nga mahimo; mahimo sa kapulisan nga mahibal-an ang mga
adres ug mga indibidwal ug pangitaon ang mga bata.
Aduna kay litrato. Ug karon dili na siya 12-anyos nga batang babaye, tingali 14 na siya karon, apan naa gihapon
kay litrato niya, usa ka kinatibuk-ang paghulagway, ug tingali usa pa gani ka timailhan sa iyang identidad.
Busa adunay daghang mga imbestigasyon sa kapulisan nga mahimo buhaton sa paunang hugna aron
mahibal-an kinsa ang mahimong dayon nga luwason.
Siyempre!
Ug usab kinsa ang mga kriminal nga angay kasuhan, diba?
Eksakto .
Tara Rodas: Kay kung gatus ka mga bata klarong gidala sa usa ka address, natural nga adunay hugpong sa
impormasyon nga kinahanglan ipasa diretso sa mga otoridad sa pagpapatuman sa balaod aron sila makasusi.
Pero dili nila ipagawas ang datos, Chris.
Dili katuohan.
Si Senador Grassley nagsampa og kriminal nga reklamo.
Si Senador Grassley nagkampanya alang niining mga bata nga walay kauban sulod sa daghang katuigan.
Nagpahigayon siya og mga pagdungog sa Senado niadtong Hulyo.
Sa tinuod, nagsumite siya og mga kriminal nga reklamo sa FBI ug DHS , apan ang HHS misalikway
sa pagpagawas sa datos, bisan pa sa mga subpoena.
Wala sila mitubag niini.
Sa kadaghanan sa mga kaso, kini nagresulta lang nga ang mga imbestigasyon sa Ministeryo
nakaplagan ang ubos sa 4% sa ilang mga target.
Busa, dili molapas sa 4% sa mga bata nga ilang gipangita, ug dili molapas sa 4% sa mga trafficker, tungod kay ang
HHS dili makigtambayayong ug dili maghatag kanila sa datos.
Dili masukod.
Unsa man ang giingon sa HHS? Giunsa nila pagpasabot niini?
Nag-apil ba sila sa mga regulasyon sa pagpanalipod sa datos o unsa man? Unsa kining kataw-anan nga dili pagtinabangay?
Unsa...? Oo. Pasabot nako... Kasagaran, maghatag sila ug huyang nga rason, bisan pa unsa ka kataw-anan kini.
Pero bisan pa man, nagpakaaron-ingnon sila nga mosunod sa balaod o moprotektahan ang mga batan-on ug ang ilang pribasiya.
Mao ba kana ang imong pasangil?
Oo, ingon sila nga kini ang pribasiya sa sponsor, ug mas importante kini para kanila kaysa bisan unsa pa.
Ug kana, sa baylo, hingpit nga sayop nga panghunahuna.
Oo. Oo.
Ang mga sponsor dili gyud kinahanglan magreport sa ORR.
Busa among ihatag ang bata sa usa ka tawo nga dili na gyud kinahanglan mopasubra pa og tawag gikan sa pederal nga gobyerno.
Walay pulos kana.
Usa ka bata ang miabot sa utlanan, ug naa siya'y numero sa telepono ug ngalan sa usa ka tawo dinhi sa Estados Unidos.
Giunsa kini pagkuha sa datos?
Aw, ingon sa mga bata nga nakuha nila kini sa dalan paingon dinhi.
Oo. Ug dayon nila kini ipasa sa among maayong pulis sa utlanan, nga mao ang punto sa kontak sa Estados Unidos.
Sakto.
Kini nga US contact point kinahanglan dayon ihatud ang bata ngadto sa HHS sulod sa 72 ka oras.
Ang among tumong mao ang paghatud sa bata sa US contact point sulod sa 10 hangtod 14 ka adlaw.
Mao kana ang among gitawag nga mga "sponsor".
Nagtuo ko nga wala mahibalo ang mga tawo nga sulod sa duha ka semana, ang mga bata ihatag sa mga tawo dinhi sa Estados Unidos
nga dili na gyud motubag sa bisan unsang tawag gikan sa gobyerno.
Gihatag na namo ang kustodiya. Mao na.
Paalam! Maayong swerte ana. Dili katuohan!
Dili gyud namo tratuhon ang mga batang Amerikano ingon ana.
Ug wala ko kahibalo nganong ginatratar nato ang mga batang migrante ingon ani.
: Oo. Mosulti ko ug usa ka butang nga basin mura'g binuang paminawon, apan dili ko kini pasabot ingon ana; gusto
nako ipadayag ang usa ka butang nga labi ka espesipiko.
Aduna'y mga lugar sa niining nasud diin dili ka makadoptar og iro kung dili ka moagi sa hugot nga
pagsusi sa imong kasaysayan ug sa mga sunod nga pagsubay.
Ug tinuod gyud na; nasinati ko kini sa akong kaugalingon.
Moadto ka sa usa ka kalihokan sa pag-ampon og iro, kinahanglan nimo pun-on ang mga porma, ipakita ang
imong pag-ila, ug susihon ug pangutan-on ka nila.
Makakuha ka sa iro ug unya adunay pagbisita sa balay.
Mao gyud na ang paagi sa paglihok niini.
Aduna kami'y mas taas nga kahibalo ug kabalaka, ug usa ka mekanismo aron masusi pag-usab ang kahimsog ug kaayohan sa iro.
Ug ako usa ka mahigugma sa mga iro.
Busa nasabtan nako kana ug wala ko magreklamo bahin niini.
Para nako mismo, kining dili patas nga pagtratar ingon ka... ingon ka walay pagtagad ug kabuang sa bahin sa HHS.
Pasabot nako, walay rason, walay pasabot niini.
: Oo, walay pasabot niini gawas nga kini usa ka negosyo nga adunay tinuig nga halin nga pipila ka bilyon ka dolyar.
Magpabilin ta ana.
Gusto nako nga hisgutan nato ang kuwarta.
Kini usa ka negosyo sa kuwarta.
Tan-awa, bisan unsa pa man, aron yano lang isulti, nagbaligya sila og mga bata, dili ba?
Kini usa ka komodidad, ang kuwarta nag-ilis-ilis sa kamot, ug adunay ... sila mao ang komodidad, ang kontrabando nga gidala.
Kinsa ang makaginansya ani? Kinsa?
Daghang mga kontraktor ug mga NGO (mga organisasyong dili pang-gobyerno) ang
nakakwarta og milyon-milyon ka dolyar matag tuig.
: Busa, pasabta nako... atong tan-awon gamay ang mga mekanismo dinhi, aron hatagan ang
mga tawo og ideya kung giunsa kini paglihok:
Kung molapas sila sa utlanan, dakpon sila.
Apan kinsa ang mokuha kanila?
Usahay mao kini ang pulis sa utlanan, apan usahay magtapok lang sila sa mga tawo ug magpadala og bus o minibus.
Ug huna-hunaa! Kini nga bus o minivan iya sa usa ka kompanya sa bus o transportasyon.
Dili nila kini ginabuhat tungod sa tinuod nga pagkamaayo.
Gikomisyon sila sa gobyerno aron magpadagan og mga bus tali sa punto A ug B o tali sa
sentro sa pagdawat A ug sentro sa pagproseso C.
Pero serbisyo sa bus kini.
Ug nagdagan sila... Wala ko kahibalo, 10 hangtod 20 ka bus matag adlaw.
Labaw pa niini.
Oo, pasabot lang nako, 10 hangtod 20 sa usa ka piho nga bahin sa ruta, di ba?
Dako kaayo kini nga mga order sa transportasyon: mga bus, minibus, ug uban pa, ug
dugang pa, naa pa'y gasto sa biyahe sa eroplano.
Ug unya naa pud niining mga NGO, nga usa ra ka kinatibuk-ang termino para sa mga organisasyong dili pang-gobyerno, apan
sa tinuod lang, ug pasayloa ko nga moangkon niini, kasagaran kini mga organisasyon sa simbahan nga nakakaplag og paagi...
Pasabot nako, tingali maayo ra ilang tuyo sa sinugdanan; gusto nila motabang sa mga tawo,
panalangini sila sa Diyos, nindot kaayo na.
Apan unya nahimong usa ka mapuslanong negosyo para kanila.
Ug adunay mga NGO nga sekular ug mga NGO nga nakabase sa simbahan.
Ang uban kanila nagsugod isip mga mananabang nga gustong motabang sa mga tawo, ug ang uban
kanila tinuod lang nga interesado sa kuwarta.
Apan dinhi usab, gibayran sila, hapit na per capita, alang sa mga bayad sa pagproseso ug pagdumala niining mga
tawo – ug mao kana gyud ang paagi sa paghimo og kuwarta.
Naglakip kini og dako kaayong gasto; naghisgot kita dinhi og gatusan ka milyon ka dolyar.
Oo! Gatusan ka milyon, matag bulan.
Ang dili masabtan sa uban, sa akong hunahuna, mao nga ang kontrata nga naa nako para sa website nga akong gi-trabahoan
nagkantidad og kapin sa usa ka gatos ka milyon matag bulan.
Walay bisan kinsa nga maghunahuna, "Wow! Ipasulti lang nako nga ang akong ahensya o kontraktor
nakadawat aning tanan nga kuwarta ug nagtrapik sa mga bata."
Sige...
Pasayloa ko!
Ayaw na!
Busa dako kaayo kini nga negosyo.
Unya ana pa... pasabot nako, mao kana ang mga gasto ug bayranan sa kontrata sa bukas nga gobyerno.
Ug ang mga kaliwa mosinggit: "Unsa man imong buhaton, pasagdan lang ba nimo sila nga mamatay sa disyerto?"
Sa akong hunahuna, murag usa kana ka bakak nga argumento — walay mosuporta ana.
Apan aduna usab lain nga bahin niini, nga mao ang ilegal ug kriminal nga transaksyon sa kuwarta nga gihimo sa tinago.
Ug mao gyud kana ang punto diin mawala ang kontrol sa gobyerno.
Dili ba? Sa diha nga iyang ihatag kining mga bata sa bisan kinsa, mahitabo na ang sex trafficking, pagpatrabaho sa mga bata, ug
daghan pang buang, katingalahan, kriminal, ug baluktot nga mga buhat nga magamit aron abusohon,
manipulahon, ug kuhaan og benepisyo ang mga batan-on...
Ug unya naa pa ang tibuok ngitngit nga bahin sa negosyo, ang tinago nga kriminal nga kalihokan. Ang Diyos ra ang
nakahibalo pila ka kuwarta ang nalambigit. Walay nakahibalo.
Oo, oo. Ug Chris, ginabulag nato ang mga bata gikan sa ilang mga pamilya ug sa ilang nasud nga gipuy-an.
Sakto.
Mao na kana nga butang nga dili gyud masabtan sa mga tawo.
Sa sinugdanan, ang programa – pasabot nako, ang tuyo sa kumander – mao kana ang among gihisgutan.
Unsa ang katapusang katuyoan niining programa?
Abi nako panag-uban sa pamilya kini, ug ang mga tawo nga unang nakahunahuna niini nga programa
miingon, "Aw, panag-uban sa pamilya gyud kini."
Apan, dili pa kini ang kahimtang karon.
Si Hannah Dreier gikan sa New York Times nagpahayag, base sa iyang datos – human sa pagtuki niini – nga sa
pipila ka mga postcode nga lugar, dili molapas sa 10% sa mga bata ang mibisita sa ilang mga ginikanan.
Dili kini "paghiusa sa pamilya".
Kini usa ka dako nga kriminal nga operasyon!
Gipapahimo ang mga bata sa mga mapang-abuso nga pabrika.
Ang mga bata ginabaligya ngadto sa sekswal nga pagkaulipon. Sila mismo ang miingon niini.
Mga bata tulo ka tuig pagkahuman, tungod kay si Anthony Rubin gikan sa Muckraker nakaplagan gyud ang mga bata
nga miingon tulo ka tuig pagkahuman: "Tan-awa, naa pa gihapon ko sa pagkaulipon tungod sa utang."
Utang pa gihapon nako ang kuwarta sa tawo nga mibayad para sa akong pagpasulod dinhi nga ilegal.
Paglabay sa tulo ka tuig, nagpabilin pa gihapon nga may utang kining mga bata.
Dili katuohan ang nahitabo dinhi!
Oo. Ug Chris, sa akong hunahuna mao kana ang dili masabtan sa mga tawo o tingali dili gyud nila maimagine unsa
ang ginabuhat sa usa ka masakiton nga tawo sa usa ka bata.
Sakto.
Ug kana, sa akong hunahuna, usa sa labing makalilisang nga mga butang nga akong nakita.
Nilantaw nako kining kangitngit ug naghunahuna ko: O Diyos ko, aduna diay mga tawo nga nagbuhat og ingon ana nga mga butang.
Apan aduna usab mga doktor ug nars nga akong personal nga nakig-istorya.
Pasabot nako, sila... kabalo ka, naghilak sila, miingon, "Tara, adunay usa ka pito-anyos nga gamay nga batang babaye nga adunay
tanan niining mga sakit nga nakatakod pinaagi sa pakighilawas."
Sakto.
Pasabot nako, wala kasabot ang mga tawo unsa ang gibuhat sa daotan nga mga tawo sa mga bata.
Ug among gihatag sila sa mga kriminal.
Sakto.
Gidasig ko ang mga tawo nga tan-awon ang mga dokumento nga gipagawas ni Senador Grassley niadtong 11 Hulyo .
Mahimo nimong tan-awon ang iyang pahayag sa press ug mahibal-an nimo nga gibutang sa gobyernong kini ang
mga bata sa pag-atiman sa mga tawo sa MS-13 . Sige?
Sila mga malupit nga kriminal. Ngano man nga hatagan nato sila og mga bata?
Sila nailhan nga mga miyembro sa mga transnasyonal nga kriminal nga organisasyon.
Labaw pa kana sa imahinasyon.
Sa tinuod lang, Chris, kung wala ko kini makita sa akong kaugalingong mga mata, dili ko motuo nga ang pederal nga gobyerno
nahimong usa ka serbisyo sa paghatud nga puti ang mga guwantes.
Pasabot nako, siya gyud ang tunga-tunga para sa usa ka organisasyon sa pagbaligya og mga bata.
Oo, ilang buhaton kini.
Pasabot nako, dili gani sila nalambigit niini sa bisan unsang paagi. Sila mismo ang nagbuhat niini.
Gipatuman nila ang plano sa pagdakop ug pag-abuso niining mga bata. Dula kini nila.
Oo.
Imong operasyon kini.
Oo. Ug ang pagpabulag kanila gikan sa ilang mga pamilya sa balay pinaagi sa pagpangilad mao ang human trafficking.
Kini usa ka bayolenteng panikas o pagpugos.
Sakto.
Aw, ang mga bata ug ang ilang mga ginikanan, kay gisulti kini kanamo sa mga bata.
Sakto.
Kabalo ka, ang tanan adunay kaugalingong argumento.
Nagtan-aw kami, ug nakita nako ang mga mata sa nahadlok nga mga bata.
Nasayud ko niini tungod kay gisultihan ko sa mga bata ug sa uban.
Ug adunay mga report nga naglakip sa mga pahayag sa mga bata. Dili kini ikalimod.
Miingon ang mga bata, "Kabalo ka, sa among balay sa Guatemala, nakakwarta ra ko ug £2.50 matag adlaw."
Apan ang human trafficker dinhi sa Texas miingon nako nga kung mobiya ko sa balay, makaanhi ko dinhi
sa Estados Unidos ug makakwarta og £6 matag oras.
Ang bata ug ang mga ginikanan nagtuo nga ang bata mahimong ingon ka dato sama ni Elon Musk.
Sakto.
Gikan sa £2.50 kada adlaw ngadto sa £6 kada oras.
Ug dili gyud masukod nga makadani kita og mga grupong populasyon nga bulnerable.
Ug gikan sa Guatemala miabot ang mga lumad nga bata nga dili gani makasulti og Kastila.
Sakto kaayo.
Busa kinahanglan gyud natong hunahunaon unsay nahitabo dinhi.
Kinahanglan ipaila ang bag-ong mga giya.
Ang mga tawo nga adunay kasinatian sa pagpapatuman sa balaod kinahanglan makahimo sa pagpanalipod sa mga bata.
Ug kinahanglan ipagawas sa Departamento sa Panglawas ang datos aron makaplagan ang mga bata ug maprosekuto ang mga kriminal.
Dili na nato mapadayon nga tugotan nga mahitabo dinhi sa Estados Unidos ang ingon ani sa
mga bata nga bulnerable, mga gagmay nga bata.
Dili gyud kana masukod.
Oo! Kinahanglan nato silotan ang mga hayop nga nagpadagan sa mga network nga nagbuhat niini.
Sa akong opinyon, angay nato kasuhan ang mga opisyal sa gobyerno nga naghimo niining
mga desisyon ug hinungdan niini nga nahitabo.
Sila naa sa ilang kaugalingong kategorya. Apan sila usab kinahanglan manubag.
Siyempre, ang mga kriminal nga mastermind sa luyo niini kinahanglan pasakaan og kaso.
Ug unya kinahanglan nato luwason kining mga kabus nga mga bata.
Ang interbyu kang Tara Rodas gihimo niadtong Oktubre 2024, sa wala pa napili pag-usab si
Donald Trump isip Presidente sa Estados Unidos.
Pagkahuman sa eleksyon, gipahayag sa bag-ong Kalihim sa Panglawas ni Trump, si Robert F. Kennedy Jr., sa usa ka miting sa gabinete
nga ang Departamento sa Panglawas ubos ni Biden nahimong "katuwang sa trafficking sa mga bata
alang sa sekswal nga pagpamaligya ug pagkaulipon."
Busa, nakahatag ba si Trump og kausaban paingon sa mas maayo?
Ang mamumulong-balita nga nag-imbestiga nga si Ryan Matta nagduha-duha bahin niini.
Sulod na siya og daghang katuigan nga naningkamot aron mahibal-an kung asa ang mga nawala nga mga bata ug
nakahimo na siya og daghang dokumentaryo bahin niini.
Sa usa ka interbyu niadtong Mayo 2025, iyang gipadayag ang iyang kasagmuyo nga wala pa giuli sa administrasyon ni Trump
ang 300,000 ka mga bata pagkahuman sa 100 ka adlaw sa opisina.
Gipunting niya nga ang gobyerno adunay mga numero sa selpon ug mga adres sa mga sponsor diin
gibutang ang mga bata, ug dali ra sila masubay.
Gikritiko usab niya ang pagdumala sa gobyerno sa mga programa sa Southwest Key.
Ang Southwest Key Programmes usa ka dakong organisasyon nga nakabase sa Estados Unidos nga naglihok sa daghang mga estado.
Naghatag kini og lain-laing mga serbisyo, lakip na ang puy-anan para sa mga refugee nga mga menor de edad nga walay kauban.
Kumbinsido si Ryan Matta nga ang 30–40 ka mga institusyon sa kini nga programa mao ang nagrepresentar sa
pinakadako nga mga sindikato sa pagbaligya sa mga bata.
Grabe ka agresibo sila nga bisan pa si Merrick Garland, Attorney General ni Biden, nagsampa og kaso batok niining mga
institusyon, tungod kay giingong gipanglugos didto ang mga bata.
Bisan pa, ang Attorney General ni Trump nga si Pam Bondi nakahukom sa medyo dali pagkahuman sa iyang
pagsugod sa katungdanan nga ang kaso dapat ihunong.
Katingalahan kaayo kini, kay ang unang pahibalo mao ang pagpauga sa lat-ang.
Sa pagtan-aw sa pahayag ni Ministro sa Panglawas Kennedy nga ang iyang ministeryo nalambigit sa kini nga kalakalan sa
sekswal nga pag-abuso sa mga bata ubos sa miaging gobyerno, naghunahuna ang uban kung asa na ang legal nga imbestigasyon.
Kung si Tara Rodas miingon nga si Kamala Harris ang nagdumala sa pinakadako nga operasyon sa human trafficking ug sex
trafficking, kinahanglan dayon sugdan ang mga imbestigasyon batok kaniya ug sa mga responsable sa Department of Health.
Apan, wala pa kini makita.
Sa iyang kampanya para sa iyang unang pagka-presidente, gipahibalo na ni Trump ang iyang tinguha nga ipriso si Hillary Clinton.
Bisan pa, wala gani gisugdan og imbestigasyon pagkahuman sa eleksyon.
Sa eskandalo sa Epstein usab, hangtod karon napakyas ang administrasyong Trump sa pagtuman sa iyang
saad nga susihon ug ipadayag ang mga kamatuoran.
Dili kini ikatingala kung hunahunaon nga daghang mga biktima ug mga saksi ang nagreport nga si Epstein wala mag-inusara
sa iyang gibuhat, kondili dagkong bahin sa politikal ug sosyal nga establisemento ang nalambigit sa iskandalo.
Nagpataas kini og pangutana kung, sa kaso sa pagtrapiko sa mga bata sa utlanan sa US, ang gagmay ra ba nga kriminal ang
gipunting sa atensyon sa media, samtang ang dagkong isda, ang mga network, ang mga NGO, ug kadtong nalambigit sa
gobyerno ug mga ministeryo napabilin nga dili matandog.
Basta dili kini gipriso, kinahanglan hunahunaon nga ang gipakita nga mga kalampusan usa ra ka tabing aron malipat ang katawhan.