2021ean, Tara Rodasek Estatu Batuetan bakarrik zeuden haurrentzako harrera-zentro batean goi-mailako kargu bat izan zuen.
Bidenen administrazioaren deiari erantzun zion adin txikiko errefuxiatuak laguntzeko, une hartan Estatu Batuetako hegoaldeko
mugatik masiboki pasatzen ari ziren krisiari aurre egiteko.
Haurrak beren familiekin berriro elkartzen lagundu nahi zuen.
Hala ere, azkar ohartu zen haurrekin zerbait gaizki zegoela.
Panikako erasoak jasan zituzten, gurasoengatik oihukatu zuten eta kontrabandistek Estatu
Batuetara engainatuta eraman zituztela esan zuten.
Rodasek ikerketa egin eta haurren trafiko-sare erraldoi bat agerian utzi zuen.
Beraz, salatzaile bihurtu zen, eta orain sare hauek agerian uzteko eta erantzukizunera deitzeko borrokan ari da.
Chris Farrelek egindako elkarrizketa hunkigarri batean, bere aurkikuntzei buruz hitz egiten du.
Horrek agerian uzten du nola haur hauek kriminalen esku utzi zituzten, eta haiek behartuta
lan egitera edo prostituziora bultzatu zituzten.
Medikuek kontatzen diote negarrez nola haur txikienek ere sexu-abusu larriaren ondorioz zaurituta dauden
eta lehen hezkuntzako adinetik aurrera jada sexu-transmisiozko gaixotasunak pairatzen dituzten.
Geroago azaltzen du nola estatuak haurren trafikoa milioika libera bitartez diruz laguntzen duen, nola 325.000
haur horiek orain desagertutzat jotzen diren, eta nola Osasun Sailak premiaz behar den ikerketa oztopatzen duen.
Behean ikusi Tara Rodasekin bideoaren pasarteak.
Elkarrizketa 2024ko urrian egin zen, AEBetako azken hauteskundeak baino lehen.
Programaren amaieran, beraz, AEBetako egungo administrazioaren pean gai honetako garapenak eztabaidatuko ditugu.
Ni Chris Farrell naiz, eta hau da On Watch.
Ongi etorri On Watch-era, Judicial Watch-en podcast-era, non titularren atzean begiratzen dugun, hedabide
nagusiek benetan ez nahi dituzten istorioak ekartzeko.
Ahaztutakoa berreraikitzen saiatzen gara eta ulergaitza azaltzen.
Gaur elementu hauek hiruak ditugu zuretzat.
Berriro ere ongietorria ematen diogu emakume ausart bati, gure herrialdean trafiko humanitario,
sexu-merkataritza eta haurren abusu krisi harrigarri bat aurkitu eta agerian utzi zuen salatzaile bati.
Tara Rodas ongietorri da. Ongi etorri, Tara!
Chris, gaur zure programan izateagatik, eskerrik asko.
Zuei eta Judicial Watchi oso eskerrak ematen dizkiet, estatuaren babespean eta zergadunen diruarekin finantzatutako
haurren trafikoari argia botatzen jarraitzeagatik.
Zehazki. Eta gure podcastaren leial ikusle eta entzuleek ziur gogoratuko dute.
Eta badakit gogoratzen duzula, izan ere, 2023ko uztailan, duela urtebete inguru, 14 hilabete inguru, egin
genuen lehen elkarrizketak audientzia handia izan zuelako.
Gure gonbidatu gisa Tara izan genuen, bakarrik zeuden haurrentzako harrera eta prozesamendu zentro
batean izandako bere esperientziei buruz hitz egiteko.
Istorioa sinestezina da. Uste dut ordubete baino gehiago hitz egin genuela.
Hemen dauden nire lankideek atal zaharra berria lotuko dute, oraindik ikusi ez badituzu, biak ikusi ahal izan ditzazun.
Baina abiapuntu soil gisa, erreferentzia puntu komuna gisa, Tara, kontatu iezaguzu nola jakin zenuen estatuaren
babespean egindako trafiko infantil bortitz eta eskandalagarri honetaz, eta nola konturatu zinen horretaz.
Zehazki, Chris, zure ikusleek agian gogoratuko dute 2021eko hasieran Biden-Harris administrazioak
langile federal guztiei deialdi bat egin zuela.
Esan zuten, federaleko langilea bazara, zure tokiko agintaritza utzi eta hegoaldeko mugako krisian lagundu beharko zenukeela.
Eta zehazki haur bakarrik zeuden horien krisia izan zen.
Gure mugetara familiorik gabe, gurasorik gabe etorritako haurrak.
Eta gero helburua haur hauek Estatu Batuetako babesleekin elkartzea zen.
Eta nik pentsatu nuen familia-berrabiarazte-programa bati buruzkoa zela.
Pentsatu nuen AEBetan hemen beren gurasoekin berriro elkartzeko zain zeuden bitartean
haurrekin margotuko nuela eta puzleak egingo nituela.
Baina hori ez zen puntua. Zure asmo onenek ez zuten inolako zerikusirik benetan gertatzen ari zenarekin.
Zuzenean. Eta nik eta misio honetan parte hartu zuten beste hainbat funtzionario federalek ez genekiena...
Inork ez zekien programa honen bidez haurrak bahitu eta hamarkada batez baino gehiagoz ustiatu zituztela.
Hori erabat harrigarria da.
Beraz, ezer ez nekiela esan nuenean: "Kaixo, hemen nago, bidali nazazu. Haur hauei lagundu nahi diet."
Nire senarra El Salvadorretik dator. Espainieraz hitz egiten dut.
Eta pentsatu nuen hau izango zela nire bizitzako misio humanitarioa. Fantastikoa izango da.
Zuzena.
Bakarrik jakiteko haurrek ez zekitela nondik eramaten ari zituzten.
Eta hori harritzekoa izan zen.
Eta haurrei buruz hitz egiten dugunean, askotan pentsatzen dugu: "Ai, 14 urteko bat da, bueno, oraindik
benetan haurra da, baina 16 edo 17 urteko bat, noski, askoz helduagoa da 10 urteko bat baino."
Baina ez duzu bakarrik halako gazteez hitz egiten, txiki-txiki haurrez ari zara.
Zuzena.
Hots, hitzez hitz, haurtxoak Estatu Batuetara mugaren bestaldera bidaltzen ari direla.
Bai. Haur txikiak eta umetxoak. Irudikaezina da.
Baina Carlos Arellano, MVM (AEBetako segurtasun-enpresa) salatzaileak, hiru hilabeteko haur bat garraiatu zuen.
Beraz, jendeak hori ulertu behar du.
MVM segurtasun-enpresa bat da, haur hauek garraiatzeko enkargua jaso zuena – noski, ez guztiak, baina horretan parte hartu zuten.
Pertsonaak garraiatzeko AEBetako gobernuarekin kontratua zuten.
Bai. Eta haur hauek garraiatzeko milioika eta milioika libera ari gara hitz egiten.
Hori guztiz harrigarria da. Eta hiru hilabete besterik ez dituzte.
Eta, Chris, nik esango nuke nire begiekin ikusi nituen haur batzuek nerabeak zirela, nerabe mutilak barne.
Baina Guatemalako jatorrizko komunitateetatik datoz, maya dialektoak hitz egiten
dituzte eta ez dute espainieraz hitz egiten.
Zuzena.
Erabat babesgabe daude.
Hauek haurretako batzuek inoiz ez dute eskolara joan.
Ezin dute irakurri. Ezin dute idatzi.
Eta gero hemen daude eta lan behartuak egin behar dituzte.
The New York Times-ek honi buruz jakinarazi zuen.
Harritzekoa da, gaur egunera arte, inork ez duela ezer egin haur hauek salbatzeko.
Bai, esan nahi dudana da istorioaren atal hori benetan interesgarria dela, eta argi dago
haurrentzako prozesamendu-zentroan zure esperientzia pertsonalak izan zenituela.
Handinago istorioa ere jakinarazi zuten.
Uste dut New York Times-en hiru ataleko serie bat izan zela, haragi prozesatzeko lantegietan eta
beste leku batzuetan haurren lana aipatzen zuena.
Bai.
Eta pentsa liteke ezkerrean, Biden eta Harris inguruan, nonbait, hau lelo honen pean jasoko litzatekeela: "Ai ene
Jainkoa, gure propaganda-tresna propioa den New York Times-ek ere esaten du guk krisi bat eragin dugula."
Baina nola edo hala jakinarazi zuten. Esan nahi dut, hori jakinarazi izana aitortu behar diet.
Izugarria izan zen. Baina ez zen inolako eraginik edo erreakziorik izan, ezer ere ez.
Ez, inolako eraginik ez zen izan. Ez zen inolako neurririk hartu haur hauek salbatzeko.
Eta uste dut hori dela beldurgarrienetako bat.
2021ean, ekainaren 2021ean, gizakien trafikoaren kasuei buruzko erreportajea egiten hasi ginenean,
pentsatu genuen agian 50 haur eraginduta zeudela.
Baina amaitu genuenean, Pomona Fairplexeko harrera-instalazioan, non lan egiten nuen, sei hilabetetik
beherako epean 8.300 kasu baino gehiago prozesatu genituen.
Pentsatu genuen: 'Ai ene Jainkoa, honek milaka haur kaltetzen ditu', izan ere,
erakunde oso desberdinetako kasuak ikusi genituen.
Baina, 2023an, Hannah Dreierrek New York Times-en agerian utzi zuen 85.000 haur desagertu egin zirela.
Eta azken aldiz gai hau eztabaidatu genuenean, krisia kuantifikatzeko erabili
genuen zenbakia gutxi gorabehera hori izan zen.
Baina egiaz, askoz okerragoa da hori baino. Lau aldiz gehiago daude.
Une honetan erabiltzen ari den kopurua fidagarria eta ondo dokumentatuta dagoela uste
dut, nahiz eta oraindik estimazio bat izan.
Orain desagertu diren haurren kopurua 325.000 da.
Desagertu egin dira. Inork ez daki nola dauden edo non dauden.
Sinpleki desagertu egin ziren. Bahitu eta desagertu egin ziren.
Bai. Eta beldurgarria da inork ez zuela ezer egin haur hauek salbatzeko.
Eta jendeak ulertu behar du hori gai politikoa dela.
Giza historian inoiz saiatu den haurren salbamendu-operaziorik handiena abiarazi genezake, HHS-ek datuak askatuko balitu.
Chris, uste dut hau dela gehienek sinpleki ez dakiten zerbait.
Jendeak pentsatzen du: "Ai, Jainkoa! Haur guztiak desagertu egin dira! Zer egin dezaket?"
Eta uste dute ezer ezin dutela egin edo ezer egin daitekeenik.
Egiazki, gobernu federalak ez ditu soilik haurren datuak, baizik eta haurrak hartuta egon ziren harrera-gurasoen datuak
ere, baita harrera-guraso horiei buruzko informazio zehatza ere, hala nola azken ezagutzen zuten helbidea.
Baina ez dituzte haien aurka ekin, eta ez dituzte datuak argitaratuko; subpoena batekin ere, Osasun Sailak ez du
informazio hau legea betearazteko agentziei helaraziko.
Eta gobernu honek datu hauek ezkutatu eta indar polizialetatik gorde dituelako, inork ez daki
320.000 haur baino gehiagoren nondik norakoak.
Eta hori onartezina da.
Nire ustez, emaitza edo jarrera jakin baten alde egin gabe, hau informazio izugarri
garrantzitsua da herritarren kontzientziarako.
Hurrengo egunetan hauteskunde nazionalak egingo dira, eta jendeak erabakiak hartuko ditu,
bozka-orria beteko du edo palanka bat tiratuko du.
Erabaki informatu bat hartu behar duzu.
Eta, nire ustez, gure muga-arduradunak, Kamala Harrisek , munduko historian inoiz egon den giza trafiko
eta sexu trafiko operaziorik handiena zuzendu zuen.
Eta zehatzago esateko, hemen biok haurren trafikoaz ari gara.
Eremu honetan lehen eskuko ezagutza eta esperientzia duzu.
Zuk hori behatu zenuen.
Badakit gaur hemen norbanako gisa ari zarela hitz egiten, baina zorionez ikuskatzaile orokorren mundu profesionaletik zatoz.
Beraz, hizkera kolokialean edo slang-ean esaldi bat erabiliko dut.
Zure adimena batez bestekoarena baino pixka bat handiagoa da.
Halako praktika iruzurrezko, engainagarri eta manipulatzaileen aurrean zaudenean, badakizu zer ikusten ari zaren.
Hori antzemateko trebetasuna duzu.
Eta beraz, Pomonako instalazio honetan zer gertatzen den ikusten duzu eta esaten duzu: "Ei,
itxaron segundo bat. Zer egiten ari zara han?"
Esan nahi dudana da gure ikusle eta entzuleei horretaz pixka bat kontatzea; zure erreakzio erreflexuari buruz:
Zer demontre gertatzen ari da hemen? Zer egiten ari zara?
Zuzenean. Beno, nahiko erraza zen ikustea panikako erasoak izan zituzten haurrak suizidio-zaintzapean jarri behar
zirela, gurasoengatik negarrez ari zirela eta hemen nola engainatu zituzten kontatzen ziguten istorioak.
Ez zen denbora asko behar izan konturatzeko arazo larri bat genuela.
Haiek haurrak dira. Hau da, karga preziatua da.
Hauek haurrak etxe seguruetan kokatuta daudela ziurtatu behar dugu.
Hori izan zen unea, haur hauekin krisi bat zela konturatu nintzeneko.
Ohartu nintzen zerbait ez zela ondo.
Eta uste dut garrantzitsua dela jendeak ulertzea HHS ez dela legea betearazteko agentzia bat.
Sinpleki, ez du trafiko gizakiaren kontrako sareen aurka ekintza hartzeko beharrezko
ezagutzarik, trebetasunik, gaitasunik edo eskarmenturik.
Zuzena.
Ez dute egin. Eta, zoritxarrez, orain askapenaren ardura haiengan dago, egin ez dutelako.
Hemen ere erabaki politikoak hartu ziren.
Zoritxarrez, erabaki-hartzaile politikoek egindako akats handia izan zen ustezko babesle hauei
kontrolak eta segurtasun-egiaztapenak murriztea.
Eta badakigu babesle horietako batzuk nazioarteko delitu-antolakundeetako kideak direla.
HHSek ez ditu beharrezko baliabideak banda eta goi-mailako kriminalen aurka ekintza hartzeko.
Zoritxarrez, muga irekien politika huts egin duelako, goi-mailako delinkuenteek, hiltzaileek eta nazioarteko
delitu-antolakundeetako kideek gure mugak zeharkatu dituzte.
Orain haiek ere haur zaurgarrien babesleak eta zaindariak dira.
Eta... ezin da irudikatu!
Baina HHS ez da legea betearazteko agentzia bat.
Eta horregatik, sinpleki ez dakite.
Gai garrantzitsu bat planteatu duzu, eta horri buruzko informazio testuingurualdia eman nahi nizuke.
Gure ikusle eta entzule batzuek agian ez dute orain muga-babesari buruz pentsatzen.
ICEri buruz ari zara pentsatzen .
Legez kanpoko immigrazioarekin arduratzen diren legea betearazteko agentziak pentsatzen ari zara.
Hala ere, eztabaida honen puntu erabakigarria da laguntzarik gabeko haurrak ez direla muga-poliziaren edo ICEren ardura.
Hau Osasun eta Gizarte Zerbitzuen Sailaren menpe dago; Errefuxiatuen Berrkokapen Bulegoa (ORR).
Eta hori da haurren zaintza, hornidura eta ostatua bermatzeko arduradun benetako gobernu-agentzia.
Beraz, hauek dira prozesu hau kudeatzen duten osasun-administratzaileak.
Jadanik aipatu duzun bezala, ez dira legea betearazteko agenteak.
Ez dakite nola egiaztatu pertsonak edo nola egin egiaztapenak.
Funtsean, gorputzak kudeatzen besterik ez dute egiten.
Eta oso sofistikatuta dagoen delitu-antolakunde batekin ari dira lanean.
Bai.
Eta merkantzia baten bila dabiltza, eta merkantzia hori haur txiki hauek dira.
Eta badakite nola ustiatu haur hauek, manipulatu, diru bihurtu eta bildu Jainkoak daki zein helburutarako.
Zehazki. Eta hori da uste dudana ikusle arruntak eta gehienek ez dutela ulertzen: munduan daudela pertsona
gaiztoak, haurrak merkantzia gisa ikusten dituztenak.
Zuzena.
Eta horiek gizakien trafikorako erabiltzen dituzte, lan-esplotaziorako edo
sexu-trafikorako, eta are okerragoetarako ere.
Drogak behin bakarrik saltzen direlako; droga saltzen duen pertsonak behin bakarrik kontsumitzeko.
Bai, horregatik dirua jasotzen dute, baina behin bakarrik saltzen dute.
Haurrik baduzu, egunero erabili dezakezu.
Hainbat aldiz. Eguneko hainbat aldiz, eta hori diru-sarrera etengabea da!
Eta hori da jendeak ulertu behar duena.
Badira modu horretan pentsatzen duten pertsonak, eta haurrak babesteko neurriak hartu behar ditugula maila politikoan!
Une honetan haurren aurka gerra bat ari da gertatzen.
Eta jendeak esnatu eta konturatu behar du arazo hau konpon dezakegula, baina ezin dugula egungo egoera horrela mantenduta.
Programa hau oinarrizko mailan berrantolatu behar da.
Eta legearen betearazpena berriro ere ekuazioan sartu behar da.
Honek exekutibo adar sendoa eskatzen du.
Baina gaur hasi daiteke haurrak salbatzen.
Gaur bertan hasi daiteke elementu kriminal hauek, gizakien trafikatzaileak, prozesatuz.
Giza trafikoaren azpiegitura ezabatzeko gaur hasi daiteke.
Hori gaur egun ere gerta daiteke, baldin eta pertsona egokiak agintean egongo balira.
Jakina!
Eta kasu batzuetan, oso argi zegoen haur hauek bahitu zituzten gaizkileek helbide bera erabiltzen zutela
babesle anitzentzat eta jasotzen zituzten haur anitzentzat.
Esan nahi dudana da, helbide faltsuak faltsutzeko ere ez zutela ahaleginik egin.
Jende horietako batzuk oso nahasiak eta alferrak ziren, eta horregatik etxe edo pisu batean hainbat "babesle" eta
agian sei edo hamabi haur izena emanda zeuden helbide berean.
Beraz, ez duzu prozesu super-analitiko bat behar jakiteko gaizkile hauek sistema ustiatzen ari zirela.
Bai. Datuen analisia apur bat ezagutzen duen edonork ikus dezake ez duela zentzurik babesle batek bi helbide
desberdin emateak edo hiru babeslek etxebizitza bakarrean bizi eta hainbat haur babesteak.
Ez da zientzia zaila.
Zuzena.
Eta programa hau bere egungo formarekin hain denbora luzez martxan egoteak frogatzen du arduradunek ezin dituztela trafiko-sareak
identifikatu eta haurrak trafikatzaileetatik babestu.
Beraz, haur hauek salbatzeko aldaketa erradikal bat egin behar da!
Ohikoa al zen haur hauek argazkatzea eta hatz-markak hartzea?
Hatza-markak? Ez. Haurren argazkiak atera genituen.
Hori jakiteko beste informazio garrantzitsu bat da. HHS-k haurraren argazki bat du.
HHS-k informazioa du. Baina ez dute partekatuko.
Bai. Beraz, hauek adierazle sinesgarriak dira.
Hauek erabilgarriak diren pistak dira.
Bai.
Esan nahi dudana da, hori hiru urte lehenago gertatu izan balitz, Jainkoak daki non egongo liratekeen.
Baina oinarrizko ikerketa-lana egin daiteke; poliziak helbideak eta pertsonak kokatu eta haurrak bilatu ditzake.
Argazki bat duzu. Eta orain ez da 12 urteko neska bat gehiago, agian 14 ditu orain, baina oraindik duzu
haren argazki bat, deskripzio orokor bat eta agian haren nortasunaren seinale bat ere.
Beraz, hasierako fasean hainbat polizia-ikerketa egin daitezke, berehala salba daitezkeenak identifikatzeko.
Noski!
Eta, gainera, zeintzuk diren epaiketara eraman beharreko delinkuenteak, ezta?
Zehazki .
Tara Rodas: Izan ere, ehun haur argi eta garbi helbide berean entregatzen ari badira, informazio-multzo bat
sortzen da, eta hori zuzenean indar polizialei helarazi behar zaie ikerketa egin dezaten.
Baina ez dituzte datuak askatuko, Chris.
Hori sinestezina da.
Senatari Grassleyk delitu-salaketa bat aurkeztu du.
Senatari Grassley urte asko daramatza zaintzailerik gabeko haur hauek babesten.
Uztailean Senatuan entzunaldiak egin zituen.
Egiazki, FBIra eta DHSra (Estatu Batuetako Barne Segurtasun Departamentua) delitu-salaketak aurkeztu
zituen, baina HHSk datuak argitaratzeari uko egin zion, epailearen aginduak ere baztertuaz.
Ez zuten horri erantzun.
Kasuen gehienetan, horrek soilik esan nahi zuen Ministerioaren ikerketek beren helburuen
%4 baino gutxiago aurkitu ahal izan zituztela.
Beraz, bilatzen ari ziren haurren %4 baino gutxiago, eta trafikatzaileen %4 baino gutxiago, HHS-ek ez
baitu lankidetzarik egiten eta ez dizkie datuak ematen.
Hori ezin da irudikatu.
HHS-k zer dio? Nola justifikatzen dute hau?
Datu-babeserako araudiak aplikatzen ari al dira, edo zer? Zer da hau barregarri den lankidetza-ez hori?
Zer...? Bai. Esan nahi dudana da... Normalean aitzaki lausengoren bat ematen dute, nahiz eta oso barregarria izan.
Baina, gutxienez, legea betetzen dutela edo gazteak eta pribatutasuna babesten dituztela dirudi.
Hori al da zure aitzakia?
Bai, diote babeslearen pribatutasuna dela, eta hori da haientzat beste edozer baino garrantzitsuagoa.
Eta hori, berriz, guztiz okerra den pentsamoldea da.
Bai. Bai.
Babesleek inoiz ez dute ORRri txostena aurkeztu beharrik.
Beraz, haur bat ematen ari gara inoiz berriro federaleko gobernuaren dei bati erantzun beharrik izango ez dion norbaiti.
Hori batere zentzurik ez du.
Haurr bat agertzen da mugan, eta Estatu Batuetan dagoen pertsona baten telefono-zenbakia eta izena ditu.
Nola lortu zituen datuak?
Ba, haurrek esaten digute hemen bidean jaso zutela.
Bai. Eta gero hori gure muga-polizia bikainari pasatzen diote, AEBetako harreman-puntu gisa jarduten dutenari.
Zuzena.
AEBetako harreman-puntu honek, ondoren, haurra HHSri 72 ordutan barruan entregatu behar dio.
Gure helburua haurra AEBetako harreman-puntuari 10 eta 14 eguneko epean entregatzea zen.
Haiek ziren gure deituriko "babesleak".
Uste dut jendeak ez dakiela bi aste barruan, Estatu Batuetan, haurrak ematen zaizkiela inori, eta hark inoiz
ez duela gobernuaren beste dei bati erantzun beharko.
Zaintza ematen ari gara. Hori da.
Agur! Horretarako zorte on. Ezin sinetsi daiteke!
Ez genuke inoiz Amerikako haurrak modu horretan tratatuko.
Eta ez dakit zergatik tratatzen ditugun migratzaile haurrak modu honetan.
: Bai. Flippant moduan entzun daitekeen zerbait esango dut, baina ez dut horrela esan
nahi; zerbait oso zehatza adierazi nahi dut.
Herrialde honetan badira leku batzuk, non ezin duzun txakur bat adoptatu aurreko egiaztapen sakon eta jarraipen bat egin gabe.
Eta hori hitzez hitz esan nahi dut; lehen eskutik dakit.
Txakurren adopzio-ekitaldi batera zoaz, inprimakiak bete behar dituzu, identifikazioa
aurkeztu, eta egiaztatu eta galdekatu egiten zaituzte.
Zuk txakurra hartzen duzu eta gero etxera bisita bat egiten da.
Hori da, hitzez hitz, nola funtzionatzen duen.
Gure kontzientzia eta kezka handiagoak ditugu, eta txakur baten osasuna eta ongizatea bikoiz egiaztatzeko mekanismo bat.
Eta ni txakur-zalea naiz.
Beraz, hori ulertzen dut eta ez naiz kexatzen.
Niretzat, tratamendu desberdin hau hain da... hain kontuan hartu gabekoa eta zoroa HHS-en aldetik.
Esan nahi dudana da, horretarako ez dagoela inolako aitzakiarik, ezta azalpenik ere.
: Bai, ez dago horretarako azalpenik, salbu eta urteko zenbait mila milioi dolarreko fakturazioa duen negozio bat dela.
Horretan jarrai dezagun.
Diruaz hitz egin nahi dut.
Hau diru negozio bat da.
Ikusten duzuenez, modu batean ala bestean, oso sinple esanda, haurrak saltzen ari dira, ezta?
Merkantzia bat da, dirua esku aldatzen da, eta daude ... haiek dira merkantzia, garraiatzen ari den kontrabanda.
Nor irabazten du honetatik? Nor?
Kontratista askok eta GKEen (gobernuz kanpoko erakundeen) askok milioika eta milioika dolar irabazten dituzte urtero.
: Beraz, esan nahi dudana da... mekanismoak pixka bat azter dezagun hemen, jendeari
nola funtzionatzen duen ideia bat emateko:
Muga zeharkatzen badute, atxilotuko dituzte.
Baina nork jasotzen ditu?
Batzuetan muga-polizia izaten da, baina batzuetan muga-poliziak jendea elkartzen du eta autobus edo minibus bat bidaltzen du.
Eta asmatu zer! Autobus hau edo minibusa autobus edo garraio enpresa bati dagokio.
Ez dute hau adeitasun hutsez egiten.
Gobernuak agindu zien A puntua eta B puntua arteko edo A harrera-zentroa eta C
prozesamendu-zentroa arteko autobusak martxan jartzea.
Baina autobus-zerbitzu bat da.
Eta egunero 10tik 20ra bitarteko autobusak martxan jartzen dituzte. Ez dakit.
Horretik harago.
Bai, esan nahi dudana da ibilbidearen atal jakin batean 10etik 20ra bitartekoa dela, ezta?
Hauek garraio-eskaera handiak dira: autobusak, minibusak eta abar, eta gainera hegaldien kostuak ere badaude.
Eta, ondoren, daude GKE hauek, gobernuz kanpoko erakundeentzat termino orokor bat besterik ez dena, baina egia
esan, eta barkatu aitortzeagatik, askotan eliza-erakundeak izaten dira, bide bat aurkitu dutenak...
Esan nahi dudana da, hasieran ziurrenik asmo onak zituztela, jendeari lagundu nahi
ziotela, Jainkoak bedeinka ditzala, bikaina da.
Baina gero, haientzat negozio errentagarria bihurtu zen.
Eta sekularrak eta elizakoak diren GKEak daude.
Haien artean batzuek hasieran jendeari laguntzeko asmoz jardun zuten onuradun gisa, eta beste
batzuek, egia esan, diruaz bakarrik arduratzen dira.
Baina hemen ere, pertsona hauek prozesatzeko eta kudeatzeko tasetarako ia biztanle bakoitzeko
ordaintzen dituzte – eta horixe da dirua nola irabazten den.
Honek gastu izugarria dakar; hemen ehunka milioi dolarrez ari gara hitz egiten.
Bai! Ehunka milioika, hilero.
Nire ustez, batzuek ezin dute ulertu ari nintzen webgune horretarako nuen kontratuak
hilero ehun milioi baino gehiago balio zuela.
Inork ez du pentsatzen: "Uau! Nire agentziak edo kontratista honek diru guztia jasotzen ari dela eta
haurrak trafikatzen ari dela besterik ez dut esango."
Ados...
Barkatu!
Utzi horretan!
Beraz, hau negozio erraldoi bat da.
Ondoren dago... esan nahi dudana da, horiek direla gobernu irekiko kontratuen gastuak eta kostuak.
Eta ezkerrekoek oihukatuko lukete: "Zer egin nahi duzu, basamortuan hiltzen utzi besterik ez?"
Uste dut hori faltsu argumentu mota bat dela — inork ez luke hori defendatuko.
Baina honek beste alde bat ere badu, hain zuzen ere, sekretuan egiten diren diru-transakzio kriminal ilegalak.
Eta hori da benetan gobernuak kontrola galtzen duen unea.
Ezta? Hauek haurrak norbaiti ematen dion unean bertan, sexu trafikoari, haurren lanari eta gazteak abusatzeko, manipulatzeko
eta ustiatzeko egin daitezkeen burugabekeria, bitxikeria, krimena eta perbertsio ugariei buruzko kontua bihurtzen da.
Eta negozioaren alde ilun osoa dago, jarduera kriminal sekretua. Jainkoak bakarrik daki
zenbat diru dagoen tartean. Inork ez daki.
Bai, bai. Eta Chris, haurrak bere familietatik eta jatorrizko herrialdetik bereizten ari gara.
Zuzena.
Hori da jendeak ulertzen ez duen gauza.
Jatorriz, programa – edo hobeto esanda, komandantearen asmoa – hori da ari garena.
Zein da programaren azken helburua?
Uste nuen familia-berrabiaraztea zela, eta programaren jatorrizko sortzaileek esan zuten: "Bada, familia-berrabiaraztea da."
Hala ere, oraingoz ez da hala.
Hannah Dreier New York Times-ekoak bere datuetan oinarrituta – datuak ebaluatu ondoren – agerian utzi du
zenbait posta-kode eremutan haurren %10 baino gutxiagok bisitatzen dituztela beren gurasoak.
Hau ez da "familia-berrabiaraztea".
Hau eskala handiko delitu-operazio bat da!
Haurrak ustiapen-fabriketara lanean jartzen dituzte.
Haurrak sexu-esklabotzara saltzen ari dira. Haiek berak esan zuten.
Haurren kasuan, hiru urte geroago, Muckraker-eko Anthony Rubin-ek egiazki jarraitu zituen haurrak, eta haiek hiru urte
geroago esan zuten: "Begira, oraindik zor-esklabotzan nago."
Oraindik zor diot dirua hemen kontrabandaz ekarri ninduen pertsonari...
Hiru urte geroago, haurrek oraindik dirua zor diote.
Hemen gertatzen ari dena sinestezina da!
Bai. Eta Chris, uste dut jendeak hori ez duela ulertzen edo agian inoiz imajinatu ezin duela, gaixo batek haur bati egiten diona.
Zuzena.
Eta hori, uste dut, inoiz ikusi dudan gauzarik beldurgarrienetako bat dela.
Iluntasun horri begiratu behar izan nion eta pentsatu nuen: Ai ene Jainkoa, halako gauzak egiten dituzten pertsonak daude.
Baina baita mediku eta erizain batzuk ere, haiekin pertsonalki hitz egin dudanak.
Esan nahi dudana da, haiek... badakizu, negarrez, esan zuten: "Tara, zazpi urteko neska txiki bat
zegoen, sexu bidezko gaixotasun guztiak zituena."
Zuzena.
Esan nahi dudana da jendeak ez duela ulertzen gaiztoek haurrekin egiten dutena.
Eta kriminalen esku utzi genituen.
Zuzena.
Jendea animatuko nuke uztailaren 11n Senatari Grassleyk argitaratutako dokumentuak begiratzera.
Bere prentsa-oharra irakurrita jakin dezakezu gobernu honek haurrak MS-13ko pertsonen zaintzapean jarri dituela . Ados?
Kriminal bortitzak dira. Zergatik eman behar diegu haurrak?
Haiek nazioarteko delitu-antolakundeetako kide ezagunak dira.
Hori irudimenez haratago dago.
Eta egia esan, Chris, nik neure begiekin ikusi ez banuen, ez nuke sinetsiko gobernu federalak
eskularru zuriko banaketa-zerbitzu bat bihurtu denik.
Esan nahi dudana da, benetan haurren trafiko-antolakunde baten bitartekaria dela.
Bai, gauzatzen dute.
Esan nahi dudana da, ez direla inondik ere modu batean edo bestean inplikatuta; beraiek ari dira hori gauzatzen.
Hauek haurrak bahitu eta abusatzeko plana gauzatzen ari dira. Hori da haien jokoa.
Bai.
Zure operazioa da.
Bai. Eta etxeko familietatik bereiztea, engainuz erakarrita, gizakien trafikoa da.
Indarkeriazko iruzurra edo behaketa da.
Zuzena.
Ba, haurrak eta haien gurasoak, haurrak guri hori esan zigutelako.
Zuzena.
Badakizu, denek izan ditzakete beren argudioak.
Begiratu genuen, eta nik beldurtuta zeuden haurren begietara begiratu nuen.
Hau dakit haurrek niri eta beste batzuei esan zidatelako.
Eta haurren adierazpenak jasotzen dituzten txostenak daude. Hori ukatu ezin daiteke.
Haurrek esan zuten: "Badakizu, Guatemalako etxean egunean 2,50 libera besterik ez nuen irabazten."
Baina Texasen dagoen giza trafikatzaileak esan zidan etxetik alde egingo banu, Estatu Batuetara
etor nezakeela eta orduko 6 libera irabazi nezakeela.
Haurrak eta gurasoek uste dute haurra Elon Musk bezain aberatsa izango dela.
Zuzena.
Eguneko 2,50 £-tik orduko 6 £-ra.
Eta erabat pentsaezina da ahulak diren biztanleria-taldeak erakartzea.
Eta Guatemalatik datoz indigenen haurrak, espainieraz ere hitz egiten ez dutenak.
Zehazki.
Beraz, benetan pentsatu behar dugu hemen zer gertatzen ari den.
Araudi berri batzuk ezarri behar dira.
Legearen betearazpeneko esperientzia duten pertsonek haurrak babestu ahal izan behar dituzte.
Eta Osasun Sailak datuak argitaratu behar ditu, haurrak aurkitu eta delinkuenteak epaiketara eraman daitezen.
Estatu Batuetan zaurgarri diren haur txiki horiei hau gertatzen uzten jarraitzea ezin dugu onartu.
Hori benetan irudikaezina da.
Bai! Hori egiten duten sareak kudeatzen dituzten animaliak auzipetu behar ditugu.
Nire ustez, erabaki hauek hartu eta gertatzea eragin zuten gobernu-arduradunak auziperatu beharko genituzke.
Haiek beren kategoria propioan daude. Baina haiek ere erantzule izan behar dute.
Jakina, honen atzean dauden krimen-buru nagusiak epaiketara eraman behar dira.
Eta gero haur pobre hauek salbatu behar ditugu.
Tara Rodasekin egindako elkarrizketa 2024ko urrian egin zen, Donald Trump AEBetako presidente berriz hautatu aurretik.
Hauteskundeen ondoren, Trumpen Osasun idazkari berriak, Robert F. Kennedy Jr.-k, kabineteko bileran publikoan adierazi zuen
Bidenen agintaldiko Osasun Sailak bere burua "sexu- eta esklabutzarako haurren trafikoaren konplize bihurtu zuela".
Beraz, Trump-ek hobera aldaketarik ekarri al du?
Ikerketa kazetari Ryan Matta honen aurrean zalantzan dago.
Urteetan saiatu da desagertutako haurrak non dauden jakiten, eta gai honi buruzko hainbat dokumental egin ditu jada.
2025eko maiatzean egindako elkarrizketa batean, Trumpen administrazioak 100 eguneko agintaldiaren ondoren
oraindik 300.000 haurrak ez zituela itzuli kexu agertu zen.
Azpimarratzen du gobernuak haurrak hartuta zituzten babesleen telefono mugikorraren zenbakiak eta
helbideak dituela, eta erraz aurkitu ahal izango lituzketela.
Gainera, gobernuak Southwest Key programak kudeatzeko modua ere kritikatu zuen.
Southwest Key Programmes Estatu Batuetan oinarritutako erakunde handi bat da, eta hainbat estatutan jarduten du.
Zerbitzu sorta zabala eskaintzen du, tartean adingabe immigrante bakartientzako errefuxiatuen ostatuak.
Ryan Matta konbentzituta dago programako 30-40 erakundeek haurren trafiko-sare handienak ordezkatzen dituztela.
Hain erasokorrak ziren ezen Bidenen Fiskal Nagusi Merrick Garlandek ere erakunde horien aurka demanda jarri
zuen, haurrak han bortxatuak izan zirela leporatuta.
Hala ere, Trumpen Fiskal Nagusi Pam Bondik kargua hartu eta laster erabaki zuen demanda bertan behera utzi behar zela.
Nahiko harrigarria da, hasierako iragarpena padura hustu nahi zutela kontuan hartuta.
Osasun ministro Kennedyk adierazi zuenez, bere ministerioa aurreko gobernupean haurren sexu-merkataritzan konplize izan
zela, norbaitek galdetzen du non dagoen ikerketa judiziala.
Tara Rodasek dioenez, Kamala Harrisek gizakien eta sexu trafikoaren operazio handienaren ardura izan zuen,
beraz, haren eta Osasun Saileko arduradunen aurkako ikerketak ahalik eta lasterren abiatu beharko lirateke.
Hala ere, hori oraindik ez dago ikusgai.
Lehenengo presidentetzarako kanpainan, Trumpek jada Hillary Clinton espetxera bidaltzeko asmoa zuela iragarri zuen.
Hala ere, hauteskundeen ondoren ez zen ikerketa bat ere abiatu.
Epstein eskandaluan ere, Trumpen administrazioak orain arte huts egin du egiaztatu eta
datuak argitaratzeko egindako promesa betetzeko.
Ez da harritzekoa, biktima eta lekuko askok diotenez Epstein ez zegoela bakarrik jarduten, baizik eta
eskandaluan politiko eta gizarte-establezimenduaren zati handi bat inplikatuta zegoela kontuan hartuta.
Honek galdera sortzen du: AEBetako mugan haurren trafikoaren kasuan, krimen txikiagoak soilik jartzen ote diren hedabideen
arreta-erdigunean, bitartean arrain handiak, sareak, GKEak eta gobernu eta ministerioetan
inplikatuta daudenak berriro ere ukitu gabe geratzen diren.
Hauek giltzapetu gabe dauden bitartean, suposatu behar da aurkeztutako arrakastak jendearen arreta
desbideratzeko ke-oihal huts bat besterik ez direla.