"İnsan insana canavar deyil."
Bu başlıq altında beynəlxalq konfrans 12–13 iyul 2025-ci il tarixlərində Berlində keçirildi.
Tədbir Şiller İnstitutu, Paris Geosiyasət Akademiyası və Ostdeutsches Kuratorium von
Verbänden e.V. (OKV) tərəfindən təşkil olunub.
OKV-nin vitse-prezidenti Yoaxim Bonatz cari müharibələrin "ticarət tərəfi", yəni kimlərin
gəlir əldə etdiyi mövzusunda təqdimat keçirdi.
Burada bir qədər qısaldılmış mühazirəni dinləyin; bu mühazirə fiqurlar vasitəsilə Almaniya əhalisinin NATO
tələbləri nəticəsində necə borca sürüldüyünü göstərir.
Joachim Bonatz haqqında:
1947-ci ildə Ore dağlarında anadan olub, orta məktəb diplomu, dekorativ rəssam
İT, biznesin idarə edilməsi və hüquq üzrə dərəcələr
GDR silahlı qüvvələrində 25 il, pioner kəşfiyyatında çalışmışam
təqaüdə çıxdığından bəri OKV-də işləyir
Xanımlar və cənablar, Mən Zepp-LaRouche xanımına Şiller İnstitutunun konfransının bir hissəsi olaraq bu komitə qarşısında
müharibələrin kommersiya tərəfi barədə fikirlərimi ifadə etmək imkanı verdiyi üçün təşəkkür etmək istərdim. Giriş
kimi Friedrich Schiller-in əsərindən bir sitat seçmişəm:
Müharibə ən yaxşı tacirdir. O, dəmiri qızıla çevirir.
25 iyun 2025-ci il tarixində keçirilən son NATO sammitinə dair:
O, milli parlamentləri kənara qoyaraq, NATO ölkələrinin ÜDM-inin 5 faizini silahlandırmaya xərcləməyə qərar verdi.
Mənim altıncı sinifdəki riyaziyyat müəllimim tez-tez deyirdi ki, alma ilə armudu müqayisə etməməlisən.
Burada əhali aldatmaq məqsədilə qəsdən edilir.
Ümumi daxili məhsulun 5 faizi ölkənin dövlət büdcəsinin demək olar ki, 50 faizini təşkil edir.
Bu 5 faiz qərarı digər bütün büdcə maddələrini, xüsusən də əhali üçün sosial xərcləri azaltmağa böyük təzyiq göstərir.
Vətəndaşlardan pul sıxmaq üçün əsaslandırma tələb olunur.
Bu məqsədlə xarici düşmənlər – bu konkret halda Rusiya – göstərilir, guya o, 2028/29-cu
illərdə NATO ölkələrinə hücum etmək istəyir.
Bu mövzuda 1933-cü ildə doğulmuş alman filosofu Karl Peter Fröhling-dən sitat gətirirəm:
Hakimiyyət həvəsi və qorxu həmişə azadlığın və sülhün məzar qazıcıları olub.
Almaniyada ümumi daxili məhsul 2024-cü ildə 4,31 trilyon avro təşkil edib.
Bunun beş faizi 215 milyard avro edir ki, Almaniya bunu bir il ərzində hərbi avadanlığa xərcləməyi öhdəsinə götürüb.
Hər il!
2024-cü ildə Almaniyanın milli büdcəsi nə qədər idi, bu büdcədən ödəniləcək?
2024-cü ildə milli büdcə 476,8 milyard avro təşkil edib.
2025-ci ilin milli büdcəsi hazırda müəyyən edilir.
Bu balanslı deyil və yüksək borc maliyyələşməsi ilə xarakterizə olunur.
Müdafiə xərclərinə fokuslanaq.
Marcus Tullius Cicero demişdir: "Müharibənin gücü məhdudsuz maliyyə vəsaitidir."
Bu göstərir ki, NATO müharibəyə hazırlaşır!
Razılaşdırılmış 215 milyard avro milli büdcə üçün faktiki planlara uyğun gəlmir.
Almaniya məcburi hərbi xidmətin bərpasını istəyir və 2025-ci ilin 1 iyuluna qədər həm kişilər, həm də qadınlar üçün hərbi xidmətin
məcburi olmasını qərara alan Danimarka nümunəsinə baxır.
Barakların tikintisi və mebelləşdirilməsi, avadanlıq və maaşlar hərbi xərclərə təsir göstərir.
Eyni zamanda ehtiyatda olanları cəlb etmək planları var ki, bu da öz növbəsində avadanlıq və s. tələb edir.
Onlar Almaniya Silahlı Qüvvələrini müasir dron müharibəsinə çevirmək istəyirlər, amma parametrləri bilmirlər.
1,000-dən çox Leopard 2 tankı, 2,500 zirehli şəxsi daşıyıcı, bir donanma, raket
istehsalı və s. qeyri-müəyyən istək siyahısındadır.
2020-ci ildə FCAS layihəsi Almaniya və Fransa arasında razılaşdırılıb və işə salınıb.
Plan ən müasir hücum təyyarələrini pilotsuz təyyarələr və dron sürüləri ilə birlikdə yerləşdirmək idi.
Təxmin 500 milyard avro idi.
ABŞ-da dayandırıldıqdan sonra yenidən işə salınacaq.
Bunlar və bir çox digər planlar geri qayıdıb.
Bundan əlavə, digər "tükənməz çuxurlar" da var, məsələn, Alman vergi ödəyicilərinin pulu ilə Ukraynaya şərtsiz
dəstək, fərdi yardım paketlərinə parlament səsverməsi olmadan – bu, heyrətlə qeyd etməli olduğumuz bir haldır.
Bunlar üç hissəyə bölünür:
1. Birbaşa maliyyə subsidiyaları – Yaşıl Partiya hazırda əhəmiyyətli dərəcədə artım tələb edir.
2. Həm Ukrayna xalqı, həm də hər cür hərbi təchizat üçün malların çatdırılması.
3. Buna əlavə olaraq Bundesverxin arsenalının və dövlət ehtiyatlarındakı malların boşaldılması.
Bütün bunları maliyyələşdirmək üçün çıxan hökumət, yeni hökumət vəzifəyə başlamazdan əvvəl belə, xalqı müharibə
üçün əlavə 1 trilyon avro borcla yükləməyə öhdəlik götürdü.
Lakin 31 dekabr 2024-cü il tarixinə Almaniyanın, federal əyalətlərin və bələdiyyələrin borcları istisna
olmaqla, dövlət olaraq borc yükü 2,509 trilyon avro idi.
Bir trilyon avro daha borc götürməklə Almaniyanın borc yükü 3,509 trilyona yüksəldi və sonu görünmür.
Almaniya dövlətinə bu qədər böyük məbləğdə pulu borc verə biləcək vəziyyətdə kimdir?
Dünyanın ən böyük on aktiv idarəçisindən səkkizi ABŞ-da yerləşir. Black Rock siyahının başında gəlir.
Təsadüfən, cənab Friedrich Merz 2016–2020-ci illərdə BlackRock Asset Management Deutschland
Aktiengesellschaft-in Nəzarət Şurasının sədri olub.
Adətən faiz dərəcəsi borcalanın kredit reytinqinə əsaslanır – nə qədər qeyri-müəyyən olarsa, bir o qədər yüksək –
həmçinin bazara, inflyasiya dərəcələrinə və digər investisiya növlərindəki gəlir imkanlarına görə.
Əgər uzunmüddətli faiz dərəcəsini cəmi 5 faiz götürsək, 3,5 trilyon avroluq kredit üzrə illik
ödənilməli faiz 175 milyard avro təşkil edir!
Silahlanmaya 215 milyard, faizlərə 175 milyard cəmi 390 milyard avro edir.
Borcların bir qəpiyi belə hələ ödənilməyib!
Bundan əlavə, milli büdcədən maliyyələşdiriləcək pensiyalar nəzərə alınmalıdır.
2024-cü ildə bu rəqəm 54,67 milyard avro təşkil edib.
Buna əlavə olaraq dövlət qulluqçularının və dövlət işçilərinin maaşları da daxildir.
Heç bir araşdırma aparmadan, bunların pensiyalardan xeyli yüksək olduğunu düşünmək asandır – xüsusən də
Almaniya məcburi hərbi xidmət tətbiq etmək istəsə.
Sadələşdirmə məqsədilə hesab edəcəyəm ki, bunun xərci təxminən 55 milyard pensiya ödənişi olacaq.
Bu, ümumi xərclərin 500 milyard olması ilə nəticələnir.
Xatırlatma:
Lakin 2024-cü ildə milli büdcə cəmi 476,8 milyard avro təşkil edib.
Pensiyalar, təhsil, digər sosial təminat fondları və s. kimi digər büdcə maddələri nəzərə alınmır!
Borç verənlərin mənafeyi naminə yeni borclanma qaçılmazdır.
Bu, yuxarıda qeyd edildiyi kimi, ödənişin qeyri-müəyyən olması halında faiz dərəcələrinin
artırılmasının qanuni sayılması ilə bağlıdır.
Bütün hiylələrə baxmayaraq, Klingbeilin 2025-ci il üçün hazırladığı ilkin büdcə yeni borclanmanı gizlədə bilmədi.
Bu bizi belə bir nəticəyə gətirir ki, milli büdcənin digər sahələri kəskin şəkildə azaldılmalıdır və hətta o
zaman belə dövlət öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilməyəcək.
Silahlandırma və faiz ödənişləri digər bütün büdcələri yeyib bitirir.
Yuxarıda verilən rəqəmləri internetdə tapmaq olar.
Bundestag iclaslarında müxtəlif rəqəmlər sitat gətirilir.
Hər halda, planlar əlavə borc götürməyi nəzərdə tutur.
Fransız marsalı Cian Cakomo Trivulco :
Müharibə aparmaq üçün üç şey vacibdir: pul (yəni kreditlər), pul (yəni kreditlər) və daha çox pul (yəni kreditlər).
Bu rəqəmlərlə, yuxarıda qeyd edildiyi kimi, milli büdcənin gərgin vəziyyətdə olduğunu göstərirəm.
Sonrakı mərhələdə əlavə maliyyə siyasəti məsələlərinə yalnız toxalınacaq.
Digər NATO ölkələrinin statistikası göstərir ki, əsas NATO ölkələri – ABŞ, Fransa, Birləşmiş Krallıq, Almaniya,
İtaliya, İspaniya və Kanada – arasında yalnız ABŞ-ın hərbi xərcləri ümumi daxili məhsulun 3 faizindən bir qədər çox olub.
Digərləri 2006-cı ildən 2024-cü ilə qədər 1,0 ilə 2,4 faiz arasında dəyişib. Bütün bu ölkələr artıq ağır borcla yüklənib.
Bütün NATO ölkələrinə baxanda, hətta 2025-ci ilədək bütün NATO ölkələrinin ÜDM-in 2,0 faizini
təmin edəcəyi iddiası da son dərəcə şübhəlidir.
Portuqaliya yəqin ki, hiylələrə əl atmaqla ÜDM-in cəmi 1,5 faizini əldə edəcək.
Əgər ABŞ istisna olmaqla digər bütün NATO ölkələri müdafiə xərclərini 5 faizə qaldırsalar, ümumi məbləğ hələ də
ABŞ-ın hazırkı müdafiə xərclərindən 11 faiz az olardı.
Bu inkişaflara əsaslanaraq, yaxın gələcəkdə razılaşdırılmış 5 faiz hədəfinin kifayət
etməyəcəyi və daha da artırılacağı qorxusu var.
Aşağıdakı müqayisə təhdid hekayələrinə yalnız maliyyə baxımından yanaşdıqda maraqlıdır:
2024-cü ildə NATO ölkələrinin müdafiə xərcləri bütün BRICS ölkələrinin və Şimali
Koreyanın birgə müdafiə xərclərindən on dəfə çox idi.
Yalnız bu aspekt göstərir ki, kim kiminə təhdid edir.
Bütün NATO ölkələri büdcələrini silahlanmaya yönəldərək kəsirlər və artıq ağır borcla üz-üzədirlər.
Benjamin Franklin demişdir: "Müharibələr müharibə vaxtı ödənilmir; hesab sonradan gəlir."
Bu kontekstdə nəzərə alınmalı digər faktlar bunlardır:
Dolların qlobal ehtiyat valyutası kimi maliyyə gücü ABŞ-a öz iqtisadi gücündən xeyli artıq borc götürməyə imkan verir.
İnternet göstərir ki, ABŞ-ın borcu 37,36 trilyon dollardır.
ABŞ-ın faiz öhdəliyi onun hərbi xərclərindən yüksəkdir.
Bu münaqişənin həll edilməsi Tramp administrasiyasının məqsədlərindən biridir.
Hazırda bu, dolların dəyərini qəsdən aşağı salmaqla həyata keçirilir.
ABŞ-da hərbi-sənaye kompleksi (HSK) daim yeni yanacaq – yeni müqavilələr və yeni gəlir imkanları axtaran güclü bir qüvvədir.
Amerika Birləşmiş Ştatları 100 ildən artıqdır ki, dünyanın ən vacib hərbi texnika təchizatçısıdır.
NATO ölkələrinin vergi gəlirlərinin 5 faizi silahlanmaya ayrıldığından, MIK ABŞ-a bunları hazırlamaq imkanı verir.
Bu, NATO ölkələrinin dövlət siyasətidir.
Qlobal Cənubda resursların istismarı borcları ödəmək və hökumətin hakimiyyətdə qalmasını təmin etmək üçün.
Dolların və patent qanununun gücü sayəsində son onilliklərdə sərvət qlobal Cənubdan "qızıl milyard"a yenidən bölünüb.
BRICS bu ədalətsizliyə cavab olaraq yeni bir qorxu obrazıdır.
Media bu əlaqəyə az diqqət yetirir.
İsrailin İran əleyhinə vasitəli müharibəsi bir nümunə kimi görülə bilər.
Bu kontekstdə keçmiş ABŞ prezidenti Dvayt Devid Eyzenxauerı sitat gətirmək istərdim:
İstehsal olunan hər bir tüfəng, suya salınan hər bir hərbi gəmi, atılan hər bir raket nəhayət aclıq çəkən və
qida ilə təmin olunmayan insanlardan oğurluq deməkdir.
İndi sual odur ki, həllər nə ola bilər.
Burada da mən sadəcə Frederik Joliot-Kürini sitat gətirmək istərdim:
Heç bir tək millət və ya fərd müharibənin qarşısını ala bilməz.
Yalnız bütün millətlərin xalqları birlikdə hərəkət etsələr, bu məqsədə nail ola bilərlər.
Mən 20 sentyabr 2014-cü il tarixli IG Metall-ın "Stuttgartdakı Delegatlar Konfransının Qətnaməsi"ni sitat gətirirəm:
Uzun müddətdə silah istehsalını və silah ixracını tamamilə ləğv etmək arzuolunardı.
Çünki silah istehsalı insanlıqdan kənardır və hər cür resursların nəhəng israfıdır.
Və Albert Eynşteyn :
Sülh zorla qoruna bilməz. O yalnız anlayışla əldə edilə bilər.
Ümid edirəm ki, burada Almaniyanı nümunə göstərərək sizə ötürə bildim ki, ÜDM-in 5 faizi milli sərvətin yenidən bölüşdürülməsini
ifadə edir və cəmiyyətə həddindən artıq yük salır.
Bu, belə bir öhdəliyi olan hər bir ştata aiddir.
2025-ci ilin 11 iyulunda JP Morgan-ın baş icraçı direktoru Ceymi Dimon Avropanı sərt tənqid etdi: "Avropa məğlub olur."
Diqqətiniz üçün təşəkkür edirəm.