"Moto azali likama ya moto te."
Likita ya mokili mobimba esalemaki na nse ya motó ya likambo oyo na Berlin na mokolo ya 12 na 13 sanza ya nsambo 2025.
Likambo yango ebongisamaki na Schiller Institute, Académie de Géopolitique de Paris mpe
Ostdeutsches Kuratorium von Verbänden e.V. (OKV).
Vice-Président ya OKV, Joachim Bonatz, alobelaki "ngambo ya mombongo" ya bitumba ya lelo, elingi
koloba, banani nde bazali bato oyo bazali komona matomba.
Yoka awa lisolo oyo ekitisami moke, oyo esaleli bililingi mpo na komonisa ndenge bato ya Allemagne
bazali kokɔtɔ na nyongo mpo na masɛngami ya OTAN.
Mpo na Joachim Bonatz:
abotami na 1947 na Bangomba ya Ore, diplome ya secondaire, mopenti ya biloko ya kitoko
Ba diplome na IT, na boyangeli ya mombongo, na mibeko
Mibu 25 na mampinga ya RDA, kosala na misala ya reconnaissance ya ba pionniers.
azali mosali ya OKV banda na retraite
Baninga basi mpe mibali, Nalingi kopesa matondi na Mama Zepp-LaRouche mpo na kopesa ngai libaku ya koloba makanisi na
ngai na likambo etali mombongo ya bitumba liboso ya komite oyo, lokola eteni ya likita ya Institut Schiller.
Naponi maloba moko ya Friedrich Schiller lokola ebandeli:
Etumba nde moteki oyo aleki malamu. Ebongolaka ebende ekomaka wolo.
Na ntina na likita ya sika ya OTAN ya mokolo ya 25 sanza ya motoba 2025:
Ezwaki ekateli, na koleka ba parlements ya bikolo, ya kobimisa 5 likolo ya nkama ya PIB ya bikolo ya OTAN mpo na bibundeli.
Molakisi na ngai ya mathématique na kelasi ya likolo azalaki koloba mbala mingi ete esengeli te kokokanisa pomme na poire.
Yango esalami awa na nko mpo na kokosa bato.
Pɔsɔ mitano ya Produit Intérieur Brut (PIB) ezali pene na pɔsɔ ntuku mitano ya budget ya mboka.
Ekateli oyo ya pɔsɔ mitano ezali kotia pression ya makasi mpo na kokitisa misolo misusu nyonso ya
budget, mingi mingi misolo ya social mpo na bato.
Mpo na kobimisa mbongo na bato, esengeli kozwa ntina ya kondimisa yango.
Mpo na yango, bapesi bankombo ya banguna ya libanda – na likambo oyo mpenza, Russie – oyo balobi
ete alingi kobundisa bikolo ya OTAN na mobu 2028/29.
Na likambo oyo, nazali kowuta maloba ya Carl Peter Fröhling :
Mposa ya bokonzi mpe bobangi ezalaka ntango nyonso babomi ya bonsomi mpe kimya.
Na Allemagne, produit intérieur brut ezalaki €4,31 trillions na mobu 2024.
Pɔsɔ mitano ya motango wana ezali €215 milliards, mbongo oyo Allemagne elaki kobimisa mpo na
kosomba biloko ya basoda na kati ya mobu moko.
Mbula na mbula!
Budjé ya ekolo ya Allemagne ezalaki monene boni na mobu 2024, oyo esengeli kofutama na kati na yango?
Budjé ya ekolo ekokisaki €476,8 milliards na mobu 2024.
Bazali sikoyo kokata budget ya ekolo ya 2025.
Oyo ezali na bokatikati te mpe emonisami na bosombi na nyongo mingi.
Tótikala kaka na mosolo ya défense.
Marcus Tullius Cicero alobaki: "Nguya ya etumba ezali mbongo oyo esilaka te."
Oyo emonisi ete OTAN ezali komibongisa mpo na etumba!
Miliyare 215 ya ba euro oyo bayokanaki ekokani te na mibeko ya solo ya budget ya mboka.
Allemagne alingi kozongisa lisusu mosala ya soda ya makasi mpe azali kotala ndakisa ya Danemark, oyo ezwaki mokano
ya kokomisa mosala ya soda ya makasi mpo na mibali na basi kino na mokolo ya yambo ya sanza ya nsambo 2025.
Botongi mpe botongi biloko ya bandako ya basoda, biloko ya mosala mpe lifuta, nyonso wana etombolaka mosolo ya basoda.
Na tango yango moko, ezali na mibeko ya kosangisa basoda ya réserve, yango mpe esengi
biloko ya mosala mpe biloko mosusu ya ndenge wana.
Balingi kobongola Mampinga ya Allemagne mpo na bitumba ya mikolo oyo ya ba drones, kasi bayebi te ndelo na yango.
Tank Leopard 2 koleka 1 000, mituka ya bitumba ya bakɛngɛli 2 500, ebele ya masuwa ya bitumba, bosali ya ba missile, mpe bongo
na bongo, ezali na liste moko ya bilaka oyo eyebani malamu te.
Na mobu 2020, projet ya FCAS endimamaki mpe ebandisamaki kati na Allemagne mpe France.
Mwango ezalaki ya kosalela bampɛpɔ ya bitumba ya sika mpenza, elongo na bampɛpɔ oyo ezangi mokumbi mpe ebele ya ba drones.
Bakanisaki ete ezalaki miliárɛ mítáno ya ba euros.
Sima ya kokangama na Etats-Unis, bakotinda yango lisusu.
Ba plans oyo mpe ebele ya misusu ezongi.
Lisusu, ezali na "madusu oyo etondaka te" mosusu, lokola lisungi ya kozanga ndelo mpo na Ukraine na mbongo ya bafuteli-mpako
ya Allemagne, kozanga ata voti moko ya parlement mpo na likabo moko na moko – likambo oyo esengeli tóyeba na kokamwa.
Bango bakabwani na biteni misato:
1. Lisungi ya mbongo mbala moko – Parti Vert ezali kosenga sikoyo ete bábakisa yango makasi.
2. Bokabeli ya biloko, ezala mpo na bato ya Ukraine mpe mpo na biloko nyonso ya basoda.
Bakisi na yango mpe kosɔlɔlɔma ya ba arsenaux ya Bundeswehr mpe biloko ya na ba réserves ya Leta.
Mpo na kofuta makambo oyo nyonso, guvɛnɛmá oyo ezalaki kokende, ata liboso guvɛnɛmá ya sika ekamata bokonzi, emipesaki na kotyela
bato nyongo mosusu ya batriliɔ moko ya ba euro mpo na etumba.
Kasi, na mokolo ya 31 sanza ya zomi na mibale 2024, Allemagne lokola ekolo, longola banyongo ya ba états fédéraux mpe
ya ba municipalités, ezalaki na nyongo ya €2,509 trillion.
Na nzela ya kozwa nyongo mosusu ya batrilió moko ya ba euro, bozito ya nyongo ya Allemagne
emati kino na batrilió 3,509, mpe nsuka emonani te.
Nani akoki kópesa Leta ya Allemagne nyongo ya mbongo ebele boye?
Bato mwambe kati na zomi ya bakonzi ya minene ya misolo na mokili mobimba bazali na
Etats-Unis. Black Rock azali na esika ya yambo na liste.
Na likambo ya kokamwa, Mongongu Friedrich Merz azalaki Mokonzi ya Conseil de Surveillance ya BlackRock Asset Management
Deutschland Aktiengesellschaft kobanda mobu 2016 kino 2020.
Mbala mingi, taux d'intérêt etalelamaka na note ya crédit ya moyambi-mbongo – soki ezali na ntembe mingi, emataka
likolo – mpe lisusu na zando, taux ya inflation mpe mabaku ya kozwa matabisi na lolenge mosusu ya placement.
Soki tokanisi ete matabisi ezali kaka pɔsɔ mitano likolo ya nkama na eleko molai, matabisi ya mobu mobimba oyo esengeli
kofuta mpo na nyongo ya €3,5 trillions ekokoma €175 milliards!
215 milliards mpo na bibundeli, bakisa 175 milliards ya matabisi, ekomi 390 milliards ya ba euros.
Ata mbongo moko ya nyongo efutami naino te!
Lisusu, esengeli mpe kotalela ba pensions, oyo ekofutama na mosolo ya Leta.
Na mobu 2024, motango oyo ezalaki miliáre 54,67 ya ba euro.
Bakisi na yango ba salaires ya ba fonctionnaires mpe ya basali ya Leta.
Kozanga kosala bolukiluki, ezali pete kokanisa ete oyo eleki ba pensions mosika – mingi mpenza soki
Allemagne alingi kozongisa mosala ya soda ya makasi.
Mpo na kokomisa yango pɛtɛɛ, nakokanisa ete mosolo ya likambo oyo ekozala kaka pene na miliárɛ 55 mpo na kofuta ba pensions.
Yango esali ete mosolo mobimba ebima miliáre nkama mitano.
Bokundoli:
Kasi, budget ya mboka mobimba na mobu 2024 ezalaki kaka €476,8 milliards.
Batyelaka na motuya te biloko mosusu ya mosolo lokola ba pensions, kelasi, ba caisses mosusu ya social, mpe bongo na bongo!
Kozwa nyongo ya sika ezali likambo oyo ekoki kopekisama te mpo na matomba ya bapesi-nyongo.
Yango ezali mpo ete komata ya matabisi endimami soki ezali na likama ya kozanga koyeba soki
bakofuta nyongo, ndenge emonani na makambo oyo eleki.
Ata na mayele na ye nyonso, projet ya budget ya Klingbeil mpo na 2025 ekokaki te kobomba nyongo ya sika.
Yango ememi biso na conclusion ete esengeli kokata makasi biteni mosusu ya budget ya mboka, mpe ata
bongo, Leta akokoka kaka te kokokisa mikumba na ye.
Kofuta bibundeli mpe matabisi ezali kolia ba budje misusu nyonso.
Mitango oyo epesami likolo ekoki kozwama na Internet.
Bato ndenge na ndenge batángaka mitángo ekeseni na makita ya Bundestag.
Ata bongo, ba plans yango elakisi ete bakozwa nyongo mosusu.
Marshal ya France Gian Giacomo Trivulzio :
Mpo na kobanda etumba, esengeli biloko misato: mbongo (elingi koloba, mindele), mbongo (elingi koloba,
mindele) mpe lisusu mbongo (elingi koloba, mindele).
Na mituya oyo namonisi bino, nazali komonisa ete budget ya ekolo ezali na mikumba mingi
koleka makoki na yango, lokola nalobaki likolo.
Na nsima, bakolobela kaka na likolo likolo makambo mosusu ya politiki ya mosolo.
Statistiki ya bikolo mosusu ya OTAN emonisi ete na kati ya bikolo ya minene ya OTAN—Etats-Unis, France, Royaume-Uni, Allemagne,
Italie, Espagne, mpe Canada—kaka Etats-Unis nde ezalaki na mosolo ya bokengi oyo eleki
mwa moke 3 pour cent ya Produit Intérieur Brut.
Baoyo mosusu ezalaki kati ya 1,0 na 2,4 likama banda 2006 kino 2024. Bamboka yango nyonso ezali na banyongo ya minene.
Soki totali bikolo nyonso ya OTAN, ata mpe maloba ete bikolo nyonso ya OTAN bakokoma na 2,0 likoló
ya nkama tii na mobu 2025, ezali na ntembe makasi.
Pɔ́rtugal ekokoka kozwa pene na 1,5% ya PIB kaka na nzela ya mayele ya lokuta.
Soki bamboka mosusu nyonso ya OTAN, longola Amerika, bamatisi mosolo na bango ya bokengi kino na pɔsɔ mitano, mobimba
na yango ekozala kaka na nse ya pɔsɔ zomi na moko koleka mosolo oyo Amerika ezali kobimisa sikoyo mpo na bokengi.
Na kotalela makambo oyo ezali kosalema, ezali na likama ete na mikolo ezali koya, mokano oyo bayokanaki ya
pɔsɔ mitano ekozala ekoki te mpe bakomatisa yango lisusu.
Kokanisi oyo elandi ezali na ntina na oyo etali masolo ya likama, soki totali yango kaka na ngambo ya mbongo:
Na mobu 2024, mosolo oyo bikolo ya OTAN babimisaki mpo na bokengi elekaki mbala zomi mosolo nyonso ya
bokengi ya bikolo nyonso ya BRICS esangani na Corée du Nord.
Likambo oyo kaka emonisi nani azali kobangisa nani.
Bikolo nyonso ya OTAN bazali kokitisa ba budgets na bango mpo na kosomba bibundeli mpe bazali déjà na banyongo ya minene.
Benjamin Franklin alobaki: "Bafutaka bitumba na tango ya bitumba te; faktire na yango eyaka sima."
Makambo mosusu ya kotalela na likambo oyo ezali:
Nguya ya mosolo ya dolare lokola mbongo ya libombá ya mokili mobimba, oyo epesaka nzela na Etats-Unis ete ezwa
banyongo oyo eleki mosika makasi na yango moko ya nkita.
Internet emonisi ete Etats-Unis ezali na banyongo ya dolare triliyo 37,36.
Mokumba ya ba intérêts ya Amerika eleki mosolo oyo ebimisaka mpo na mampinga.
Kosilisa kowelana oyo ezali moko ya mikano ya boyangeli ya Trump.
Sikawa, bazali kosala yango na nko na kokitisáká motuya ya doláre.
Kompleksi ya basoda na ba-industri (MIC) na Etats-Unis ezali nguya moko ya monene oyo ezali ntango nyonso koluka carburant ya
sika – ba contrats ya sika mpe mabaku ya sika ya kozwa matabisi.
Etats-Unis ezali mopesi monene koleka ya biloko ya basoda na mokili mobimba banda koleka mbula nkama moko.
Lokola 5 likolo ya nkama ya mosolo ya mpako ya bikolo ya OTAN epesamaka mpo na bibundeli,
MIK epesaka Amerika libaku ya kokoma yango.
Wana nde politiki ya leta ya bikolo ya OTAN.
Kobuka biloko ya bomengo na Masi ya Sudi mpo na kofuta banyongo mpe kokangisa bokonzi ya leta.
Na nguya ya dolare mpe mobeko ya brevet, na mibu oyo euti koleka, bomengo ekatinaki kokabwana longwa na bikolo ya Sudi
ya mokili mobimba mpo na kokende epai ya "miliare ya wolo".
BRICS, lokola eyano na bosembo te oyo, ezali eloko ya kobangisa ya sika.
Bapanzi sango batyaka likebi mingi te na boyokani oyo.
Etumba ya Israel na nzela ya basusu mpo na kobunda na Iran ekoki komonana lokola ndakisa moko.
Na likambo oyo, nalingi kotánga maloba ya mokonzi ya kala ya Amerika Dwight David Eisenhower :
Mandoki nyonso oyo ebimisami, masuwa nyonso ya bitumba oyo etindami na mai, mpe ba fusées nyonso oyo
ebwakami, na suka elakisi moyibi epai ya bato oyo bazali na nzala mpe bazali kozwa bilei te.
Motuna sikoyo ezali nini biyano bikoki kozala.
Awa mpe, nalingi kaka kotánga maloba ya Frederic Joliot-Curie :
Ekolo moko to moto moko bakoki te kopekisa etumba.
Kaka soki bato ya bikolo nyonso basalí elongo, bakoki kokokisa mokano oyo.
Nazali kotiola IG Metall ya mokolo ya 20 sanza ya libwa 2014 na "Mokano ya Likita ya ba Délégués na Stuttgart":
Na mikolo ezali koya, ekozala malamu soki mosala ya kosala bibundeli mpe koteka yango na bapaya esili libela.
Mpo ete kosala bibundeli ezali likambo ya bomoto te mpe bobebisi monene ya biloko ya motuya ya ndenge na ndenge.
Mpe Albert Einstein :
Kimia ekoki kobatelama na makasi te. Ekoki kozwama kaka na nzela ya boyokani.
Nazali na elikya ete nalongi komonisa bino awa, na kosaleláká Allemagne lokola ndakisa, ete pɔsɔ mitano (5%) ya
PIB elakisi bokaboli ya bozwi ya ekolo mpe etie mokumba monene koleka ndelo likolo ya bato ya mboka.
Oyo etali leta nyonso oyo ezali na mokumba ya boye.
Na mokolo ya 11 sanza ya nsambo 2025, Mokonzi Monene ya JP Morgan, Jamie Dimon, apesaki Eropa foti: "Eropa ezali kolonga te."
Matondi mpo na likebi na bino.