WEBVTT

00:00.448 --> 00:07.780
"Alèt dron – Almay dwe deklare yon eta ijans,"
se te tit la sou welt.de nan dat 30 septanm 2025.

00:07.780 --> 00:13.355
Nan politik, an konsiderasyon pwovokasyon
Ris yo swadizan nan espas ayeryen Ewopeyen an,

00:13.355 --> 00:16.480
gen premye apèl pou deklare yon eta tansyon.

00:16.480 --> 00:23.270
Ekspè nan politik sekirite CDU a ak kolonèl an retrèt Roderich
Kiesewetter ensiste ke se sèl fason sa a Almay ka pi byen pwoteje

00:23.270 --> 00:27.120
enfrastrikti li yo epi defann tèt li imedyatman kont dron.

00:27.120 --> 00:33.344
Men kisa ki vrèman dèyè sa a – e ki
konsekans sa ta genyen pou lavi nou chak jou?

00:33.344 --> 00:38.080
Frank Hannig se papa de pitit gason,
yon YouTuber Alman ak yon ansyen avoka.

00:38.080 --> 00:44.540
Li montre sa k ap pase vrèman lè Almay deklare
yon eta ijans epi li bay yon avètisman ijan:

00:44.540 --> 00:47.486
"Mwen gen de pitit gason, ki gen 16 ak 21 an."

00:47.486 --> 00:52.706
Yo fre, yo gwo, e mwen pa janm enkyete sou
yo, eksepte nan jou tankou jodi a, pa egzanp.

00:52.706 --> 00:54.880
Mwen se Frank Hannig, sa a se HANNING Law.

00:54.880 --> 01:04.140
Yè swa, mwen te li nan yon entèvyou nan Welt ke premye politisyen
enfliyan nan CDU a ap mande pou deklare yon eta ijans.

01:04.140 --> 01:06.833
Detriyasyon relasyon yo se, pou nou di konsa, prekursè lagè a.

01:06.833 --> 01:11.185
Mwen te panse, byen, si se sèlman yon sèl moun k ap fè sa, m ap
fè yon rechèch sou Google, wè sa m ka jwenn ankò, epi m

01:11.185 --> 01:15.656
ap li nan pwochen entèvyou ak Chanselye Merz li menm ke
nou poko vrèman an lagè, men nou pa an lapè ankò non plis.

01:15.656 --> 01:19.886
Sa vle di ke bès vòltaj sa a pral
deklare pi bonè pase sa m te prevwa.

01:19.886 --> 01:22.600
Yo rele tansyon sa a reentwodiksyon sèvis militè obligatwa.

01:22.600 --> 01:29.361
E kounye a vini pati ensidye a, ki banm anpil enkyetid e se
poutèt sa mwen vle avèti w ijan, ijan: pa fè anyen si w vle

01:29.361 --> 01:32.939
fè yon bagay; sinon rete kote w ye a, tann, epi ale devan.

01:32.939 --> 01:37.173
Panne kouran sa a pi rèd, pi rèd lontan pase tout
sa nou te konn viv pandan pandemi kowonaviris la.

01:37.173 --> 01:40.233
Panne kouran sa a limite gravman dwa fondamantal yo.

01:40.233 --> 01:45.793
Ofisyèlman, y ap di wi, nou bezwen yon eta ijans, nou dwe deklare
yon eta ijans paske yon patnè OTAN, Estoni

01:45.793 --> 01:50.359
oswa yon lòt peyi, an danje paske senk dron te
vole anlè li, kèlkeswa moun ki te posede yo.

01:50.359 --> 01:53.420
Se tout fo nèt, kidonk sa yo se jis istwa pou fè nou tout sòt.

01:53.420 --> 01:56.680
Se konsa tout lagè nan listwa
mondyal te kòmanse. Men sa pa enpòtan.

01:56.680 --> 02:01.120
Lè m deklare eta ijans sa a, moun ap di se pou defans kont dron.

02:01.120 --> 02:06.820
Ou panse ou entelijan. Non, non, se sou
konskripsyon. O, konskripsyon, matènèl.

02:06.820 --> 02:09.966
Panne kouran an mennen nan gwo
restriksyon sou dwa fondamantal yo.

02:09.966 --> 02:16.280
Pa egzanp, atansyon, kenbe fèm epi sonje Corona,
pou gwo restriksyon Atik 8 nan Lwa Fondamantal la.

02:16.280 --> 02:24.820
Libète rasanbleman ka limite chak fwa sa nesesè pou
pwoteje sekirite Federasyon an, sekirite eta endividyèl yo,

02:24.820 --> 02:30.286
sekirite travay defans yo oswa lòt konsiderasyon sekirite.

02:30.286 --> 02:35.397
Nou konnen tou ke kriz enpòtan ap
parèt nan ka defans oswa tansyon.

02:35.397 --> 02:38.853
Kidonk, pral gen manifestasyon ak
kont-manifestasyon, ke yo pral senpleman entèdi.

02:38.853 --> 02:41.253
Konfidansyalite korespondans,
lapòs ak telekominikasyon yo limite.

02:41.253 --> 02:44.973
Yo anonse koupe kouran an. Epi ou pa
menm bezwen yon eskiz pou li imel ou ankò.

02:44.973 --> 02:47.206
Ou jis bezwen fè l. Se yon bès vòltaj, apre tout.

02:47.206 --> 02:53.360
Libète mouvman, Atik 11 nan Lwa Fondamantal la – pèsonn pa janm
panse sou sa, pa vre? Libète mouvman vle di libète pou vwayaje.

02:53.360 --> 02:59.260
Li ka deside pa dekrè, pou nenpòt rezon,
ke ou pa gen dwa vwayaje aletranje ankò.

02:59.260 --> 03:04.540
Fwontyè yo ka fèmen pou sèten gwoup
moun, epi libète deplasman ka limite.

03:04.540 --> 03:07.381
Libète pou chwazi travay ka limite.
Kidonk, yo ka fòse w pran sèten travay.

03:07.381 --> 03:11.940
Epi Atik 13 nan Lwa Fondamantal la pap
aplike ankò nèt ale nan ka gen konfli.

03:11.940 --> 03:14.006
Sa se inviolabilite kay la.

03:14.006 --> 03:19.820
Sa vle di ke, nan sèten sikonstans, fonksyonè
leta yo ka fouye lakay ou san yon lòd tribinal

03:19.820 --> 03:22.720
pou kenbe kapasite defans Repiblik Federal la.

03:22.720 --> 03:23.980
Fantastik, pa vre?

03:23.980 --> 03:29.934
Nan ka gen yon eta ijans, limit tan pou pwosedi nan tribinal
yo pwolonje. Yo pwolonje pou zafè ki pa gen rapò ak efò lagè a.

03:29.934 --> 03:32.213
Epi y ap kout pou zafè enpòtan.

03:32.213 --> 03:36.394
Lapolis, fòs lame yo ak fòs defans
sivil yo ap resevwa plis pouvwa egzekitif.

03:36.394 --> 03:39.453
Epi nou te deja wè kijan lapolis ap
aji pandan pandemi kowonaviris la.

03:39.453 --> 03:41.846
Yo pral gen plis pouvwa pase anvan.

03:41.846 --> 03:46.260
Fòs lame Alman yo ka deplwaye andedan peyi a. Sa bèl, pa vre?

03:46.260 --> 03:48.686
Pouvwa lejislatif gouvènman federal la ap elaji.

03:48.686 --> 03:53.273
Gouvènman federal la ka pran sou li tach
endividyèl ki te anvan responsablite eta yo.

03:53.273 --> 03:58.846
Sa vle di ke gouvènman federal la, ki kounye a gen yon pozisyon
ki trè diferan de kèk gouvènman rejyonal ki gen gwo

03:58.846 --> 04:03.498
reprezantasyon AfD, ka senpleman retire pouvwa nan
men eta sa yo ki pa popilè, tankou Saxony, pa

04:03.498 --> 04:07.560
egzanp, epi di, "Ann fè l nou menm kòm gouvènman federal."

04:07.560 --> 04:09.113
Ap gen yon jesyon obligatwa.

04:09.113 --> 04:12.933
Tè agrikòl ka garanti si yo deklare yon eta dijans.

04:12.933 --> 04:16.813
Ka gen kontwòl pwodiksyon epi ka gen konfiskasyon.

04:16.813 --> 04:19.066
Ou poko kwè sa, men l ap vini.

04:19.066 --> 04:22.933
Lwa sou Sekirite Ekonomik la, pa egzanp, antre an vigè.

04:22.933 --> 04:25.893
Epi sa vle di ke konpayi ki konsène yo ka egzproprye.

04:25.893 --> 04:28.733
Natirèlman, an echanj pou konpansasyon,
obligasyon gouvènman an oswa kèk lòt betiz.

04:28.733 --> 04:31.013
E libète medya a ap limite.

04:31.013 --> 04:34.225
Ou pa t ap kwè sa non plis. Ou ka li
sou sa. Chèche li sou Google ou menm.

04:34.225 --> 04:37.980
Mwen te gade sou Google tou, an pati paske mwen pa t
ka sonje. Oubyen pito, mwen te chèche l nan lwa a.

04:37.980 --> 04:39.720
Libète medya a ap limite.

04:39.720 --> 04:44.974
Yo ka mande medya yo pou yo montre
moderasyon, ki an Alman vle di konfidansyalite, lè li

04:44.974 --> 04:48.100
rive sou sijè ki swadizan gen rapò ak sekirite.

04:48.100 --> 04:50.681
Sa a se tonbe vòltaj la.

04:50.681 --> 04:57.080
Se sa k rive lè Kiesewetter jwenn sa li vle. E
eksperyans nou di nou ke toujou gen yon moun yo voye an premye.

04:57.080 --> 04:59.465
Yon moun dwe premye fè sa. Apre sa, y ap diskite sou li.

04:59.465 --> 05:02.773
Apre sa, diskisyon an fennen. Epi
yo pase l an silans ak an sekrè.

05:02.773 --> 05:05.800
Epi yon lè li parèt nan Bundestag la epi pèsonn pa okipe.

05:05.800 --> 05:10.160
Epi mwen di nou, efondreman tansyon an se fen demokrasi a.

05:10.160 --> 05:15.013
Pwen vire a se antre Almay nan yon diktati kondwi pa lagè.

05:15.013 --> 05:17.566
Sa a se sispansyon libète sivil sitwayen yo.

05:17.566 --> 05:23.513
Epi se chemen dirèk pou konskripsyon imedyat, pou
konskripsyon imedyat tout gason ki kalifye pou sèvis militè.

05:23.513 --> 05:28.620
Epi se chemen pitit ou yo ak pitit pitit
ou yo pou ale nan lagè, chemen dirèk la.
