1
00:00:00,000 --> 00:00:00,448


2
00:00:00,448 --> 00:00:07,780
«Дрон кисәтүе – Германия гадәттән тыш хәл игълан итәргә тиеш»,
– дип язылган иде welt.de сайтында 2025 елның 30 сентябрендә.

3
00:00:07,780 --> 00:00:13,251
Сәясәттә, Европа һава киңлегендә булган дип
фаразланган рус провокацияләрен исәпкә алып, киеренкелек

4
00:00:13,251 --> 00:00:16,480
режимын игълан итү турында беренче чакырулар яңгырый.

5
00:00:16,480 --> 00:00:21,784
CDUның иминлек сәясәте белгече һәм пенсиягә чыккан полковник
Родерих Кизеветтер Германиягә инфраструктурасын

6
00:00:21,784 --> 00:00:27,120
яхшырак саклау һәм дроннарга каршы шунда ук
үз-үзен яклау өчен бу бердәнбер ысул дип белдерә.

7
00:00:27,120 --> 00:00:33,344
Ләкин чынлыкта моның артында нәрсә ята – һәм бу
безнең көндәлек тормышыбызга нинди нәтиҗәләр китерәчәк?

8
00:00:33,344 --> 00:00:38,080
Франк Ханниг – ике ул атасы, немец ютубер һәм элекке адвокат.

9
00:00:38,080 --> 00:00:44,540
Ул Германия гадәттән тыш хәл игълан иткәндә
чыннан да ни булганын күрсәтә һәм ашыгыч кисәтү ясый:

10
00:00:44,540 --> 00:00:47,486
"Минем ике улым бар, аларның яшьләре 16 һәм 21."

11
00:00:47,486 --> 00:00:52,706
Алар шәп, алар зур, һәм мин алар турында беркайчан да
борчылмыйм, тик, мәсәлән, бүгенге кебек көннәрдә генә.

12
00:00:52,706 --> 00:00:54,880
Мин Фрэнк Ханниг, бу – HANNING Law.

13
00:00:54,880 --> 00:01:04,140
Кичә кич мин «Welt» интервьюсында укыдым, беренче
йогынтылы CDU сәясәтчесе гадәттән тыш хәл игълан итәргә чакыра.

14
00:01:04,140 --> 00:01:06,833
Мөнәсәбәтләрнең бозылуы, әйтергә
кирәк, сугышның алдан килүче билгесе.

15
00:01:06,833 --> 00:01:10,567
Мин уйладым: әгәр моны бары тик бер кеше генә эшләп йөрсә, мин
аны Google'да эзләрмен, башка нәрсәләр таба аламмы икәнен

16
00:01:10,567 --> 00:01:13,616
караячакмын, һәм аннары канцлер Мерцның үзе белән
булган киләсе әңгәмәдә без әле чынлап та сугышта

17
00:01:13,616 --> 00:01:15,656
түгелбез, ләкин инде тынычлыкта да түгелбез дип укыдым.

18
00:01:15,656 --> 00:01:19,886
Бу димәк, бу көчәнеш төшүе мин
көткәнемнән күпкә иртәрәк игълан ителәчәк.

19
00:01:19,886 --> 00:01:22,600
Бу киеренкелек мәҗбүри хәрби хезмәтне кире кертү дип атала.

20
00:01:22,600 --> 00:01:27,595
Һәм хәзер иң хәйләкәр өлеш килеп җитә, ул мине бик нык борчый,
шуңа күрә мин сезне ашыгыч кисәтергә телим: әгәр сез нидер

21
00:01:27,595 --> 00:01:32,939
эшләргә җыенасыз икән, берни дә эшләмәгез; әгәр берни дә эшләргә
җыенмыйсыз икән, шул килеш калыгыз, көтегез, алга барыгыз.

22
00:01:32,939 --> 00:01:37,173
Бу электр энергиясенең өзелүе безнең коронавирус
пандемиясе вакытында кичергәннәребездән күпкә, күпкә начаррак.

23
00:01:37,173 --> 00:01:40,233
Бу электр энергиясенең өзелүе төп хокукларны җитди чикли.

24
00:01:40,233 --> 00:01:45,276
Рәсми рәвештә алар әйтер: «Әйе, безгә гадәттән тыш хәл кирәк, без
гадәттән тыш хәл игълан итәргә тиешбез, чөнки НАТОның

25
00:01:45,276 --> 00:01:50,359
партнер иле — Эстония яки башка берәү — куркыныч астында, чөнки
аның өстеннән биш дрон очты, алар кемгә караганы билгесез».

26
00:01:50,359 --> 00:01:53,420
Барысы да саф ялган, шуңа күрә болар
сезне ахмак итәр өчен генә әкиятләр.

27
00:01:53,420 --> 00:01:56,680
Дөнья тарихындагы барлык сугышлар да
шулай башланган. Ләкин бу мөһим түгел.

28
00:01:56,680 --> 00:02:01,120
Мин бу гадәттән тыш хәлне игълан иткәндә,
кешеләр моны дроннардан саклану турында дип әйтерләр.

29
00:02:01,120 --> 00:02:06,820
Син үзеңне акыллы дип уйлыйсың. Юк, юк, бу хәрби хезмәткә
чакыру турында. О, хәрби хезмәткә чакыру, балалар бакчасы.

30
00:02:06,820 --> 00:02:09,966
Электр энергиясенең өзелүе төп хокукларга зур чикләүләр кертә.

31
00:02:09,966 --> 00:02:16,280
Мәсәлән, игътибар итегез, нык тотыгыз һәм «Корона»ны
Төп канунның 8-нче маддәсенең зур чикләүенә истә тотыгыз.

32
00:02:16,280 --> 00:02:24,756
Җыелыш уздыру иреге Федерация иминлеген, аерым дәүләтләр
иминлеген, оборона бурычларының иминлеген яки башка иминлек

33
00:02:24,756 --> 00:02:30,286
таләпләрен саклау өчен кирәк булган очракта чикләнергә мөмкин.

34
00:02:30,286 --> 00:02:35,397
Без шулай ук саклану яки киеренкелек очрагында
җитди кризислар барлыкка киләчәген дә беләбез.

35
00:02:35,397 --> 00:02:38,853
Шулай итеп, демонстрацияләр һәм каршы
демонстрацияләр булачак, аларны соңыннан гади генә тыячаклар.

36
00:02:38,853 --> 00:02:41,253
Хат алышу, почта һәм телекоммуникацияләрнең серлелеге чикләнгән.

37
00:02:41,253 --> 00:02:44,973
Электр энергиясе өзеләчәге игълан ителде. Һәм хәзер
электрон хатларыңны укырга бернинди сәбәп тә кирәкми.

38
00:02:44,973 --> 00:02:47,206
Син моны барыбер эшләргә тиешсең. Ни
булса да, бу бит көчәнеш төшүе генә.

39
00:02:47,206 --> 00:02:50,778
Хәрәкәт иреге, Төп канунның 11-нче маддәсе –
моны беркем дә уйламый, шулай бит? Хәрәкәт

40
00:02:50,778 --> 00:02:53,360
иреге дигән сүз – сәяхәт итү иреге дигән сүз.

41
00:02:53,360 --> 00:02:59,260
Аннан соң теләсә нинди сәбәп белән карар чыгарылырга
мөмкин, һәм сезгә илдән читкә чыгу рөхсәт ителмәячәк.

42
00:02:59,260 --> 00:03:04,540
Чигләр кайбер кеше төркемнәре өчен ябылырга
мөмкин, һәм хәрәкәт иреге башкача чикләнергә мөмкин.

43
00:03:04,540 --> 00:03:07,381
Шөгыль иреге чикләнергә мөмкин. Шуңа күрә
сезне билгеле бер эшләргә мәҗбүр итәргә мөмкин.

44
00:03:07,381 --> 00:03:11,940
Һәм Төп канунның 13-нче маддәсе каршылык
килеп чыккан очракта тулысынча гамәлдә калмаячак.

45
00:03:11,940 --> 00:03:14,006
Бу – йортның бозылмаслыгы.

46
00:03:14,006 --> 00:03:19,857
Бу кайбер шартларда дәүләт хезмәткәрләренә Федератив
Республиканың оборона сәләтен саклау максатыннан суд карары

47
00:03:19,857 --> 00:03:22,720
булмаса да сезнең йортыгызны тикшерергә мөмкинлек бирә.

48
00:03:22,720 --> 00:03:23,980
Фантастика, түгелме?

49
00:03:23,980 --> 00:03:27,726
Коткару хәле игълан ителгән очракта суд
процесслары өчен вакыт чикләре озайтыла. Алар сугыш

50
00:03:27,726 --> 00:03:29,934
тырышлыгына кагылмаган эшләр өчен дә озайтыла.

51
00:03:29,934 --> 00:03:32,213
Һәм алар мөһим эшләр өчен кыскартылачак.

52
00:03:32,213 --> 00:03:36,394
Полициягә, кораллы көчләргә һәм гражданнар
оборонасы көчләренә киңәйтелгән башкарма вәкаләтләр бирелә.

53
00:03:36,394 --> 00:03:39,453
Һәм сез инде полициянең коронавирус
пандемиясе вакытында ничек эш итүен күрдегез.

54
00:03:39,453 --> 00:03:41,846
Аларның элеккегегә караганда зуррак вәкаләтләре булачак.

55
00:03:41,846 --> 00:03:46,260
Германия кораллы көчләре ил эчендә
урнаштырылырга мөмкин. Бик әйбәт, түгелме?

56
00:03:46,260 --> 00:03:48,686
Федераль хөкүмәтнең закон чыгару вәкаләтләре киңәйтелә.

57
00:03:48,686 --> 00:03:53,273
Федераль хөкүмәт элек штатлар җаваплылыгында
булган аерым бурычларны үз өстенә ала ала.

58
00:03:53,273 --> 00:03:59,866
Бу федераль хөкүмәткә, хәзер кайбер төбәк хөкүмәтләрендә AfD
вәкиллеге нык булуга карамастан, мәсәлән, Саксония кебек популяр

59
00:03:59,866 --> 00:04:07,560
булмаган штатлардан вәкаләтләрне гади генә тартып алып, «федераль
хөкүмәт буларак үзебез эшлик» дип әйтергә мөмкинлек бирә.

60
00:04:07,560 --> 00:04:09,113
Мәҗбүри идарә булачак.

61
00:04:09,113 --> 00:04:12,933
Кыргау хәле игълан ителсә, авыл
хуҗалыгы җирләрен саклап калырга мөмкин.

62
00:04:12,933 --> 00:04:16,813
Җитештерүне контрольдә тоту чаралары
булырга мөмкин һәм конфискацияләр булырга мөмкин.

63
00:04:16,813 --> 00:04:19,066
Син әле моңа ышанмыйсың, ләкин ул киләчәк.

64
00:04:19,066 --> 00:04:22,933
Мәсәлән, Икътисади иминлек турындагы закон кабул ителә.

65
00:04:22,933 --> 00:04:25,893
Һәм бу тиешле компанияләрне милкеннән
мәхрүм итәргә мөмкин дигәнне аңлата.

66
00:04:25,893 --> 00:04:28,733
Әлбәттә, компенсация, дәүләт
облигацияләре яки башка берәр мәгънәсез нәрсә өчен.

67
00:04:28,733 --> 00:04:31,013
Һәм матбугат иреге чикләнә.

68
00:04:31,013 --> 00:04:34,225
Син дә ышанмассың. Син моны укый
аласың. Үзең Google'да эзләп кара.

69
00:04:34,225 --> 00:04:37,980
Мин дә аны Google'да эзләдем, өлешчә хәтерли
алмаганга. Яки дөресрәге, мин аны канунда карадым.

70
00:04:37,980 --> 00:04:39,720
Массакүләм мәгълүмат чараларының иреге чикләнә.

71
00:04:39,720 --> 00:04:44,974
Медиадан куркынычсызлыкка кагылышлы дип саналган
темалар буенча немецча «Geheimhaltung» дип аталган

72
00:04:44,974 --> 00:04:48,100
серлелекне сакларга һәм сак булырга соралырга мөмкин.

73
00:04:48,100 --> 00:04:50,681
Бу — көчәнеш төшүе.

74
00:04:50,681 --> 00:04:57,080
Кизеветер үз теләгенә ирешкәндә шундый хәл була. Һәм безнең
тәҗрибәбез күрсәтә: һәрвакыт кемнедер беренче итеп җибәрәләр.

75
00:04:57,080 --> 00:04:59,465
Кемдер моны беренче булып эшләргә
тиеш. Аннары моны тикшерәчәкләр.

76
00:04:59,465 --> 00:05:02,773
Шуннан соң сөйләшү сүрелә. Аннары аны
тыныч кына һәм яшерен рәвештә үткәрәләр.

77
00:05:02,773 --> 00:05:05,800
Аннары бер мәлдә бу мәсьәлә Бундестагта
күтәрелә, ләкин беркемгә дә кызык түгел.

78
00:05:05,800 --> 00:05:10,160
Һәм мин сиңа әйтәм, киеренкелекнең
җимерелеше — демократиянең ахыры.

79
00:05:10,160 --> 00:05:15,013
Борылыш ноктасы — Германиянең сугыш
белән идарә ителүче диктатурага керүе.

80
00:05:15,013 --> 00:05:17,566
Бу гражданнарның гражданлык ирекләренең туктатылуы.

81
00:05:17,566 --> 00:05:23,513
Һәм бу — хәрби хезмәткә яраклы барлык
ир-атларны шунда ук чакыруга туры юл.

82
00:05:23,513 --> 00:05:28,620
Һәм бу – сезнең балаларыгызның,
оныкларыгызның турыдан-туры сугышка барган юлы.