WEBVTT 00:00.448 --> 00:07.780 «Дрон кисәтүе – Германия гадәттән тыш хәл игълан итәргә тиеш», – дип язылган иде welt.de сайтында 2025 елның 30 сентябрендә. 00:07.780 --> 00:13.251 Сәясәттә, Европа һава киңлегендә булган дип фаразланган рус провокацияләрен исәпкә алып, киеренкелек 00:13.251 --> 00:16.480 режимын игълан итү турында беренче чакырулар яңгырый. 00:16.480 --> 00:21.784 CDUның иминлек сәясәте белгече һәм пенсиягә чыккан полковник Родерих Кизеветтер Германиягә инфраструктурасын 00:21.784 --> 00:27.120 яхшырак саклау һәм дроннарга каршы шунда ук үз-үзен яклау өчен бу бердәнбер ысул дип белдерә. 00:27.120 --> 00:33.344 Ләкин чынлыкта моның артында нәрсә ята – һәм бу безнең көндәлек тормышыбызга нинди нәтиҗәләр китерәчәк? 00:33.344 --> 00:38.080 Франк Ханниг – ике ул атасы, немец ютубер һәм элекке адвокат. 00:38.080 --> 00:44.540 Ул Германия гадәттән тыш хәл игълан иткәндә чыннан да ни булганын күрсәтә һәм ашыгыч кисәтү ясый: 00:44.540 --> 00:47.486 "Минем ике улым бар, аларның яшьләре 16 һәм 21." 00:47.486 --> 00:52.706 Алар шәп, алар зур, һәм мин алар турында беркайчан да борчылмыйм, тик, мәсәлән, бүгенге кебек көннәрдә генә. 00:52.706 --> 00:54.880 Мин Фрэнк Ханниг, бу – HANNING Law. 00:54.880 --> 01:04.140 Кичә кич мин «Welt» интервьюсында укыдым, беренче йогынтылы CDU сәясәтчесе гадәттән тыш хәл игълан итәргә чакыра. 01:04.140 --> 01:06.833 Мөнәсәбәтләрнең бозылуы, әйтергә кирәк, сугышның алдан килүче билгесе. 01:06.833 --> 01:10.567 Мин уйладым: әгәр моны бары тик бер кеше генә эшләп йөрсә, мин аны Google'да эзләрмен, башка нәрсәләр таба аламмы икәнен 01:10.567 --> 01:13.616 караячакмын, һәм аннары канцлер Мерцның үзе белән булган киләсе әңгәмәдә без әле чынлап та сугышта 01:13.616 --> 01:15.656 түгелбез, ләкин инде тынычлыкта да түгелбез дип укыдым. 01:15.656 --> 01:19.886 Бу димәк, бу көчәнеш төшүе мин көткәнемнән күпкә иртәрәк игълан ителәчәк. 01:19.886 --> 01:22.600 Бу киеренкелек мәҗбүри хәрби хезмәтне кире кертү дип атала. 01:22.600 --> 01:27.595 Һәм хәзер иң хәйләкәр өлеш килеп җитә, ул мине бик нык борчый, шуңа күрә мин сезне ашыгыч кисәтергә телим: әгәр сез нидер 01:27.595 --> 01:32.939 эшләргә җыенасыз икән, берни дә эшләмәгез; әгәр берни дә эшләргә җыенмыйсыз икән, шул килеш калыгыз, көтегез, алга барыгыз. 01:32.939 --> 01:37.173 Бу электр энергиясенең өзелүе безнең коронавирус пандемиясе вакытында кичергәннәребездән күпкә, күпкә начаррак. 01:37.173 --> 01:40.233 Бу электр энергиясенең өзелүе төп хокукларны җитди чикли. 01:40.233 --> 01:45.276 Рәсми рәвештә алар әйтер: «Әйе, безгә гадәттән тыш хәл кирәк, без гадәттән тыш хәл игълан итәргә тиешбез, чөнки НАТОның 01:45.276 --> 01:50.359 партнер иле — Эстония яки башка берәү — куркыныч астында, чөнки аның өстеннән биш дрон очты, алар кемгә караганы билгесез». 01:50.359 --> 01:53.420 Барысы да саф ялган, шуңа күрә болар сезне ахмак итәр өчен генә әкиятләр. 01:53.420 --> 01:56.680 Дөнья тарихындагы барлык сугышлар да шулай башланган. Ләкин бу мөһим түгел. 01:56.680 --> 02:01.120 Мин бу гадәттән тыш хәлне игълан иткәндә, кешеләр моны дроннардан саклану турында дип әйтерләр. 02:01.120 --> 02:06.820 Син үзеңне акыллы дип уйлыйсың. Юк, юк, бу хәрби хезмәткә чакыру турында. О, хәрби хезмәткә чакыру, балалар бакчасы. 02:06.820 --> 02:09.966 Электр энергиясенең өзелүе төп хокукларга зур чикләүләр кертә. 02:09.966 --> 02:16.280 Мәсәлән, игътибар итегез, нык тотыгыз һәм «Корона»ны Төп канунның 8-нче маддәсенең зур чикләүенә истә тотыгыз. 02:16.280 --> 02:24.756 Җыелыш уздыру иреге Федерация иминлеген, аерым дәүләтләр иминлеген, оборона бурычларының иминлеген яки башка иминлек 02:24.756 --> 02:30.286 таләпләрен саклау өчен кирәк булган очракта чикләнергә мөмкин. 02:30.286 --> 02:35.397 Без шулай ук саклану яки киеренкелек очрагында җитди кризислар барлыкка киләчәген дә беләбез. 02:35.397 --> 02:38.853 Шулай итеп, демонстрацияләр һәм каршы демонстрацияләр булачак, аларны соңыннан гади генә тыячаклар. 02:38.853 --> 02:41.253 Хат алышу, почта һәм телекоммуникацияләрнең серлелеге чикләнгән. 02:41.253 --> 02:44.973 Электр энергиясе өзеләчәге игълан ителде. Һәм хәзер электрон хатларыңны укырга бернинди сәбәп тә кирәкми. 02:44.973 --> 02:47.206 Син моны барыбер эшләргә тиешсең. Ни булса да, бу бит көчәнеш төшүе генә. 02:47.206 --> 02:50.778 Хәрәкәт иреге, Төп канунның 11-нче маддәсе – моны беркем дә уйламый, шулай бит? Хәрәкәт 02:50.778 --> 02:53.360 иреге дигән сүз – сәяхәт итү иреге дигән сүз. 02:53.360 --> 02:59.260 Аннан соң теләсә нинди сәбәп белән карар чыгарылырга мөмкин, һәм сезгә илдән читкә чыгу рөхсәт ителмәячәк. 02:59.260 --> 03:04.540 Чигләр кайбер кеше төркемнәре өчен ябылырга мөмкин, һәм хәрәкәт иреге башкача чикләнергә мөмкин. 03:04.540 --> 03:07.381 Шөгыль иреге чикләнергә мөмкин. Шуңа күрә сезне билгеле бер эшләргә мәҗбүр итәргә мөмкин. 03:07.381 --> 03:11.940 Һәм Төп канунның 13-нче маддәсе каршылык килеп чыккан очракта тулысынча гамәлдә калмаячак. 03:11.940 --> 03:14.006 Бу – йортның бозылмаслыгы. 03:14.006 --> 03:19.857 Бу кайбер шартларда дәүләт хезмәткәрләренә Федератив Республиканың оборона сәләтен саклау максатыннан суд карары 03:19.857 --> 03:22.720 булмаса да сезнең йортыгызны тикшерергә мөмкинлек бирә. 03:22.720 --> 03:23.980 Фантастика, түгелме? 03:23.980 --> 03:27.726 Коткару хәле игълан ителгән очракта суд процесслары өчен вакыт чикләре озайтыла. Алар сугыш 03:27.726 --> 03:29.934 тырышлыгына кагылмаган эшләр өчен дә озайтыла. 03:29.934 --> 03:32.213 Һәм алар мөһим эшләр өчен кыскартылачак. 03:32.213 --> 03:36.394 Полициягә, кораллы көчләргә һәм гражданнар оборонасы көчләренә киңәйтелгән башкарма вәкаләтләр бирелә. 03:36.394 --> 03:39.453 Һәм сез инде полициянең коронавирус пандемиясе вакытында ничек эш итүен күрдегез. 03:39.453 --> 03:41.846 Аларның элеккегегә караганда зуррак вәкаләтләре булачак. 03:41.846 --> 03:46.260 Германия кораллы көчләре ил эчендә урнаштырылырга мөмкин. Бик әйбәт, түгелме? 03:46.260 --> 03:48.686 Федераль хөкүмәтнең закон чыгару вәкаләтләре киңәйтелә. 03:48.686 --> 03:53.273 Федераль хөкүмәт элек штатлар җаваплылыгында булган аерым бурычларны үз өстенә ала ала. 03:53.273 --> 03:59.866 Бу федераль хөкүмәткә, хәзер кайбер төбәк хөкүмәтләрендә AfD вәкиллеге нык булуга карамастан, мәсәлән, Саксония кебек популяр 03:59.866 --> 04:07.560 булмаган штатлардан вәкаләтләрне гади генә тартып алып, «федераль хөкүмәт буларак үзебез эшлик» дип әйтергә мөмкинлек бирә. 04:07.560 --> 04:09.113 Мәҗбүри идарә булачак. 04:09.113 --> 04:12.933 Кыргау хәле игълан ителсә, авыл хуҗалыгы җирләрен саклап калырга мөмкин. 04:12.933 --> 04:16.813 Җитештерүне контрольдә тоту чаралары булырга мөмкин һәм конфискацияләр булырга мөмкин. 04:16.813 --> 04:19.066 Син әле моңа ышанмыйсың, ләкин ул киләчәк. 04:19.066 --> 04:22.933 Мәсәлән, Икътисади иминлек турындагы закон кабул ителә. 04:22.933 --> 04:25.893 Һәм бу тиешле компанияләрне милкеннән мәхрүм итәргә мөмкин дигәнне аңлата. 04:25.893 --> 04:28.733 Әлбәттә, компенсация, дәүләт облигацияләре яки башка берәр мәгънәсез нәрсә өчен. 04:28.733 --> 04:31.013 Һәм матбугат иреге чикләнә. 04:31.013 --> 04:34.225 Син дә ышанмассың. Син моны укый аласың. Үзең Google'да эзләп кара. 04:34.225 --> 04:37.980 Мин дә аны Google'да эзләдем, өлешчә хәтерли алмаганга. Яки дөресрәге, мин аны канунда карадым. 04:37.980 --> 04:39.720 Массакүләм мәгълүмат чараларының иреге чикләнә. 04:39.720 --> 04:44.974 Медиадан куркынычсызлыкка кагылышлы дип саналган темалар буенча немецча «Geheimhaltung» дип аталган 04:44.974 --> 04:48.100 серлелекне сакларга һәм сак булырга соралырга мөмкин. 04:48.100 --> 04:50.681 Бу — көчәнеш төшүе. 04:50.681 --> 04:57.080 Кизеветер үз теләгенә ирешкәндә шундый хәл була. Һәм безнең тәҗрибәбез күрсәтә: һәрвакыт кемнедер беренче итеп җибәрәләр. 04:57.080 --> 04:59.465 Кемдер моны беренче булып эшләргә тиеш. Аннары моны тикшерәчәкләр. 04:59.465 --> 05:02.773 Шуннан соң сөйләшү сүрелә. Аннары аны тыныч кына һәм яшерен рәвештә үткәрәләр. 05:02.773 --> 05:05.800 Аннары бер мәлдә бу мәсьәлә Бундестагта күтәрелә, ләкин беркемгә дә кызык түгел. 05:05.800 --> 05:10.160 Һәм мин сиңа әйтәм, киеренкелекнең җимерелеше — демократиянең ахыры. 05:10.160 --> 05:15.013 Борылыш ноктасы — Германиянең сугыш белән идарә ителүче диктатурага керүе. 05:15.013 --> 05:17.566 Бу гражданнарның гражданлык ирекләренең туктатылуы. 05:17.566 --> 05:23.513 Һәм бу — хәрби хезмәткә яраклы барлык ир-атларны шунда ук чакыруга туры юл. 05:23.513 --> 05:28.620 Һәм бу – сезнең балаларыгызның, оныкларыгызның турыдан-туры сугышка барган юлы.