"דראָנע־אַלערט – דײַטשלאַנד מוז דערקלערן אַ נויטשטאַנד," איז געווען דער קאָפּ אויף welt.de דעם 30סטן סעפּטעמבער 2025.
אין פּאָליטיק, אין ליכט פֿון די אָנגעזאָגטע רוסישע פּראָוואָקאַציעס אין אייראָפּעיִשן לופט־רוּם, זענען שוין ערשטע
רופֿן צו דערקלערן אַ אַזוי גערופענעם שפּאַנונג־צושטאַנד.
דער עקספּערט פֿאַר זיכערהייט־פּאָליטיק פֿון דער CDU און פּענסיאָנירטער קאָלאָנעל ראָדערִיך קיעזעוועטער באַשטייט, אַז
דאָס איז דער איינציקער וועג, ווי דײַטשלאַנד קען בעסער באַשיצן איר אינפֿראַסטרוקטור און גלײַך זיך פאַרטיידיקן קעגן דראָנען.
אָבער וואָס טאַקע שטייט הינטער דעם – און וואָס פֿאַר קאַנסעקווענצן וואָלט דאָס האָבן פֿאַר אונדזער טעגלעכן לעבן?
פֿראַנק האַניג איז דער טאַטע פֿון צוויי זין, אַ דײַטשער יוטובער און אַ פֿריִערדיקער סאָליסיטאָר.
ער ווייזט וואָס טאַקע פּאַסירט ווען דײַטשלאַנד דערקלערט אַ נויטשטאַנד און גיט אַ דרינגנדיקע וואָרענונג:
"איך האָב צוויי זין, עלטער 16 און 21."
זיי זענען קיל, זיי זענען גרויס, און איך בין קיינמאָל נישט באַזאָרגט וועגן זיי, חוץ אויף טעג ווי הײַנט, למשל.
איך בין פֿראַנק האַניג, דאָס איז האַנינג לאָ.
נעכטן אָוונט האָב איך געלייענט אין אַ אינטערוויו אין דער וועלט אַז דער ערשטער איינפֿלוסרײַכער
CDU־פּאָליטיקער רופֿט צו דערקלערן אַ נויטשטאַנד.
דער צוזאַמענברוך אין באַציִונגען איז, אַזוי צו זאָגן, דער פֿאָרגעגאַנגער צום קריג.
איך האָב געמיינט, נו, אויב נאָר איין מענטש טוט דאָס, וועל איך עס גוגלען, זען וואָס נאָך איך קען געפֿינען, און לייענען אין דער
קומענדיקער אינטערוויו מיט טשאַנסלאָר מערץ אַליין, אַז מיר זענען נאָך נישט טאַקע אין
מלחמה, אָבער מיר זענען אויך נישט מער אין שלום.
דאָס מיינט אַז דער וואָולטאַזש־פֿאַל וועט דערקלערט ווערן פיל פריער ווי איך האָב דערוואַרט.
די שפּאַנונג ווערט גערופֿן די ווידער־אײַנפֿירונג פֿון פֿאַרפֿליכטענעם מיליטערישן דינסט.
און איצט קומט דער פֿאַרפֿירערישער טייל, וואָס באַזאָרגט מיך אַזוי שטאַרק, און דערפֿאַר וויל איך אײַך דרינגענדיק, דרינגענדיק
וואָרענען, אַז אויב איר ווילט עפּעס טאָן, טוט גאָרנישט; אויב נישט, בלײַבט וווּ איר זענט, וואַרט, גייט צום פֿראָנט.
דער דאָזיקער שטראָם־אויספֿאַל איז אַ סך, אַ סך ערגער ווי אַלץ וואָס מיר האָבן איבערגעלעבט בעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע.
דער מאַכט־אויספֿאַל באַגרענעצט ערנסט די יסודותדיקע רעכטן.
אָפֿיציעל וועלן זיי זאָגן: יאָ, מיר דאַרפֿן אַ נויטצושטאַנד, מיר מוזן דערקלערן אַ נויטצושטאַנד, ווײַל אַ נאטאָ־פּאַרטנער,
עסטלאַנד אָדער עפּעס, איז אין סכנה, ווײַל פֿינף דראָנען האָבן איבער אים געפֿלויגן, פֿון וועמען זיי געהערט האָבן.
עס איז אַלעס גאָר פאַלש, אַזוי זענען דאָס נאָר מעשׂיות צו מאַכן אײַך נאַריש.
אַזוי האָבן אַלע מלחמות אין דער וועלט־געשיכטע אָנגעהויבן. אָבער דאָס איז נישט וויכטיק.
ווען איך דערקלערן דעם נויטשטאַנד, וועלן מענטשן זאָגן אַז עס גייט וועגן דראָנע־פֿאַרטיידיקונג.
דו מיינסט דו ביסט קלוג. ניין, ניין, עס גייט וועגן צווינגס־רעקרוטירונג. אוי, צווינגס־רעקרוטירונג, קינדערגאָרטן.
דער מאַכט־אויספֿאַל פֿירט צו ריזיקע באַגרענעצונגען אויף די יסודותדיקע רעכטן.
למשל, אויפמערקזאַמקייט, האַלטט זיך שטאַרק און געדענקט קאָראָנאַ, צו דער ריזיקער באַגרענעצונג פֿון אַרטיקל 8 פֿון דער יסוד־געזעץ.
די פֿרײַהייט פֿון צוזאַמענקום קען ווערן באַגרענעצט ווען עס איז נייטיק צו באַשיצן די זיכערהייט פֿון דער פֿעדעראַציע, די זיכערהייט
פֿון יחיד־שטאַטן, די זיכערהייט פֿון פֿאַרטיידיקונג־אויפֿגאַבעס אָדער אַנדערע זיכערהייט־באַטראַכטונגען.
מיר ווייסן אויך אַז באַטײַטיקע קריזיסן וועלן אויפֿטרעטן אין פאַל פֿון פאַרטיידיקונג אָדער שפּאַנונג.
אַזוי וועלן זײַן דעמאָנסטראַציעס און קעגנדעמאָנסטראַציעס, וואָס וועלן דאַן פשוט פֿאַרבאָטן ווערן.
די פּריוואַטקייט פֿון קאָרעספּאָנדענץ, פּאָסט און טעלעקאָמוניקאַציעס איז באַגרענעצט.
דער שטראָם־אויספֿאַל איז אַנאָנסירט. און דו דאַרפֿסט נישט אַמאָל אַ תירוץ צו לייענען דײַנע אימעילן.
דו מוזט עס פשוט טאָן. עס איז נאָך אַלע אַ שפּאַנונג־פֿאַל.
פֿרײַהייט פֿון באַוועגונג, אַרטיקל 11 פֿון דער יסוד־געזעץ – קיינער טראַכט קיינמאָל דערפֿון, צי?
פֿרײַהייט פֿון באַוועגונג מיינט פֿרײַהייט צו רייזן.
עס קען דאַן באַשלאָסן ווערן דורך אַ דעקרעט, פֿאַר קיין סיבה, אַז איר זענט ניט מער ערלויבט צו רייזן אַרויס פֿון לאַנד.
גרעניצן קענען זײַן פֿאַרמאַכט פֿאַר געוויסע גרופּעס מענטשן, און די פֿרײַהייט פֿון באַוועגונג קען אַנדערש ווערן באַגרענעצט.
די פֿרײַהייט פֿון באַשעפֿטיקונג קען ווערן באַגרענעצט. דאָס מיינט אַז מען קען אײַך צווינגען צו נעמען באַשטימטע אַרבעט.
און אַרטיקל 13 פֿון דער יסוד־געזעץ וועט אין פאַל פֿון אַ קאָנפליקט ניט מער גאַנץ צוגעווענדט ווערן.
דאָס איז די אומאָנרירבאַרקייט פֿון דער היים.
דאָס מיינט אַז אונטער באַשטימטע אומשטענדן קענען ציווילע באַאַמטע דורכזוכן אײַער היים אָן אַ געריכט־באַפֿעל, כּדי צו אויפֿהאַלטן
די פֿאַרטיידיקונגס־פֿעיִקייטן פֿון דער פֿעדעראַלער רעפּובליק.
פֿאַנטאַסטיש, נישט אַזוי?
אין פאַל פֿון אַ נויטצושטאַנד ווערן די צײַט־גרעניצן פֿאַר געריכט־פּראָצעדורן פֿאַרלענגערט. זיי ווערן פֿאַרלענגערט אויך
פֿאַר ענינים וואָס האָבן נישט קיין שײַכות צו דער מלחמה־מי.
און זיי וועלן ווערן פֿאַרקירצט פֿאַר וויכטיקע ענינים.
די פּאָליציי, די געװאַפּנטע כּוחות און די ציווילע פֿאַרטיידיקונגס־כּוחות באַקומען
פֿאַרברייטערטע אויספֿיר־באַפֿולמעכטיקונגען.
און איר האָט געזען ווי די פּאָליציי האַנדלט שוין בעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע.
זיי וועלן האָבן גרעסערע מאַכטן ווי פריער.
די דײַטשישע אַרמיי קען ווערן אַרײַנגעזעצט אינעם לאַנד. גרויס, נישט אַזוי?
די געזעצגעבערישע מאַכטן פֿון דער פֿעדעראַלער רעגירונג ווערן פֿאַרברייטערט.
די פֿעדעראַלע רעגירונג קען איבערנעמען יחיד־אויפֿגאַבעס וואָס פֿריִער זענען געווען די אחריות פֿון די שטאַטן.
דאָס מיינט אַז די פֿעדעראַלע רעגירונג, וואָס איצט האָט אַ גאַנץ אַנדערש שטעלונג ווי עטלעכע רעגיאָנאַלע רעגירונגען מיט שטאַרק
AfD־רעפּרעזענטאַציע, קען פשוט צוריקנעמען מאַכט פֿון די אומפּאָפּולערע שטאַטן, ווי למשל סאַקסאָניע, און
זאָגן: "לאָמיר עס אַליין טאָן ווי די פֿעדעראַלע רעגירונג."
עס וועט זײַן פֿאַרפֿליכטעטע פאַרוואַלטונג.
לאַנד פֿאַר לאַנדווירטשאַפֿט קען ווערן פֿאַרזיכערט אויב אַ נויטצושטאַנד ווערט דערקלערט.
עס קען זײַן פּראָדוקציע־קאָנטראָלן און עס קען זײַן קאָנפֿיסקאַציעס.
דו גלייבסט עס נאָך נישט, אָבער עס וועט קומען.
דער עקאָנאָמישער זיכערהייט־געזעץ, למשל, ווערט איצט דורכגעפֿירט.
און דאָס מיינט אַז רעלעוואַנטע פֿירמעס קענען ווערן עקספּראָפּרירט.
פֿאַרשטייט זיך, אין אויסטויש פֿאַר קאָמפּענסאַציע, רעגירונגס־אָבליגאַציעס אָדער עפּעס אַנדערש נאַרישקייט.
און די פֿרײַהייט פֿון די מעדיע ווערט באַגרענעצט.
דו וואָלטסט עס אויך נישט גלייבן. דו קענסט עס לייענען. גוגלע עס אַליין.
איך האָב עס אויך געגוגלט, טיילווייז ווייל איך האָב עס נישט געקענט געדענקען. אָדער בעסער
געזאָגט, איך האָב עס אין דער געזעץ אויפגעזוכט.
די פֿרײַהייט פֿון די מעדיע ווערט באַגרענעצט.
די מעדיע קען ווערן געבעטן צו ווײַזן מעסיקייט, וואָס אויף דײַטש מיינט קאָנפֿידענציאַליטעט, ווען עס קומט צו
טעמעס וואָס לויטן זאָגן זענען רעלעוואַנט צו זיכערהייט.
דאָס איז דער שפּאַנונג־פֿאַל.
דאָס איז וואָס פּאַסירט ווען קיסעוועטער קריגט זײַן וועג. און אונדזער דערפֿאַרונג זאָגט
אונדז אַז שטענדיק ווערט עמעצער געשיקט צו ערשטער.
עמעצער מוז זײַן דער ערשטער צו טאָן דאָס. דאַן וועט מען עס דיסקוטירן.
דערנאָך פֿאַרלאָשן די דיסקוסיע. און דאַן ווערט עס שטילערהייט און געהיימליך דורכגעפֿירט.
און דאַן אין אַ געוויסן מאָמענט קומט עס אַרויף אין דעם בונדעסטאַג און קיינער קערט זיך נישט.
און איך זאָג אײַך, דער צוזאַמענברוך פֿון שפּאַנונג איז דער סוף פֿון דעמאָקראַטיע.
דער ווענדפּונקט איז דײַטשלאַנדס אַרײַנטרעטן אין אַ מלחמה־געטריבענע דיקטאַטור.
דאָס איז די אויפהעבונג פֿון די בירגערס' ציווילע פֿרײַהייטן.
און דאָס איז דער דירעקטער וועג צו דער אוממיטלבאַרער רעקרוטירונג, צו דער אוממיטלבאַרער רעקרוטירונג פֿון
אַלע מענער וואָס זענען פּאַסיק פֿאַר מיליטערישן דינסט.
און דאָס איז דער וועג פֿון אײַערע קינדער און אייניקלעך צו מלחמה, דער גלײַכער וועג.