Half augustus is voor ongeveer 1 miljoen zwitserse kinderen het schooljaar begonnen.
Wat vroeger begon met notitieblokken, pennen en boeken, begint nu steeds vaker met laptops en tablets.
De digitalisering van het onderwijssysteem is in Zwitserland aanzienlijk versneld.
Uit een evaluatie van kantonnale regerings- en parlementaire resoluties blijkt dat meer dan de helft van de kantons de
afgelopen vier jaar uitgebreide digitaliseringsprogramma's voor hun scholen hebben gelanceerd.
Daarvoor mochten er jaarlijks 100 miljoen Franken worden geinvesteerd.
Deze uitgaven worden gerechtvaardigd door de veelgeroemde voordelen van digitaal onderwijs:
meer flexibiliteit, geïndividualiseerde leertrajecten en de bevordering van digitale
vaardigheden, om er maar een paar te noemen.
Terwijl Zwitserland zich blijft richten op het bevorderen van digitale onderwijslandschappen, laat
een blik in het buitenland een ander beeld zien.
Landen als Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zweden, ooit pioniers op het gebied van digitale
onderwijssystemen, doen momenteel een stap terug en roepen op tot een gezond
evenwicht tussen analoog en digitaal onderwijs.
De langetermijngevolgen van schermgebruik voor de gezondheid en het welzijn van kinderen en
jongeren zijn nog niet voldoende gedocumenteerd.
Kla.TV waarschuwde in 2018 in een reeks programma's al voor de toenemende ongecontroleerde mediaconsumptie onder
kinderen en jongeren en de daarmee gepaard gaande toename van gezondheids- en psychologische effecten.
Een in 2019 gepubliceerd onderzoek van het Duitse ziekenfonds "pronova BKK" komt tot dezelfde conclusie:
"Smartphones, tablets en spelcomputers betoveren kinderen. Dit heeft dramatische gevolgen voor hun gezondheid.
Kinderartsen zien gezondheidsproblemen bij kinderen van alle leeftijden, die ze
toeschrijven aan het toenemende mediagebruik."
Driekwart van de ondervraagde kinderartsen vond dat vooral kinderen tussen de tien en
dertien jaar gezondheidsproblemen hebben.
De kinderartsen rapporteren een toename van sociale problemen in 79% van de gevallen, toenemend overgewicht in
75%, taalontwikkelingsstoornissen in 70%, motorische stoornissen in 66% en
leerontwikkelingsstoornissen in 59% van de gevallen.
Een neveneffect dat tot nu toe grotendeels onopgemerkt is gebleven, werpt een steeds donkerder schaduw
over de vooruitgang van digitaal onderwijs: de snelle toename van bijziendheid bij kinderen.
Een recente studie van een Chinees onderzoeksteam geeft alarmerende cijfers:
Eén op de drie kinderen wereldwijd is al bijziend - en de trend stijgt.
Volgens voorspellingen zal in 2050 ongeveer 40% van alle kinderen van vijf jaar en ouder bijziend zijn .
Zo'n enorme toename zou verstrekkende gevolgen hebben voor de gezondheid, het onderwijs en de samenleving.
De onafhankelijke nieuwszender "uncut news" publiceerde een reeks onderzoeken die de negatieve effecten
van het gebruik van digitale schermen op de gezondheid van de ogen van kinderen aantonen.
Uit een meta-analyse die in juni 2024 werd gepubliceerd in het tijdschrift BMC Public Health, waarin gegevens werden
geanalyseerd van 19 onderzoeken waaraan 102.360 kinderen en jongeren uit Oost-Azië, Zuid-Azië, Europa en
Noord-Amerika deelnamen, bleek dat schermtijd voor de computer de grootste invloed heeft op bijziendheid.
De onderzoekers stelden ook vast dat voor elk extra uur dagelijkse schermtijd, de kans op het ontwikkelen van
bijziendheid met 7% toenam, wat illustreert hoe zelfs kleine toenames in schermgebruik in
de loop van de tijd bijdragen aan bijziendheid.
Naast slechtziendheid leidt bijziendheid tot andere gezondheids- en levensstijlgerelateerde problemen.
In 2023 verontschuldigde de Deense minister van Kinderen en Onderwijs Mattias Tesfaye zich in een interview voor het
feit dat een generatie Deense kinderen en jongeren als proefkonijn was gebruikt in een digitaal experiment, waarvan
de omvang en de gevolgen niet konden worden voorzien.
Het klaslokaal is geen verlengstuk van de tienerkamer, waar men streamt, speelt en winkelt.
Scholen zijn te lang dienstbaar geweest aan de grote techbedrijven en de maatschappij is te veel
"gecharmeerd" van de wonderen van de digitale wereld.
Moet de uitbreiding van het digitale onderwijssysteem niet ook in ons land worden heroverwogen?
Er is nog steeds een kans om te leren van de ervaring van baanbrekende landen zoals Denemarken en om een
onderwijssysteem te ontwikkelen dat niet alleen goed is voor de ogen van kinderen,
maar ook hun algemene welzijn bevordert.
Help ons om ouders, leraren, schoolautoriteiten en politieke besluitvormers bewust te maken van de risico's
van digitaal onderwijs door dit programma te verspreiden.