1 00:00:00,001 --> 00:00:00,859 2 00:00:00,859 --> 00:00:07,062 Август уртасында Швейцариядә якынча бер миллион бала яңа уку елын башлады. 3 00:00:07,062 --> 00:00:14,462 Элек дәфтәрләр, каләмнәр һәм китаплар белән башланган эш хәзер күбрәк ноутбуклар һәм планшетлар белән башлана. 4 00:00:14,462 --> 00:00:20,853 Бу илдә мәгарифне цифрлаштыру шактый тизләнде. 5 00:00:20,853 --> 00:00:29,120 Кантон хөкүмәте һәм парламент карарларын бәяләү күрсәтә ки, соңгы дүрт елда кантоннарның яртысыннан күбесе мәктәпләре 6 00:00:29,120 --> 00:00:33,880 өчен комплекслы цифрлаштыру программаларын башлап җибәргән. 7 00:00:33,880 --> 00:00:39,750 Бу максат өчен ел саен 100 миллионнан артык швейцария франкы инвестицияләнүе көтелә. 8 00:00:39,750 --> 00:00:45,563 Бу чыгымнар санлы белем бирүнең зур макталган өстенлекләре белән нигезләнә: 9 00:00:45,563 --> 00:00:54,964 Зуррак сыгылмалылык, шәхси уку юллары һәм санлы күнекмәләрне үстерү, болар гына түгел. 10 00:00:54,964 --> 00:01:03,089 Швейцария санлы мәгариф мохитен үстерүгә игътибарын дәвам итсә дә, чит илләргә күз салу башкача бер сурәт күрсәтә. 11 00:01:03,089 --> 00:01:11,699 Данмарк, Бөекбритания, Нидерландлар һәм Швеция кебек илләр, элек санлы мәгариф системаларының пионерлары булган, 12 00:01:11,699 --> 00:01:19,601 хәзер бер адым артка чигенеп, аналог һәм санлы укыту арасында сәламәт баланс булдыруны таләп итә. 13 00:01:19,601 --> 00:01:25,622 Экраннарны озак вакыт куллануның балалар һәм яшьләрнең сәламәтлегенә һәм иминлегенә 14 00:01:25,622 --> 00:01:30,380 йогынтысы әле җитәрлек дәрәҗәдә документлаштырылмаган. 15 00:01:30,380 --> 00:01:38,720 Kla.TV инде 2018 елда уздырган берничә тапшыруда балалар һәм яшьләр арасында контрольсез массакүләм мәгълүмат 16 00:01:38,720 --> 00:01:47,906 чараларын куллану артуы һәм моның сәламәтлеккә һәм психологик хәлгә тискәре йогынты ясавы турында кисәткән иде. 17 00:01:47,906 --> 00:01:53,189 2019 елда Германиянең сәламәтлек иминияте фонды «Пронова BKK» тарафыннан басылып чыккан 18 00:01:53,189 --> 00:01:56,431 тикшеренү нәтиҗәсендә түбәндәгеләр әйтелә: 19 00:01:56,431 --> 00:02:02,898 "Смартфоннар, планшетлар һәм уен приставкалары балаларны җәлеп итә. Бу аларның сәламәтлегенә зур зыян китерә." 20 00:02:02,898 --> 00:02:10,304 Педиатрлар барлык яшьтәге балаларда медиа куллану артуына бәйле сәламәтлек проблемаларын күрәләр. 21 00:02:10,304 --> 00:02:15,377 Сораштырылган педиатрларның дүрттән өчесе аерым алганда уннан унөч яшькәчә балаларда 22 00:02:15,377 --> 00:02:18,518 сәламәтлек проблемалары барлыгын билгеләп үтте. 23 00:02:18,518 --> 00:02:28,111 Педиатрларның 79%ы социаль проблемаларның артуын хәбәр итә, 75%ы семизлекнең артуын хәбәр итә, 70%ы сөйләм үсеше 24 00:02:28,111 --> 00:02:37,926 бозылуларын хәбәр итә, 66%ы мотор җитешсезлекләрне хәбәр итә, 59%ы уку үсеше бозылуларын хәбәр итә. 25 00:02:37,926 --> 00:02:45,412 Хәзергәчә күпчелек тарафыннан игътибар ителмәгән ян тәэсир санлы мәгариф үсешенә көннән-көн караңгы күләгә 26 00:02:45,412 --> 00:02:50,047 сала: балалар арасында якын күрү кимчелегенең тиз артуы. 27 00:02:50,047 --> 00:02:55,836 Кытай тикшеренү төркеменең соңгы тикшеренүе борчу тудыра торган саннарны күрсәтә: 28 00:02:55,836 --> 00:03:03,589 Бүген инде дөньяда һәр өч баладан берсе кыскакүзлек – һәм бу тенденция арта бара. 29 00:03:03,589 --> 00:03:14,381 Фаразларга караганда, 2050 елга биш яшьтән өлкән барлык балаларның якынча 40%ы миопия (миопия = кыска күренеш) белән яшәячәк. 30 00:03:14,381 --> 00:03:21,998 Мондый зур үсеш сәламәтлеккә, мәгарифкә һәм җәмгыятькә киңкүләмле нәтиҗәләр китерер иде. 31 00:03:21,998 --> 00:03:29,761 Бәйсез яңалыклар каналы «uncut news» балаларның күз сәламәтлегенә санлы экраннар куллануның тискәре 32 00:03:29,761 --> 00:03:35,053 йогынтысын күрсәткән берничә тикшеренү нәтиҗәләрен бастырды. 33 00:03:35,053 --> 00:03:45,588 2024 елның июнендә BMC Public Health журналында басылып чыккан мета-анализ, Көнчыгыш Азия, Көньяк Азия, Европа һәм Төньяк 34 00:03:45,588 --> 00:03:54,732 Америкадан 102 360 бала һәм яшүсмерне колачлаган 19 тикшеренү мәгълүматларын бәяләп, компьютер экраны каршында 35 00:03:54,732 --> 00:04:00,612 үткәрелгән вакыт миопиягә иң зур йогынты ясавын ачыклаган. 36 00:04:00,612 --> 00:04:09,146 Тикшерүчеләр шулай ук көндәлек экран каршында үткәрелгән һәр өстәмә сәгать саен миопия үсеше ихтималы 7%ка артканын 37 00:04:09,146 --> 00:04:18,459 ачыклаганнар, бу вакыт узу белән экран куллануның аз гына арткан очраклары да кыска күренешкә китерүен күрсәтә. 38 00:04:18,459 --> 00:04:25,565 Күрү сәләтенең кимүеннән тыш, миопия сәламәтлеккә һәм яшәү рәвешенә бәйле башка проблемалар тудыра. 39 00:04:25,565 --> 00:04:36,571 2023 елда Даниянең балалар һәм мәгариф министры Маттиас Тесфайе бер интервьюда Дания балалар һәм яшьләр буынын күләме 40 00:04:36,571 --> 00:04:48,145 һәм нәтиҗәләре алдан фаразланып бетермәгән санлы тәҗрибәдә сынау кояшлары итеп кулланган өчен гафу үтенде. 41 00:04:48,145 --> 00:04:52,643 Сыйныф бүлмәсе – яшүсмерләрнең агымнар карап, уеннар уйнап һәм интернетта кибетләрдә сатып алулар 42 00:04:52,643 --> 00:04:55,243 ясап вакыт уздыра торган бүлмәсенең дәвамы түгел. 43 00:04:55,243 --> 00:05:01,223 Мәктәпләр зур технология компанияләренә бик озак вакыт буйсынды; җәмгыять буларак без 44 00:05:01,223 --> 00:05:05,925 санлы дөньяның могҗизаларына артык гашыйк булдык. 45 00:05:05,925 --> 00:05:12,441 Бу илдә дә санлы мәгариф системасын киңәйтүне яңадан карарга кирәкмиме? 46 00:05:12,441 --> 00:05:21,906 Дания кебек алдынгы илләрнең тәҗрибәсеннән өйрәнү һәм балаларның күзләрен генә сакламыйча, гомуми иминлеген дә 47 00:05:21,906 --> 00:05:28,259 үстерә торган мәгариф системасын булдыру мөмкинлеге әле дә бар. 48 00:05:28,259 --> 00:05:36,297 Бу программаны уртаклашып, ата-аналар, укытучылар, мәктәп җитәкчеләре һәм сәясәтчеләр арасында санлы белем бирүнең 49 00:05:36,297 --> 00:05:40,527 куркынычлары турында хәбәрдарлыкны арттырырга ярдәм итегез.