2025eko urriaren 3tik 5era bitartean, Arau Demokratiko Berrien Kongresua hemen ospatu
zen, Weimar hiritik gertu dagoen Apolda herrian.
Gerrara Eutsi, Wabeo, ZAAVV, Klagepaten eta Askatasuna Ezarekin hasten da aliantzek gonbidapenak bidali zituzten.
Politika-jatorri, ekimen eta mugimendu desberdinetako ia 90 parte-hartzailerekin, gaur egungo arazo
sozial, politiko eta egiturazkoak eztabaidatu ziren eta, azkenik, bi soluzio adostu ziren.
Hau ez 'bai'-ean oinarritutako bozketa-prozedura bat da, baizik eta 'ez'-ean
oinarritutakoa. Kla.TV-k inpresioak zuretzako grabatu ditu.
Nire lehenengo galdera da, nondik zara?
Augsburgetik.
Hochtaunus barrutitik nator.
Berlin hurbiletik.
Berlinen iparraldean dagoen Brandenburgetik nator.
Frankfurteko am Main-ekoa naiz.
Ruhr eskualdeko Bochumetik nator.
Frankfurten am Mainetik nator.
Bavariatik, Franconia Goiko eskualdetik nator.
Zer motibatu zintuen konferentzia honetara etortzera?
Bai, oinarrizko mailan nago eta demokrazia eta nola elkarrekin aurrera egin dezakegun buruz jende askorekin hitz egin nahi nuen.
Ba, urte asko daramatzagu erresistentzian, eta orain gizarte hobe bat sortzeko garaia da; horregatik
egon ginen asteburuan hemen, zer posible den ikusteko.
Bereziki hunkituta nago oinarrizko demokrazia gaiak eta baita kongresu honetan iritziak nola sortzen diren ikusteak ere, izan
ere, lehen aldiz ohiko aurrealdeko podiutik modu zabalean aldentzen gara, non podiuan
daudenek jendearen iritziak aurrez zehazten dituzten.
Hau da lehen aldiz egiturak erabiltzen ari garela kongresuko banakako iritziak biltzeko eta ondoren adostasun batera iristeko.
Kontsentsuak talde batek iritzi komun eta adostu batera heltzeko prozesua adierazten du – kontsentsu bat.
Prinsipio mayoritarioan oinarritutako bozketa tradizionalaren kontrara, sistemiko kontsentsu bilaketak ez du bai
bozka gehien duen irtenbiderik bilatzen, baizik eta taldearen barruan erresistentzia gutxien duen irtenbidea.
Honek erabaki inklusibo eta jasangarriak sustatzen ditu, non ahots isilak edo kritikoak ere entzuten diren.
Ikusten dugu gure demokrazia ez dela gehiago gure demokrazia.
Eta demokrazia berriro ezartzeko bide berri bat aurkitu nahi dugu.
Une historikoak batzuetan ez dira batere une historiko gisa iruditzen.
Ba, ez gaude Hollywooden, atzo inor ez zen "fanfare"arekin etorri.
Ez zen biztanleria osoa bat-batean kanpoan, aretoan, gelditu eta hona sartu "Zerbait gertatu da" esanez.
Denaren heroia – ez dakit ere nor den heroia – zu zara!
Ez zegoen arreta-erdigunean, eta denek haren errespetua zuten eta esan zuten: orain zerbait aldatu dela.
Baina atzo zerbait historikoa gertatu zen.
Horretarako dugun aukera bakarra da distrakziorik gabe egotea eta geure burua suntsitu ez izatea.
Eta gaur, edo hobeto esanda orain, bi egun hauetan egin duguna da saiakera bat hasi dugula hau marraztatzeko .
Eta aldaketarako sortzen dugun energia soilik botere-zentroen aurka zuzenduta dagoela esatea.
Hau da, esaten dugunean egiten ari garena, alegia, erreferendumetarako eskakizunak murrizteko hartu dugun
erabakiak, boterea herritarren eskuetan jartzea dela.
Haien boterea kendu eta guregana ekartzen ditugu.
Eta hori egiteko dugun aukera bakarra da ez distritzea eta geure burua ez suntsitzea.
Gure ideiak gauzatzeko boterearik ez badugu, esaten dugun guztia hutsalkeria hutsa da.
Hori da atzo hemen erabaki genuena.
Orain nirekin bat egin du Ralf Ludwigek, kongresu honen ekintzaileetako batek.
Gainera, nire galdera: zein da konferentzia honen helburua?
Kongresu honen helburua da talde anitzak batzea, bakoitzak gai politiko garrantzitsu eta handiak dituelarik,
elkarrekin gai komun bat aurkitu eta formulatzeko, talde politiko guztien zentzuzko oinarria osatzeko.
Jada hori egin dugu, alegia, boterearen galdera planteatu behar dugula.
Gure arazoa edozein dela ere, hori bakarrik gauzatu dezakegu herrialdeko jendeak, herrialdeko
herritarrek, botere politikoa ere baduteenean.
Honek, egiaz, politika gaietan zuk zeuk erabakitzeko gaitasuna izatea esan nahi du.
Eta nola moldatu zinen erakunde, iritzi eta nortasun desberdinekin?
Ba, ikusten duzunez, gaur da azken eguna. Nahiko nekatuta nago.
Hemen pertsona sendo asko ditugu, naturalki garrantzizko gaiak dituzten pertsonak. Eztabaida gogorra izan
zen eta ez zen beti erraza, baina horrela izan behar du.
Baina azkenean emaitza ona lortu genuen, uste dudalako denek ulertu zutela hau funtsezko gaia dela: alegia, norberaren
egitaraua gauzatzeko erabaki politikoetarako boterea behar dela; hori dela denontzat garrantzitsuena;
eta, esan dudan bezala, denontzat oinarrizko gaia dela.
Eta hori bikain funtzionatu zuen. Eta uste dut hori dela hain zirraragarria: denek jarrai dezakete bakoitzak berea egiten,
beren buru izaten, gauzak beren moduan egiten, eta nahasketara gai berri bat gehitu besterik ez
dute egin behar, hain zuzen ere boterearen galdera.
Nirekin dago Stephanie Tsomakaeva, kongresu honen sustatzaile eta antolatzaileetako bat.
Nire lehenengo galdera da: zein da konferentzia honen helburua?
Bai, kaixo, eskerrik asko hemen egoteagatik.
Gure kongresurako helburua ez da arau demokratiko berri batzuk onartzea, baizik eta horiei buruzko adostasun batera iristea.
Hemen bildu gara ekimen eta talde ezberdinetako jendearekin, baita gaiarekiko interesa duten pertsonekin ere,
parlamentarietatik herritarrei erabakiak hartzeko boterea nola pasatu, geure kabuz nola erabaki eta arau horiek
nola aldatu ohiko, legez aurreikusitako edo legezko betebeharrak betetzen dituzten bideetatik jakiteko.
Bai, eskerrik asko. Eta nola lortu zen hemen kontsentsu bat mugimendu, pentsamolde eta iritzi desberdinen artean?
Bai, benetan erronka bat da, edo hobeto esanda, ikaskuntza-prozesu bat; nik hala esango nuke.
Kontsentsua oinarrizko aldetik desberdina da "bai" edo "ez" bozkatzetik.
Argi dago abantaila duela ez zarela banatzen.
Nahiz eta hemen oso eztabaida polemikoak izan ditugun eta emozio handiz, oraindik ere
familia baten moduan sentitzen den taldea gara.
Baina, noski, hitz egokiak aurkitzeko eta galderak zehatz-mehatz ulertzeko arazoa dugu; hau da, benetan elkar ulertzea,
entzuteko prest egotea eta hitz egokiak aurkitzeko behar den denbora eta espazioa ematea, eta hori erronka benetakoa da.
Eta gainera, dagoeneko ez duzu esaten zer aldeko zauden, baizik eta non ez duzun aurkako iradokorik.
Eta hori eskuak erabiliz egiten duzu. Eta hori beste erronka bat da, jendea horretara ohituta ez dagoelako.
Eta hori izan zen atzo gaueko ariketa benetan.
Orain nola egin behar dut? Modu honetan egin behar dut, ala modu honetan eta beste modu horretan egin behar dut?
Bai, Uste dut hau ikasketa-prozesu zoragarria dela, eta erakutsi duela oso desberdinak diren pertsonekin soluzio batera iritsi
zaitezkeela eztabaidatu gabe, elkar suntsitu gabe eta azken batean borrokarik gabe, politika munduan askotan gertatzen den
bezala. Hau mundura eramaten badugu eta maila politiko zabalean kontsentsua eraikitzen hasten bagina,
zalantzarik gabe, denontzat askoz bakezago mundu batera eramango gintuzke. Eta hori izan zen hemen hasiera.
Bai, eskerrik asko. Eta zein da zure ondorio pertsonala kongresu honetatik?
Bai, oso zirraragarria iruditu zitzaidan. Ni neu nahiko nekatuta nago.
Beraz, hasieran niretzat oso nekagarria izan zen, baina ahalegina merezi du.
Eta uste dut gaur, atzo, une historikoa izan genuela erabaki hori hartu genuenean, hainbeste pertsona,
erakunde eta talde desberdin elkartu ahal izan genituelako. Eta nire ondorioa oso positiboa da.
Uste dut orain aurrera goazela eta abiadura bat garatuko dugula, biztanleriaren artean dagoen aldaketarako energia
bideratuko duena, eta horrek biztanleriari bere esku hartuko diola erabaki politikoak hartzeko boterea.
Eta nola izan ziren historikoak? Zer zen hain berezia egun haietan?
Historikoki, halako zerbait inoiz ez da gertatu: denek beren gai partikularrekin puntu politikoak lortzen
saiatzen dira eta beren gai partikularrek aldaketa ekartzeko nahikoa izango zirela sinesten dute.
Baina hori nabaritzen dugu. Gerraren aurka protestatzeko hamarka edo ehunka mila lagunekin kalera atera gaitezke, eta hala
ere politikariek aurrera jarraitzen dute, jende hori han ez balitz bezala. Koronabirusaren pandemian ere horrela izan zen.
Ehunka mila lagunekin kalera atera ginen, eta neurriak ezarri ziren. Baina dena lehen bezala jarraitu zuen.
Eta orain historikoa dena da erakunde hauek hori aitortu eta ulertu dutela, ideologikoko banaketak gaindituta,
bai, erabat gaindituta politiko eta ideologikoko banaketak.
Jendeak non kokatzen den ez du axola, ohartu dira.
Orain, biztanle gisa bat egin eta boterea gure esku hartu behar dugu.
Eta boterea eskuetan dugunean, berriro eztabaidatu ahal izango ditugu gai zehatzak, orduan ez baikara ohikoen
mahaiaren bueltan eserita egongo, baizik eta gauzen erdian egongo gara eta erabakiak hartzeko gai izango gara.
Eta hori, besterik gabe, historikoa da, jendeak ulertu zuelako.
Ez dugu gehiago nahi boterea goian egotea. Boterea gure eskuetan egotea nahi dugu.
WABEO berriro ere aipatu nahi nuke.
WABEO izango da erreferendumetarako erakunde garrantzitsuenetako bat, WABEOk hauteskunde guztiak zaintzen dituelako.
Eta osatua izateak ere erreferendumetako botoen kontaketa behatzea esan nahi du, izan ere, arriskuetako
bat da, botoak nola kontatzen diren adi ez badugu, porrota estu bat jasateko arriskua dugula.
Zer gustatu zitzaizun egun hauetan?
Bai, kontsentsu sistemikoa, printzipio gisa, eta baita batzuetan talde oso handi batek
zerbaitetan, ekintza-ildo jakin batean ados dagoenean ere.
Hau benetan indarra hartzen badu eta aurrera egiten badu, ahalegina merezi izan duela frogatuko du.
Guk geuk parte hartzeko aukera genuela eta ez zegoela dena agintzen zuten hizlaririk.
Adostasuna nola funtzionatzen duen eta nola gauzatzen den jakitea ona izan zen, eta hainbeste jende benetan inplikatu
zela ideiekin eta iradokizunekin, buru-ekarpenen saio baten moduan, puntu komun bat, bi edo hiru lortzeko.
Zer egin dezakegu benetan? Zer da zentzuzkoena gure herrialdea berriro bide egokian jartzeko?
Hemen hainbeste adimen alerta daudela, benetan elkarrekin lan egin, irtenbideak garatu eta praktikan jarri nahi dituztenak.
Oinarri-mailako kidea izan arren, adostasuna eraikitzeko ideia ez zitzaidan garbi egon iraganean.
Beraz, nire inpresioa sakondu egin da kontsentsuak zenbateraino ondo funtzionatzen duenari buruz.
Eta oso motibatuta nago lanean jarraitzeko eta berriro ere optimista naiz aurrera egingo dugula.
Zer aterako duzu pertsonalki egun hauetatik?
Badira demokraziaren alde modu positiboan lan egin nahi duten konprometitutako pertsona asko.
Gai jakin batzuetan ados jar daitekeela, non kontsentsua dagoen, eta eztabaida-kultura benetan oso-oso ona izan
daitekeen hain desberdinak diren pertsona guztien artean.
Dagoeneko badakit zer egin behar dudan, eta horrela jarraituko dut.
Eta pertsonalki, beti da ona hemen bezalako jendea ezagutzea, denak oso aktiboak baitira.
Sare-lana beti da garrantzitsua, berriro elkartzea eta ideiak trukatzeko.
Kontakt berri asko, hemen ezagutu ditudan jende atsegina.
Lehen esan dudan bezala, ez da erraza gizarte berri baterantz lan egitea. Jadanik ditugu
bitarteko demokratikoak, baina oztopoak oso altuak dira.
Eta hauek murrizteko lan egin behar dugu.
Ulertzen dut albo-gaiek ez gaitzatela distrakitu eta elkar ahuldu ez dezagun kontuz ibili behar dugula, baizik
eta demokrazia berriro ezartzeko helburuari arreta jarriz.
Beraz, amaierara iritsi gara. Zer da hiru egun hauen emaitza?
Bai, hiru egun hauetako emaitza da lan-taldeak sortu ditugula eta orain lan-talde horiek estatu federaletan
konstituzio-zuzenketak ezartzeko erabiltzea dugu asmo.
Uste dut guztira zazpi lan-talde sortu ditugula.
Orain hasi behar da: azpiegitura teknikoa sortzea, pertsonaleko azpiegitura sortzea, marketina, harreman publikoak,
arriskuen analisia – orain konpondu beharreko gai guzti hauek.
Jakina, finantzaketa eta finantzaketa-bermeak ere garrantzitsuak dira, baita gai guztien prozesamendu
juridikoa ere, bete behar diren zenbait eskakizun daudelako.
Orain, beraz, praktikan ezartzera goaz, esateko moduan.
Eta noiz jarraituko du?
Ba, lan-taldeek berehala bilera egiten hasiko dira.
Eta orain ados jarri gara bi hilean behin saio plenario handi batean jarraitzeko, hau da, oinarrizkoan online
kongresua bi hilean behin saio plenario handi gisa jarraitzea.
Hitzorduak bi hilabetero izaten jarraituko duten ala tarteak laburragoak edo luzeagoak izango diren ikusi beharko da.
Eta uste dut datorren urtean, sei hilabetera inguru, hurrengo analogo kongresua berriro egingo dugula.
Bai, eskerrik asko hau antolatzeagatik, baita parte hartu genuon guztion izenean ere.
Bai, eskerrik asko bertan egoteagatik eta horren berri emateagatik. Eskerrik asko!
Kla.TV. Doakoa, independentea, zentsurarik gabekoa.