Saka tanggal 3 nganti 5 Oktober 2025, Kongres kanggo Aturan Demokratis Anyar dianakake ing kene ing Apolda cedhak Weimar.
Undhangan-undhangan kasebut diterbitake dening aliansi Germany Stands Up, Wabeo, ZAAVV, Klagepaten, lan Freedom Begins with No.
Kanthi watara 90 peserta saka latar politik sing beda-beda, inisiatif lan gerakan, masalah sosial, politik, lan
struktural saiki dibahas lan pungkasane loro solusi disepakati.
Iki prosedur voting sing adhedhasar ora ing ya, nanging ing ora. Kla.TV wis ngrekam kesan-kesan kanggo sampeyan.
Pitakonan kapisan aku yaiku, sampeyan saka ngendi?
Saka Augsburg.
Aku saka distrik Hochtaunus.
Saka cedhak Berlin.
Aku saka Brandenburg, persis ing lor Berlin.
Aku saka Frankfurt am Main.
Aku saka Bochum ing wilayah Ruhr.
Aku saka Frankfurt am Main.
Aku saka Bavaria, wilayah Franconia Lor.
Apa sing nyurung sampeyan teka ing konferensi iki?
Ya, aku ana ing tingkat akar rumput lan mung pengin ngomong karo akeh wong babagan
demokrasi lan kepiye carane kita bisa maju bebarengan.
Ya, kita wis suwe ana ing perlawanan, lan saiki wayahe nggawe masyarakat sing luwih apik, mulane kita ana ing
kene akhir minggu iki kanggo ndeleng apa sing bisa kelakon.
Aku krasa banget kepincut karo topik demokrasi akar rumput lan uga karo cara panemu kabentuk ing kongres iki, amarga pisanan ana
pangalihan sakabehe saka format biasa sing nganggo podium ing ngarep, ing ngendi wong-wong sing lungguh ing podium
wis nemtokake dhisik panemu apa sing kudu diduweni wong akeh.
Iki pisanan kita nggunakake struktur kanggo nglumpukake panemu individu saka kongres lan banjur nggayuh konsensus.
Konsensus ateges proses nalika sawijining klompok nggayuh panemu bebarengan sing disetujoni – konsensus.
Beda karo voting tradisional adhedhasar prinsip mayoritas, upaya nggayuh konsensus sistemik ora nggoleki solusi
sing entuk swara 'ya' paling akèh, nanging sing nduwèni perlawanan paling sithik ing kelompok.
Iki nyengkuyung keputusan sing inklusif lan lestari, ing ngendi swara meneng utawa kritis uga dirungokake.
Kita bisa weruh manawa demokrasi kita ora demokrasi kita maneh.
Lan kita pengin nemokake cara anyar kanggo ngadegake maneh demokrasi.
Momen-momen sajarah kadhangkala ora katon kaya momen sajarah babar pisan.
Ya, kita ora ana ing Hollywood, wingi ora ana sing teka karo 'fanfare'.
Dudu kabèh warga sing dumadakan ngadeg ing njaba aula lan banjur mlebu kéné karo kandha, "Ana sing kelakon."
Pahlawan saka kabèh iki – aku malah ora ngerti sapa pahlawané – ya kowe!
Dheweke ora ana ing sorotan, lan kabeh wong ngajeni dheweke lan padha kandha, saiki ana sing owah.
Nanging ana kedadeyan sajarah wingi.
Siji-sijine kasempatan sing kita duwé kanggo nindakake kuwi yaiku yèn kita ora kélangan
konsentrasi lan yèn kita ora ngrusak awaké dhéwé.
Lan apa sing wis kita lakoni dina iki, utawa luwih tepaté saiki, sajrone rong dina iki,
yaiku kita wis miwiti nyoba ngilangi iki .
Lan ngomong yèn energi kanggo owah-owahan sing kitaasilaké mung ditujokaké marang pusat-pusat kuwasa.
Yaiku kanthi ngomong manawa apa sing kita tindakake, yaiku karo keputusan sing wis kita gawe kanggo nurunake syarat-syarat
referendum, iku kanggo masrahake kakuwasan ing tangan rakyat.
Kita njupuk kekuwatane lan nggawa dheweke marang kita.
Lan siji-sijine kasempatan sing kita duwé kanggo nindakake kuwi yaiku aja nganti keganggu lan aja nganti ngrusak awak dhéwé.
Kabeh sing kita omongake mung omongan kosong yen kita ora duwe daya kanggo ngleksanani gagasan kita.
Iku sing wis kita putusake ing kene wingi.
Saiki aku bareng karo Ralf Ludwig, salah siji panggerak wiwitan kongres iki.
Uga, pitakonku: apa tujuane konferensi iki?
Tujuan kongres iki yaiku nggabungake akèh kelompok sing béda-béda, sing kabèh nduwèni masalah politik gedhé
lan wigati, supaya padha bisa nemokaké lan nyusun tema bebarengan, rasa bebarengan saka kabèh kelompok politik.
Kita wis nindakake kuwi, yaiku kita kudu ngangkat pitakon babagan kekuwatan.
Yèn apa waé masalah sing kita duwé, kita mung bisa ngetrapaké yèn wong-wong ing nagara, warga nagara, uga nduwèni kuwasa politik.
Iki ateges, sejatine, bisa mutusake dhéwé babagan masalah politik.
Lan piye kowe bisa rukun karo organisasi-organisasi sing beda-beda, panemu-panemu lan pribadhi-pribadhi?
Ya, kaya sing kowe deleng, dina iki dina pungkasan. Aku pancen kesel tenan.
Kita nduwé akèh pribadi sing kuwat ing kéné, wong-wong kuwat sing sacara alami nduwé masalah wigati sing kudu diatasi. Diskusi
kuwi angel lan ora tansah gampang, nanging kuwi sing kuduné.
Nanging ing pungkasan, kita entuk asil sing apik amarga aku yakin yen saben wong padha mangerteni yen iki masalah sing penting
banget, yaiku supaya bisa ngleksanani agendha, wong kudu duwe kekuwatan kanggo njupuk keputusan politik, lan iki
masalah paling wigati kanggo saben wong, kaya sing wis tak kandhakake, iki masalah dhasar kanggo saben wong.
Lan kuwi bisa mlaku kanthi apik banget. Lan aku mikir kuwi sing paling nyenengake: saben wong bisa terus nindakake apa sing
dikarepake, dadi awake dhewe, nindakake kanthi cara dhewe, lan mung nambah topik liyane
ing campuran, yaiku pitakon babagan kekuwatan.
Aku bareng karo Stephanie Tsomakaeva, salah siji promotor lan panata kongres iki.
Pitakonan kapisan kula, apa tujuane konferensi iki?
Ya, halo, matur nuwun wis ana ing kene.
Tujuan kita kanggo kongres iki ora kanggo ngadopsi aturan demokratis anyar, nanging kanggo
nggayuh kesepakatan babagan aturan-aturan kasebut.
Kita padha ketemu ing kéné karo wong-wong saka manéka inisiatif lan kelompok, uga wong-wong sing mung kasengsem karo topik iki,
kanggo nggoleki carané mindhah kekuwatan njupuk kaputusan saka para anggota parlemen marang rakyat, carané kita bisa
mutusaké dhéwé, lan carané kita bisa ngganti aturan-aturan iki kanthi cara sing lumrah, manut hukum, utawa selaras karo hukum.
Ya, matur nuwun. Lan kepiye carane nggayuh kesepakatan ing kene karo macem-macem gerakan, pamikiran, lan panemu?
Ya, pancen iki tantangan, utawa luwih tepaté proses sinau, aku malah bakal ngomong.
Konsensus sacara dhasar béda karo milih "ya" utawa "ora".
Iku pancen nduwé kauntungan amarga kowe ora pisah-pisah.
Sanajan kita wis nduwé rembugan sing banget kontroversial ing kéné, lan kanthi akèh emosi,
kita isih dadi klompok sing krasa kaya kulawarga.
Nanging mesthi wae kita ngadhepi masalah golek tembung sing pas lan mangerteni pitakon kanthi tepat, yaiku pancen saling
mangerteni lan gelem ngrungokake, sarta maringi wektu lan papan kanggo golek tembung sing pas, sing dadi tantangan sejati.
Lan banjur ana kasunyatan manawa kowe ora maneh ngomong apa sing kok dukung, nanging
luwih ngomong ing endi kowe ora nduwé keberatan.
Lan kowe nindakake kuwi nganggo tanganmu. Lan kuwi tantangan liyane, amarga wong-wong durung biasa nindakake kuwi.
Lan kuwi pancen dadi latihan bengi wingi.
Saiki aku kudu ngapa? Apa aku kudu nindakake kaya ngene, utawa aku kudu nindakake kaya ngene lan kaya ngono?
Ya, Aku mikir iki minangka proses sinau sing apik banget sing wis nuduhake yen kowe bisa tekan solusi karo wong-wong sing beda
banget tanpa adu argumen, tanpa ngrusak siji lan sijine, tanpa perang ing pungkasan, kaya sing asring kelakon ing politik. Yen
kita nggawa iki menyang donya lan miwiti mbangun konsensus ing tingkat politik sing luwih gedhe, mesthi
bakal nuntun marang donya sing luwih tentrem kanggo kita kabeh. Lan kuwi wiwitané ing kéné.
Ya, matur nuwun sanget. Lan apa kesimpulan pribadhi panjenengan saka kongres iki?
Ya, aku nemokake iki banget nyenengake. Aku uga wis cukup kesel.
Dadi, ing wiwitan aku krasa kesel banget, nanging upayaku pantes.
Lan aku yakin kita wis ngalami momen sajarah dina iki, malah wingi, nalika kita nggawe keputusan kuwi, amarga
kita bisa nglumpukake akèh wong, organisasi, lan klompok sing béda-béda. Lan kesimpulanku pancen positif.
Aku yakin saiki kita wis maju lan bakal ngembangake momentum sing bakal nuntun energi kanggo owah-owahan sing ana ing
masyarakat, sing ndadekake masyarakat saiki njupuk kekuwatan kanggo nggawe keputusan politik ing tangané dhéwé.
Lan kepiye carane iku dadi sajarah? Apa sing istimewa saka dina-dina kuwi?
Miturut sajarah, kahanan kaya ngene iki durung tau kelakon sadurunge, nalika saben wong padha nyoba nglumpukake
poin politik nganggo masalah pribadine lan pracaya yen masalah pribadine kuwi cukup kanggo nggawa owah-owahan.
Nanging kita nyadari kuwi. Kita bisa metu menyang dalan karo puluhan ewu, malah atusan ewu wong kanggo protes marang perang,
nanging para politikus tetep tumindak kaya-kaya wong-wong kuwi ora ana. Kahanan kuwi uga kedadeyan nalika pandemi coronavirus.
Kita metu menyang dalan bareng atusan ewu wong, lan langkah-langkah kuwi ditrapake.
Nanging kahanané tetep lumaku kaya biyen.
Lan sing saiki dadi sajarah yaiku organisasi-organisasi iki wis ngakoni lan mangerteni iki, ngliwati pamisahan ideologis,
ya, sakabehe ngliwati pamisahan politik lan ideologis.
Ora masalah wong-wong padha ngadeg ing endi, padha wis nyadari.
Saiki kita kudu guyub rukun minangka sawijining rakyat lan njupuk kakuwasan ing tangan kita dhéwé.
Lan nalika kita wis nduwé kuwasa ing tangan kita, kita bisa mbahas maneh saben masalah siji-siji, amarga wektu kuwi
kita ora mung lungguh ing meja para langganan, nanging kita bakal ana ing tengah-tengah kahanan lan bisa nggawe keputusan.
Lan kuwi pancen sajarah, supaya wong-wong padha mangertos.
Kita ora pengin maneh kuwasa ana ing ndhuwur. Kita pengin kuwasa ana ing tangan kita.
Aku uga pengin nyebut WABEO maneh.
WABEO bakal dadi salah siji organisasi paling penting kanggo referendum amarga WABEO ngawasi pemilihan umum ing sakabehe.
Lan komprehensif uga ateges ngawasi cacahing swara ing referendum, amarga salah siji risiko sing kita
hadapi yaiku yen kita ora merhatiin carane swara diitung, kita bisa ngalami kekalahan tipis.
Apa sing sampeyan senengi saka dina-dina iki?
Ya, konsensus sistemik, minangka prinsip, lan uga kadhangkala nalika klompok sing gedhé banget sarujuk marang
sawijining bab, marang sawijining jalur tumindak tartamtu.
Yen iki pancen entuk momentum lan maju, mesthi wae bakal pantes karo kabeh upaya sing wis digawe.
Gagasan manawa kita kabeh diijini melu langsung lan ora ana panyatur sing mréntahaké kabèh.
Apik banget bisa ngerti carane konsensus bisa mlaku, kepiye carane ditindakake, lan akèh wong pancèn melu
nyumbang gagasan lan saran, ing tegesé brainstorming, supaya bisa ngasilaké siji, loro, utawa telu titik temu.
Apa sing pancen bisa kita lakoni? Apa sing paling wicaksana kanggo nglakoni supaya negara kita bali menyang jalur sing bener?
Ana akèh pikiran waspada ing kéné sing pancèn kasengsem makarya bareng, ngembangaké solusi lan ngetrapaké ing praktik.
Sanajan aku anggota akar rumput, gagasan mbangun konsensus durung cetha kanggo aku ing jaman kepungkur.
Dadi kesan aku babagan sepira apiké konsensus bisa mlaku saya jero.
Lan aku pancen termotivasi banget kanggo terus kerja lan maneh aku optimis yen kita bakal nggawe kemajuan.
Apa sing bakal sampeyan pribadi entuk saka dina-dina iki?
Ana akèh wong sing komitmen sing kepéngin makarya kanthi positif kanggo demokrasi.
Manawa bisa sarujuk ing sawetara topik sing ana konsensus lan ing ngendi budaya diskusi pancen bisa
banget apik ing antarané kabèh wong sing béda-béda.
Aku wis ngerti apa sing kudu tak lakoni, lan aku bakal terus nindakake.
Lan miturutku, mesthi apik ketemu wong-wong kaya ing kene, sing kabeh padha aktif banget.
Jaringan mesthi penting, kumpul maneh, ijolan gagasan.
Akeh kenalan anyar, wong-wong apik sing wis tak temoni ing kene.
Kaya sing aku omongake, ora gampang nyambut gawe kanggo nggayuh masyarakat anyar. Kita wis duwe
sarana demokratis, nanging alangané dhuwur banget.
Lan kita kudu nyambut gawe kanggo nyuda iki.
Aku ngerti yen kita kudu ati-ati supaya ora kesasar karo masalah sisih lan ora saling ngremehake,
nanging luwih fokus marang tujuan mbalekake demokrasi.
Dadi, kita wis tekan pungkasan. Apa asilé saka telung dina iki?
Ya, asilé telung dina iki yaiku kita wis mbentuk kelompok kerja lan saiki arep nggunakake kelompok kerja iki kanggo ngetrapake
amandemen konstitusi ing negara-negara bagian federal.
Aku yakin kita wis mbentuk total pitung kelompok kerja.
Dadi saiki wayahe miwiti: nggawe infrastruktur teknis, nggawe infrastruktur personel, pemasaran, urusan umum, analisis risiko
– kanthi tembung liya, kabèh perkara sing kudu diatasi saiki.
Mesthi wae, pembiayaan lan jaminan pembiayaan uga penting, kaya uga proses hukum saka kabeh
masalah, amarga ana sawetara syarat sing kudu dipenuhi.
Dadi saiki kita pindhah menyang implementasi praktis, bisa diomongake.
Lan kapan bakal diterusaké?
Ya, kelompok kerja bakal langsung miwiti rapat.
Lan saiki kita wis sarujuk kanggo nerusake saben rong sasi ing sesi pleno gedhe, yaiku saktenane nerusake
kongres online minangka sesi pleno gedhe saben rong sasi.
Apa janjian-janjian bakal tetep saben rong wulan utawa jarak wektu bakal dadi luwih cendhak utawa luwih dawa isih kudu dideleng.
Lan aku mikir yèn taun ngarep, watara enem wulan manèh, kita bakal nganakake kongres analog sabanjuré manèh.
Ya, matur nuwun wis ngatur iki, uga atas jeneng kita kabèh sing melu.
Ya, matur nuwun wis ana ing kana lan nglaporake bab iki. Matur nuwun!
Kla.TV. Gratis, mandhiri, tanpa sensor.