WEBVTT

00:00.280 --> 00:08.606
Ho tloha ka la 3 ho isa ho la 5 Mphalane 2025, Kopano ea Melao
e Mecha ea Demokerasi e bile teng mona Apolda haufi le Weimar.

00:08.606 --> 00:15.300
Litumeliso li fanoe ke mekhatlo e kopaneng ea Germany
Stands Up, Wabeo, ZAAVV, Klagepaten le Freedom Begins with No.

00:15.300 --> 00:21.075
Ka bankakarolo ba ka bang 90 ba tsoang maemong a fapaneng a
lipolotiki, mehatong le mekhatlong, ho ile ha buisanwa ka

00:21.075 --> 00:27.389
mathata a hajwale a setjhaba, a dipolotiki le a sebopeho,
mme qetellong ho ile ha dumellanwa ka ditharollo tse pedi.

00:27.389 --> 00:34.636
Ena ke mokhoa oa ho khetha o itšetlehileng eseng
ho ee, empa ho che. Kla.TV e u rekotetse maikutlo.

00:34.636 --> 00:36.430
Potso ea ka ea pele ke hore, u tsoa kae?

00:36.430 --> 00:37.520
Ho tswa Augsburg.

00:37.520 --> 00:39.500
Ke tswa seterekeng sa Hochtaunus.

00:39.500 --> 00:41.010
Ho tsoa haufi le Berlin.

00:41.010 --> 00:44.330
Ke tswa Brandenburg, e ka leboya ho Berlin.

00:44.330 --> 00:46.276
Ke tswa Frankfurt am Main.

00:46.276 --> 00:48.763
Ke tswa Bochum sebakeng sa Ruhr.

00:48.763 --> 00:50.203
Ke tswa Frankfurt am Main.

00:50.203 --> 00:53.043
Ke tswa Bavaria, sebakeng sa Upper Franconia.

00:53.043 --> 00:56.036
Ke eng se o susumelitseng ho tla kopanong ena?

00:56.036 --> 01:00.564
E, ke boemong ba metheo mme ke ne ke batla
feela ho bua le batho ba bangata ka demokerasi

01:00.564 --> 01:02.963
le hore na re ka hatela pele hammoho joang.

01:02.963 --> 01:12.249
Hantle, esale re le khahlanong ka lilemo tse ngata joale, 'me
joale ke nako ea ho theha sechaba se betere, ke ka lebaka leo

01:12.249 --> 01:17.230
re neng re le mona mafelo-bekeng ana ho bona se ka khonehang.

01:17.230 --> 01:27.317
Ke amehetse haholo ke sehlooho sa demokerasi ea metheo le ka
mokhoa oo maikutlo a thehoang ka oona kopanong ena, hobane ka

01:27.317 --> 01:35.584
lekhetlo la pele ho na le phapang e feletseng le mokhoa o
tloaelehileng oa sethala se ka pele moo ba

01:35.584 --> 01:43.670
lutseng sethaleng ba etsang qeto esale pele ka
maikutlo ao matšoele a lokelang ho ba le ona.

01:43.670 --> 01:55.953
Ke lekgetlo la pele re sebedisa mekgwa ena ho bokella maikutlo
a motho ka mong ho tswa kopanong, ebe re fihlela tumellano.

01:55.953 --> 02:03.609
Tumellano e bolela tshebetso eo ka yona sehlopha se
fihlelang maikutlo a tshwanang, a dumellanweng – tumellano.

02:03.609 --> 02:08.972
Ho fapana le kgetho ya setso e thehilweng hodima molaotheo wa
bongata, ho batla tumellano ka tsamaiso ha ho batle

02:08.972 --> 02:15.323
tharollo e nang le dikgetho tse ngata tsa 'e', empa ho batla e
nang le kganyetso e nyane ka ho fetisisa ka hara sehlopha.

02:15.323 --> 02:19.213
Sena se kgothalletsa diqeto tse kenyeletsang
bohle le tse tsitsitseng, moo mantswe a

02:19.213 --> 02:23.043
thotseng kapa a nyatsang le ona a utlwahalang.

02:23.043 --> 02:28.591
Re bona hore demokerasi ea rona ha e sa le demokerasi ea rona.

02:28.591 --> 02:33.553
Mme re batla ho fumana tsela e ntjha
ya ho tsosolosa puso ya batho ka batho.

02:33.553 --> 02:38.163
Linako tsa nalane ka linako tse ling li kanna
tsa se bonahale ho hang e le linako tsa nalane.

02:38.163 --> 02:41.490
Hantle, ha re Hollywood, ha ho
motho ea tlileng maobane ka mokete.

02:41.490 --> 02:48.202
E ne e se baahi bohle ba ileng ba ema ka tlung
ka tšohanyetso, ba re, "Ho na le se etsahetseng."

02:48.202 --> 02:50.661
Mohale oa tsohle – ha ke tsebe le
hore na mohale ke mang – ke wena!

02:50.661 --> 02:56.196
O ne a sa batlelehe, mme bohle ba mo sheba
ka hlompho ba re, jwale ho na le phetoho.

02:56.196 --> 02:58.830
Empa ntho e bohlokoa nalaneng e etsahetse maobane.

02:58.830 --> 03:04.563
Monyetla feela oo re nang le oona oa ho etsa seo
ke haeba re sa sitisoe ebile haeba re sa itimetsa.

03:04.563 --> 03:13.268
Mme seo re se entseng kajeno, kapa
hantle-ntle hona jwale, matsatsing ana a mabedi,

03:13.268 --> 03:18.054
ke hore re qalile teko ya ho hlakola sena .

03:18.054 --> 03:22.456
Le ho bolela hore matla a phetoho ao re a hlahisang
a lebisitsoe feela khahlanong le litsi tsa matla.

03:22.456 --> 03:27.809
Ke hore, ka ho re seo re se etsang, e leng qeto
eo re e entseng ea ho theola litlhoko tsa

03:27.809 --> 03:31.456
lireferendamo, ke ho beha matla matsohong a sechaba.

03:31.456 --> 03:34.910
Re ba amoha matla a bona mme re ba tlisa ho rona.

03:34.910 --> 03:40.476
Mme monyetla o le mong feela oo re nang le ona wa
ho etsa jwalo ke ho se kgeloswe le ho se intshe.

03:40.476 --> 03:46.176
Tsohle tseo re li buang ke lipuo feela tse se nang thuso
haeba re se na matla a ho phethahatsa mehopolo ea rona.

03:46.176 --> 03:51.110
Ke seo re se entseng qeto mona maobane.

03:51.110 --> 03:54.888
Hona joale ke na le Ralf Ludwig,
e mong oa ba qalileng kopano ena.

03:54.888 --> 03:58.583
Hape, potso ea ka: sepheo sa kopano ena ke sefe?

03:58.583 --> 04:05.793
Sepheo sa kopano ena ke ho kopanya dihlopha tse ngata tse
fapaneng, tseo kaofela di nang le ditaba tse kgolo le tsa

04:05.793 --> 04:12.187
bohlokwa tsa dipolotiki, e le hore di ka fumana le
ho theha mookotaba o tshwanang, e leng kutlwisiso e

04:12.187 --> 04:15.535
tshwanang ya dihlopha tsohle tsa dipolotiki, mmoho.

04:15.535 --> 04:19.095
Re se re entse seo, e leng hore re
tlameha ho phahamisa potso ea matla.

04:19.095 --> 04:24.675
Hore ho sa tsotellehe hore na bothata ke bofe,
re ka bo sebetsa feela haeba batho ba naha,

04:24.675 --> 04:27.430
baahi ba naha, le bona ba na le matla a lipolotiki.

04:27.430 --> 04:32.136
Sena se bolela hore, ha e le hantle, o khona
ho iketsetsa qeto ka litaba tsa lipolotiki.

04:32.136 --> 04:36.990
Mme o atlehile jwang ho phedisana le
mekgatlo e fapaneng, maikutlo le botho?

04:36.990 --> 04:42.396
Hantle, joalokaha u bona, kajeno ke
letsatsi la ho qetela. Ke khathetse haholo.

04:42.396 --> 04:48.372
Re na le batho ba bangata ba nang le botho bo matla mona, batho
ba matla ba ka tlhaho ba nang le litaba tsa bohlokoa tseo

04:48.372 --> 04:54.863
ba lokelang ho sebetsana le tsona. E ne e le puisano e
thata 'me e ne e se bonolo kamehla, empa ho lokela ho ba joalo.

04:54.863 --> 05:00.685
Empa qetellong, re fihletse sephetho se setle hobane ke dumela
hore bohle ba utlwile hore ena ke taba ya bohlokwa, e leng hore e

05:00.685 --> 05:05.780
le hore motho a phethahatse merero ya hae, o tlameha ho ba le
matla a ho etsa diqeto tsa dipolotiki, hore ena ke

05:05.780 --> 05:10.910
taba ya bohlokwa ka ho fetisisa ho bohle, hore ena
ke, jwalo ka ha ke boletse, taba ya motheo ho bohle.

05:10.910 --> 05:17.944
Mme seo se ile sa sebetsa ka tsela e makatsang. Mme ke nahana
hore ke sona se thabisang ka hona: motho e mong le e mong a ka

05:17.944 --> 05:22.880
tswelapele ho etsa tsa hae, a be e le yena, a
etse dintho ka mokgwa wa hae, mme a mpa a

05:22.880 --> 05:26.283
eketsa taba e nngwe moqoqong, e leng potso ya matla.

05:26.283 --> 05:31.700
Ke na le Stephanie Tsomakaeva, e mong oa
bahlahisi le bahlophisi ba kopano ena.

05:31.700 --> 05:34.760
Potso ea ka ea pele ke hore, sepheo sa kopano ena ke sefe?

05:34.760 --> 05:37.396
E, dumela, ke a leboha ka ho ba mona.

05:37.396 --> 05:44.916
Sepheo sa rona bakeng sa kopano ena ha se ho amohela melao
e mecha ea demokrasi, empa ke ho fihlela tumellano ka eona.

05:44.916 --> 05:54.150
Re kopane mona le batho ba tsoang mehatong e fapaneng,
lihlopheng, le batho feela ba thahasellang taba ena, ho fumana

05:54.150 --> 06:03.305
hore na re ka fetisetsa matla a ho etsa liqeto joang ho tloha ho
litho tsa paramente ho ea ho sechaba, hore na re ka

06:03.305 --> 06:13.520
iketsetsa liqeto joang, le hore na re ka fetola melao ena
joang ka mekhoa e tloaelehileng, e lumellanang le molao.

06:13.520 --> 06:18.243
E, kea leboha. Mme ho ne ho le jwang ho
fihlela tumellano mona le mekgatlo e fapaneng,

06:18.243 --> 06:21.160
mehopolo e fapaneng le maikutlo a fapaneng?

06:21.160 --> 06:25.496
E, ruri ke phephetso, kapa hona ho bolela
ke tshebetso ya ho ithuta, nka ba ke re.

06:25.496 --> 06:30.390
Tumellano e fapane ka motheo le ho voutela "ee" kapa "che".

06:30.390 --> 06:33.655
Ka sebele e na le molemo oa hore ha le arohana.

06:33.655 --> 06:38.458
Leha re bile le dipuisano tse tsositseng kgang
haholo mona, mme ka maikutlo a mangata, re

06:38.458 --> 06:41.570
ntse re le sehlopha se ikutlwang jwaloka lelapa.

06:41.570 --> 06:50.283
Empa ehlile re na le bothata ba ho fumana mantsoe a nepahetseng
le ho utloisisa lipotso hantle, ke hore, ho utloisisana kannete

06:50.283 --> 06:58.803
le ho ikemisetsa ho mamela le ho fana ka nako le sebaka sa
ho fumana mantsoe a nepahetseng, e leng phephetso ea sebele.

06:58.803 --> 07:04.416
Mme hape, ntlha ke hore ha o sa bolela seo o se
tshehetsang, empa o bolela feela seo o sa se haneng.

07:04.416 --> 07:09.455
Mme o etsa seo ka matsoho a hao. Mme ke phephetso e
nngwe hape, hobane batho ha ba tlwaetse ho etsa jwalo.

07:09.455 --> 07:12.703
Mme ruri oo e ne e le boikwetliso maobane bosiu.

07:12.703 --> 07:18.523
Ke lokela ho e etsa joang hona joale? Na ke e etse
ka tsela ena, kapa ke e etse ka tsela ena le e 'ngoe?

07:18.523 --> 07:25.802
E, Ke nahana hore ena ke tsela e babatsehang ya ho ithuta e
bontshitseng hore o ka fihlela tharollo le batho ba fapaneng

07:25.802 --> 07:33.445
haholo ntle le ho ngangisana, ntle le ho senyetsana, ntle le ho
lwana qetellong, jwalo ka ha hangata ho etsahala dipolotiking.

07:33.445 --> 07:40.117
Haeba re ka nka sena re se isa lefatsheng mme ra qala ho theha
tumellano boemong bo boholo ba dipolotiki, ruri

07:40.117 --> 07:46.540
ho tla lebisa lefatsheng le nang le kgotso e
kgolo bakeng sa rona bohle. Mme ke eona qaleho mona.

07:46.540 --> 07:51.336
E, kea leboha haholo. Mme qeto ea hau
ka sebele ho tsoa kopanong ena ke efe?

07:51.336 --> 07:54.596
E, ke fumane e le ntho e thabisang
haholo. Le 'na ke khathetse haholo.

07:54.596 --> 07:59.323
Kahoo, qalong ho ne ho nkgathatsa
haholo, empa boikitlaetso bo a tshwanela.

07:59.323 --> 08:05.804
Mme ke dumela hore re bile le ketsahalo ya bohlokwa nalaneng
maobane, ha re ne re etsa qeto eo, hobane re

08:05.804 --> 08:12.001
kgonne ho kopanya batho ba bangata ba fapaneng,
mekgatlo le dihlopha. Mme qeto ya ka e ntle haholo.

08:12.001 --> 08:17.850
Ke dumela hore jwale re ntse re tswela pele le hore re tla fumana
lebelo le matlafatsang, le tla lebisa matla a

08:17.850 --> 08:23.770
phetoho a teng hara setjhaba, ho isa setjhabeng ho nka
matla a ho etsa diqeto tsa dipolotiki matsohong a sona.

08:23.770 --> 08:29.236
Mme li ne li le tsa histori ka tsela efe?
Ke eng e neng e khethehile ka matsatsi ao?

08:29.236 --> 08:35.219
Ka nalane, ntho ea mofuta ona ha e e-s'o ka e etsahala pele, moo
bohle ba lekang ho iphumanela lintlha tsa lipolotiki ka

08:35.219 --> 08:41.183
litaba tsa bona tsa motho ka mong le ho lumela hore
litaba tsa bona tsa motho ka mong li lekane ho tlisa phetoho.

08:41.183 --> 08:45.996
Empa re hlokomela seo. Re ka tsoela literateng ka mashome a
likete, ka makholo a likete a batho ho ipelaetsa khahlanong le

08:45.996 --> 08:49.546
ntoa, empa bo-ralipolotiki ba tsoela pele
joalokaha eka batho bana ba ne ba le sieo. Ho ne

08:49.546 --> 08:51.425
ho le joalo le nakong ea seoa sa coronavirus.

08:51.425 --> 08:55.031
Re ile ra tsoela literateng le batho ba
likete-kete, mme mehato ea ile ea phethahatsoa.

08:55.031 --> 08:57.090
Tsohle li ile tsa tsoela pele joalo ka pele.

08:57.090 --> 09:01.701
Mme se etsahalang hona joale sa bohlokoa nalaneng ke hore
mekhatlo ena e hlokometse le ho utlwisisa sena, ho sa

09:01.701 --> 09:05.321
natswe diphapang tsa mehopolo, e, ka ho feletseng
ho sa natswe diphapang tsa dipolotiki le tsa mehopolo.

09:05.321 --> 09:08.834
Ha ho na taba hore na batho ba eme kae, ba hlokometse.

09:08.834 --> 09:12.506
Jwale re tlameha ho kopana re le
setjhaba mme re nke matla matsohong a rona.

09:12.506 --> 09:16.488
Mme ha re se re na le matla matsohong a rona, re ka boela ra
ngangisana ka ditaba ka bonngwe, hobane ka nako eo ha re

09:16.488 --> 09:20.495
sa tla be re dutse feela tafoleng ya ba tlwaelehileng,
empa re tla be re le hara ditaba mme re kgona ho etsa diqeto.

09:20.495 --> 09:22.930
Mme seo ke nalane feela, hore batho ba utlwisise.

09:22.930 --> 09:27.056
Ha re sa batla hore matla a be hodimo. Re
batla hore matla a be matsohong a rona.

09:27.056 --> 09:29.010
Ke rata hape ho bolela WABEO hape.

09:29.010 --> 09:34.873
WABEO e tla ba e 'ngoe ea mekhatlo ea
bohlokoahali bakeng sa liphuputso tsa sechaba

09:34.873 --> 09:38.060
hobane WABEO e beha leihlo likhetho ka kakaretso.

09:38.060 --> 09:46.207
Mme ho akaretsa hape ho bolela ho shebella ho balwa ha dikgetho
diforamong tsa setjhaba, hobane e nngwe ya dikotsi tseo re

09:46.207 --> 09:54.450
tobaneng le tsona ke hore, haeba re sa ele hloko kamoo
dikgetho di balwang kateng, re ka hlolwa ka palo e nyane haholo.

09:54.450 --> 09:56.544
U ratile eng ka matsatsi ana?

09:56.544 --> 10:00.646
E, tumellano e akaretsang, e le molao-motheo, hape ka
nako e 'ngoe ha sehlopha se seholo haholo se

10:00.646 --> 10:03.816
lumellana ka ntho e itseng, ka tsela e itseng ea ho sebetsa.

10:03.816 --> 10:08.103
Haeba sena se hlile se fumana matla mme se
atleha, e tla be e le bohlokoa haholo boikitlaetso boo.

10:08.103 --> 10:13.014
Mohopolo oa hore kaofela ha rona re ne re
lumelletsoe ho nka karolo ka bo rona le

10:13.014 --> 10:16.384
hore ho ne ho se na libui tse laolang tsohle.

10:16.384 --> 10:24.106
E ne e le hantle ho tseba hore na tumellano e sebetsa joang, hore
na e etswa jwang, le hore batho ba bangata haholo ba ile ba nka

10:24.106 --> 10:30.092
karolo ka mehopolo le ditshisinyo, ka moelelo wa ho
kopanya mehopolo, e le hore ho fihlellwe ntlha e

10:30.092 --> 10:33.290
le nngwe, tse pedi kapa tse tharo tse kopanetsweng.

10:33.290 --> 10:36.861
Re ka etsa eng kannete? Ke eng ntho e
utloahalang ka ho fetisisa eo re ka e etsang ho

10:36.861 --> 10:39.523
kgutlisetsa naha ya rona tseleng e nepahetseng?

10:39.523 --> 10:43.940
Hore ho na le mehopolo e mengata e falimehileng mona
e nang le thahasello ea 'nete ea ho sebetsa 'moho,

10:43.940 --> 10:47.083
ho nts'etsapele litharollo le ho li kenya tšebetsong.

10:47.083 --> 10:54.250
Leha ke setho sa motheo, mohopolo oa ho fihlela
tumellano o ne o sa hlakele ho 'na nakong e fetileng.

10:54.250 --> 10:59.900
Kahoo, ke utlwisisa le ho feta kamoo
tumellano e sebetsang hantle kateng.

10:59.900 --> 11:07.770
Mme ke kgothaleditswe haholo ho tswelapele ho sebetsa
mme hape ke na le tshepo ya hore re tla etsa kgatelopele.

11:07.770 --> 11:11.044
U tla nka eng ka bouena matsatsing ana?

11:11.044 --> 11:14.794
Hore ho na le batho ba bangata ba inehetseng ba
batlang ho sebeletsa demokerasi ka tsela e ntle.

11:14.794 --> 11:21.852
Hore ho ka kgonahala ho dumellana ditabeng tse itseng moo
ho nang le tumellano, le moo moetlo wa dipuisano o ka bang

11:21.852 --> 11:25.856
motle haholo-holo hara batho bana bohle ba fapaneng haholo.

11:25.856 --> 11:30.250
Ke se ke tseba seo ke lokelang ho se
etsa, mme ke tla tswelapele ho se etsa.

11:30.250 --> 11:37.550
Mme ka bonna, ho dula ho le monate ho
kopana le batho ba tjena, ba mafolofolo haholo.

11:37.550 --> 11:42.523
Ho theha maqhama ho bohlokoa kamehla, ho
kopana hape, le ho fapanyetsana mehopolo.

11:42.523 --> 11:46.923
Lihokahano tse ngata tse ncha, batho ba
ratehang bao ke kopaneng le bona mona.

11:46.923 --> 11:55.627
Jwalokaha ke sa tswa bua, ha ho bonolo ho
sebeletsa ho theha setjhaba se setjha. Re se re na le

11:55.627 --> 12:00.783
mekgwa ya demokrasi, empa ditshitiso di phahame haholo.

12:00.783 --> 12:04.443
Mme re hloka ho sebetsa ho fokotsa tsena.

12:04.443 --> 12:10.898
Kea utlwisisa hore re tlameha ho ba hlokolosi hore re se ke ra
kgeloswa ke ditaba tse ka thoko le ho se

12:10.898 --> 12:20.156
senyetsane, empa ho ena le hoo re tsepamise maikutlo
sepheong sa ho tsosolosa puso ya batho ka batho.

12:20.156 --> 12:24.223
Kahoo, re fihlile qetellong.
Sephetho sa matsatsi ana a mararo ke sefe?

12:24.223 --> 12:28.963
E, sephetho sa matsatsi ana a mararo ke hore re thehile dihlopha
tsa tshebetso mme jwale re ikemiseditse ho

12:28.963 --> 12:33.876
sebedisa dihlopha tsena tsa tshebetso ho kenya
tshebetsong diphetoho tsa molaotheo dinaha tsa kopanelo.

12:33.876 --> 12:36.356
Ke dumela hore re thehile dihlopha
tse supileng tsa mosebetsi kaofela.

12:36.356 --> 12:41.814
Kahoo jwale ke nako ya ho qala: ho theha motheo wa botekgeniki,
ho theha motheo wa basebetsi, papatso, ditaba

12:41.814 --> 12:46.495
tsa setjhaba, tlhahlobo ya dikotsi – ditaba
tsena tsohle tse hlokang ho sebetswa hona jwale.

12:46.495 --> 12:52.495
Ehlile, ho fumana lichelete le tiisetso ea tsona le tsona ke
tsa bohlokoa, joalo ka ts'ebetso ea molao ea litaba tsohle,

12:52.495 --> 12:55.720
hobane ho na le litlhoko tse itseng tse tlamehang ho fihlellwa.

12:55.720 --> 12:59.180
Kahoo jwale re fetela tshebetsong e sebetsang, ha re ka rialo.

12:59.180 --> 13:01.303
Mme e tla tsoela pele neng?

13:01.303 --> 13:04.203
Hantle, lihlopha tsa tšebetso li tla qala ho kopana hang-hang.

13:04.203 --> 13:08.274
Mme jwale re dumellane ho tswelapele ka kopano e kgolo e
akaretsang khoeli tse pedi ka seng, ke hore, ha e le

13:08.274 --> 13:13.650
hantle re tswelapele ka kongerese ya inthaneteng e le kopano e
kgolo e akaretsang e etsahalang khoeli tse pedi ka seng.

13:13.650 --> 13:15.856
Ho sa ntse ho tla bonahala hore na linako tsa kopano
li tla tsoela pele ho ba khoeli tse peli le tse

13:15.856 --> 13:17.160
peli, kapa li tla ba khutšoanyane kapa li telele ho feta.

13:17.160 --> 13:23.450
Mme ke nahana hore selemong se tlang, kamora dikgwedi tse ka bang
tsheletseng, re tla tshwara kopano e latelang ya analogue hape.

13:23.450 --> 13:28.023
E, kea leboha ka ho hlophisa sena, hape
lebitsong la rona bohle ba neng re le karolo.

13:28.023 --> 13:31.770
E, kea leboha ka ho ba teng le ho
tlaleha ka taba ena. Kea leboha!

13:40.553 --> 13:44.966
Kla.TV. Mahala, e ikemetseng, e sa laoleheng.
