WEBVTT

00:00.280 --> 00:04.774
Ukususela ngomhla wesi-3 ukuya kowesi-5
ku-Okthobha 2025, iNkongolo yemiThetho eMitsha

00:04.774 --> 00:08.606
yeDemokhrasi ibibanjelwe apha eApolda kufuphi neWeimar.

00:08.606 --> 00:15.300
Izimemo zikhutshwe ngamabumbano i-Germany Stands Up,
i-Wabeo, i-ZAAVV, i-Klagepaten kunye ne-Freedom Begins with No.

00:15.300 --> 00:20.923
Kubathathi-nxaxheba abamalunga ne-90 abavela kwiimvelaphi
ezahlukeneyo zezopolitiko, kumaphulo nakwiintshukumo,

00:20.923 --> 00:27.389
kuxoxwe ngeengxaki zangoku zentlalo, ezopolitiko nezakhiwo,
kwaye ekugqibeleni kwavunyelwana ngezisombululo ezibini.

00:27.389 --> 00:34.636
Le yinkqubo yokuvota esekelwe kungekhona kwewe,
kodwa kwakungekho. I-Kla.TV ikurekhodele iingqondomhla.

00:34.636 --> 00:36.430
Umbuzo wam wokuqala ngulo, uvela phi?

00:36.430 --> 00:37.520
Ovela e-Augsburg.

00:37.520 --> 00:39.500
Ndisuka kwisithili saseHochtaunus.

00:39.500 --> 00:41.010
Ukusuka kufuphi neBerlin.

00:41.010 --> 00:44.330
Ndisuka eBrandenburg, kanye emantla eBerlin.

00:44.330 --> 00:46.276
Ndisuka eFrankfurt am Main.

00:46.276 --> 00:48.763
Ndisuka eBochum kwingingqi yaseRuhr.

00:48.763 --> 00:50.203
Ndisuka eFrankfurt am Main.

00:50.203 --> 00:53.043
Ndisuka eBavaria, kwingingqi yase-Upper Franconia.

00:53.043 --> 00:56.036
Yintoni ekukhuthazileyo ukuba uze kule nkomfa?

00:56.036 --> 01:00.267
Ewe, ndikumgangatho wabantu abaqhelekileyo kwaye
bendifuna nje ukuthetha nabantu abaninzi malunga

01:00.267 --> 01:02.963
nodemokhrasi nendlela esinokuqhubela phambili ngayo kunye.

01:02.963 --> 01:11.911
Ewe, sekuyiminyaka emininzi sisekuxhatshazweni, kwaye
ngoku lixesha lokudala uluntu olungcono, yiyo loo nto

01:11.911 --> 01:17.230
besilapha kule mpelaveki ukubona ukuba yintoni enokwenzeka.

01:17.230 --> 01:28.203
Ndichukumiseke ngokukodwa sisihloko sendimokhrasi esuka ezantsi
nangendlela izimvo ezenziwa ngayo kule nkomfa, kuba kokokuqala

01:28.203 --> 01:37.957
ngqa kukho ukuphambuka okubanzi kwifomathi eqhelekileyo
yepodiumi engaphambili apho abo bahleli epodiumini benza

01:37.957 --> 01:43.670
kwangaphambili ukuba izihlwele kufuneka zibe neziphi izimvo.

01:43.670 --> 01:55.953
Kokuqala ngqa sisebenzisa le nkqubo yokuqokelela izimvo
zabantu ngabanye kwiNkongolo ukuze ke sifikelele kwisivumelwano.

01:55.953 --> 02:03.609
Ukuvumelana kubhekisa kwinkqubo apho iqela
lifikelela kwimbono efanayo, evunyelweneyo – isivumelwano.

02:03.609 --> 02:09.135
Ngokwahlukileyo kunokuvota kwesiqhelo okusekelwe kumgaqo
wobuninzi, ukufuna imvumelwano ngokwenkqubo akufuni

02:09.135 --> 02:15.323
sisombululo esinazo ezona voti zininzi zokuvuma, kodwa
endaweni yoko, ifuna esona sinenkcaso incinci eliqela.

02:15.323 --> 02:23.043
Oku kukhuthaza izigqibo ezibandakanyayo nezizinzileyo,
apho amazwi athuleyo okanye agxekayo nawo ayaviwa.

02:23.043 --> 02:28.591
Siyabona ukuba idemokhrasi yethu ayiseyidemokhrasi yethu.

02:28.591 --> 02:33.553
Kwaye sifuna ukufumana indlela
entsha yokusekela kwakhona idemokhrasi.

02:33.553 --> 02:38.163
Amaxesha embalini ngamanye amaxesha
asenokungabonakali kwaphela ngathi ngawona amaxesha embalini.

02:38.163 --> 02:41.490
Kaloku, asikho eHollywood, akukho
mntu ufikileyo izolo 'nesandi esikhulu'.

02:41.490 --> 02:48.202
Asingabo bonke abantu abathe ngequbuliso bema ngaphandle
kwiholo baza bangena apha besithi, "Kukho into eyenzekileyo."

02:48.202 --> 02:50.661
Igqala lako konke – andazi nokuba ligqala lingubani – Nguwe!

02:50.661 --> 02:56.196
Wayengekho esazulwini, kwaye wonke umntu
wamhlonipha wathi, ngoku kukho into etshintshileyo.

02:56.196 --> 02:58.830
Kodwa into eyimbali yenzeke izolo.

02:58.830 --> 03:04.563
Ithuba kuphela esinalo lokwenza oko kukuba
singaphazanyiseki kwaye singazitshabalalisi.

03:04.563 --> 03:18.054
Kwaye into esiyenzileyo namhlanje, okanye mandithi ngoku, kwezi
ntsuku zimbini, kukuba siqalile umzamo wokuphosa ecaleni oku .

03:18.054 --> 03:22.456
Kwaye ukuthi amandla otshintsho
esiwavelisayo ajoliswe kuphela kwiiziko zolawulo.

03:22.456 --> 03:27.869
Okungukuthi ngokuthi into esiyenzayo,
ngokukodwa ngesigqibo esisenzileyo sokuthoba iimfuno

03:27.869 --> 03:31.456
zeereferendamu, kukubeka amandla ezandleni zabantu.

03:31.456 --> 03:34.910
Siyakuthabatha amandla abo size sibazise kuthi.

03:34.910 --> 03:40.476
Kwaye ithuba kuphela esinalo lokwenza oko
kukuba singaphazamiseki kwaye singazitshabalalisi.

03:40.476 --> 03:46.176
Yonke into esiyithethayo yintetho nje esingento
ukuba asinalo amandla okwenza izimvo zethu zibe yinyani.

03:46.176 --> 03:51.110
Yiloo nto esigqibe ngayo apha izolo.

03:51.110 --> 03:54.888
Ngoku ndikunye noRalf Ludwig, omnye wabasunguli bale nkomfa.

03:54.888 --> 03:58.583
Kananjalo, umbuzo wam: yintoni injongo yale nkomfa?

03:58.583 --> 04:06.662
Injongo yale nkomfa kukudibanisa amaqela amaninzi awohlukeneyo,
onke anezindaba ezinkulu nezibalulekileyo

04:06.662 --> 04:15.535
zezopolitiko, ukuze afumane kwaye aformule umxholo ofanayo,
ingqiqo efanayo yayo yonke amaqela ezopolitiko, kunye.

04:15.535 --> 04:19.095
Sele siyenzile loo nto, kowukuba
kufuneka siphakamise umbuzo wamandla.

04:19.095 --> 04:27.430
Nokuba sinayo nayiphi na ingxaki, singayisombulula kuphela
xa abantu belizwe, abemi balo, nabo benamandla ezopolitiko.

04:27.430 --> 04:32.136
Oku kuthetha ukuba, eneneni, uyakwazi
ukuzigqibelela ngemiba yezopolitiko.

04:32.136 --> 04:36.990
Kwaye wawunakho njani ukuvumelana nemibutho
eyahlukeneyo, izimvo kunye nobuntu obahlukeneyo?

04:36.990 --> 04:42.396
Ke, njengoko ubona, namhlanje
lusuku lokugqibela. Ndidiniwe kakhulu.

04:42.396 --> 04:48.415
Sinabantu abaninzi abanozakuzo apha, abantu abomeleleyo
abakwaziyo ukuba neengxaki ezibalulekileyo

04:48.415 --> 04:54.863
ekufuneka bazilungise. Ibiyingxoxo enzima kwaye
ibingasoloko ilula, kodwa kufanele kube njalo.

04:54.863 --> 05:00.524
Kodwa ekugqibeleni, sifumene isiphumo esihle kuba ndikholelwa
ukuba wonke umntu uyaqonda ukuba lo ngumba obaluleke kakhulu,

05:00.524 --> 05:05.632
okuthetha ukuthi ukuze uphumeze i-ajenda yakho, kufuneka ube
namandla okwenza izigqibo kwezopolitiko, nokuba lo

05:05.632 --> 05:10.910
ngowona mbuzo ubalulekileyo kumntu wonke, nokuba lo,
njengoko benditshilo, ngumba osisiseko kumntu wonke.

05:10.910 --> 05:18.202
Kwaye oko kwasebenza ngokumangalisayo. Kwaye ndicinga ukuba yile
nto eyenza le nto ibe nemincili kangaka: wonke umntu unokuqhubeka

05:18.202 --> 05:23.251
esenza eyakhe into, abe yile nto ayiyo, enze
izinto ngendlela yakhe, aze nje ongeze esinye

05:23.251 --> 05:26.283
isihloko kule ngxoxo, kanye lo mbuzo wamandla.

05:26.283 --> 05:31.700
Ndikunye noStephanie Tsomakaeva, omnye
wabaxhasi nabaququzeleli bale nkomfa.

05:31.700 --> 05:34.760
Umbuzo wam wokuqala ngulo, injongo yale nkomfa yintoni?

05:34.760 --> 05:37.396
Ewe, molo, enkosi ngokuba lapha.

05:37.396 --> 05:44.916
Injongo yethu kule nkomfa asikokwamkela imithetho
emitsha yedemokhrasi, kodwa kukufikelela kwisivumelwano ngayo.

05:44.916 --> 05:53.996
Sidibene apha nabantu abavela kumaphulo ahlukeneyo, kumaqela,
nabantu nje abanomdla kulo mbandela, ukuze sifumane ukuba

05:53.996 --> 06:03.457
singayisusa njani amandla okwenza izigqibo esuka kubalawuli
bezomthetho siye ebantwini, ukuba singazigqibelela njani, nokuba

06:03.457 --> 06:13.520
singawatshintsha njani la migaqo ngeendlela eziqhelekileyo,
ezimiselweyo ngokomthetho okanye ezihambelana nomthetho.

06:13.520 --> 06:21.160
Ewe, enkosi. Kwaye bekunjani ukufikelela kwisivumelwano
apha kunye neentshukumo ezahlukeneyo, iingqondo, nezimvo?

06:21.160 --> 06:25.496
Ewe, ngenene ngumngeni, okanye mandithi yinkqubo yokufunda.

06:25.496 --> 06:30.390
Uvumelwano lwahluke ngokupheleleyo ekuvoteni "ewe" okanye "hayi".

06:30.390 --> 06:33.655
Ngokuqinisekileyo inenzuzo yokuba anahlukani.

06:33.655 --> 06:41.570
Nangona siye sanengxoxo eziphikisanayo kakhulu apha, nezele
ziimvakalelo, sisengumntu-ntlanganisela oziva njengosapho.

06:41.570 --> 06:50.043
Kodwa ke sinengxaki yokufumana amagama achanekileyo nokuqonda
imibuzo ngokuchanekileyo, oko kukuthi, ukuqondana ngokwenene

06:50.043 --> 06:58.803
nokuba nokuzimisela ukuphulaphula nokunika ixesha nendawo
yokufumana amagama achanekileyo, nto leyo engumngeni wokwenene.

06:58.803 --> 07:04.416
Kwaye ke kukho into yokuba awusasithi yintoni
oyixhasayo, kodwa uthi yile nto ungenankathalo ngayo.

07:04.416 --> 07:09.455
Kwaye wenza loo nto ngezandla zakho. Kwaye lo ngomnye
umceli mngeni, kuba abantu abaqhelanga ukwenza loo nto.

07:09.455 --> 07:12.703
Kwaye yiyo kanye loo nto ebiyeyo ngokwenene umthambo phezolo.

07:12.703 --> 07:18.523
Mndenze njani ngoku? Ingaba mandiyenze ngolu
hlobo, okanye mandiyenze ngolu hlobo nangaloo hlobo?

07:18.523 --> 07:25.596
Ewe, Ndicinga ukuba le yinkqubo yokufunda emangalisayo ebonisile
ukuba ungafikelela kwisisombululo nabantu abahluke kakhulu

07:25.596 --> 07:32.899
ngaphandle kokuxabana, ngaphandle kokutshabalalisana, ngaphandle
kokulwa ekugqibeleni, njengoko kusoloko kunjalo kwezopolitiko.

07:32.899 --> 07:39.340
Ukuba singayisa le nto kwihlabathi jikelele size siqalise ukwakha
uvumelwano kwinqanaba eliphezulu lezopolitiko,

07:39.340 --> 07:46.540
ngokuqinisekileyo oku kuza kukhokelela kwihlabathi elinoxolo
ngakumbi kuthi sonke. Kwaye yayiloo nto isisiqalo apha.

07:46.540 --> 07:51.336
Ewe, enkosi kakhulu. Yeyiphi
isigqibo sakho buqu osifumene kule nkomfa?

07:51.336 --> 07:54.596
Ewe, ndikufumene kuyonwabisa kakhulu. Nam ndidiniwe kakhulu.

07:54.596 --> 07:59.323
Ngoko ke, ekuqaleni kwakudinisayo
kakhulu kum, kodwa umzamo uyaxabiseka.

07:59.323 --> 08:05.560
Kwaye ndikholelwa ukuba besinethuba eliyimbali namhlanje, izolo,
xa sasisenza eso sigqibo, kuba sikwazile

08:05.560 --> 08:12.001
ukudibanisa abantu abaninzi abohlukeneyo, imibutho kunye
namaqela. Kwaye isiphelo sam sinentembelo kakhulu.

08:12.001 --> 08:17.724
Ndikholelwa ukuba ngoku siqhubela phambili kwaye siza kufumana
umfutho oza kukhokelela amandla otshintsho akhoyo

08:17.724 --> 08:23.770
phakathi kwabemi, nto leyo eza kukhokelela ekubeni abemi
bazithathe ngokwabo amagunya okwenza izigqibo zezopolitiko.

08:23.770 --> 08:29.236
Kwaye zazibalulekile njani emlandweni?
Yintoni eyayenza iyezo ntsuku zikhetheke kangako?

08:29.236 --> 08:35.127
Ngokwembali, le nto ingolu hlobo ayizange yenzeke ngaphambili,
wonke umntu ezama ukuzifumanela amanqaku

08:35.127 --> 08:41.183
ezopolitiko ngemiba yakhe yobuqu kwaye ekholelwa
ukuba imiba yakhe yobuqu yanele ukuzisa utshintsho.

08:41.183 --> 08:46.512
Kodwa siyayibona loo nto. Singaphuma sisiya ezitratweni nezigidi
zabantu sizibandakanya uqhankqalazo oluchasene nemfazwe,

08:46.512 --> 08:51.425
kodwa ke oosopolitiki baqhuba ngathi ezi zihlwele
bezingekho. Kwakunjalo nangexesha lobhubhane we-coronavirus.

08:51.425 --> 08:57.090
Saphuma esitratweni kunye namakhulu amawaka abantu, kwaye
amanyathelo aye asetyenziswa. Kwakhona kwaqhubeka njengakuqala.

08:57.090 --> 09:02.856
Kwaye eyona nto ibalulekileyo ngoku kukuba la mahlakani ayiqondile
yaye ayamkele le nto, nangaphaya kokwahlukana kweembono, ewe,

09:02.856 --> 09:05.321
ngokupheleleyo nangaphaya kokwahlukana kwezopolitiko neembono.

09:05.321 --> 09:08.834
Akukhathaliseki ukuba abantu bemi phi, baye baqonda.

09:08.834 --> 09:12.506
Ngoku kufuneka simanyane njengesizwe
size sithathe amandla ngesandla sethu.

09:12.506 --> 09:16.620
Kwaye xa sinamandla ezandleni zethu, singaphinda sixoxe ngemiba
nganye, kuba ngoko asisayi kuba sisahleli nje

09:16.620 --> 09:20.495
etafileni yabantu abaqhelekileyo, kodwa siza kube
sikwaziziko zezinto kwaye sikwazi ukwenza izigqibo.

09:20.495 --> 09:22.930
Kwaye oko kwakuyinto nje yembali, ukuba abantu baqonda.

09:22.930 --> 09:27.056
Asisafuni laa mandla abe phezulu.
Sifuna laa mandla abe ezandleni zethu.

09:27.056 --> 09:29.010
Ndingathanda kwakhona ukukhankanya iWABEO.

09:29.010 --> 09:34.711
I-WABEO iza kuba ngenye yezona mibutho
zibalulekileyo yee-referendamu kuba

09:34.711 --> 09:38.060
i-WABEO ibeka iliso kunyulo kuzo zonke iinkalo.

09:38.060 --> 09:46.281
Kwaye igama elithi 'comprehensive' lithetha nokujonga ukubalwa
kweevoti kwiireferendamu, kuba omnye wemingcipheko

09:46.281 --> 09:54.450
esijongene nayo kukuba, ukuba asinikeli ngqalelo
kwindlela ebalwa ngayo iivoti, sinokoyiswa ngomda omncinci.

09:54.450 --> 09:56.544
Uthande ntoni ngezi ntsuku?

09:56.544 --> 10:00.573
Ewe, uvumelwano olupheleleyo, njengomgaqo, kwaye
ngamanye amaxesha xa iqela elikhulu kakhulu

10:00.573 --> 10:03.816
livumelana ngento ethile, ngendlela ethile yokwenza izinto.

10:03.816 --> 10:08.103
Ukuba oku kuyaphumelela kwaye kuqhuba kakuhle,
kuya kuba kufanelekile ukuba umzamo wenziwe.

10:08.103 --> 10:16.384
Ingcinga yokuba sonke besivunyelwe ukuba sithathe inxaxheba
ngokwethu kwaye bekungekho zithethi ezazilawula yonke into.

10:16.384 --> 10:24.283
Bekulungile ukwazi indlela esebenza ngayo isivumelwano, indlela
eyenziwa ngayo, nokuba abantu abaninzi kangaka baye bathatha

10:24.283 --> 10:29.698
inxaxheba ngeengcinga neziphakamiso, ngenjongo
yokuhlanganisa iingcinga, ukuze kuvele

10:29.698 --> 10:33.290
ingqikelelo enye, ezimbini okanye ezintathu ezifanayo.

10:33.290 --> 10:39.523
Singenza ntoni ngokwenene? Yeyiphi eyona nto
inengqiqo esinokuyenza ukuze ilizwe lethu libuyele endleleni?

10:39.523 --> 10:47.083
Ukuba zininzi iingqondo eziphaphileyo apha ezinomdla wokwenene
wokusebenzisana, ukuphuhlisa izisombululo nokuzisebenzisa.

10:47.083 --> 10:54.250
Nangona ndiligqala elisuka ezantsi, ingcinga yokwakha
isivumelwano ibingacacanga kum kwixesha elidlulileyo.

10:54.250 --> 10:59.900
Ngoko ke, ukuqonda kwam malunga nokuba
isivumelwano sisebenza kakuhle kangakanani kuye kwazinziswa.

10:59.900 --> 11:07.770
Kwaye ndikhuthazeke kakhulu ukuqhubeka nokusebenza
kwaye kwakhona ndinethemba lokuba siza kwenza inkqubela.

11:07.770 --> 11:11.044
Yintoni oza kuyithatha wena buqu kwezi ntsuku?

11:11.044 --> 11:14.794
Ukuba baninzi abantu abazinikeleyo abafuna
ukusebenzela idemokhrasi ngendlela eyakhayo.

11:14.794 --> 11:21.956
Kuyenzeka ukuba kuvunyelwane ngemiba ethile apho
kukho isivumelwano, kwaye inkcubeko yengxoxo inokuba intle

11:21.956 --> 11:25.856
kakhulu phakathi kwabo bonke aba bantu abohlukeneyo.

11:25.856 --> 11:30.250
Sendisazi into ekufuneka
ndiyenzile, kwaye ndiza kuqhubeka ndiyenza.

11:30.250 --> 11:37.550
Kwaye mna ngokwam, kuhlala kulungile
ukudibana nabantu abanjengaba, abakhuthele kakhulu.

11:37.550 --> 11:42.523
Ukunxulumana kubalulekile ngamaxesha onke,
ukudibana kwakhona, nokutshintshiselana ngeengcinga.

11:42.523 --> 11:46.923
Abantu abaninzi abatsha endidibene nabo apha.

11:46.923 --> 11:56.079
Njengoko ndisandul' ukutsho, akukho lula
ukusebenzela uluntu olutsha. Sele sinazo iindlela

11:56.079 --> 12:00.783
zedemokhrasi, kodwa imiqobo iphezulu kakhulu.

12:00.783 --> 12:04.443
Kwaye kufuneka sisebenzele ukunciphisa ezi.

12:04.443 --> 12:12.927
Ndiyaqonda ukuba kufuneka silumke singaphazanyiswa
yimiba esecaleni kwaye singazityhafisi, kodwa endaweni

12:12.927 --> 12:20.156
yoko sigxile kwinjongo yokuseka kwakhona idemokhrasi.

12:20.156 --> 12:24.223
Ngoko ke, sifikelele esiphelweni.
Yintoni isiphumo sezi ntsuku zintathu?

12:24.223 --> 12:28.871
Ewe, isiphumo sezi ntsuku zintathu kukuba simise amaqela
okusebenza kwaye ngoku sinenjongo

12:28.871 --> 12:33.876
yokusebenzisa la maqela okusebenza ukuphumeza
izilungiso zomgaqo-siseko kumazwe afederali.

12:33.876 --> 12:36.356
Ndikholelwa ukuba simisile iqela
elipheleleyo lamaqela okusebenza asixhenxe.

12:36.356 --> 12:41.113
Ngoko ke ngoku lixesha lokuqalisa: ukudala iziseko
zobuchwepheshe, ukudala iziseko zabasebenzi,

12:41.113 --> 12:46.495
ukuthengisa, imicimbi yoluntu, uhlalutyo lwemingcipheko
– yonke le micimbi ekufuneka ngoku ijongwane nayo.

12:46.495 --> 12:51.305
Ewe kona, inkxaso-mali nezibambiso zayo nazo zibalulekile,
njengoko kubalulekile nokwenziwa kwayo yonke

12:51.305 --> 12:55.720
inkqubo yezomthetho kuyo yonke le micimbi, kuba
kukho iimfuno ezithile ekufuneka zifezekiswe.

12:55.720 --> 12:59.180
Ngoku ke siqhubela phambili kusetyenziso olusebenzayo, masithi.

12:59.180 --> 13:01.303
Kwaye izakuqhubeka nini?

13:01.303 --> 13:04.203
Ke, amaqela okusebenza aza kuqalisa ukudibana ngoko nangoko.

13:04.203 --> 13:08.479
Kwaye ngoku sivumelene ukuqhubeka rhoqo kwiinyanga ezimbini
ngentlanganiso enkulu yovulindlela, oko kukuthi,

13:08.479 --> 13:13.650
ngokwenene siqhubeka nenkomfa ye-intanethi
njengentlanganiso enkulu yovulindlela rhoqo kwiinyanga ezimbini.

13:13.650 --> 13:15.936
Okuba ingaba iintlanganiso ziya kuqhubeka zibanjwa
qho emva kweenyanga ezimbini, okanye ingaba izithuba

13:15.936 --> 13:17.160
ziya kufutshane okanye zibe zinde, kusaza kubonakala.

13:17.160 --> 13:23.450
Kwaye ndicinga ukuba kunyaka ozayo, malunga neenyanga ezintandathu
ezizayo, siza kuphinda sibambe inkomfa elandelayo ye-analogue.

13:23.450 --> 13:28.023
Ewe, enkosi ngokuququzelela oku,
kwakhona egameni lethu sonke esabambe iqhaza.

13:28.023 --> 13:31.770
Ewe, enkosi ngokuba khona nangokunika ingxelo ngayo. Enkosi!

13:40.553 --> 13:44.966
Kla.TV. Isimahla, izimele, ayinacenzara.
