Lelo, nazali koyamba avoka Ralf Ludwig na studio na biso.
Matondi mingi mpo na ntango ozwaki mpo na koyanola na mituna na biso ya kosepelisa mpe ya ntina mingi!
Ozali moko ya bakeli ya oyo babengaka ZAAVV.
ZAAVV – tika natánga yango: mokuse ZAAVV elakisi Centre mpo na bolukiluki, bolimboli, bosambisi
na mibeko mpe kopekisa mabe oyo esalemi na bato.
ZAAVV ebimaki na eleko oyo nakoki koloba ete ezalaki kala te, eleko oyo ngai moko namonaki ete ezalaki ya konyokola makasi,
ya kobangisa, ya kopekisa, na maloba mosusu, ya mabe mpenza.
Mpe bongo nde ZAAVV ebimaki, na mokano ya kosala ete likambo oyo lisusu esalema te mpe ete tondima yango.
Nini esalemaki kuna – mpe esengeli lisusu esalema te!
Sikawa, na eleko oyo – eleko ya coronavirus, eleko ya pandemi – bamekameko mingi ya makasi etiyamaki, oyo, soki totali sima,
emonanaki ete ezalaki na ntina te na makambo ya monganga, kolanda ba protocoles oyo ebimisamaki na Institut Robert Koch.
Yango elingi koloba kaka ete batiaki biso mibeko kaka mpo na makambo ya politiki,
kozanga ete ezala na ntina ya solo ya monganga.
Mpe yango nde ememi ngai na likambo oyo ezali kolakisa ntina oyo ngai, biso ya Kla.TV, tolingi kosolola na yo
mpenza. Mpe yango ezali kaka mpo na makambo ya mosala.
Komite ya libela mpo na mangwele elendisi makasi mangwele ya polio.
Ezali mpe na masolo mpe mingongo oyo ezongaka mbala na mbala kolobaka ete esengeli kotia
mangwele ya polio ya makasi mpo na moto nyonso.
Balongolaki yango na ntango wana, kasi eleki ntango ya kozongisa yango.
Mpe lokola mwana mboka, nazalaka na mituna. Nalingi oyo? Esengeli nasala yango? Esengeli nasala boye? Mpe nalukaka sango.
Mpe kala te, natángaki lapolo moko ya kosepelisa ya Torsten Engelbrecht ná Hans Tolzin.
Bango mpe bakomaki na lapolo na bango ete bilembo wana ya polio, elingi koloba bokono ya misisa ya kolala mpe bongo na
bongo, ekoki mpe kouta na pwazɔ – DDT, arsenic, plomb mpe bongo na bongo – oyo ekoki kobimisa bilembo kaka ndenge moko.
Bongo, ozali mpe na moto oyo balobi azali na polio.
Mpe ata mpo na Professeur Dr. Bhakdi, likambo oyo ezali polele mpenza te.
Virusi: Nini esimbaka virusi? Nini mosusu ezali? Mpe bongo na bongo.
Yango moko ezali likambo oyo etombolaka mituna ebele.
Yango wana nazali kotuna yo, lokola moto ya mayele na makambo ya mibeko:
Soki, lokola mwana mboka, nakanisi kozwa mangwele ya polio—soki likambo ya boye ekomi lisusu ya kotosa na makasi,
na ndakisa—mpe likambo yango ezali polele te, boye endimami mpenza ete batuna mwana mboka asala bongo?
Bon, eyano ya mibeko oyo eyebani: etali ndenge na ndenge.
Likambo ya mawa, tomonaki na tango ya pandemi ya coronavirus ete bazuzi babatelaki bato te mpe ete bazuzi...
Mpo na sikoyo, nakoloba ntango nyonso ete ezali likambo ya moto na moto mpe ete basengeli te
kosala bato ba opérer soki bango moko balingi te.
Yango mpenza nde liteya oyo tozwaki na eleko ya Ba-Nazi.
Bamekameko na bato esalemaki, bato bazwaki lisalisi kozanga ndingisa na bango.
Mpe yango mpenza nde ntina oyo moko ya mateya oyo toyekolaki na eleko ya Ba-Nazi ezalaki:
Lisusu ata mokolo moko te, esengeli lisusu ekóma te!
Bongo protocoles ya 40s to nkombo nini basalelaka yango, hein?
Ya solo mpenza, kasi na moboko, ezali lisusu likambo etali Déclaration Universelle ya Makoki ya Bomoto mpe ba
protocoles to ba kataloge ya makoki ya moboko oyo euti na yango.
Ezali na convention moko ya bioéthique, oyo, na likambo mosusu, Allemagne endimi yango naino te.
Kasi Boyokani ya Bioéthique ezali na yango, mpe Charte ya Mibeko ya Motuya ya Eropa mpe ezali na yango.
Yango wana balobaka mbala na mbala: kozipa nkisi na makasi te, kosalisa na monganga na bolingi ya moto te!
Mpe yango esalemi na ndelo mpenza mpo na mbala ya liboso sikoyo na eleko ya pandemi ya coronavirus.
Mpe na nsima, bato ya politiki, mingi to moke, basosolaki ete: tokoki kosala yango.
Mpe bikateli ya bosambisi, oyo esengelaki mpenza kozala wana mpo na kopesa bibongiseli, esali libongisi wana te.
Yango nde expérience na biso tii sikoyo.
Mpe yango mpenza nde likama oyo, ndenge olobaki, etikalaka nanu uta na tango wana ya bololo, mpe lisusu moko ya
bantina oyo ZAAVV ezali, mpo ete tokoka kokota na esika oyo mpenza mpe kotombola misapi na biso mpe koloba:
Zela mwa moke, tozali mpenza na mobeko ya moboko.
Mpe banda likita oyo ya bioéthique etiyamaki – na bosolo, bazalaki kosolola yango banda na bambula ya 1990 – makanisi
ezali kokende na kolimbola mpe kotia polele koleka ete moto moko te akoki kozwa lisalisi ya monganga soki ye moko alingi te.
Kasi emonani polele ete lolenge oyo ya kotalela makoki ya bomoto ekeseni na matomba ya industrie ya nkisi mpe, na ndenge
moko to mosusu, ekeseni na industrie moko monene ya mokili mobimba oyo esalaka mbongo ebele na nzela na yango.
Iyo, ndenge wana nde tomonaki yango na tango ya pandemi ya coronavirus.
Ezalaki déjà bongo liboso ya pandemi ya coronavirus.
Ezali kaka bongo tii lelo, ata sima ya pandemi ya coronavirus.
Bongo, likambo ezali na mbongo ebele, bokonzi ebele, bopusi, matomba ya bato mpe bongo na bongo.
Mpe obɛngaki kaka STIKO .
STIKO ezali, solo mpenza, kaka esaleli moko ya kosalela makanisi oyo. Yango esengeli te kobosanama.
Bongo, STIKO – soki otali malamu mpenza ndenge STIKO esalaka...
Bongo, STIKO ezali komite, nakanisi ezali na bato zomi na mwambe.
Mpe na kati ya STIKO oyo, Komite ya Libela mpo na Mangwele, oyo esalaka ba komite ya mike oyo babengaka ba sous-comités.
Yango elingi koloba ete komite ya coronavirus ezali – to mpe, malamu koleka, bituluku ya mosala.
Groupe ya mosala ezali mpo na bilembo ndenge na ndenge ya bokono mpe mpo na bikateli oyo batalelaka mpo na koyeba
soki tosengeli kopesa tokopesa te toli ya kosala mangwele.
Mpe lisusu, ezali na mibeko ya polele. Yango wana, na moboko, soki otali malamu, biloko nyonso etambwisami malamu na mibeko.
Mpo STIKO esengeli kopesa toli na ntango wana.
Bazwaka ba évaluations ya ba études oyo ezali na ntina na ba cas cliniques oyo ya sikisiki.
Bongo, ba études oyo bakabolamaka na bituluku kolanda échel ya bilembetele .
Na mokuse, toyebi ete oyo ezali bolukiluki moko oyo bato ebele basanganaki mpe oyo ezalaki 'double-blind' .
Na yango, bilembeteli oyo ewuti na bolukiluki ya boye bikabolami kolanda mibeko ya siansi, mpe na nsima bandimi ya STIKO, to mpe,
malamu koleka, bato ya komite oyo bapesaka toli na STIKO, bazwaka na mokuse to na molayi liyebisi ya siansi etali likambo
ya bokono oyo ezali kosolama mpe ndenge makambo ezali sikoyo.
Bongo, nini mpenza toyebi mpo na bokono oyo, nini toyebi mpo na bilembo na yango, nini toyebi mpo na ndenge oyo ekendeke liboso,
nini toyebi mpo na makasi na yango, nini toyebi mpo na nkisi, na likambo oyo mangwele, oyo ebundisaka bokono oyo,
mangwele yango esalaka malamu ndenge nini, ba effets secondaires nini ezali, mpe bongo na bongo.
Mpe kolanda bilembeteli oyo, STIKO esengeli bongo kopesa tokopesa te toli na yango.
Iyo.
Likambo, kasi, ezali ete mbala mingi bolukiluki ezalaka te oyo mpenza elobelaka na ngambo
moko to mosusu kowuta na etaleli ya siansi.
Wana nde mokakatano monene. Mpe sikoyo, mayele ezali boye...
Motuna moko ya noki:
Yango elingi koloba ete, na ba cas mosusu, makambo lokola kobomisa na pwazɔ ekoki kozala ete
etalelamaki ata moke te na kati ya tálá-tálá oyo?
Ya liboso – nakokoma kuna sima moke – ya liboso, motuna ezali, bolukiluki oyo elobi nini mpenza?
Kasi bilembeteli oyo bapesami na bolukiluki oyo bizali na makasi boni?
Iyo, bongo liboso ya nyonso, motuna ezali: bilembetele ezali likolo mpenza, likolo, ya katikati, ya nse to ya nse mpenza?
Mbala mingi, tozali na bolukiluki te oyo eleki bilembetele ya katikati.
Na yango, ekoki mpe kozala, na ndakisa, ete bolukiluki elobi: bilembo oyo, oyo tokanisi ete ezali ya
bokono oyo, ekokaki mpe kobima mpo na bantina mosusu.
Bongo, nakanisi, ezali yango nde oyo ozali kolobela na mokanda oyo ozali kolobela...
Na yango, ekoki mpenza kozala ete tozali kobenga eloko moko polio, nzokande ezali polio te ata moke.
To, soki tozongi na tango ya coronavirus, ete tozali kobenga eloko moko Covid – Covid ezali bokono, bokono ya coronavirus –
tozali kobenga eloko moko Covid oyo ezali Covid mpenza te, kasi ezali kaka na bilembo na yango, lokola nkingo mpasi, kosu-kosu,
motu mpasi, lɛmbɛ to eloko mosusu nyonso oyo ezali na bantina ekeseni mpenza, kasi
tozali kaka kobenga yango Covid. Toyebi yango te.
Lokola bokono oyo epalangaka mbangu.
Kutu, na bokono oyo, Covid.
Mpe bibongiseli ya monganga oyo STIKO elakisi ezali mpo na kobundisa bokono oyo.
Kasi ekoki kozala bongo te, mpo na bolukiluki oyo tozali na yango, mingi mingi na likambo ya Covid,
toyebi ete bolukiluki ya suka mpe ya polele ezali te.
Ezali te mpo na bokono yango moko, mpe te mpo na bilembeteli ya bibongiseli.
Eza nde lokola ba études nionso oyo tozali na yango ezali ya nse to kutu ya nse mpenza.
Tozali na boyekoli moko mpamba ya katikati, oyo toli ya STIKO etali, oyo elobeli makasi ya nkisi. Mpe yango ekoki mpenza te.
Mpe mbala mingi, STIKO elobaka ete oyo nde babengaka mibeko ya mosala ya momeseno, ɛɛ.
Ezali mibeko oyo etɛlɛmisami, ya mokili mobimba, oyo balandaka mpo na kokabola bamaladi mpe kotala ndenge nkisi esalaka malamu.
Esengeli ntango nyonso ezala ata ya katikati. Kasi biso tozali na yango ata moke te.
Mpe ekoki kozala bongo mpo na polio, nayebi malamu te, kasi esengeli otala ba études oyo STIKO ezali na yango.
Mpe mbala mosusu tozali na boyekoli ata moko te oyo eleki ndelo ya katikati.
Mpe bongo – mpe wana nde likambo ya mayele – soki likambo ya monganga ezali te, STIKO ezwaka bikateli kaka te na
kotalela bantina ya monganga mpe ya siansi, kasi lisanga oyo babengaka Decide Board nde ekɔtaka na mosala.
Mpe Komite oyo ya Decide, na nsima, elobaka boye: Ndenge nini tokoki kobimisa yango na zando malamu?
Bato bakondima yango ndenge nini? Minganga bakotɛmɛla?
Bapharmacie bakotɛmɛla? Mpe bongo na bongo.
Ndenge nini nkisi oyo mpe biloko mosusu ezali ya ntalo malamu?
Mpe na mbala moko, ekateli ya siansi ekomi ekateli ya politiki. Bongo. Mpe wana nde...
Mpe ekateli ya mombongo.
Iyo, ekateli ya mombongo ezalaki wana banda kala.
Bongo ezali kaka ekateli ya politiki, oyo ya solo mbala mingi ezwamaka mpo na bantina ya mombongo.
Na sima, solo, tozali na ba lobbyistes oyo bapesaka batoli na bato ya politiki na kolanda yango.
Na sima, ezali na ba lobbyistes oyo bapesaka toli na RKI mpe bongo na bongo.
Mpe na mbala moko, eloko moko ekomi recommandation ya STIKO, nzokande toyebisami te ete bilembetele ya monganga oyo
esengelaki mpenza ezali ata moke te, kasi bobele bapɛngwisi kozanga yango mpo na kopesa nzela na ekateli ya politiki.
Yango nde ezalela oyo tozali na yango mpenza, mpe moto nyonso oyo azali na toli ya STIKO
asengeli koyeba ete toli ya STIKO elobi te:
Tozali na bilembeteli ya siansi awa oyo elobi ete bokono oyo esalelami bolukiluki malamu, litomba ya nkisi esalelami
bolukiluki malamu, mpe mabe ya nkisi ná ba effets secondaires esalelami bolukiluki malamu, kasi
ekoki kozala ete biso tozali na yango ata moke te.
Ezali kaka ekateli ya politiki oyo elobi ete tokotia yango na zando kaka.
Mpe na recommandation mpe recommandation ya STIKO, na ndenge ya naturel, tozali na situation oyo nkisi
etekamaka malamu koleka ndenge elingaki kotekama kozanga yango.
Yango ezali mabe mpenza. Ezali lisusu likambo ya bolamu ya bato te, yango ezali lisusu na motema ya likambo te, kasi
nde matomba mosusu mpenza ekomi noki na motema ya likambo.
Mongombo Ludwig, nalingi tótika likambo ya polio mpe tótala mosika moke.
Na ndakisa, monganga, Dr Stefan Lanker, atyaka mpe makanisi na psyché.
Ete psyché ya moto ezali na ntina, kaka te mpo na ndenge moto ye moko amimonaka, kasi mpe mpo na bilembo oyo emonanaka na nzoto.
Bolukiluki mosusu ya mobu 1984, oyo etie motema na makanisi mpe na bilei, emonisi ete bilei ezalaka mpenza na
bopusi – ata mpe na bilembo oyo nzoto ekoki komonisa.
Mpe kuna, na ndakisa, elobami mpe ete ba toxines, ba toxines ya environnement, ekoki kozala na bopusi mabe na psyché.
Na mbala moko, nazalaka na mawa to motema likolo to eloko mosusu, oyo mbala mingi ezalaka na bopusi na nzoto.
Bongo, ezali na makambo ebele oyo na suka esalaka ete nzoto emonisa bilembo, tika naloba yango bongo.
Yango wana, ezalaka ntango nyonso polele te ndenge bato balobaka, na ndakisa, mpo na Covid-19, ete ezali virus nde
epesaka bokono, kasi ekoki mpenza kozala biloko mosusu ebele.
Professeur Bhakdi alobi lisusu, na ndakisa, ete na likambo ya bokono ya libale lokola hépatite, mbala mingi ezalaka nkisi,
mbala mosusu kutu kosalela nkisi na ndenge ya mabe, komela masanga, biloko nyonso ya ndenge wana nde ezalaka na
ntina, mpe ezali te kaka virisi ya libale nde ezali kosala ete libale ekwa bokono. Mpe yango wana nazali kotanga yango.
Likambo ezali ete, sikoyo tozali na boyokani ya sika-sika ya OMS mpo na pandemi.
Na sima, ezali na Mibeko ya Mokili Mobimba mpo na Bokolongono – oyo mpe OMS nde ebandisaki.
Na moboko, likanisi oyo esili kolakisama na biso na ndenge ya kosala: Bato ya bolingo, tozali kokota na eleko
ya ba pandɛmi ya ntango nyonso, nzela ya kokima ezali te. Nyonso ekangami na mokili mobimba.
Mpe soki cas moko ebimi na Afrika – ata ezali nini – wana esengeli biso tobandá kotiya mangwele
awa, lokola lolenge ya komibatela mpe bongo na bongo.
Kasi soki ba connexions oyo nyonso, oyo ezali kaka bilembo ya nzoto, ezali naino na biteni ebele mpe elimbolami te, bongo
lokola bana mboka, na nse ya oyo nakoki kobenga ZAAVV, oyo ebimaki na tango ya kobangisa bato na likambo
ya pandemi ya coronavirus, esengeli mpenza tómituna: ndenge nini tokoki kopekisa mbeba ya boye?
Ezali likambo ya mabe monene mpo na bato ete tozali lisusu kokutana na bandelo, ete bazali kopesa biso nkisi na
makasi, ete bakoki kokotisa biso na lopitalo na makasi, ndenge esalemaki mingi na Italie mpe na bikolo mosusu.
Basali yo teste na lolenge moko – ozwi Covid-19, mpe sikoyo esengeli okende na lopitalo.
Esengeli bósíká, mpe bongo na bongo. Sima, bapesaka yo nkisi na makasi, bapesaka yo
mopepe na makasi, bato bakufaki lokola bampɛmbɛni.
Oyo nyonso ezali mpenza mbeba ya makasi.
Mpe tango likambo ya boye ezali pene ya kobima, nzokande OMS moko ezali pene ya koyebisa yango:
Sikawa tokomi na eleko ya bamɔndɛ́milí. Esengeli tómibongisa mpo na yango.
Ndenge nini bana mboka bakoki komibatela na likambo oyo? Bakoki kosala nini?
Ya liboso, lokola bana mboka, tozali bato ya bonsomi.
Biso tozali bato ya bonsomi, tokoki komibatela biso moko liboso.
Mpe nandimi ete OMS mpe lisolo oyo ya pandemi oyo tozali na yango sikoyo ezali, ya solo, lolenge
moko ya koteka biloko mpo na ba kompani ya nkisi.
Mpe esengeli kaka otala nani mpenza afutaka OMS mpe nani atiaka mosolo na OMS...
Bongo, ye nani?
Iyo, kati na basusu, Fondation Bill & Melinda Gates efutaka mbongo ebele mpenza.
Na yango, soki bikolo ebele elongwe na kopesa mbongo na OMS, ekozala lisusu mingi na mbongo ya bato na bato.
Yango elingi koloba ete ba kompani ya bato bango moko, industrie ya nkisi, Bakompanyi ya nkisi mpe bibongiseli na bango ya liboso
bazalaka na mposa ya kosala ete bibongiseli lokola OMS, STIKO, Agence européenne ya nkisi, Agence américaine ya nkisi mpe bongo
na bongo, batyaka ntango nyonso makanisi na bango mpe toli na bango na mayele ya nkisi – mpe moke na oyo olobi
sika, mayele ya bilei mpe mbala mosusu mpe mayele ya makanisi.
Yango mpenza ezali etumba ya mimeseno oyo ezali kosalema na Amerika.
Na likambo mosusu, tozali mpe na avocat kuna, Robert Kennedy Junior, oyo azali Ministre ya Santé na Etats-Unis mpe oyo
abandisaki mouvement MAHA, mouvement ya Make America Healthy Again, oyo esalisaki mingi mpo
Donald Trump aponama lokola président na ebandeli.
Mpo ete mouvement oyo ya MAHA mpo na Robert Kennedy euti mpenza na ngambo ya ba Démocrates, elingi koloba Parti Démocrate, mpe
ezalaki mpenza na ba états indécis nde yango esalaki ete ba votes oyo eyokani na yango ekende epai ya
Trump, na boye ete Trump alonga na ba états wana indécis.
Alongaki lokola Républicain.
Tango Républicain alongaki, solo mpenza.
Mpe nayebi bato ebele ya mouvement oyo ya MAHA, mouvement ya Make America Healthy Again. Yango mpenza nde ntina na yango.
Balobaka ete totalaka kaka ntango bilembo ya bokono emonani, ntango bokono epanzani,
bongo ndenge nini tokoki kosalisa yango na nkisi?
Yango emonani polele. Soki nazalaki motekisi ya nkisi, makanisi na ngai mpe elingaki kozala bongo.
Likanisi na ngai ekozala te: Tozali na bato ya nzoto kolongono?
Kasi, na esika na yango, makanisi na ngai ezali boye: Ndenge nini nakoki kotika bato na bokono makasi
boye, kino na suka biso moko tozwa mbongo na yango?
Mpo ete industrie ya nkisi ezwaka mbongo te epai ya bato ya nzoto kolongono.
Yango wana, likambo ezali te ya kozwa lisalisi ya bokolongono ya malamu koleka, ndenge Kondimana ya Mokili Mobimba
ya Makambo ya Bomoi elobi, kasi nde ya kosala matabisi ya monene koleka na makambo ya bokolongono.
Mpe sikoyo, bato bakoki lisusu koloba ete Ludwig, oyo alobi makambo oyo na interview, azali moto ya ba théories du complot...
Kasi bongo nde mokili na biso etambolaka. Tofandaka na mokili ya capitalisme, mpe na
mokili oyo, biloko nyonso etali koluka matabisi.
Iyo.
Yango elingi koloba ete soki ozali na industrie ya nkisi, okokanisa:
Ndenge nini tokoki koteka biloko na biso epai ya mibali na basi na lolenge oyo ekopesa biso matomba?
Ntango likambo ya kotia mibeko ya kopekisa komela likaya ebimaki, bakompanyi ya likaya, na mbala moko, bafungolaki ba institut
mpo na komonisa ete milinga ya likaya ezali mpenza likama te.
Mpe, solo, akelaki mpe ba instituts oyo ezalaki kosala bolukiluki na likambo ya kanser ya mapulú mpe bongo na bongo.
Yango ezali polele mpenza. Mpo na sikoyo, oyo ezali likambo ya normal mpenza mpe ya mayele oyo secteur ezali kosala.
Mpe yango elingi koloba ete ba kompani ya nkisi bazali na mposa ya kokonza OMS, mpe ba kompani ya nkisi bazali na mposa te ya
kopekisa ba pandémi, kasi bazali na mposa nde ete ba pandémi ezala mpo bákoka kobimisa nkisi oyo etali yango
na zando, oyo basila kozwa brevet mpe kosala liboso – to mpe, kobongisa mpo na kosala yango.
Tomonaki yango na grippe ya ngulu, mpe tozali komona yango sikoyo na coronavirus.
Mpe, ndenge nalobaki, okoki komona mouvement oyo ya kotɛmɛla.
Olingaki koyeba nini ekoki kosalema mpo na yango.
Bongo na Amerika, sikoyo ezali na mouvement moko ya kotɛmɛla, Make America Healthy
Again. Bazali na bisika mibale mpenza ya kobanda.
Likambo ya liboso ezali ete Kennedy alobi mpenza ete atako biso na Amerika tozali ekolo ya industrie oyo eleki
bozwi na mokili mobimba, tozali na elikia ya bomoi ya nse koleka soki tokokanisi na bikolo mosusu.
Mpo na nini? Yango ekoki kozala malamu te.
Tozali mboka ya bozwi kasi bato na biso babikaka mingi te.
Mpe na nsima atali mpe alobi: Programme ya régime ezalaka ndenge nini na Etats-Unis?
Mpe na nsima, solo, omoni bilei mingi ya fast food, bilei mingi oyo ezali malamu te mpo na nzoto, bilei mingi ya
noki-noki, mpe bilei mingi ya artificiel oyo bazali sikoyo kobimisa kuna, mpe bongo na bongo. Mpe alobi...
Pwazɔ ya zinga zinga...
Bapɔsɔ ya mabe na zinga zinga, biloko ebele, nkisi ebele, wana nde ebandeli. Mingi mingi likambo oyo ya
crise ya ba opioïdes na Etats-Unis mpe bongo na bongo.
Bongo na Etats-Unis, motango monene mpenza ya nkisi ezali... – mayi ya komela ezali pɛto te mpo ezali
na biteni ya nkisi oyo etikali mpe bongo na bongo.
Yango elingi koloba ete abandi mpenza na esika oyo mpe alobi:
Esengeli tóbongisa lolenge ya kolia; esengeli tósala ete bato bálya bilei ya kolongono.
Mpe tosengeli komindimisa ete ba toxiques ya environnement ekitani. Yango mpenza nde lolenge ya kosala.
Mpe na nsima, tokotala: Boye makambo oyo industrie ya nkisi ezali koloba ezali solo mpenza? Yango nde etape elandi...
Abongolaki mobimba commission ya vaccination oyo ezalaki wana mpe alobaki:
Mosala na yo sikoyo ezali ya kotala mpenza soki toli nyonso oyo ezali esengeli to te.
Mpe sikoyo, tala ba études oyo ezali na bilembetele.
Bokelele monene ezali na mokili mobimba, mingi mpenza awa na Allemagne, mpo emonani polele...
Bon, nakoki koyebisa yo boye: tosaleli likambo oyo bolukiluki na ntina na coronavirus, kasi
bolukiluki ya solosolo oyo epesi eyano ya sikisiki ezali te!
Ata bongo, tozali na toli. Iyo, tozali na toli ya komitiela mangwele kozanga bilembeteli ya polele
uta na bolukiluki. Mpe yango ekokamwisa mpenza...
Mpe yango ezali na ba effets secondaires ya makasi nyonso mpe liwa ebele.
Kaka bongo! Mpe nazali sûr ete ekozala ndenge moko mpo na mangwele mosusu.
Mpe sikoyo Robert Kennedy azali kosala ankɛtɛ na likambo oyo. Mpe na mbala moko, makelele makasi ebimi.
Mpo na nini? Nani azali kobimisa makelele oyo mpe nani azali kobongisa yango?
Ya solo, ba media mpe bazwaka matomba ya minene uta na mbongo oyo euti na industrie pharmaceutique, uta na
publicité, mpe na mbongo oyo etiyamaka na kati na yango.
Bill Gates, tozongi lisusu epai ya Bill Gates, afutaki bamilio ebele na Der Spiegel, na ndakisa.
Yango elingi koloba ete Der Spiegel mpe bazulunalo, oyo bazali na mbongo moke moke,
batalelaka mpe mingi lisungi ya bakompanyi ya nkisi.
Na yango, na ndenge ya naturel, bango mpe balobelaka masolo oyo. Mpe yango nde likambo ya ntina.
Bongo, liboso ya nyonso, na système politique na biso ya sikoyo, esengeli tómituna: bato nani nde bazali kotɛmɛla yango?
Mpe sikoyo, mouvement moko ya monene mpe ya makasi ezali kobima na Amerika, mpe babandisi
MAHA oyo, mouvement ya Make America Healthy Again.
Ntina ezali te ya kosala te lolenge moko na Allemagne.
Mpe biso na ZAAVV, lokola ebongiseli, tozali mpe babongami mpenza mpo na kosunga makambo oyo mpenza.
Tozali déjà kosala mosala penepene na lingomba ya MAHA.
Toyebi bato yango, tozali déjà na boyokani na bango, tosilá kokutana.
Ezali mpe na ntina ya koloba polele ete tosɛngaka bilembeteli ya polele kowuta na bolukiluki, mpe mingi mpenza
mpo na nkisi, esengeli kopesama kaka soki tozali na bolukiluki oyo ezali na bilembeteli ya makasi.
Ya katikati endimami kaka, kasi ezali mwa likolo.
Mpe na sima, eloko moko ekobongwana – nkisi ebele bakondima yango lisusu te.
Mpe na nsima, solo, bato basengeli komibatela.
Bongo, likambo ya liboso, ndenge olobi, moto nyonso asengeli liboso mpenza kotalela malamu ndenge alyaka.
Yango elingi koloba osengeli kotala soki okoki kolia mingi biloko ya mboka mpe kosunga basali bilanga ya mboka na yo.
Sikawa babimi na balabala mpo na kotɛmɛla politiki oyo ya leta ya kati, kolobaka ete bato basengeli kolia bilei ya mboka na
bango, ete basengeli kolia bilei ya kolongono, mpe ete basengeli kotalela malamu biloko nini bazali kolia mpo na nzoto na bango.
Liboso ya nyonso, yango ezali likambo ya moto na moto. Mpe sima, tango mibeko oyo ya
leta ebimi, esengeli obunda mpo na komibatela.
Tokosengela lisusu kobima na balabala. Na nsima, tokosengela koloba: Te, nakondima yango te.
Mpe na sima, sala oyo esengeli mpo na kobundisa yango.
Hmm. Lokola moto, olobaki mpe ete: Nazali na makoki na ngai moko ya bomoto, ekoki kosololama te mpe nasimbi yango makasi!
Mpe esengeli te bápusá ngai na nkisi oyo to na eloko nyonso mosusu, ata ezali nini to na lolenge nini.
Iyo, tokoki komona ete konsekansi esalemaka yango moko.
Na ndakisa, tomoni ete likambo oyo ya kotia condition ya vaccination mpo na kozwa esika ya mosala ezali kobimisa mikakatano
ya makasi mpenza na domaine ya bilenge ya mayele, mingi mingi na domaine ya bilenge ya mayele na makambo ya monganga.
Iyo, yango mpe ezali solo réaction na yango.
Bongo mbala mosusu moto moko te akoloba eloko mpe bato bakobima na balabala te.
Kasi bilenge ebele bazali lisusu kopona mosala oyo ya monganga te mpo likama ezali ntango nyonso likolo na yango, epai
wapi bato balobaka, sikoyo pandemi mosusu ezali koya, sikoyo esengeli ofutama na nkisi oyo mpe omela nkisi oyo.
Mpe solo, bango mpe balingi yango te. Bango mpe batyaka likebi na nzoto na bango.
Iyo, solo.
Mpe na nsima, osengeli kaka koloba "Te!" mpe koloba: "Tika, nakosala yango te!"
Mpe soki ozali na ntembe, osengeli koloba, "Bongo nakotika mosala oyo."
Ya solo, oyo mpe ezali ekateli ya moto na moto.
Kasi nayebi ete bato ebele basalaki boye ata na tango ya pandemi ya coronavirus.
Mpe mingi mpenza baoyo batikaki mosala yango na nko, bazongi nsima te. Balingi te.
Mpe yango elingi koloba ete tozali na – oyo ezali mokakatano monene mpenza na Allemagne, mpe bazali kutu
kolobela yango te – libulu moko ya monene na mosala ya bonganga oyo ezali kokangama te.
Iyo, bozangi monene ya basali.
Kaka bongo.
Okay, sikoyo ezali mpe na oyo Vetopedia.
Omoni naino mabe oyo mangwele ememaka? Komá yango na Vetopedia, encyclopédie ya ofele ya bato
oyo bakanisaka ndenge mosusu: www.vetopedia.org
Plateforme oyo, base de données oyo, esika okoki kokɔtisa, na ndakisa, mpasi oyo bakɔteli yo na mangwele na tango ya
pandemi ya coronavirus – to mpe mpasi mosusu ya mangwele.
Kasi mingi mpenza na tango ya pandemi ya coronavirus, ezalaki na makambo ebele ya bato oyo bakozwaki mpasi na nzela ya mangwele,
ata mpe bakufaki – mingi kati na bango bakokaki bongo...
Baninga ya libota bakoki mpe kokomisa likama oyo ya mangwele kuna.
Ezali mpe esaleli ya ntina te, nalingi koloba, na ngambo ya mibeko, mpe na ngambo ya bolukiluki ya
bilembo, mpo na kozala na nzela ya kosala likambo kuna mpe?
Bimekeli ya makasi ezalaki na litomba te na tango wana, mpe tolingi ata moke te kozonga na ezalela oyo
bakotiyelaka biso makambo na makasi na ba pandemi ya mikolo mizali koya – na makama ya monene boye.
Okondima te ete oyo mpe ezali esaleli ya ntina mpo na ba avocats?
Iyo, yango mpe ezali eloko toyekoli na eleko oyo ya pandemi.
Ezali mpenza tango ya bibateli mpo na pandemi.
Mpe oyo tozali komona sikoyo mpe – mingi mingi na nzela ya bato lokola Tom Lausen – na ba komite ya ankɛtɛ:
Bakambi oyo basengelaki kosala mosala, basalaki yango te.
Institut Paul Ehrlich ekomisaki ba données te ndenge esengelaki.
Bamessage ya likebisi etindamaki te.
Ba compagnies ya assurance ya maladi... – solo, moto nyonso asengelaki koyeba, po, tóloba, bilembo ya likama ezalaki bisika
nyonso, mpe bilembo ya likama yango esengelaki komonana polele.
Nalingi koloba, na Institut Paul Ehrlich, toyekolaki na komite ya ankɛtɛ na Brandenburg ete Institut Paul Ehrlich ezalaki ata
na esika ekoki te na ba serveurs na yango mpo na kokanga ba rapports nyonso oyo ezalaki koya mpo na ba effets secondaires.
Wow.
Yango elingi koloba ete likanisi ya ete tozali na ba effets secondaires ebele te etongami na likambo ete ba effets secondaires
oyo bayebisi bakomaki yango te to babombaki yango na mikanda.
Oyo namonaka te, nazalaka na yango te. Mpe Tom Lausen asilisi likambo yango malamu mpenza.
Mpe yango elingi koloba ete ata kuna, tokoki kaka kosalela ba modèles mpo na kokoma na
mituya ya solo oyo ezwami na nzela ya mangwele oyo.
Na yango, solo, ezali malamu soki ezali na misala ya bato bango moko oyo esalaka mpenza makambo oyo, mpo ata
emonana polele ete ezali na makambo mosusu ebele koleka.
Bongo soki leta, oyo ezali na makoki mpe mbongo ebele, akoki te kososola likambo oyo, mpe na mbala moko moto ya
mosala na ye moko asali yango, mpe na mbala moko omoni:
Nzambe na ngai, tozali mpenza na rapport boni awa mpe nini mpenza esalemaki?
Bongo ata okoki kotala yango liboso.
Mpe na nsima, na ntango moko, ata ba media ya liboso, ba media ya monene, bakozala lisusu na makoki te
ya kotɛmɛla yango to ya kobomba likambo oyo esalemi.
Yango mpe ezali likambo ya ntina mingi oyo toyekoli na eleko oyo.
Tosengeli kobimisa biloko oyo nyonso na molili mpe komema yango na pole.
Bongo motuna na yo ezalaki, bato bakoki kosala nini?
Okoki, na ndakisa, kobongisa misala ya boye. Okoki komikomisa kuna yo moko.
Bokoki kopesa bansango na bino, ata na ZAAVV , mpo na komonisa ete ata soki bino, lokola bakonzi oyo etali likambo,
bozali kokoma bansango oyo te, biso tozali kokoma yango.
Ete osengisa mpe monganga na yo aloba: Oyo ezali likama ya mangwele mpe nazali koyebisa yo opesa lapolo na
kompani ya assurance ya bokono lokola likama ya mangwele!
Mpo minganga mingi basalaka yango te. Bakoni basengeli kaka kotɛlɛmɛla mpo na yango.
Monganga asengeli kosala bongo. Soki ekoki kozala mabe ya mangwele, asengeli kopesa lapolo.
Makambo ya ndenge wana, esika osengeli kofunda yango na kompani na yo ya assurance ya bokono to, soki ozali na
ntembe, kende na esika lokola oyo mpe yebisa yango kuna mpo ete tomona ete likambo moko esalemaki mpenza.
Mpe okoki komona ete mipepe ya politiki ezali kobongwana.
Mpo na makasi ya mangomba lokola AfD to BSW , – na ɛsti ya Allemagne, sikoyo tozali na koleka 25 likolo ya nkama bisika
nyonso, yango wana bituluku ya ankɛtɛ to ya bolukiluki ekoki kosalema bisika nyonso, oyo ata moke
ekosalisa mpo na komema makambo oyo na miso ya bato.
Mpe esengeli kaka oloba mpe okoba kotinda.
Iyo, mpe ezali mpenza ndenge nazali komiyoka, ete sikoyo ezali ntango malamu, na eleko oyo ya sima ya coronavirus, ya
kotinda mpo na botali to bososoli ya boye, ya kosala makasi mpo na yango, mpenza mpo na kopekisa mabe mosusu, boye te?
Iyo, solo mpenza. Likambo ezali mingi mpenza ya kopekisa. Esengeli tóyeba nini esalemaki.
Nakoki kaka kolendisa bino kotala... – ezali na internet, ba video ya Commission d'Enquête na Brandenburg.
Na Brandenburg, parlement ya etuka esali commission ya ankɛtɛ mpo na kotalela eleko ya coronavirus.
Na bokeseni na komite ya ankɛtɛ, komisyo ya ankɛtɛ etalaka kaka makambo ya mikolo ekoya.
Yango elingi koloba, otalaka kaka makambo oyo ekoki kosalema malamu koleka.
Kasi Komisyo ya ankɛtɛ na Brandenburg, mingi mpenza, esalemi na lolenge oyo, mpo na ndenge politiki ezali kuna, ete bato ya
mayele ya kotɛmɛla bazali ebele, mpe bato wana ya mayele ya kotɛmɛla mpe bazali na likoki ya koloba makanisi na bango.
Ya kosepelisa.
Gerd Antes azali, na ndakisa, Stefan Homburg azalaki, Tom Lausen azali. Bongo, bazali ebele.
Na ndakisa, mopesi-toli ya siansi ya etuluku ya baparlementaire ya AfD ezali Stephan Kohn, oyo asalaki awa na
Ministère Fédéral ya Intérieur, abimisaki na nkuku mokanda oyo ya kokamwa mpe balongolaki ye na mosala mpo na yango.
Sikawa azali na kati ya processus ya botalisi ya sika na Brandenburg, soki tokoki koloba bongo.
Oyo epesi biso sango ebele na ntina na makambo oyo esalemaki, mpe na kotala liboso na mikolo ekoya.
Mpe ezali mpenza kuna nde esika ya kobanda ezali, na koteya bato, liboso mpenza ya koyeba: nini
esalemaki kuna, ndenge nini esalemaki, mpe solo ezali nini?
Mpe Wolfgang Wodarg, Dr. Wolfgang Wodarg, na ebandeli ya eleko oyo ya coronavirus – yango nde ndenge nayebaki ete likambo moko
ezali te awa – alobaki na moko ya ba video na ye ya liboso mpenza, mbala mosusu ata na video na ye ya liboso, ete
soki tozalaki mpenza na pandemi, tolingaki komona bibembe na balabala. Bongo moto nyonso alingaki koyeba...
…ezali pandemi.
Ezali pandemi; bato bazali kokufa.
Mpe pandemi ya papier te.
Solo mpenza. Mpe sikoyo, soki tobimi na balabala, eza mpasi mpenza kokuta moto oyo akoki koyebisa biso:
Oh, nayebi moto moko oyo akufaki na coronavirus. Yango esalemaka pene te.
Yango wana te, mpo tokoki komona ete mbula ya katikati ya baoyo bakufaki na coronavirus to na
coronavirus ezali 84 – oyo eleki elikia na biso ya bomoi.
Kasi moto nyonso ayebi moto oyo azwaki mpasi mpo na mangwele.
Moto nyonso ayebi moto moko oyo amonaki mpasi mpo na mangwele, oyo esalaki ye mabe – bokono ya stroke, crise cardiaque,
bokono ya motema, myocardite, liwa mpe bongo na bongo.
Elingi koloba, pandemi ya solo oyo tozali komona ezalaki nde ba effets secondaires ya mangwele.
Namonaki mpe likambo oyo epai ya bato oyo bazalaki te mpenza na bizaleli ya kokamwa to baye bakanisaka makasi.
Kasi soki nasololi na bato lelo – solo, mbala mingi bakondimaka yango polele te, kasi soki bazali
kosolola bango na bango, bango nyonso balobaka:
Nayebi moto, to ngai moko namonaki yango, nazalaka malamu te, banda nazwaki mangwele oyo, nazalaka maladi
ntango nyonso, nazalaka na mikakatano ntango nyonso mpe bongo na bongo. Mpe yango nde likambo mpenza.
Mpe wana nde esika bato basengeli... – Nakanisi yango nde liteya oyo toyekoli.
Mpe soki ba portails ya ndenge wana, oyo ekosalelama mpe na mikolo mizali koya, emonisi bango polele ete ezali na ba
effets secondaires, bongo bato bakokoma na makanisi mingi mpe mbala mosusu bakozala na likoki mingi ya koboya mpe koloba:
Nakosala yango lisusu te, nakosala yango lisusu te na ngai moko mpe na nzoto na ngai!
Iyo, nasosoli. Na mokuse: na mobimba na yango, ezali mpenza mpo na komatisa boyebi.
Ezali te mpo na kolongono na biso, kasi ezali nde mombongo mpo na ba kompani ya nkisi.
Na moboko, ezali lokola mombongo moko monene oyo etongami na likambo ya pandemi.
Ba kompani balingaka te tózala na nzoto kolongono; na moboko, soki nasosoli malamu, babimisaka mbongo kaka na bato ya maladi.
Iyo, solo, toyebi yango mpe.
Bongo ata epai ya minganga ya ordinaire, ntango oyo monganga alekisaka na moto ya maladi ezalaka mokuse.
Nakanisi ete yango ezali mpenza moyenne ya basegɔnde moke.
Na nsima, minganga mbala mingi bazwaka ba programmes ya ordinatere kowuta na bakompanyi ya nkisi, oyo basalelaka.
Na nsima, nkisi oyo ebimaka na liste ezalaka kaka oyo efutamaki to esungamaki na mosolo na kompani oyo
esalaka programme ya ordinatere to biloko mosusu ya mosala oyo ezali na biro ya monganga.
Ezali kaka likambo ya mbongo, solo mpenza ezali likambo ya mbongo.
Makambo nyonso oyo esalemaka na secteur na biso ya bokolongono, ntina na yango ya liboso ezali mbongo.
Ya solo, nakoloba ete bokolongono ezali effet secondaire.
Mpe nazali te moto oyo atɛlɛmɛlaka to apamɛlaka monganga ya siansi.
Tozali na mposa ya nkisi ya momeseno, mpe mingi mpenza na makambo ya lipaso, na ndenge ya naturel tozali mpe
na nkisi ya sika mpe ya qualité malamu oyo esalemi na siansi mpe esalaka mosala malamu.
Kasi na biteni mingi to na makambo mingi, na ndakisa na oncologie, bibongiseli nyonso oyo ezwamaka mpo na kobundisa
kanser, ezali solo bibongiseli oyo esimbamaka mingi mpenza na ba lopitalo, oyo ezali eteni ya secteur ya bokolongono.
Mpe ezali kaka mbongo ebele mpenza.
Mpe mpo na ngai, ezali na ntina mpenza komituna: Mpo na nini nazali kokanisa kaka nkisi nini nazali kotia na nzoto
na ngai, kasi nazali kokanisa te bilei nini nazali kolia?
Mpo kolia biloko ya kolendisa nzoto ezali moko ya makambo ya ntina koleka.
Na ndakisa, debat na ntina na vitamine D ezalaka ntango nyonso, mpe sikoyo ezali kokoma likambo oyo bato mingi bazali kolobela.
Yango elingi koloba ete ezali komonana polele koleka ete vitamine D to kobakisa vitamine D
ezali na ntina mingi mpo na komibatela na bokono.
Kasi vitamine D ezali ya ntalo moke mpo na kozwa yango, mpe yango wana ezali mombongo te mpo na ba kompani ya nkisi.
Mpe yango wana, makanisi ya mozindo mingi oyo bato bazalaka na yango, na solo, ebombamaka mpe.
Ya solo, industrie ya monganga ezali industrie ya mokili mobimba ya triliyi ya ba livres.
Mpe solo, balendisi kosalela ba maske soki olingi koteka ba maske.
Mpe, solo mpenza, na sima bosimbaka bolukiluki oyo elobi ete maske ya FFP2, oyo ezali solo maske ya putulu, ebatelaka na virus.
Mpe, solo, okosomba te nkisi ya ntalo moke oyo etekamaka na zando soki okoki kozwa lisungi ya Leta mpo na
nkisi ya ntalo makasi – mpe kozanga ete ozala na mokumba.
Na suka suka, biso nde Leta; tofutaka yango na mpako na biso.
Ya solo.
Kasi lokola olobaki na ebandeli, moto na moto azali na mokumba ya ye moko.
Mpe lokola olobeli ngai lokola avoka, nakoki mpenza kosala eloko mingi te lokola avoka.
Nakoki kaka koloba ete, na bosolo, makoki ya bomoto epekisaka mpenza lolenge oyo ya kosalela bato, kopesa bango
nkisi na makasi, thérapie na makasi mpe bongo na bongo.
Kasi soki bazuzi baleki yango mpamba, lokola tomoni awa, bongo ezali mpenza mpasi.
Mpe na nsima, ozali yo moko. Mpe soki ozali na ntembe, osengeli koboya polele mpe koloba, Nakondima na yango te.
Ndenge ekomami na T-shirt na yo: Bonsomi ebandaka na te. Mpo na ngai, yango elingi koloba: naino makoki ya bomoto.
Mpe likambo mosusu ezali kaka kopekisa mbeba – nakanisi mpe na nzela ya mateya, na
koyekola yo moko, komiyebisa mpe koyebisa basusu.
Malamu mingi. Matondi mpo na interview oyo. Epesi ngai mayele mingi.
Na maloba mosusu, esengeli te komitungisa mingi mpo na yango.
Corona ekebisi biso, eningisi biso mpo tólamuka. Mpe esengeli te tómitika na masano nyonso oyo ya pandemi.
Ya solo. Matondi mpo na kopesa ngai nzela nazala awa!