WEBVTT

00:00.234 --> 00:04.648
Kajeno, ke amohela 'muelli oa
molao Ralf Ludwig setudiong sa rona.

00:04.648 --> 00:11.757
Re leboha haholo ka ho ipha nako ea ho araba
lipotso tsa rona tse thabisang le tse re tšoenyang!

00:11.757 --> 00:15.804
U mothehi-mmoho oa se bitsoang ZAAVV.

00:15.804 --> 00:24.819
ZAAVV – e re ke e bale: khutsofatso ZAAVV e
emetse Setsi sa Phuputso, Tlhaloso, Qoso ea Molao le

00:24.819 --> 00:30.062
Thibelo ea Litlolo tsa Molao khahlanong le Botho.

00:30.062 --> 00:38.508
ZAAVV e thehiloe nakong eo nka e hlalosang e le nako e sa tsoa
feta, eo ka bonna ke e fumaneng e le e hatellang ka tsela e

00:38.508 --> 00:43.324
feteletseng, e tšosang, e thibelang, ebile e le sehlōhō kannete.

00:43.324 --> 00:48.838
Mme ke kamoo ZAAVV e bileng teng, ka sepheo
sa ho netefatsa hore sena ha se ke se hlola se

00:48.838 --> 00:51.906
etsahala hape le hore re utlwisisane ka sona.

00:51.906 --> 00:55.367
Ho etsahetseng moo – mme ha ho a
lokela ho hlola ho etsahala hape!

00:55.367 --> 01:05.789
Joale, nakong ena – nakong ena ea coronavirus, nakong ena ea seoa
– mehato e mengata ea khatello e ile ea qobelloa, eo, ha ho

01:05.789 --> 01:13.460
shejoa morao, ho fumanoeng hore e ne e sa
hlokahale ka tsa bongaka, joalokaha ho senotsoe ke

01:13.460 --> 01:18.007
melaoana e neng e patiloe ea Setsi sa Robert Koch.

01:18.007 --> 01:28.117
Seo se bolela feela hore mehato e ile ya re qobellwa ka mabaka
a dipolotiki feela, ntle le motheo ofe kapa ofe wa bongaka.

01:28.117 --> 01:34.901
Mme seo se ntlisa ntlheng ya hore na hobaneng nna,
hobaneng rona ba Kla.TV, re batla ho bua le wena ka ho

01:34.901 --> 01:38.265
kgetheha. Mme seo ke feela ho ya ka pono e sebetsang.

01:38.265 --> 01:44.617
Komiti e sa Feleng ea Liente e
khothaletsa ka matla ente ea polio.

01:44.617 --> 01:52.111
Hape ho na le lipuisano tse pheta-phetoang le mantsoe
a reng ente ea polio e tlamehang e lokela ho hlahisoa.

01:52.111 --> 01:57.407
E ne e fedisitswe ka nako eo, empa
e ka ba nako ya ho e kgutlisetsa.

01:57.407 --> 02:03.365
Mme jwalo ka moahi, ka tlhaho ke na le dipotso. Na
ke batla sena, na ke tlameha ho etsa sena, na ke

02:03.365 --> 02:06.837
lokela ho etsa sena? Mme ke batla tlhahisoleseding.

02:06.837 --> 02:13.281
Mme haufinyane tjena ke badile tlaleho e
kgahlang ya Torsten Engelbrecht le Hans Tolzin.

02:13.281 --> 02:24.047
Ba, ka lehlakoreng la bona, ba ngola tlalehong ea bona hore
matšoao ana a polio, ke hore, ho holofala le tse

02:24.047 --> 02:34.837
ling, a ka bakoa hape ke chefo – DDT, arsenic, loto le
tse ling – e ka hlahisang matšoao a tšoanang hantle.

02:34.837 --> 02:39.621
Kahoo he, hape o na le motho eo ho thoeng o na le polio.

02:39.621 --> 02:47.582
Le ho Moprofesa Dr. Bhakdi, sena ha se hlake ka botlalo.

02:47.582 --> 02:52.254
Vaerase: Ke eng se tšehetsang
vaerase? Ho na le eng hape? Joalo-joalo.

02:52.254 --> 02:56.589
Ke ntho e tletseng lipotso tse ngata.

02:56.589 --> 02:59.237
Ka hona potso ea ka ho uena joaloka setsebi sa molao:

02:59.237 --> 03:06.736
Haeba, ke le moahi, ke ne ke ka fuoa ente ea polio,
mohlala, 'me taba e ne e sa hlaka, na ho ka

03:06.736 --> 03:13.841
amoheleha ho lebella moahi hore a kenele ts'ebetso e joalo?

03:13.841 --> 03:19.629
Hantle, karabo e tloaelehileng ea molao ke hore: ho itšetlehile.

03:19.629 --> 03:27.152
Ka bomalimabe, re bone nakong ea seoa sa coronavirus
hore makhotla ha a sireletsa batho le hore makhotla...

03:27.152 --> 03:33.946
Hajoale, nka lula ke re ke qeto ea motho ka
mong, le hore mekhoa ea bongaka ha ea lokela

03:33.946 --> 03:38.347
ho etsoa ho batho khahlanong le thato ea bona.

03:38.347 --> 03:43.609
Ha e le hantle, ke sona seo re ithutileng
sona mme ra se nka ho tloha mehleng ea Manazi.

03:43.609 --> 03:49.043
Ho entsoe liteko ho batho, batho ba
phekoloe khahlanong le thato ea bona.

03:49.043 --> 03:53.352
Mme ke ka lebaka lena hantle thuto e nngwe e
ithutilweng mehleng ya Bonazi e bileng hore:

03:53.352 --> 03:55.385
Le ka mohla hape, ha ho a lokela ho etsahala!

03:55.385 --> 03:57.238
Kahoo liprothokholo tsa 40 kapa eng
kapa eng tseo li bitsoang, akere?

03:57.238 --> 04:03.633
Hantle-ntle, empa ha e le hantle e ntse e le ka
Phatlalatso ea Lefatše ka Bophara ea Litokelo tsa Botho le

04:03.633 --> 04:07.754
melaoana kapa manane a litokelo tsa motheo tse tsoang ho eona.

04:07.754 --> 04:13.668
Ho na le tumellano ya melao ya boitshwaro ya saense
ya bophelo, eo, ka tsela, e eso ananelwe ke Jeremane.

04:13.668 --> 04:19.660
Empa Tumellano ea Melao ea Boitšoaro ea Bophelo e kenyeletsa sena,
'me le Chate ea Litokelo tsa Motheo ea Europe le eona e joalo.

04:19.660 --> 04:30.214
Ka hona ho bolelwa kgafetsa: ha ho na meriana e
qobellwang, ha ho na phekolo e kgahlanong le thato ya motho!

04:30.214 --> 04:37.254
Mme seo se thibetsoe haholo kgetlo la
pele jwale nakong ya sewa sa coronavirus.

04:37.254 --> 04:41.347
Mme yaba boradipolotiki ka tsela e
itseng ba hlokomela hore: re ka kgona sena.

04:41.347 --> 04:46.191
Mme makgotla a dinyewe, ao ha e le hantle a lokelang ho
ba teng ho fana ka mehato ya tokiso, ha a etsa tokiso ena.

04:46.191 --> 04:48.386
Ke phihlelo ea rona ho fihlela joale.

04:48.386 --> 04:55.426
Mme ke kotsi yona hantle eo, jwalo ka ha o boletse, e ntseng e le
teng ho tswa nakong ena e bohloko, hape e le le leng la mabaka

04:55.426 --> 05:02.252
a etsang hore ZAAVV e be teng, e le hore re ka kena dipakeng
ntlheng ena hantle mme ra phahamisa menoana ya rona mme ra re:

05:02.252 --> 05:06.119
Ema hanyane, haele hantle re na le molao oa motheo.

05:06.119 --> 05:14.415
Mme haesale tumellano ena ya boitshwaro ba tsa bophelo e le teng
– ehlile e ntse e buisanwa ho tloha dilemong tsa bo-1990 – mokgwa

05:14.415 --> 05:19.839
o bile wa ho hlalosa le ho tiisa ka ho hlaka
le ho feta hore ha ho motho ya ka fuwang

05:19.839 --> 05:23.676
phekolo ya bongaka kgahlanong le thato ya hae.

05:23.676 --> 05:31.393
Empa ho hlakile hore pono ena ya ditokelo tsa botho e hanyetsana
le dithahasello tsa indasteri ya meriana, mme ka tsela e

05:31.393 --> 05:38.478
batlang e tshwana e hanyetsana le indasteri e kgolo ya
lefatshe ka bophara e etsang tjhelete e ngata ho tsona.

05:38.478 --> 05:40.847
E, ke kamoo re neng re e bona
kateng nakong ea seoa sa coronavirus.

05:40.847 --> 05:43.777
Boemo bo ne bo se bo ntse bo le
joalo le pele ho seoa sa coronavirus.

05:43.777 --> 05:45.686
Sena se ntse se le tjena le hona
jwale, le kamora sewa sa coronavirus.

05:45.686 --> 05:52.379
Kahoo taba ke ka chelete e ngata, matla a maholo,
tšusumetso, mefuta ea lithahasello le tse ling joalo-joalo.

05:52.379 --> 05:54.777
Mme o sa tswa bua ka STIKO .

05:54.777 --> 06:00.980
STIKO, ehlile, hape ke sesebediswa se tobileng sa ho
phethahatsa mehopolo ena. Seo ha sea lokela ho lebalwa.

06:00.980 --> 06:05.135
Kahoo, STIKO – ha o ka shebisisa hore
na STIKO e sebetsa jwang kannete...

06:05.135 --> 06:11.846
Kahoo STIKO ke khomishene, ke dumela hore e na le ditho tse 18.

06:11.846 --> 06:16.596
Mme ho STIKO ena, Komiti ena e sa Tsoeng Pele ea
Liente, e thehang seo ho thoeng ke likomiting tse nyenyane.

06:16.596 --> 06:21.283
Seo se bolela hore ho na le komiti ya
coronavirus – kapa ho e-na le hoo, dihlopha tse sebetsang.

06:21.283 --> 06:27.523
Ho na le sehlopha sa tšebetso bakeng sa litšoantšo tse fapaneng
tsa mafu le bakeng sa mehato eo ba e hlahlobang ho etsa qeto

06:27.523 --> 06:31.002
ea hore na re lokela ho fana ka khothaletso ea ente kapa che.

06:31.002 --> 06:37.416
Mme hape ho na le ditataiso tse hlakileng. Kahoo, ka molao-motheo,
ha o ka shebisisa, ntho tsohle di laolwa hantle ke molao.

06:37.416 --> 06:40.860
Hobane STIKO e lokela ho fana ka kgothaletso ka nako eo.

06:40.860 --> 06:49.369
Ba fumana ditekolo tsa diphuputso tse teng
mabapi le ditshwantsho tsena tse tobileng tsa mafu.

06:49.369 --> 06:55.080
Dithuto tsena di ntan'o arohanngwa ho ya ka sekalara sa bopaki .

06:55.080 --> 06:58.763
Kahoo, ha e le hantle, re tseba hore ona ke
phuputso eo bankakarolo ba bangata ba ileng ba nka

06:58.763 --> 07:00.682
karolo ho eona le eo e neng e le ea 'double-blind' .

07:00.682 --> 07:10.419
Ka hona, bopaki bo tsoang phuputsong e joalo bo arotsoa ho latela
litekanyetso tsa saense, ebe litho tsa STIKO, kapa hantle-ntle ba

07:10.419 --> 07:17.034
tsoang komiting e fanang ka khothaletso ho
STIKO, ba fumana kakaretso ea saense mabapi le

07:17.034 --> 07:20.682
boemo ba bongaka bo amehang le maemo a hajoale.

07:20.682 --> 07:28.533
Joale he, re tseba eng hantle ka lefu lena, re tseba eng ka
matšoao a lona, re tseba eng ka tsela eo le atileng ka eona, re

07:28.533 --> 07:35.682
tseba eng ka boima ba lona, re tseba eng ka meriana,
tabeng ena liente, tse loantšang lefu lena, liente tsena li

07:35.682 --> 07:39.518
sebetsa hakae, litla-morao tsa tsona ke life, joalo-joalo.

07:39.518 --> 07:44.900
Mme ho ipapisitswe le bopaki bona, STIKO
e lokela ho etsa kgothaletso kapa tjhe.

07:44.900 --> 07:45.674
E.

07:45.674 --> 07:50.597
Bothata, leha ho le joalo, ke hore hangata ha
ho na liphuputso tse hlileng li buellang ntho

07:50.597 --> 07:53.537
e 'ngoe kapa e 'ngoe ho latela pono ea saense.

07:53.537 --> 07:56.531
Eo ke yona bothata bo boholo. Mme jwale ho tla leqheka...

07:56.531 --> 07:58.109
Ke potso e potlakileng feela:

07:58.109 --> 08:04.502
Na seo se bolela hore, tlasa maemo a itseng,
dintlha tse kang ho chefuwa di kanna tsa se be di

08:04.502 --> 08:09.071
elotswe hloko ho hang tshebetsong ena ya ho lekanyetsa?

08:09.071 --> 08:18.998
Pele ho tsohle – ke tla fihla ho seo haufinyane – pele ho
tsohle, potso ke hore: liphuputso tsena li bolela hantle eng?

08:18.998 --> 08:21.873
Empa bopaki bo fanoeng ke lithuto tsena bo matla hakae?

08:21.873 --> 08:28.404
E, kahoo pele ho tsohle, potso ke hore: na bopaki bo phahameng
haholo, bo phahameng, bo mahareng, bo tlase kapa bo tlase haholo?

08:28.404 --> 08:32.388
Maemong a mangata, ha re na
liphuputso tse fetang bopaki bo itekanetseng.

08:32.388 --> 08:39.337
Kahoo, ho ka etsahala hape, mohlala, hore
diphuputso di re: matshwao ana, ao re a amahanyang le

08:39.337 --> 08:43.000
lefu lena, a kanna a bakwa hape ke mabaka a mang.

08:43.000 --> 08:48.037
Kahoo ke seo, ke dumela, seo o se
buang ka pampiri ena eo o e buang...

08:48.037 --> 08:55.271
Ka hona, hoa khoneha ka ho feletseng hore re bitsa ntho
e itseng polio, empa ha e le hantle e se polio ho hang.

08:55.271 --> 09:03.101
Kapa, ha re kgutlela sefuteng sa corona, hore re bitsa ntho e
itseng Covid – Covid ke lefu, lefu la corona – hore re bitsa ntho

09:03.101 --> 09:10.499
e itseng Covid eo ha e le hantle e seng Covid, empa e na le
matshwao feela, jwalo ka hlooho e opang, ho kokota, hlooho e

09:10.499 --> 09:18.841
opang, mokgathala kapa eng kapa eng e nang le mabaka a fapaneng ka
ho felletseng, empa re ntse re e bitsa Covid. Ha re tsebe seo.

09:18.841 --> 09:20.816
Joaloka lefu le tšoaetsanoang ka potlako.

09:20.816 --> 09:24.091
Hantle-ntle, ha bokuli bona, Covid.

09:24.091 --> 09:29.834
Mme mehato ya bongaka e kgothaletswang ke
STIKO e reretswe ho lwantsha lefu lena.

09:29.834 --> 09:36.188
Empa ho ka nna ha se jwalo, hobane diphuputso tseo
re nang le tsona, haholoholo ka Covid, re a tseba

09:36.188 --> 09:39.435
hore ha ho na diphuputso tse phethetseng ka Covid.

09:39.435 --> 09:44.654
E seng ka lefu ka bo lona, ebile e seng ka bopaki ba mehato.

09:44.654 --> 09:50.568
Ho tshwana le ha eka diphuputso tsohle tseo re nang
le tsona di le tlase kapa esita le di le tlase haholo.

09:50.568 --> 09:57.703
Re na le phuputso e le 'ngoe feela e
itekanetseng, eo khothaletso ea STIKO e buang ka eona, e

09:57.703 --> 10:01.966
shebaneng le katleho. Mme seo ha se lekana ho hang.

10:01.966 --> 10:07.207
Mme ka tlwaelo, STIKO e re tsena ke tse
bitswang mekgwa e tlwaelehileng ya tshebetso, e.

10:07.207 --> 10:13.156
Ke mekgwa e tsitsitseng, ke mekgwa ya lefatshe ka
bophara kapa maemo a lefatshe ka bophara a sebediswang

10:13.156 --> 10:17.771
ha ho etswa karohano ya mafu le bokgoni ba meriana.

10:17.771 --> 10:21.193
Li lokela ho lula li le bobebe
bonyane. Empa ha re na seo ho hang.

10:21.193 --> 10:29.263
Mme ho ka nna ha e-ba jwalo ka polio, ha ke tsebe ka bonnete, empa
o tla tlameha ho sheba diphuputso tseo STIKO e nang le tsona.

10:29.263 --> 10:34.998
Mme re kanna ra se be le diphuputso ho
hang tse fetang tekanyo e itekanetseng.

10:34.998 --> 10:44.687
Mme he – mme leqheka ke lena – haeba ho se na boemo ba bongaka,
STIKO ha e etse liqeto feela ho ipapisitse le mabaka a bongaka

10:44.687 --> 10:49.466
le saense, empa ho kenella Boto e bitsoang Boto ea Liqeto.

10:49.466 --> 10:54.802
Mme Boto ena ya ho etsa qeto e atisa ho
botsa: Re ka tlisa sena mmarakeng hantle hakae?

10:54.802 --> 10:58.623
Batho ba tla e amohela hakae? Na lingaka li tla e hanela?

10:58.623 --> 11:02.115
Na likhemisi li tla hanyetsa? Joalo-joalo.

11:02.115 --> 11:04.021
Meriana ena le tse ling li theko e tlase hakaakang.

11:04.021 --> 11:10.146
Mme ka tshohanyetso qeto ya saense e
fetoha qeto ya dipolotiki. Kahoo. Mme ke moo...

11:10.146 --> 11:12.440
Le qeto ea khoebo.

11:12.440 --> 11:14.320
E, qeto ea khoebo e bile teng nako eohle.

11:14.320 --> 11:17.857
Ka hona ke qeto ea lipolotiki feela, eo
ehlile hangata e etsoang ka mabaka a khoebo.

11:17.857 --> 11:21.341
Ebe, ehlile, re na le baemeli ba kgothatso
ba eletsang boradipolotiki ho ya ka moo.

11:21.341 --> 11:24.294
Ebe ho na le baemeli ba kgothatso ba eletsang RKI le tse ding.

11:24.294 --> 11:33.199
Mme ka tshohanyetso ntho e itseng e fetoha kgothaletso ya STIKO,
re sa tsebisehe hore bopaki ba bongaka bo neng bo hlokeha ha

11:33.199 --> 11:41.880
bo yo ho hang, empa hore ho haella ha bopaki bona ba bongaka
ho mpa ho hlokomolohilwe feela ho etswa qeto ya dipolotiki.

11:41.880 --> 11:47.072
Ke boemo boo re leng ho bona, mme motho e mong
le e mong ya nang le kgothaletso ya STIKO o

11:47.072 --> 11:49.963
hloka ho tseba hore kgothaletso ya STIKO ha e re:

11:49.963 --> 11:56.905
Re na le bopaki ba saense bo bontšang hore lefu lena le entsoe
lipatlisiso tse tebileng ka lona, katleho ea meriana e entsoe

11:56.905 --> 12:01.887
lipatlisiso ka eona, le kotsi ea meriana le
litla-morao tsa eona li entsoe lipatlisiso ka

12:01.887 --> 12:04.784
tsona, empa re kanna ra se be le seo ho hang.

12:04.784 --> 12:08.306
Ke qeto ea lipolotiki feela e reng re
tla e tlisa 'marakeng leha ho le joalo.

12:08.306 --> 12:12.545
Mme ka kgothaletso le kgothaletso ya STIKO, ka
tlhaho re na le boemo boo moriana o rekiswang hamolemo ho

12:12.545 --> 12:14.807
feta kamoo o neng o tla rekiswa kateng ntle le yona.

12:14.807 --> 12:20.002
Hoo ho sehlōhō haholo. Ha e sa le taba ea boiketlo ba
batho, seo ha se sa le sehlohlolong, empa lithahasello

12:20.002 --> 12:23.534
tse fapaneng ka ho felletseng li fetoha sehlohlolo kapele.

12:23.534 --> 12:29.651
Monghadi Ludwig, nka rata ho tloha tabeng ya
polio mme re shebisise ntlha e nngwe hanyane.

12:29.651 --> 12:40.221
Ka mohlala, ngaka, Dr Stefan
Lanker, o boetse o shebana le kelello.

12:40.221 --> 12:45.309
Hore kelello ea motho e bohlokoa eseng feela
bakeng sa kutloisiso ea motho ka mong, empa

12:45.309 --> 12:48.573
hape le bakeng sa matšoao a iponahatsang 'meleng.

12:48.573 --> 12:55.181
Phuputso e 'ngoe ea 1984, e hatellang kelello le phepo e
nepahetseng ka bobeli, e bontša hore phepo e

12:55.181 --> 13:01.471
nepahetseng ehlile e na le tšusumetso – ho
kenyeletsa le matšoao ao 'mele o ka bang le ona.

13:01.471 --> 13:08.323
Mme moo, ka mohlala, ho boetse ho hlaloswa hore
ditshila, ditshila tsa tikoloho, di ka ama kelello.

13:08.323 --> 13:16.424
Ka tshoganyetso kea tepella maikutlo kapa kea
tshwenyeha kapa ntho e nngwe, e leng se atisang ho ama mmele.

13:16.424 --> 13:23.863
Kahoo, ho na le mabaka a mangata ao qetellong
a susumetsang kapa a laolang matšoao ao

13:23.863 --> 13:28.799
'mele o a hlahisang, e re ke e behe ka tsela eo.

13:28.799 --> 13:36.903
Kahoo ha se kamehla taba e leng bonolo joalokaha
batho ba bua, hore ka Covid-19, mohlala, ke vaerase e

13:36.903 --> 13:41.377
bakang lefu, empa e ka ba lintho tse ling tse ngata.

13:41.377 --> 13:49.761
Moprofesa Bhakdi o boetse o re, ka mohlala, hore tabeng ea lefu
la sebete joalo ka hepatitis, hangata ke meriana, mohlomong esita

13:49.761 --> 13:58.080
le tšebeliso e mpe ea meriana, ho noa joala, lintho tsohle tse
joalo tse bapalang karolo, eseng feela vaerase ea sebete e etsang

13:58.080 --> 14:02.612
hore sebete se kula. 'Me ke ka lebaka leo ke li thathamisang.

14:02.612 --> 14:07.627
Nnete ke hore, joale re na le
tumellano e ncha-ncha ea seoa sa WHO.

14:07.627 --> 14:12.729
Ebe ho na le Melawana ya Matjhaba ya
Bophelo bo Botle – eo le yona e qalilweng ke WHO.

14:12.729 --> 14:18.993
Motheong, taba ena e se e ntse e re bontšoa ka liketso: Batho ba
ratehang, re kena mehleng ea seoa se sa

14:18.993 --> 14:24.901
feleng, ha ho na mokhoa oa ho qoba sena. Ntho e
'ngoe le e 'ngoe e hokahane lefatšeng ka bophara.

14:24.901 --> 14:28.569
Mme haeba ketsahalo e ka hlaha Afrika – ho sa
tsotellehe hore na ke eng – re tla tlameha ho qala

14:28.569 --> 14:31.068
ho enta mona, e le mokgwa wa thibelo le tse ding.

14:31.068 --> 14:43.510
Empa haeba dikamano tsena tsohle, tseo e leng feela matshwao a
mmele, di ntse di le tse rarahaneng le tse sa hlalosweng hakaale,

14:43.510 --> 14:54.415
jwale re le baahi, tlasa seo nka se bitsang ZAAVV, se
hlahileng nakong ya ho tsosa letshoso la sewa sa coronavirus, re

14:54.415 --> 15:00.665
hlile re lokela ho ipotsa: re ka thibela melato e jwalo jwang?

15:00.665 --> 15:05.789
Ke tlolo ya molao kgahlanong le botho hore re boetse re tobane le
dithibelo, hore re ntse re fuwa meriana ka dikgoka,

15:05.789 --> 15:10.994
hore re ka kenngwa dipetlele ka dikgoka, jwalokaha ho
etsahetse ka bongata naheng ya Italy le dinaheng tse ding.

15:10.994 --> 15:16.156
O hlahletšitswe ka tsela e itseng – o na le
Covid-19, mme jwale o tlameha ho ya sepetlele.

15:16.156 --> 15:20.292
O tlameha ho arohanngwa le tse ding jwalo. Ebe
o fuwa meriana ka likgoka, o kenngwa moya ka

15:20.292 --> 15:22.939
likgoka, mme batho ba shwele jwalo ka dintsintsi.

15:22.939 --> 15:26.408
Tsena kaofela ke litlolo tsa molao tse mpe haholo.

15:26.408 --> 15:33.111
Mme ha ntho e tjena e se e le haufi,
ha WHO e se e batla e e phatlalatsa:

15:33.111 --> 15:38.650
Jwale re kena mehleng ya mafu a
sewa. Re tlameha ho itokisetsa sena.

15:38.650 --> 15:43.184
Baahi ba ka itshireletsa jwang kgahlanong le sena? Ba ka etsang?

15:43.184 --> 15:48.134
Pele ho tsohle, re le baahi, re batho ba lokolohileng.

15:48.134 --> 15:52.697
Re batho ba lokolohileng, re ka itlhokomela pele.

15:52.697 --> 16:05.884
Mme ke dumela hore WHO le pale ena ya sewa seo re leng ho sona
jwale, ke sesebediswa sa papatso bakeng sa indasteri ya meriana.

16:05.884 --> 16:12.093
Mme o hloka feela ho sheba hore na ke bo-mang ba
tshehetsang WHO ka ditjhelete le ba tsetelang ho yona...

16:12.093 --> 16:13.017
Ke mang eo he?

16:13.017 --> 16:17.939
E, hara ba bang, Motheo oa Bill & Melinda
Gates o lefa chelete e batlang e le ngata.

16:17.939 --> 16:22.892
Kahoo, ha dinaha di ntse di eketsa ho ikgula
ho tshehetseng WHO ka ditjhelete, e tla ba e

16:22.892 --> 16:25.040
tshehetswa haholo ke mekgatlo ya poraefete.

16:25.040 --> 16:35.523
Sena se bolela hore lik'hamphani tsa poraefete, indasteri ea
meriana, Lik'hamphani tsa meriana le mekhatlo ea tsona e ba

16:35.523 --> 16:46.405
emelang li na le thahasello ka tlhaho ho netefatsa hore mekhatlo
e kang WHO, STIKO, European Medicines Agency, American Medicines

16:46.405 --> 16:55.600
Agency joalo-joalo e lula e shebisa likhothaletso le maikutlo a
eona litharollong tsa meriana – 'me e shebane

16:55.600 --> 17:03.845
hanyane le seo u sa tsoa se bolela, e leng
litharollo tsa phepo le mohlomong le tsa kelello.

17:03.845 --> 17:06.281
Ke yona hantle ntwa ya setso e etsahalang Amerika.

17:06.281 --> 17:14.591
Ka tsela, re boetse re na le 'muelli oa molao moo, Robert Kennedy
Junior, eo e leng Letona la Bophelo bo Botle naheng ea United

17:14.591 --> 17:21.658
States le ea thehileng mokhatlo oa MAHA, mokhatlo oa
Make America Healthy Again, o bileng le seabo se seholo

17:21.658 --> 17:25.328
hore Donald Trump a khethoe ho ba mopresidente qalong.

17:25.328 --> 17:31.924
Hobane mokhatlo ona oa MAHA o mabapi le Robert Kennedy o hlile o
tsoa lehlakoreng la Democratic, ke hore Mokha oa Democratic, 'me

17:31.924 --> 17:37.548
e bile hantle linaheng tse sa tsitsang moo o ileng oa
etsa bonnete ba hore likhetho tse tsamaellanang li ea ho

17:37.548 --> 17:40.673
Trump, e le hore Trump a hape linaha tsena tse sa tsitsang.

17:40.673 --> 17:41.946
O hlotse e le Morephaboliki.

17:41.946 --> 17:43.532
Ha Rephaboliki a hlola, hantle-ntle.

17:43.532 --> 17:48.873
Mme ke tseba batho ba bangata ba mokgatlo ona wa
MAHA, mokgatlo ona wa Ho etsa Amerika e Phele

17:48.873 --> 17:51.663
Hantle Hape. Ke sona hantle seo o buang ka sona.

17:51.663 --> 18:02.060
Ba re re sheba feela ha matšoao a se a le teng, ha bokuli
bo se bo qhoma, joale re ka bo phekola joang ka meriana?

18:02.060 --> 18:07.100
Hoo ho hlakile. Haeba ke ne ke le moemeli oa
lifeme tsa meriana, le 'na ke ne ke tla nahana joalo.

18:07.100 --> 18:11.186
Pono ea ka e ne e ke ke ea ba: Na
re na le batho ba phetseng hantle?

18:11.186 --> 18:17.952
Ho e-na le hoo, pono ea ka e ka ba: Nka boloka batho ba
kula hakaalo joang hore qetellong re etse chelete ka hona?

18:17.952 --> 18:21.199
Hobane indasteri ea meriana ha e etse
chelete ho batho ba phetseng hantle.

18:21.199 --> 18:27.755
Kahoo ha se taba ea ho ba le tlhokomelo ea bophelo e molemohali
kamoo ho ka khonehang, joalo ka ha Selekane sa Machaba

18:27.755 --> 18:34.710
sa Sechaba se bolela, empa ke taba ea ho etsa phaello
e kholo ka ho fetisisa ho tsoa tlhokomelong ea bophelo.

18:34.710 --> 18:39.890
Mme jwale batho ba kanna ba boela ba re Ludwig, ya buang
tjena puisanong, ke motho ya dumelang mererong ya sephiri...

18:39.890 --> 18:43.689
Empa ke kamoo lefatshe la rona le sebetsang kateng.
Re phela lefatsheng la bokapitale, mme lefatsheng

18:43.689 --> 18:45.763
lena la bokapitale, ntho tsohle di shebane le phaello.

18:45.763 --> 18:46.210
E.

18:46.210 --> 18:50.668
Seo se bolela hore haeba u le
indastering ea meriana, u ka nahana ka:

18:50.668 --> 18:57.796
Re ka bapatsa dihlahiswa tsa rona ho banna le
basadi jwang ka tsela eo re ka ruang molemo ho yona?

18:57.796 --> 19:04.295
Ha ho ne ho tla tabeng ea ho kenya tšebetsong lithibelo tsa
ho tsuba, indasteri ea koae hang-hang e ile ea theha litsi

19:04.295 --> 19:08.491
tse inehetseng ho paka hore mosi oa koae ha o kotsi hakaalo.

19:08.491 --> 19:13.116
Mme, ehlile, o boetse a theha mekgatlo ya dipatlisiso e
neng e etsa dipatlisiso ka kankere ya matshwafo le tse ding.

19:13.116 --> 19:16.321
Hoo ho hlakile ka ho phethahala. Hajoale,
ena ke kgato e tlwaelehileng ka ho

19:16.321 --> 19:18.435
feletseng, e utlwahalang, e nkuwang ke indasteri.

19:18.435 --> 19:27.318
Mme seo se bolela hore indasteri ea meriana e na le thahasello ea
ho laola WHO, le hore indasteri ea meriana ha e na thahasello ea

19:27.318 --> 19:35.517
ho thibela mafu a seoa, empa e na le thahasello ea hore mafu a
seoa a hlaha e le hore e ka tlisa meriana e loketseng, eo

19:35.517 --> 19:43.780
e seng e e entse tokelo ea molao le ho e etsa esale pele –
kapa hantle-ntle, e e lokiselitseng ho e etsa – 'marakeng.

19:43.780 --> 19:46.945
Re bone sena ka seoa sa kolobe, mme
re se bona hona joale ka coronavirus.

19:46.945 --> 19:48.835
Mme, jwalo ka ha ke boletse, o ka bona motsamao ona o kgahlanong.

19:48.835 --> 19:50.460
O ne o batla ho tseba hore na ho ka etswa eng ka yona.

19:50.460 --> 19:54.383
Kahoo Amerika hona joale ho na le mokhatlo
ona o hanyetsang, Make America Healthy

19:54.383 --> 19:56.835
Again. Ba na le lintlha tse peli hantle tsa qalo.

19:56.835 --> 20:01.546
Ntlha ea pele ke hore Kennedy o hlile o re leha rona ba Amerika
re le sechaba se ruileng ka ho fetisisa sa

20:01.546 --> 20:06.153
liindasteri lefatšeng, re na le tebello e tlase ka
ho fetisisa ea bophelo ha e bapisoa le ba bang.

20:06.153 --> 20:08.171
Hobaneng ho le jwalo? Seo se ke ke sa ba nepa.

20:08.171 --> 20:11.360
Re naha e atlehileng 'me re na le tebello e tlase ea bophelo.

20:11.360 --> 20:14.343
Ebe o a sheba mme a re: Lenaneo la
phepo e nepahetseng le jwang naheng ya USA?

20:14.343 --> 20:18.584
Mme he, ehlile, o bona dijo tse ngata tsa kapele, dijo tse ngata
tse sa pheliseng hantle, dijo tse ngata tse

20:18.584 --> 20:23.262
potlakileng, le dijo tse ngata tsa maiketsetso, tseo hona jwale
di ntseng di ntlafatswa teng, jwalo-jwalo. Mme o re...

20:23.262 --> 20:24.326
Chefo ea tikoloho...

20:24.326 --> 20:28.289
Chefo ea tikoloho, lintho tse ngata, meriana e
mengata, ke moo tsohle li qalang teng. Haholo-holo

20:28.289 --> 20:30.750
bothata bona ba li-opioid naheng ea USA joalo-joalo.

20:30.750 --> 20:34.978
Kahoo naheng ea USA, palo e makatsang ea
meriana e... – metsi a nooang ha a hloekile

20:34.978 --> 20:37.633
hobane a na le masalla a meriana joalo-joalo.

20:37.633 --> 20:40.390
Kahoo seo se bolela hore o qala hantle mona mme o re:

20:40.390 --> 20:46.094
Re hloka ho ntlafatsa phepo; re hloka ho
netefatsa hore batho ba ja lijo tse phelisang hantle.

20:46.094 --> 20:52.555
Mme re tlameha ho netefatsa hore chefo ea
tikoloho e fokotseha. Ke sona hantle mokhoa ona.

20:52.555 --> 20:58.100
Mme ka mora moo re tla bona: Na seo indasteri ya
meriana e se buang ke nnete kannete? Ke mohato o latelang...

20:58.100 --> 21:01.412
O ile a nka sebaka sa komisi e neng e
le teng ya ente ka botlalo mme a re:

21:01.412 --> 21:06.797
Mosebetsi oa hau hona joale ke ho hlahloba hore na
likhothaletso tsohle tse teng li hlokahala kapa che.

21:06.797 --> 21:10.140
Mme jwale, sheba diphuputso tsa bopaki.

21:10.140 --> 21:14.193
Ho bile le moferefere o moholo lefats'eng ka
bophara, haholo-holo mona Jeremane, hobane ho hlakile...

21:14.193 --> 21:20.991
Hantle, nka o bolella hore re se re batlisitse taba ena mabapi le
coronavirus, empa ha ho na liphuputso tse phethetseng ka eona!

21:20.991 --> 21:25.202
Leha ho le jwalo, re na le kgothaletso. E, re na
le kgothaletso ya ho enta ntle le bopaki bo

21:25.202 --> 21:27.078
hlakileng bo tswang diphuputsong. Mme seo ka sebele...

21:27.078 --> 21:30.226
Mme hoo ke ka litla-morao tsohle tse tebileng le mafu a mangata.

21:30.226 --> 21:32.720
Hantle-ntle! Mme ke na le bonnete ba
hore ho tla ba joalo le ka liente tse ling.

21:32.720 --> 21:36.445
Mme jwale Robert Kennedy o etsa hore taba ena e
fuputswe. Mme ka tshohanyetso ho ba le moferefere o moholo.

21:36.445 --> 21:39.375
Hobaneng? Ke mang ea bakang
moferefere ona, 'me ke mang ea o hlophisang?

21:39.375 --> 21:44.037
Ehlile, mecha ea litaba le eona e rua molemo haholo ka
lichelete tsena tse tsoang indastering ea meriana, ho

21:44.037 --> 21:46.633
tsoa lipapatsong, le ho tsoa cheleteng e kentsoeng ho eona.

21:46.633 --> 21:51.160
Bill Gates, re boetse re kgutletse ho Bill Gates hape, o
lefile dimilione tse mmalwa ho Der Spiegel, ka mohlala.

21:51.160 --> 21:55.663
Sena se bolela hore Der Spiegel le likoranta, tse nang
le chelete e ntseng e fokotseha, le tsona li

21:55.663 --> 21:58.580
itšetlehile haholo ka tšehetso e tsoang indastering ea meriana.

21:58.580 --> 22:02.420
Kahoo, ka tlhaho, le bona ba tlaleha
ka dipale tsena. Mme ke yona ntlha.

22:02.420 --> 22:10.406
Kahoo, pele ho tsohle, tsamaisong ea rona ea lipolotiki e
teng, re hloka ho ipotsa: ke batho ba bafe ba e hananang?

22:10.406 --> 22:15.841
Mme jwale ho na le mokgatlo o moholo o batlang o le
matla o kgahlanong o tswang Amerika, mme ba thehile MAHA

22:15.841 --> 22:18.945
ena, mokgatlo ona wa Ho etsa Amerika e Phele Hantle Hape.

22:18.945 --> 22:21.053
Ha ho lebaka la ho se etse se tšoanang Jeremane.

22:21.053 --> 22:27.500
Mme rona mona ZAAVV, re boetse re itokiseditse ka
botlalo ho tshehetsa dintlha tsena hantle jwalo ka mokgatlo.

22:27.500 --> 22:29.600
Re se re ntse re sebetsa haufi-ufi le mokgatlo wa MAHA.

22:29.600 --> 22:33.047
Re tseba batho, re se re ntse re buisana, re se re kopane.

22:33.047 --> 22:41.582
Hape ho bohlokoa ho toboketsa hore re batla bopaki bo hlakileng
bo tsoang liphuputsong, le hore meriana

22:41.582 --> 22:50.027
haholo-holo e lokela ho fanoa feela haeba re na le
liphuputso tse nang le bopaki bo matla haholo.

22:50.027 --> 22:53.695
Tekanyo e ntse e amoheleha, empa e batla e le hodimo haholo.

22:53.695 --> 22:57.672
Mme yaba ho etsahala phetoho –
meriana e mengata e ne e se e sa dumellwa.

22:57.672 --> 22:59.656
Mme he, ehlile, batho ba tlameha ho itšireletsa.

22:59.656 --> 23:05.031
Kahoo, ntlha ea pele, seo u se buileng, ehlile motho e mong le
e mong o tlameha ho qala ka ho ela hloko kamoo a jang kateng.

23:05.031 --> 23:11.617
Seo se bolela hore o lokela ho bona hore na o ka ja haholoanyane
lijo tsa sebakeng sa heno le ho tšehetsa lihoai tsa heno.

23:11.617 --> 23:16.798
Jwale ba se ba tswile diterateng ho ipelaetsa kgahlanong le leano
lena le laolwang bohareng, ba pheha kgang ya hore batho ba

23:16.798 --> 23:22.226
lokela ho ja dijo tsa sebaka sa habo bona, ho ja dijo tse
phelisang hantle le ho ela hloko tekatekano ya phepo ya bona.

23:22.226 --> 23:28.760
Pele ho tsohle, ke taba ea motho ka mong. Mme joale, ha
mehato ena ea mmuso e qala ho sebetsa, o tlameha ho loantša.

23:28.760 --> 23:32.765
Re tla tlameha ho boela re tsoela literateng. Ebe
re tla tlameha ho re: Che, ha kea lumellana le seo.

23:32.765 --> 23:35.289
Ebe o e thibela ka ho latela.

23:35.289 --> 23:43.617
Hmm. Joaloka motho, u boetse u itse: Ke na le ditokelo
tsa ka tsa botho, ha di buiswane mme ke di tsitlallela!

23:43.617 --> 23:49.470
Mme ha kea tlameha ho lumellana le meriana ena
e qobelloang kapa eng kapa eng eo e ka bang

23:49.470 --> 23:53.520
eona, ka sebopeho sefe kapa sefe seo e se nkang.

23:53.520 --> 23:56.264
E, re ka bona hore phello e etsahala ka bo eona.

23:56.264 --> 24:04.236
Ka mohlala, re bona hore tlhokahalo ena ea ente e amanang le
lits'ebeletso e baka mathata a tebileng haholo lekaleng la

24:04.236 --> 24:08.859
litalenta tse ncha, lekaleng la litalenta tse ncha tsa bongaka.

24:08.859 --> 24:11.166
E, eo le eona ke karabelo ho sona, ehlile.

24:11.166 --> 24:14.440
Kahoo mohlomong ha ho motho ya tla bua
letho mme batho ba ke ke ba tswa diterateng.

24:14.440 --> 24:21.190
Empa batjha ba bangata ha ba sa kgetha mosebetsi ona wa bongaka
hobane kamehla ho na le tshoso e sa feleng hodima ona, moo

24:21.190 --> 24:27.961
batho ba reng, jwale ho na le sewa se latelang, jwale o
tlameha ho entwa ka sethethefatsi sena le ho nwa meriana ena.

24:27.961 --> 24:30.461
Mme ehlile le bona ha ba batle seo.
Le bona ba tshohile ka mmele ya bona.

24:30.461 --> 24:31.751
E, ehlile.

24:31.751 --> 24:35.900
Ebe o tlameha feela ho re "Che!" 'me o
re: "Khaotsa, ha ke na ho etsa seo!"

24:35.900 --> 24:39.897
Mme haeba o na le pelaelo, o tlameha ho
re, "Jwale ke tla tlohela mosebetsi ona."

24:39.897 --> 24:41.960
Ehlile, ena hape ke qeto ea motho ka mong.

24:41.960 --> 24:45.391
Empa kea tseba hore batho ba bangata ba ile
ba etsa sena le nakong ea seoa sa coronavirus.

24:45.391 --> 24:49.756
Haholoholo ba tlohetseng mosebetsi ona ka
boomo ha ba sa kgutlela morao. Ha ba batle.

24:49.756 --> 24:57.404
Mme seo se bolela hore – ena ke bothata bo boholo haholo
Jeremane, mme ha ho so be le lefuoang le lona – ho na le

24:57.404 --> 25:01.839
sekheo se seholo haholo mesebetsing ea bongaka se sa tlatsoeng.

25:01.839 --> 25:03.830
E, khaello e kholo ea basebetsi.

25:03.830 --> 25:05.634
Hantle-ntle.

25:05.634 --> 25:11.264
Ho lokile, joale ho boetse ho na le Vetopedia ena.

25:11.264 --> 25:21.272
Na u bone kotsi e bakoang ke liente? E ngolise ho Vetopedia,
encyclopaedia ea mahala ea mehopolo e fapaneng: www.vetopedia.org

25:21.272 --> 25:29.579
Sethala sena, polokelo ena ea tlhahisoleseding, moo o
ka kenyang, mohlala, likotsi tsa hao tsa ente nakong ea

25:29.579 --> 25:33.701
seoa sa coronavirus – kapa likotsi tse ling tsa ente.

25:33.701 --> 25:38.037
Empa haholoholo nakong ea seoa sa coronavirus, ho bile
le liketsahalo tse ngata tsa kotsi ea ente, ho kenyeletsoa

25:38.037 --> 25:40.208
le mafu – tse ngata tsa tsona e ka be eona e ile ea...

25:40.208 --> 25:46.459
Ba lelapa le bona ba ka tlaleha tshenyo ena ya ente moo.

25:46.459 --> 25:55.309
Na seo hape ha se sesebelisoa sa bohlokoa, nka re,
ho latela molao, le ho latela tlhahlobo ea bopaki,

25:55.309 --> 26:00.476
e le hore ho be le mokhoa oa ho nka khato le moo?

26:00.476 --> 26:08.126
Mehato ea qobello e ne e se metle mehleng eo, 'me ha re batle
le ka mohla ho khutlela boemong boo ho hlahlojoang ntho feela

26:08.126 --> 26:12.842
ho rona mafu a seoa a kamoso – ka litlamorao tse mpe hakana.

26:12.842 --> 26:16.678
Na ha o dumellane hore le ona ke
sesebediswa sa bohlokwa bakeng sa babuelli ba molao?

26:16.678 --> 26:21.701
E, le hona ke ntho eo re ithutileng eona nakong ena ea seoa.

26:21.701 --> 26:24.225
Ha e le hantle ke nako ea mehato ea seoa.

26:24.225 --> 26:31.147
Mme seo re se bonang hape hona jwale – haholoholo ka
batho ba kang Tom Lausen – dikomiting tsa dipatlisiso:

26:31.147 --> 26:35.022
Ba boholong ba neng ba ikarabella ha ba a etsa mosebetsi oa bona.

26:35.022 --> 26:38.990
Setsi sa Paul Ehrlich ha se a ka sa tlaleha
datha ka tsela eo se neng se lokela ho etsa ka yona.

26:38.990 --> 26:41.404
Melaetsa ea temoso ha ea romelloa.

26:41.404 --> 26:44.841
Lik'hamphani tsa inshorense ea bophelo bo botle... – ha e le
hantle, e ne e lokela hore ebe bohle baa tseba, hobane, a

26:44.841 --> 26:48.225
re re, matšoao a tlhokomeliso a ne a le hohle, 'me
litšepe tsa tlhokomeliso li ne li lokela hore ebe lia lla hohle.

26:48.225 --> 26:54.361
Ke bolela hore, ho la Paul Ehrlich Institute, re ithutile
komiting ea lipatlisiso e Brandenburg hore Paul Ehrlich

26:54.361 --> 27:01.148
Institute e ne e se na le bokgoni bo lekaneng ba seva ho
rekota litlaleho tsohle tse neng li kena mabapi le litla-morao.

27:01.148 --> 27:01.624
Ao.

27:01.624 --> 27:07.094
Kahoo seo se bolela hore qoso ea hore ha re na litla-morao
tse ngata hakaalo e thehiloe holim'a taba ea hore litla-morao

27:07.094 --> 27:10.501
tse tlalehiloeng ha li a ka tsa ngolisoa kapa tsa bolokoa.

27:10.501 --> 27:15.219
Seo ke sa se boneng, ha ke na sona. Mme
Tom Lausen o sebetsane le seo hantle haholo.

27:15.219 --> 27:20.490
Mme seo se bolela hore le moo, re ka
sebedisa feela ho etsa mehlala ho fihlela

27:20.490 --> 27:24.158
dipalopalo tsa nnete tse fihletsweng ka ente ena.

27:24.158 --> 27:30.324
Ka hona, ehlile, ke ntho e ntle ha ho na le maiteko a
ikemetseng a etsang hantle lintho tsena, e le hore bonyane ho

27:30.324 --> 27:33.440
hlake hore ho na le liketsahalo tse ngata haholo ho feta.

27:33.440 --> 27:39.145
Kahoo haeba mmuso, o nang le mehlodi e batlang e
sa fele, o hloleha ho utlwisisa sena, ebe kgatello

27:39.145 --> 27:42.148
ya poraefete e se etsa, mme ka tshohanyetso o bona:

27:42.148 --> 27:46.150
Ao Morena, re na le litlaleho tse kae
hantle mona, 'me ho etsahetse'ng hantle?

27:46.150 --> 27:48.767
Jwale bonyane o ka qala ka ho e sheba.

27:48.767 --> 27:54.525
Mme ebe, ka nako e nngwe, le mecha ya
phatlalatso e ka sehloohong, e tla se hlole e

27:54.525 --> 27:57.931
kgona ho e lwantsha kapa ho pata se etsahetseng.

27:57.931 --> 28:02.837
Hape ke boiphihlelo ba bohlokoa
haholo boo re bo fumaneng nakong ena.

28:02.837 --> 28:06.376
Re tlameha ho ntša lintho tsena
kaofela botšoing re li tlise leseling.

28:06.376 --> 28:08.580
Kahoo potso ea hau e ne e le hore, batho ba ka etsa'ng?

28:08.580 --> 28:12.940
Ka mohlala, o ka theha mananeo a
tjena. O ka ingodisa teng ka bouena.

28:12.940 --> 28:18.143
Le ka fana ka tlhahisoleseding ea lona, ho kenyeletsa le ho ZAAVV
, ho bontša hore hobane feela lona, joaloka

28:18.143 --> 28:22.634
ba boholong ba nang le boikarabello, ha le
ngole tlhahisoleseding ena, rona rea e ngola.

28:22.634 --> 28:28.087
Hape o kgothaletse ngaka ya hao hore e bolele: Hona ke
tshenyo ya ente mme ke o bolella hore o e tlalehe k'hamphaning

28:28.087 --> 28:30.703
ya inshorense ya bophelo bo botle e le tshenyo ya ente!

28:30.703 --> 28:33.572
Hobane lingaka tse ngata ha li etse
joalo. Bakuli ba tlameha feela ho phehella.

28:33.572 --> 28:39.095
Ngaka e tlamehile ho etsa jwalo. Haeba e ka
ba kotsi ya ente, o tlameha ho e tlaleha.

28:39.095 --> 28:44.911
Lintho tse joalo, moo o tsitlalletseng ho tlalehela k'hamphani ea
hau ea inshorense ea bophelo bo botle kapa, haeba o na le pelaelo,

28:44.911 --> 28:49.540
kena sebakeng sa marang-rang se kang sena 'me u e tlalehele
moo e le hore re ka bona hore ho na le se etsahetseng kannete.

28:49.540 --> 28:52.392
Mme o ka bona hore meya ya dipolotiki e a fetoha.

28:52.392 --> 29:00.221
Ka lebaka la matla a mekha e kang AfD kapa BSW , – bochabela ho
Jeremane, hona joale re na le liperesente tse fetang 25 hohle, e

29:00.221 --> 29:06.214
le hore ho ka thehoa likomiti tsa lipatlisiso kapa
likhomishene tsa lipatlisiso hohle, tse bonyane

29:06.214 --> 29:10.220
sebeletsang ho tlisa litaba tsena tlhokomelong ea sechaba.

29:10.220 --> 29:12.728
Mme o lokela feela ho bua le ho nne o iteke.

29:12.728 --> 29:23.394
E, ke kamoo ke ikutloang kateng hantle, hore joale ke nako e
ntle, nakong ena ea kamorao ho coronavirus, ea ho phehella

29:23.394 --> 29:35.120
tlhahlobo kapa tekolo e joalo, ho sebeletsa ho e fihlela,
haholo-holo e le ho thibela litlolo tsa molao tse ling, akere?

29:35.120 --> 29:39.853
E, hantle-ntle. Ha e le hantle, e mabapi le
thibelo. Re tlameha ho ithuta se etsahetseng.

29:39.853 --> 29:46.384
Nka fana feela ka tlhahiso ea hore le shebe... – li fumaneha
inthaneteng, livideo tsa Khomishene ea Lipatlisiso e Brandenburg.

29:46.384 --> 29:52.729
Brandenburg, paramente ea naha e thehile
khomishene ea lipatlisiso ho hlahloba nako ea coronavirus.

29:52.729 --> 29:58.173
Ho fapana le komiti ea lipatlisiso,
khomishene ea lipatlisiso e sheba bokamoso feela.

29:58.173 --> 30:00.173
Seo se bolela hore o sheba feela se ka etswang hamolemo.

30:00.173 --> 30:06.211
Empa Khomishene ea Lipatlisiso e Brandenburg ka ho khetheha e
hlophisitsoe ka tsela eo, ka lebaka la maemo a lipolotiki

30:06.211 --> 30:12.580
moo, hore ho be le litsebi tse ngata tse nyatsang, 'me litsebi
tse ngata tse nyatsang le tsona li fumana monyetla oa ho bua.

30:12.580 --> 30:13.406
Hoa thahasellisa.

30:13.406 --> 30:19.087
Ho na le Gerd Antes, mohlala, ho ne ho e-na le Stefan
Homburg, ho na le Tom Lausen. Kahoo ba bangata haholo.

30:19.087 --> 30:26.398
Ka mohlala, moeletsi wa saense wa sehlopha sa palamente sa AfD ke
Stephan Kohn, ya neng a sebetsa mona Lefapheng la

30:26.398 --> 30:32.471
Naha la tsa ka Hare, ya ntshitseng tokomane ena e
tshosang mme a lelekoa mosebetsing ka lebaka la seo.

30:32.471 --> 30:34.916
Hona jwale o kenetse tshebetso ya
tlhahlobo botjha Brandenburg, ha re ka rialo.

30:34.916 --> 30:41.909
Sena se re fa tlhahisoleseding e ngata haholo mabapi
le se etsahetseng, ebe re boela re talimela bokamoso.

30:41.909 --> 30:48.870
Mme ke hona hantle moo metheo e leng teng, ho
ruteng batho, pele ho tsohle ho fumana: ho

30:48.870 --> 30:53.760
etsahetse'ng moo, ho etsahetse joang, 'me 'nete ke efe?

30:53.760 --> 31:00.080
Mme Wolfgang Wodarg, Ngaka Wolfgang Wodarg, qalong ya nako ena ya
coronavirus – e leng moo ke ileng ka hlokomela hore ho na le ho

31:00.080 --> 31:06.301
sa tsamaeeng hantle mona – o ile a bolela ho e nngwe ya divideo
tsa hae tsa pele-pele, mohlomong esita le video ya hae ya pele,

31:06.301 --> 31:10.662
hore haeba e le kannete re ne re na le sewa sa
mafu, re ne re tla bona batho ba shwetseng

31:10.662 --> 31:13.362
diterateng. Ebe e mong le e mong o ne a tla tseba...

31:13.362 --> 31:14.221
…ke sewa.

31:14.221 --> 31:15.700
Ke seoa, batho baa shoa.

31:15.700 --> 31:16.955
Mme e seng sewa sa pampiri.

31:16.955 --> 31:25.215
Hantle-ntle. Mme jwale, ha re tswela kantle seterateng,
re ka sitwa ho fumana mang kapa mang ya ka re bolellang:

31:25.215 --> 31:30.024
Ao, ke na le motho eo ke mo tsebang ea hlokahetseng
ka lebaka la coronavirus. Hoo ha ho etsahale hangata.

31:30.024 --> 31:35.330
Ka hona, ha ho motho, hobane re bona hore dilemo tse bohareng tsa
ba hlokahetseng ka lebaka la coronavirus

31:35.330 --> 31:40.260
kapa ba nang le coronavirus ke 84 – e leng
ka hodimo ho tebello ya rona ya bophelo.

31:40.260 --> 31:42.754
Empa bohle ba tseba motho ea bileng le kotsi ea ente.

31:42.754 --> 31:47.436
Motho e mong le e mong o tseba motho ea utloileng bohloko ka
lebaka la ente, ea lemetseng ka lebaka la

31:47.436 --> 31:51.527
ente – setorouku, setorouku sa pelo, lefu la
pelo, myocarditis, mafu a mang joalo-joalo.

31:51.527 --> 31:57.550
Ke hore, seoa sa 'nete seo re phelang
le sona e ne e le litla-morao tsa ente.

31:57.550 --> 32:02.740
Ke boetse ke bone sena ho batho ba neng ba sa
tloaeleha kapa ba sa be le maikutlo a tebileng.

32:02.740 --> 32:10.925
Empa ha ke bua le batho kajeno – ehlile ha ba atise ho lumela
seo phatlalatsa, empa ha ba bua ba le bang, kaofela ba re:

32:10.925 --> 32:16.371
Ke tseba motho, kapa ke iponetse ka bonna, ha ke ikutloe hantle,
haesale ke entoa ente ena, ke lula ke kula, ke lula ke e-na

32:16.371 --> 32:19.144
le mathata joalo-joalo. Mme ke sona hantle seo ba se bolelang.

32:19.144 --> 32:21.824
Mme ke moo batho ba tlamehang ho... – Ke
nahana hore ke thuto eo re ithutileng eona.

32:21.824 --> 32:26.144
Mme haeba menyako e jwalo, e tla boela e sebediswe nakong e
tlang, e ka etsa hore ho hlake ho bona hore ho na le ditlamorao,

32:26.144 --> 32:30.575
jwale batho ba tla ba le bohlale ba ho sekaseka haholoanyane mme
mohlomong ba tla ba le monyetla o moholo wa ho hana le ho re:

32:30.575 --> 32:34.288
Ha ke sa tla tswela pele ka sena. Ha nka
ke ka bo ntša hampe le 'mele oa ka hape!

32:34.288 --> 32:42.762
E, kea utlwisisa. Ho akaretsa: Ka
kakaretso, e mabapi le ho phahamisa tlhokomediso.

32:42.762 --> 32:48.380
Ha se ka bophelo ba rona, empa ke ka
mokhoa oa khoebo oa indasteri ea meriana.

32:48.380 --> 32:51.942
Ha e le hantle, ho na le indasteri
e kholo e tsamaisanang le taba ena.

32:51.942 --> 32:56.739
Lik'hamphani ha li na thahasello hore re phele
hantle; li etsa chelete feela ho tsoa ho batho ba

32:56.739 --> 32:59.913
kulang, ka tšebetso, haeba ke utloisisa hantle.

32:59.913 --> 33:02.137
E, ehlile, le rona rea tseba seo.

33:02.137 --> 33:10.200
Kahoo le ho lingaka tse tloaelehileng, nako eo
ngaka e e qetang le mokuli e batla e le khutšoanyane.

33:10.200 --> 33:14.004
Ke dumela hore ha e le hantle ke
palohare ya metsotswana e seng mekae.

33:14.004 --> 33:19.420
Ebe hangata dingaka di fumana mananeo a khomphutha a
tswang indastering ya meriana, ao di a sebedisang.

33:19.420 --> 33:25.354
Joale meriana e hlahang e lula e le eona e tšehelitsoeng ka
lichelete kapa e tšehelitsoeng ka lichelete hammoho ke moetsi oa

33:25.354 --> 33:29.129
lenaneo lena la khomphutha kapa lisebelisoa tse ofising ea ngaka.

33:29.129 --> 33:31.129
Taba eohle ke ka chelete, ehlile e mabapi le chelete.

33:31.129 --> 33:36.200
Ntho e 'ngoe le e 'ngoe e etsahalang lekaleng la rona
la bophelo bo botle e mabapi le chelete ka ho fetisisa.

33:36.200 --> 33:39.880
Ehlile, nka re tlhokomelo ea bophelo ke phello e ka thoko.

33:39.880 --> 33:44.403
Mme ha ke motho ya nyatsang kapa ya hananang le meriana ya setso.

33:44.403 --> 33:51.442
Re hloka meriana ea setso, 'me haholo-holo lekaleng la ho buoa,
ka tlhaho re boetse re na le meriana ea sejoale-joale ea boleng

33:51.442 --> 33:55.253
bo holimo e nang le motheo oa mahlale 'me e sebetsang hantle.

33:55.253 --> 34:02.700
Empa makaleng a mangata kapa linthong tse ngata, mohlala kalafong
ea mofetše, mehato ena kaofela e nkuoang khahlanong le

34:02.700 --> 34:09.408
mofetše, ehlile ke mehato eo ka sehloohong e jaroang
ke lipetlele, tseo e leng karolo ea lekala la bongaka.

34:09.408 --> 34:11.715
Mme ho na le tjhelete e ngata ho feta tekano e amehang.

34:11.715 --> 34:17.903
Mme ho 'na, ho utloahala hantle ho botsa: Ke
hobane'ng ha ke nahana feela ka meriana eo ke e kenyang

34:17.903 --> 34:21.018
'meleng oa ka, empa ke sa nahane ka seo ke se jang?

34:21.018 --> 34:26.582
Hobane ho nka limatlafatsi ka molomo ke e
'ngoe ea lintho tsa bohlokoahali ka ho fetisisa.

34:26.582 --> 34:32.887
Ka mohlala, kamehla ho na le ngangisano ena ea
vithamine D, e ntseng e tuma haholo hona joale.

34:32.887 --> 34:39.687
Sena se bolela hore ho ntse ho hlaka haholoanyane hore vithamine
D kapa tlatsetso ea eona e bohlokoa bakeng sa ho thibela mafu.

34:39.687 --> 34:47.900
Empa vithamine D e theko e tlase ho e fumana, ka hona
ha se moralo oa khoebo bakeng sa indasteri ea meriana.

34:47.900 --> 34:53.114
Mme ke ka lebaka leo, ka tlhaho,
maikutlo a mangata a batho le ona a patwang.

34:53.114 --> 34:59.739
Ehlile, indasteri ea bongaka ke indasteri ea
lefats'e ka bophara ea boleng ba lidolara tse trilione.

34:59.739 --> 35:02.817
Mme ehlile, ho kgothaletswa hore o
roale maske haeba o batla ho rekisa maske.

35:02.817 --> 35:07.035
Mme, ehlile, ka mora moo o tshehetsa diphuputso
tse reng maske ya FFP2, eo ha e le hantle e leng

35:07.035 --> 35:10.153
maske ya lerole, e sireletsa kgahlanong le vaerase.

35:10.153 --> 35:18.188
Mme, ehlile, ha o nke meriana e theko e tlase e fumanehang
mmarakeng ha o ka fumana ntshetsopele e turang e tsheheditsweng

35:18.188 --> 35:21.817
ka ditjhelete ke mmuso – mme ntle le boikarabelo bope.

35:21.817 --> 35:24.081
Qetellong, ke rona naha; re e lefella ka lekhetho la rona.

35:24.081 --> 35:25.254
Hantle-ntle.

35:25.254 --> 35:29.043
Empa joalokaha u boletse qalong, motho e
mong le e mong o ikarabella bakeng sa boeena.

35:29.043 --> 35:32.832
Mme kaha o nkgetse ke be 'muelli oa molao, ha ke na
seo ke ka se etsang haholo joalo ka 'muelli oa molao.

35:32.832 --> 35:38.560
Seo nka se buang feela ke hore ditokelo tsa botho di
thibela ka nnete mofuta ona wa tshwaro, kalafo ena e

35:38.560 --> 35:41.387
qobellwang, kalafo ya kelello e qobellwang, jwalo-jwalo.

35:41.387 --> 35:48.059
Empa haeba makgotla a molao a mpa a e fetisa
feela, jwalo ka ha re bone mona, jwale ho thata.

35:48.059 --> 35:52.981
Mme ka nako eo o dula o le mong. Mme ha o na bonnete, o
tlameha ho hana ka ho hlaka le ho re, Ha ke na ho kena le seo.

35:52.981 --> 36:00.090
Jwalokaha ho ngotswe hodima sekipa sa hao: Tokoloho e
qala ka tjhe. Ho nna, seo se bolela ditokelo tsa botho pele.

36:00.090 --> 36:09.919
Mme ntho e nngwe ke thibelo ya botlokotsebe
feela – ke nahana hore hape e etsahala ka thuto,

36:09.919 --> 36:15.450
ka ho ithuta, ho itsebisa le ho tsebisa ba bang.

36:15.450 --> 36:20.098
Hantle haholo. Kea leboha ka puisano
ena. E bile e fanang ka leseli haholo.

36:20.098 --> 36:24.434
Ka mantsoe a mang, ha ho hlokahale
ho tšoenyeha hakaalo ka taba ena.

36:24.434 --> 36:38.801
Corona e re lemositse, ea re tsosa borokong. Mme
ha rea tlameha ho inehela ntoeng ena eohle ea seoa.

36:38.801 --> 36:41.520
Hantle-ntle. Kea leboha ka ho ntumella ho ba mona!
