WEBVTT

00:00.234 --> 00:04.648
Namuhla ngiyamukela ummeli uRalf Ludwig esitudiyo sethu.

00:04.648 --> 00:11.757
Siyabonga kakhulu ngokuthatha isikhathi
ukuphendula imibuzo yethu ejabulisayo, imibuzo esishisayo!

00:11.757 --> 00:15.804
Ungomunye wabasunguli be-ZAAVV ebizwa kanjalo.

00:15.804 --> 00:24.886
I-ZAAVV – ake ngiyifunde: isifinyezo esithi ZAAVV
simele Isikhungo Sokuphenya, Sokucacisa, Sokumangalela

00:24.886 --> 00:30.062
Ngokomthetho Nokuvimbela Izono Eziphikisana Nobuntu.

00:30.062 --> 00:38.572
I-ZAAVV yavela ngesikhathi engingasichaza njengesikhathi esedlule
sakamuva, engangizizwa ngaso mathupha njengesicindezelayo

00:38.572 --> 00:43.324
kakhulu, esisongelayo, esivimbayo, futhi esinobudlova ngempela.

00:43.324 --> 00:48.790
Futhi yilokho okwabangela ukuvela
kwe-ZAAVV, ngenhloso yokuqinisekisa ukuthi lokhu

00:48.790 --> 00:51.906
akusoze kwenzeke futhi ukuthi sikwamukele.

00:51.906 --> 00:55.367
Kwenzekeni lapho – futhi akufanele kwenzeke futhi!

00:55.367 --> 01:06.630
Manje, kulesi sikhathi – lesi sikhathi se-coronavirus, lesi
sikhathi sobhubhane – izinyathelo eziningi zokuphoqelela

01:06.630 --> 01:18.007
sezibekwe, ezibonisiwe emuva ngemigomo eyakhululwa
yi-Robert Koch Institute ukuthi bezingadingekile kwezokwelapha.

01:18.007 --> 01:24.301
Lokho kusho nje ukuthi izinyathelo zafakwa
kithi ngenxa yezizathu zezepolitiki nje,

01:24.301 --> 01:28.117
ngaphandle kwesisekelo sangempela sezokwelapha.

01:28.117 --> 01:35.156
Futhi lokho kungena ngqo emqoka wokuthi kungani mina,
nathi kwa-Kla.TV, sifuna ukukhuluma nawe ngokukhethekile.

01:35.156 --> 01:38.265
Futhi lokhu konke kungenxa yezizathu ezisebenzayo.

01:38.265 --> 01:44.617
IKomidi Elimiwe Lokugoma lincoma kakhulu ukugoma i-polio.

01:44.617 --> 01:52.111
Kukhona futhi izingxoxo eziphindaphindwayo namazwi athi
kufanele kwethulwe ukugonywa okuphoqelekile kwe-polio.

01:52.111 --> 01:57.407
Yasuswa ngaleso sikhathi, kodwa sekuyisikhathi sokuyibuyisela.

01:57.407 --> 02:03.401
Futhi njengomhlali, ngokwemvelo nginezimibuzo.
Ngifuna lokhu, ngiphoqelekile ukukwenza lokhu,

02:03.401 --> 02:06.837
kufanele ngikwenze lokhu? Futhi ngifuna ulwazi.

02:06.837 --> 02:13.281
Futhi muva nje ngifunde umbiko
othakazelisayo kaTorsten Engelbrecht noHans Tolzin.

02:13.281 --> 02:23.745
Bona-ke babhala embikweni wabo ukuthi lezi zimpawu ze-polio,
okungukuthi ukuqimuka kwezitho njalo njalo,

02:23.745 --> 02:34.837
zingabangelwa futhi ukutheleleka – i-DDT, i-arsenic,
i-lead njalo njalo – okungadala izimpawu ezifanayo ngqo.

02:34.837 --> 02:39.621
Ngakho-ke futhi unomuntu okuthiwa une-polio.

02:39.621 --> 02:47.582
Futhi ngisho noProfesa uDkt. Bhakdi, lokhu akucaci ngokuphelele.

02:47.582 --> 02:52.254
Ibhayirasi: Yini esekela ibhayirasi?
Kukhona okunye? Futhi njalo njalo.

02:52.254 --> 02:56.589
Kuyinto egcwele imibuzo eminingi.

02:56.589 --> 02:59.237
Ngakho-ke umbuzo wami kuwe njengochwepheshe wezomthetho:

02:59.237 --> 03:07.064
Uma mina, njengomhlali, ngabe ngithola umjovo wokugoma
i-polio, isibonelo, futhi udaba lungacaci, ngabe

03:07.064 --> 03:13.841
kuyamukeleka ukulindela umhlali ukuthi ahambe kule nqubo?

03:13.841 --> 03:19.629
Yebo, impendulo ejwayelekile yezomthetho: kuncike.

03:19.629 --> 03:27.152
Ngeshwa, sesibonile ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus
ukuthi izinkantolo azivikanga abantu nokuthi izinkantolo...

03:27.152 --> 03:33.499
Okwamanje, ngihlale ngithi kuwisinqumo
somuntu ngamunye futhi izinqubo zokwelapha

03:33.499 --> 03:38.347
akufanele zenziwe kubantu ngaphandle kwemvume yabo.

03:38.347 --> 03:43.609
Lokho empeleni yilokho esikufundile
futhi esikusizile esikhathini samaNazi.

03:43.609 --> 03:49.043
Kwenziwe izivivinyo kubantu, abantu
bayelashwa ngaphandle kwemvume yabo.

03:49.043 --> 03:55.385
Futhi yilokho ngqo okwenza esinye sezifundo esazifundwa
ngesikhathi sobuNazi saba ukuthi: Akusoze kwenzeke futhi!

03:55.385 --> 03:57.238
Ngakho-ke ama-protocols angu-40s
noma noma yini abizwa ngayo, akunjalo?

03:57.238 --> 04:03.421
Ngempela, kodwa empeleni futhi kumayelana
neSimemezelo Somhlaba Wonke Samalungelo Abantu kanye

04:03.421 --> 04:07.754
nezinqubo noma izinhlu zamalungelo ayisisekelo ezivela kuso.

04:07.754 --> 04:13.668
Kukhona isivumelwano se-bioethics, esingakavunywa yiJalimane.

04:13.668 --> 04:17.551
Kodwa iSivumelwano Sezindlela Zokuziphatha
Kwezinto Eziphilayo sihlanganisa lokhu, futhi iCharta

04:17.551 --> 04:19.660
YaseYurophu Yamalungelo Ayisisekelo nayo iyakwenza.

04:19.660 --> 04:26.018
Ngakho-ke kushiwo kaningi: akukho
ukuphathwa ngemithi ngokuphoqelelwa, akukho

04:26.018 --> 04:30.214
ukwelashwa okuwuphikisana nokuthanda komuntu!

04:30.214 --> 04:37.254
Futhi lokho sekukhawulelwe kakhulu okokuqala
manje ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus.

04:37.254 --> 04:41.347
Kwathi-ke abezepolitiki
ngokungaphelele baqaphela: singakwenza lokhu.

04:41.347 --> 04:46.191
Futhi inkantolo, okufanele ngempela ibe khona ukuhlinzeka
ngezinyathelo zokulungisa, ayikakwenzi lokhu kulungisa.

04:46.191 --> 04:48.386
Lena isipiliyoni sethu kuze kube manje.

04:48.386 --> 04:55.064
Futhi yilona ngqo ingozi, njengoba usho, esisekhona kusukela
ngaleso sikhathi esinobuhlungu, futhi ingenye

04:55.064 --> 05:02.252
yezizathu zokuba khona kwe-ZAAVV, ukuze sikwazi ukungenelela
kulesi sikhathi ngqo futhi siphakamise iminwe sithi:

05:02.252 --> 05:06.119
Linda umzuzwana, empeleni sinomthetho oyisisekelo.

05:06.119 --> 05:14.443
Futhi selokhu kwamiswa lo mhlangano wemigomo yokuziphatha
kwezokwelapha – empeleni usuxoxwa kusukela ngeminyaka yama-1990 –

05:14.443 --> 05:23.676
kube sekukhona umkhuba wokucacisa nokusungula ngokusobala ukuthi
akekho ongathola ukwelashwa ngokuphikisana nokufuna kwakhe.

05:23.676 --> 05:33.628
Kodwa ngokusobala lo mbono wamalungelo abantu uphikisana
nezintshisekelo zemboni yezemithi futhi cishe uphikisana

05:33.628 --> 05:38.478
nemboni enkulu yomhlaba wonke ezuza imali eningi kuyo.

05:38.478 --> 05:40.847
Yebo, yilokho esakubona ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus.

05:40.847 --> 05:43.777
Lokho kwakusivele kunjalo ngaphambi kobhubhane lwe-coronavirus.

05:43.777 --> 05:45.686
Lokhu kusekhona manje, ngisho
nangemva kobhubhane lwe-coronavirus.

05:45.686 --> 05:52.379
Ngakho-ke kumayelana nemali eningi, ngamandla
amaningi, ithonya, izindawo zokuthakazelela nokunye okunjalo.

05:52.379 --> 05:54.777
Futhi usanda ukusho i-STIKO .

05:54.777 --> 06:00.980
STIKO, ngempela, iyithuluzi elilodwa ngqo
lokusebenzisa le mibono. Lokho akufanele kukhohlwe.

06:00.980 --> 06:05.135
Ngakho-ke, STIKO – uma ubheka ngokucophelela
ukuthi i-STIKO isebenza kanjani ngempela...

06:05.135 --> 06:11.846
Ngakho-ke i-STIKO iyikhomishini,
ngikholelwa ukuthi iqukethe amalungu ayi-18.

06:11.846 --> 06:16.596
Futhi kule STIKO, iKomidi Elimi
LokuGoma, eyakha ama-subkomidi abizwa kanjalo.

06:16.596 --> 06:21.283
Ngakho-ke lokho kusho ukuthi kunekomidi
ye-coronavirus – noma ngempela amaqembu asebenzayo.

06:21.283 --> 06:27.312
Kunqembu elisebenzayo elibhekelele izithombe
zokwelapha ezahlukene kanye nezinyathelo abazibuyekeza ukuze

06:27.312 --> 06:31.002
banqume ukuthi kufanele yini senze isiphakamiso sokugoma.

06:31.002 --> 06:37.416
Kukhona-ke imihlahlandlela ecacile. Ngakho-ke, ngokomqondo,
uma ubheka ngokucophelela, konke kulawulwa kahle ngumthetho.

06:37.416 --> 06:40.860
Ngoba i-STIKO kumele ukuthi yenze isiphakamiso ngaleso sikhathi.

06:40.860 --> 06:49.369
Bathola izilinganiso zocwaningo
olukhona kulezi zithombe zokwelapha ezithile.

06:49.369 --> 06:55.080
Lezi zifundo zihlelwa ngokwezikalo zobufakazi .

06:55.080 --> 07:00.682
Ngakho-ke, ngokuyisisekelo, siyazi ukuthi lolu ucwaningo
oluqukethe abahlanganyeli abaningi futhi olwaluyi-double-blind .

07:00.682 --> 07:09.973
Ngakho-ke, ubufakazi obuvela ocwaningweni olunjalo buhlelwa
ngokwezindinganiso zesayensi, bese amalungu e-STIKO, noma-ke labo

07:09.973 --> 07:16.588
abasekhomitini abenza isiphakamiso ku-STIKO,
bathola ukubuka konke kwesayensi kwesithombe

07:16.588 --> 07:20.682
sokwelashwa okukhulunywa ngakho kanye nesimo samanje.

07:20.682 --> 07:28.274
Ngakho-ke yini ngempela esiyaziyo ngalesi sifo, yini esiyaziyo
ngezimpawu zalo, yini esiyaziyo ngenqubo yaso yokuthuthuka, yini

07:28.274 --> 07:35.626
esiyaziyo ngobunzima balo, yini esiyaziyo ngezidakamizwa, kulokhu
imijovo yokugoma, yokulwa nalesi sifo, le mijovo isebenza

07:35.626 --> 07:39.518
kangakanani, imiphumela yayo engemihle iyini, nokunye okunjalo.

07:39.518 --> 07:44.900
Futhi ngokususelwa kule bufakazi, i-STIKO kufanele
ukuthi noma yini enze isiphakamiso noma ingakwenzi.

07:44.900 --> 07:45.674
Yebo.

07:45.674 --> 07:53.537
Inkinga, nokho, wukuthi kuvame ukungabikho izifundo eziphikisa
ngempela ngakolunye uhlangothi noma kolunye ngokombono wesayensi.

07:53.537 --> 07:56.531
Yiyo inkinga enkulu. Futhi manje kuza iqhinga...

07:56.531 --> 07:58.109
Umbuzo nje osheshayo:

07:58.109 --> 08:04.743
Ingabe lokho kusho ukuthi, ngaphansi kwezimo ezithile,
izici ezifana nokubulawa ngobuthi kungenzeka ukuthi

08:04.743 --> 08:09.071
azizange zicatshangelwe nhlobo kule nqubo yokulinganisa?

08:09.071 --> 08:18.998
Okokuqala – ngizofika kulokho ngokushesha –
okokuqala, umbuzo uwukuthi, ngempela lezi zifundo zithi ini?

08:18.998 --> 08:21.873
Kodwa ubufakazi obuhlinzekwa yilezi zifundo buqinile kangakanani?

08:21.873 --> 08:28.404
Yebo, ngakho-ke okokuqala, umbuzo ithi: ubufakazi buwuphezulu
kakhulu, phezulu, ophakathi, ophansi noma ophansi kakhulu?

08:28.404 --> 08:32.388
Ezikhathini eziningi, asinazo
izifundo ezidlula ubufakazi obulinganiselwe.

08:32.388 --> 08:39.459
Ngakho-ke, kungaba njalo futhi, isibonelo, ukuthi
izifundo zithi: lezi zimpawu esizibhekisela kulesi

08:39.459 --> 08:43.000
sifo nazo zingase zabe sezibangelwa ezinye izici.

08:43.000 --> 08:48.037
Ngakho-ke, ngikholwa ukuthi yilokho
okukhuluma ngakho kule phepha okukhuluma ngakho...

08:48.037 --> 08:55.271
Ngakho-ke kungenzeka ngokuphelele ukuthi sibize into
ethile ngokuthi yi-polio, kodwa empeleni ayiyona nhlobo.

08:55.271 --> 09:02.531
Noma, uma sibuyela esikhathini se-coronavirus, lapho esibiza
khona into ethile ngokuthi i-Covid – i-Covid yisifo, isifo

09:02.531 --> 09:09.913
se-coronavirus – esibiza into ethile ngokuthi i-Covid engelona
i-Covid nhlobo, kodwa inezimpawu kuphela, njengokuvuvukala

09:09.913 --> 09:15.282
komqala, ukukhwehlela, ukukhathala noma yini
enye enezimbangela ezehlukile ngokuphelele,

09:15.282 --> 09:18.841
kodwa esisayibiza ngokuthi i-Covid. Asikwazi lokho.

09:18.841 --> 09:20.816
Njengesifo esisabalalayo.

09:20.816 --> 09:24.091
Ngempela, ngalesi sifo, i-Covid.

09:24.091 --> 09:29.834
Futhi izinyathelo zezokwelapha
ezinconyiwe yi-STIKO zihloselwe ukulwa nale sifo.

09:29.834 --> 09:39.435
Kodwa kungase kungabi njalo, ngoba izifundo esinazo, ikakhulukazi
nge-Covid, siyazi ukuthi azikho izifundo eziphelele nge-Covid.

09:39.435 --> 09:44.654
Akukhulunywa ngesifo uqobo, futhi
akukhulunywa ngobufakazi obusekela izinyathelo.

09:44.654 --> 09:50.568
Kufana nokuthi zonke izifundo esinazo
zisezingeni eliphansi noma ngisho neliphansi kakhulu.

09:50.568 --> 09:57.521
Sinocwaningo olulodwa oluphakathi,
olusekelwe kulo isincomo se-STIKO, olubhekana

09:57.521 --> 10:01.966
nokusebenza kahle. Futhi lokho akwanele nhlobo.

10:01.966 --> 10:07.207
Futhi ngokuvamile, i-STIKO ithi lezi
yizinqubo zokusebenza ezijwayelekile, yebo.

10:07.207 --> 10:12.953
Zimiswe, ziyizinqubo zomhlaba wonke noma
izindinganiso zomhlaba wonke ezigcinwa lapho

10:12.953 --> 10:17.771
kuhlukaniswa izifo nokusebenza kahle kwemithi.

10:17.771 --> 10:21.193
Kufanele zihlale
zingokulinganiselayo okungenani. Kodwa asinalo nhlobo.

10:21.193 --> 10:29.263
Futhi kungaba kanjalo nge-polio, angazi ngokuqinisekile,
kodwa kuzodingeka ubheke izifundo ezitholakala ku-STIKO.

10:29.263 --> 10:34.998
Futhi kungenzeka singabi nazifundo
nhlobo ezidlulela ngaphezu kokulinganiselayo.

10:34.998 --> 10:44.265
Futhi-ke – nansi iqhinga – uma singenayo isimo sezokwelapha,
i-STIKO ayenzi izinqumo kuphela ngokusekelwe ezizathu

10:44.265 --> 10:49.466
zezokwelapha nezesayensi, kodwa kuba khona iBhodi Lokunquma.

10:49.466 --> 10:54.802
Futhi le Bhodi Lokunquma ngokuvamile ithi:
Singayiletha kahle kangakanani emakethe?

10:54.802 --> 10:58.623
Kuzokwamukeleka kangakanani kubantu?
Ngabe kuzoba nokumelana odokotela?

10:58.623 --> 11:02.115
Ngabe kuzoba nokumelana ezitolo zemithi? Futhi njalo njalo.

11:02.115 --> 11:04.021
Lezi zimithi nezinto ezifana nazo zishibhile kangakanani?

11:04.021 --> 11:10.146
Futhi-ke ngokuzumayo isinqumo sesayensi siba
isinqumo sezepolitiki. Ngakho-ke. Futhi yilapho...

11:10.146 --> 11:12.440
Futhi isinqumo sokuhweba.

11:12.440 --> 11:14.320
Yebo, isinqumo sokuhweba besihlale sikhona kusukela ekuqaleni.

11:14.320 --> 11:17.857
Kuyisinqumo sezepolitiki nje kuphela,
esivame ukwenziwa ngezizathu zokuhweba.

11:17.857 --> 11:21.341
Bese-ke, impela, sinabo abalobi
abeluleka abezepolitiki ngokufanele.

11:21.341 --> 11:24.294
Kukhona futhi abalobi abeluleka i-RKI nokunye.

11:24.294 --> 11:32.449
Futhi ngokuzumayo okuthile kuba yisiphakamiso se-STIKO,
ngaphandle kokwaziswa kwethu ukuthi ubufakazi bezokwelapha

11:32.449 --> 11:38.458
obudingekayo ngempela abukho nhlobo, kodwa
ukungabikho kwalobu bufakazi sekunganakwa

11:38.458 --> 11:41.880
nje ngenhloso yokwenza isinqumo sezepolitiki.

11:41.880 --> 11:49.963
Lesi yisimo esinakho ngempela, futhi wonke umuntu oneziphakamiso
ze-STIKO kumele azi ukuthi iziphakamiso ze-STIKO azisho:

11:49.963 --> 11:57.435
Sinezifakazelo zesayensi lapha ezithi lesi sifo sesicwaningwe
kahle, ukusebenza kahle kwemithi sekucwaningwe kahle,

11:57.435 --> 12:04.784
kanye nobungozi bemithi nemiphumela engemihle
sekucwaningwe kahle, kodwa kungase kube ukuthi asinalo nhlobo.

12:04.784 --> 12:08.306
Kuyisinqumo sezepolitiki nje esithi
sizoyiletha emakethe noma kunjalo.

12:08.306 --> 12:12.410
Futhi ngenxa yesincomo kanye nesincomo se-STIKO,
ngokwemvelo sinesimo lapho umuthi uthengiswa

12:12.410 --> 12:14.807
kangcono kunalokho ongawuthengisa ngaphandle kwaso.

12:14.807 --> 12:19.607
Lokho kubi kakhulu. Akusase mayelana nenhlalakahle
yabantu; akusase kuyinjongo, kodwa kunalokho

12:19.607 --> 12:23.534
izintshisekelo ezahlukile ngokuphelele zishesha ukuba yinjongo.

12:23.534 --> 12:29.651
Mnu Ludwig, angifuni nje ukunamathela
endabeni ye-polio, kodwa ngifuna ukusondeza kancane.

12:29.651 --> 12:40.221
Isibonelo, udokotela, uDkt. Stefan
Lanker, ugxile futhi kwengqondo.

12:40.221 --> 12:48.573
Ukwazi kwengqondo komuntu kubalulekile hhayi kuphela ekuqondeni
komuntu siqu, kodwa futhi ezimpawini ezivezwa emzimbeni.

12:48.573 --> 12:57.107
Olunye ucwaningo lwango-1984, olugcizelela kokubili ingqondo
nokudla okunempilo, lubonisa ukuthi ukudla okunempilo ngempela

12:57.107 --> 13:01.471
kunomthelela – kuhlanganise nezimpawu umzimba ongazithola.

13:01.471 --> 13:08.323
Futhi lapho, isibonelo, kuchazwa futhi ukuthi izinto
eziyingozi, izinto eziyingozi zemvelo, zingathinta ingqondo.

13:08.323 --> 13:16.424
Ngokuzumayo ngidangele noma ngikhathazekile noma
okuthile okunye, okungathi ngokuvamile kuthinta umzimba.

13:16.424 --> 13:28.799
Ngakho-ke kunezici eziningi ekugcineni ezithonya noma
ezinquma izimpawu umzimba ezizivelisayo, ake ngikubeke kanjalo.

13:28.799 --> 13:37.036
Ngakho-ke akusoloko kulula njengoba abantu besho,
ukuthi nge-Covid-19, isibonelo, yivayirasi ebangela

13:37.036 --> 13:41.377
lesi sifo, kodwa kungaba nezinye izinto eziningi.

13:41.377 --> 13:48.904
UProfesa Bhakdi uphinde athi, isibonelo, esimweni sesifo
sesibindi esifana ne-hepatitis, kuvame ukuba imishanguzo,

13:48.904 --> 13:55.836
mhlawumbe ngisho nokusetshenziswa kabi kwemishanguzo, ukuphuza
utshwala, zonke lezo zinto zidlala indima,

13:55.836 --> 14:02.612
hhayi nje igciwane lesibindi elenza isibindi
sibe sesigulayo. Futhi yilokho okwenza ngizibale.

14:02.612 --> 14:07.627
Iqiniso liwukuthi manje sesinayo
inkontileka entsha ye-WHO yobhubhane.

14:07.627 --> 14:12.729
Kukhona-ke Imithetho Yezempilo
Yamazwe Ngamazwe – nayo eqalwe yi-WHO.

14:12.729 --> 14:20.840
Ngokomqondo, sekuphakanyisiwe kithi ngokuziphatha: Bantu
abathandekayo, singena enkathini yezifo ezihlaselayo ezingapheli,

14:20.840 --> 14:24.901
akukho indlela yokuzigwema. Konke kuxhumene emhlabeni wonke.

14:24.901 --> 14:28.502
Futhi uma kwenzeka icala e-Afrika – noma yini
engaba yikho – khona-ke kumele siqale ukugoma

14:28.502 --> 14:31.068
lapha, njengendlela yokuvimbela nokunye okunjalo.

14:31.068 --> 14:42.319
Kodwa uma zonke lezi zixhumanisi, ezimele izimpawu zomzimba
kuphela, zisazinzima kangaka futhi zingachazeki, thina

14:42.319 --> 14:51.184
njengabantu bomphakathi, ngaphansi kwalokho engingakubiza
ngokuthi i-ZAAVV, eyavela ngesikhathi

14:51.184 --> 15:00.665
sokwesatshiswa ngesifo se-coronavirus, kumele
ngempela sizibuze: singavimbela kanjani lezi zono?

15:00.665 --> 15:05.461
Kuyicala lokuphatha kabi abantu ukuthi siphinde sabhekana
nemikhawulo, ukuthi siphuziswe imishanguzo

15:05.461 --> 15:10.994
ngenkani, nokuthi singangeniswa ezibhedlela ngenkani,
njengoba kwenzeke ngobuningi e-Italy nakwamanye amazwe.

15:10.994 --> 15:16.156
Uhlolwe ngandlela thile – unegciwane
le-Covid-19, futhi manje kumele uye esibhedlela.

15:16.156 --> 15:20.348
Kufanele nihlukaniswe njalo njalo. Bese
niphathwa ngamaphilisi ngenkani, niphefumulelwa

15:20.348 --> 15:22.939
ngenkani, abantu bashonile njengezinambuzane.

15:22.939 --> 15:26.408
Konke lokhu yizono ezinzima kakhulu ngempela.

15:26.408 --> 15:33.111
Futhi lapho okuthile okufana nalokhu
sekuseduze nje, i-WHO isivele isikushilo cishe:

15:33.111 --> 15:38.650
Manje sesingena enkathini yezifo
ezibhubhanayo. Kumele sizilungiselele lokhu.

15:38.650 --> 15:43.184
Abantu bangazivikela kanjani kulokhu? Bangakwenza ini?

15:43.184 --> 15:48.134
Okokuqala, njengabantu besizwe, singabantu abakhululekile.

15:48.134 --> 15:52.697
Singabantu abakhululekile, singazinakekela kuqala.

15:52.697 --> 16:00.423
Futhi ngikholelwa ukuthi i-WHO kanye nendaba
yalesi sifo esihlangene esikhona manje,

16:00.423 --> 16:05.884
impela, kuyithuluzi lokumaketha embonini yezemithi.

16:05.884 --> 16:12.093
Futhi kufanele nje ubheke ukuthi ngubani empeleni
oxhasa i-WHO ngemali nokuthi ngubani etshala imali kuyo...

16:12.093 --> 16:13.017
Ngubani lowo-ke?

16:13.017 --> 16:17.939
Yebo, phakathi kwabanye, iBill & Melinda Gates
Foundation ikhokha izimali ezinkulu kakhulu.

16:17.939 --> 16:25.040
Ngakho-ke, lapho amazwe amaningi esekhupha
uxhaso lwe-WHO, izoxhaswa kakhulu ngabazimele.

16:25.040 --> 16:36.127
Lokhu kusho ukuthi izinkampani ezizimele, imboni yezidakamizwa,
Izinkampani zemithi kanye nezinhlangano zabo ezimele zithakasile

16:36.127 --> 16:46.937
ngokwemvelo ekuqinisekiseni ukuthi izinhlangano ezifana ne-WHO,
i-STIKO, i-European Medicines Agency, i-American Medicines Agency

16:46.937 --> 16:54.982
nokunye njalo zigxila njalo ezincomweni nasezimvo zazo
ezixazululweni zemithi – futhi zingagxili

16:54.982 --> 17:03.845
kakhulu kulokho okushiwo ngakho manje, okungukuthi
izixazululo zokudla kanye nezixazululo zengqondo.

17:03.845 --> 17:06.281
Lena ngempela impi yamasiko eyenzeka eMelika.

17:06.281 --> 17:15.337
Ngaphezu kwalokho, sinommeli lapho, uRobert Kennedy Junior,
ongungqongqoshe wezempilo e-United States futhi umsunguli

17:15.337 --> 17:25.328
womkhankaso we-MAHA, i-Make America Healthy Again, owaba nendima
enkulu ekukhethweni kukaDonald Trump njengomongameli ekuqaleni.

17:25.328 --> 17:31.925
Ngoba lo mkhankaso we-MAHA ozungezile uRobert Kennedy empeleni
uvela kubandakanyekayo beDemocratic, okungukuthi iDemocratic

17:31.925 --> 17:37.664
Party, futhi kwakuyizifundazwe eziguquguqukayo lapho
waqinisekisa khona ukuthi amavoti afanele aye kuTrump,

17:37.664 --> 17:40.673
ukuze uTrump anqobe kulezi zifundazwe eziguquguqukayo.

17:40.673 --> 17:41.946
Waphumelela njengeRiphabhulikhi.

17:41.946 --> 17:43.532
Lapho amaRepublican ewinile, ngqo.

17:43.532 --> 17:48.876
Futhi ngiyazi abantu abaningi abavela kuleli phiko
le-MAHA, leli phiko elithi Make America Healthy

17:48.876 --> 17:51.663
Again. Yilokho ngempela konke okukhulunywa ngakho.

17:51.663 --> 17:57.903
Bathi sihlale sibheka kuphela lapho
izimpawu sezivele zikhona, lapho isifo

17:57.903 --> 18:02.060
sesiqhamuke, ngakho-ke singasiphatha kanjani ngemithi?

18:02.060 --> 18:07.100
Kuyabonakala. Uma bengimeleli
wezidakamizwa, nami bengizoba nombono ofanayo.

18:07.100 --> 18:11.186
Umbono wami ngeke ube: Ingabe sinabantu abaphilile?

18:11.186 --> 18:17.952
Esikhundleni salokho, umbono wami ungaba: Ngingabagcina kanjani
abantu begula kangaka ukuze ekugcineni senze imali ngalokho?

18:17.952 --> 18:21.199
Ngoba imboni yezemithi ayenzi imali kubantu abaphilile.

18:21.199 --> 18:27.296
Ngakho-ke akukhona ngokuthola ukunakekelwa kwezempilo okuhle
kakhulu okungenzeka, njengoba iSivumelwano

18:27.296 --> 18:34.710
Sezenhlalo Samazwe Ngamazwe sithi, kodwa ngokwenza inzuzo
enkulu ngangokunokwenzeka ekunakekelweni kwezempilo.

18:34.710 --> 18:39.890
Futhi manje abantu cishe bazophinde bathi uLudwig, okusho
lokhu engxoxweni, ungumuntu okholelwa emibonweni yobuqili.

18:39.890 --> 18:43.775
Kodwa yilokho okwenza umhlaba wethu usebenze.
Siphila emhlabeni wobukapitalisti, futhi kulo mhlaba

18:43.775 --> 18:45.763
wobukapitalisti, konke kugxile ekutholeni inzuzo.

18:45.763 --> 18:46.210
Yebo.

18:46.210 --> 18:50.668
Lokho kusho ukuthi uma ungowemboni yezemithi, uzocabanga:

18:50.668 --> 18:57.796
Singazimaketha kanjani imikhiqizo yethu
kubesilisa nabesifazane ngendlela esizozuzisa ngayo?

18:57.796 --> 19:04.314
Lapho kwakufika isikhathi sokwethula ukuvinjelwa kokubhema,
imboni yetabaku ngokushesha yasungula izikhungo ezizinikele

19:04.314 --> 19:08.491
ekuqinisekiseni ukuthi uthuthu lwetabaku aluyingozi kangako.

19:08.491 --> 19:13.116
Futhi, impela, wasungula izikhungo
ezazicwaninga umdlavuza wemiphunga nokunye okunjalo.

19:13.116 --> 19:16.164
Lokho kucacile ngokuphelele. Okwamanje,
lesi sinyathelo esijwayelekile

19:16.164 --> 19:18.435
ngokuphelele futhi esinengqondo esithathwa yimboni.

19:18.435 --> 19:27.134
Futhi lokho kusho ukuthi imboni yezemithi inentshisekelo
yokulawula i-WHO, futhi imboni yezemithi ayinayo intshisekelo

19:27.134 --> 19:35.317
yokuvimbela izifo ezibhubhanayo, kodwa inentshisekelo yokuthi
izifo ezibhubhanayo zenzeke ukuze ikwazi ukuletha

19:35.317 --> 19:43.780
imithi efanele, esivele iphatente futhi eyakhiwe
kusengaphambili – noma, eyilungiselele ukukhiqizwa – emakethe.

19:43.780 --> 19:46.945
Sakubona lokhu nge-swine flu, futhi
manje siyakubona nge-coronavirus.

19:46.945 --> 19:48.835
Futhi, njengoba ngishilo, ungabona lo mkhankaso ophikisayo.

19:48.835 --> 19:50.460
Wawufuna ukwazi ukuthi yini engakwenziwa ngalokhu.

19:50.460 --> 19:56.835
Ngakho-ke eMelika manje sekukhona lo mkhankaso ophambene, Make
America Healthy Again. Banazo ngqo izindawo ezimbili zokuqala.

19:56.835 --> 20:02.581
Inqophamlando yokuqala ithi uKennedy empeleni uthi nakuba
thina eMelika siyizwe elicebile kakhulu elithuthukile

20:02.581 --> 20:06.153
embonini emhlabeni, sinokulindela impilo okuphansi kunabo bonke.

20:06.153 --> 20:08.171
Kungani kunjalo? Lokho akulungile.

20:08.171 --> 20:11.360
Siyizwe elicebile futhi sinokulindelo okuphansi kwempilo.

20:11.360 --> 20:14.343
Bese abheka athi: Uhlelo lokudla oluncane e-USA lunjani?

20:14.343 --> 20:18.740
Futhi-ke, vele, ubona ukudla okusheshayo okuningi, ukudla
okungaphilile okuningi, ukudla okusheshayo okuningi,

20:18.740 --> 20:23.262
kanye nokudla okwenziwe ngobuchwepheshe okuningi
okwamanje okuthuthukiswa khona, nokunye okuningi. Futhi uthi...

20:23.262 --> 20:24.326
Ubuthi bemvelo...

20:24.326 --> 20:28.167
Izibulala-zinambuzane zemvelo, izinto
eziningi, imithi eminingi, lapho kuqala khona.

20:28.167 --> 20:30.750
Ikakhulukazi le nkinga yama-opioid e-USA nokunye.

20:30.750 --> 20:37.633
Ngakho-ke e-USA, inani elimangalisayo lemithi... – amanzi okusela
awacwengi ngoba aqukethe izinsalela zemithi nokunye okunjalo.

20:37.633 --> 20:40.390
Ngakho-ke kusho ukuthi uqala ngqo kuleli phuzu futhi uthi:

20:40.390 --> 20:46.094
Sidinga ukuthuthukisa ukudla okunempilo; sidinga
ukuqinisekisa ukuthi abantu badla ukudla okunempilo.

20:46.094 --> 20:52.555
Futhi kumele siqinisekise ukuthi izinto eziyingozi
emvelweni ziyancishiswa. Lena yindlela eqondile.

20:52.555 --> 20:58.100
Futhi-ke sizobona: Ingabe lokho okushiwo imboni yezemithi
kuyiqiniso ngempela – yilowo-ke isinyathelo esilandelayo...

20:58.100 --> 21:01.412
Washintsha ngokuphelele ikhomishini yokugoma eyayimi khona wathi:

21:01.412 --> 21:06.797
Umsebenzi wakho manje wukuhlola ngempela ukuthi
zonke izincomo ezikhona ziyadingeka noma cha.

21:06.797 --> 21:10.140
Manje bheka izifundo eziphathelene nobufakazi.

21:10.140 --> 21:14.193
Kube nokugqugquzela okukhulu emhlabeni wonke,
ikakhulukazi lapha eJalimane, ngoba kuyacaca...

21:14.193 --> 21:18.182
Yebo, ngingakutshela ukuthi sesiyihlolile le
nkinga maqondana ne-coronavirus, kodwa

21:18.182 --> 21:20.991
akukho zifundo eziphelele mayelana ne-coronavirus!

21:20.991 --> 21:25.391
Noma kunjalo, sineluleko. Yebo, sineluleko
lokugonywa ngaphandle kobufakazi obucacile

21:25.391 --> 21:27.078
ocwaningweni. Futhi lokho ngokuqinisekile...

21:27.078 --> 21:30.226
Futhi lokho kuhlanganisa zonke
imiphumela emibi enzima kanye nokufa okuningi.

21:30.226 --> 21:32.720
Impela! Futhi ngiyaziqiniseka ukuthi
kuzoba kanjalo nakwezinye izitozo.

21:32.720 --> 21:36.445
Manje uRobert Kennedy usehlola lokhu.
Futhi ngokuzumayo kuba nokukhala okukhulu.

21:36.445 --> 21:39.375
Kungani? Ubani obangela lesi sikhalo futhi ubani ohlela sona?

21:39.375 --> 21:46.633
Impela, imidiya nayo ithola inzuzo enkulu kakhulu kule mali
exhaswa yimboni yezemithi, ekukhangiseni, nasemalini efakwa kuyo.

21:46.633 --> 21:51.160
UBill Gates, nansi sesibuyele kuBill Gates futhi,
wakhokha izigidi eziningana kuDer Spiegel, isibonelo.

21:51.160 --> 21:58.580
Lokhu kusho ukuthi iDer Spiegel namaphephandaba, anemali encane
kakhulu, nawo athembele kakhulu ekusekelweni embonini yezemithi.

21:58.580 --> 22:02.420
Ngakho-ke, ngokwemvelo, nabo babika
lezi zindaba. Futhi yilokho okubalulekile.

22:02.420 --> 22:10.406
Ngakho-ke, okokuqala, ohlelweni lwethu lwezombusazwe
olukhona, kumele sizibuze: ngubani abantu abaphikisana nalo?

22:10.406 --> 22:15.556
Manje sekukhona inyakazo yokuphikisa enamandla
futhi enkulu evela eMelika, futhi basungule

22:15.556 --> 22:18.945
i-MAHA, lolu hlelo lokwenza iMelika iphile kahle futhi.

22:18.945 --> 22:21.053
Akukho sizathu sokungaphindi okufanayo eJalimane.

22:21.053 --> 22:27.500
Futhi thina kwa-ZAAVV silungele
ngokuphelele ukusekela ngqo lezi zinto njengombutho.

22:27.500 --> 22:29.600
Sesivele sisebenza eduze nomkhankaso we-MAHA.

22:29.600 --> 22:33.047
Siyabazi abantu, sesivele sixhumene, sesivele sahlangana.

22:33.047 --> 22:41.101
Kubalulekile futhi ukugcizelela ukuthi sidinga ubufakazi
obucacile oluvela ocwaningweni, futhi

22:41.101 --> 22:50.027
imishanguzo ikakhulukazi kufanele inikezwe kuphela uma
sinocwaningo olusekelwe ubufakazi obuphakeme.

22:50.027 --> 22:53.695
Okulingene kusamukelekile, kodwa okuphezulu kakhulu.

22:53.695 --> 22:57.672
Kwathi-ke kwashintsha okuthile –
imithi eminingi yayingasavunyelwa.

22:57.672 --> 22:59.656
Futhi-ke, vele, abantu kumele bazivikele.

22:59.656 --> 23:05.031
Ngakho-ke, iphuzu lokuqala, lokho okushilo, wonke
umuntu kumele ngokuqala aqaphele indlela adla ngayo.

23:05.031 --> 23:11.617
Lokho kusho ukuthi kufanele ubone ukuthi ungakwazi yini
ukudla okwendawo futhi usekele abalimi bendawo yakho.

23:11.617 --> 23:18.414
Manje sebephumele emigwaqweni ukuze baphikise le nqubomgomo
ephakathi, besho ukuthi abantu kufanele badle ukudla kwesifunda,

23:18.414 --> 23:22.226
badle ukudla okunempilo, futhi banake ibhalansi yabo yokudla.

23:22.226 --> 23:28.760
Okokuqala, lokho kuwudaba lomuntu ngamunye. Futhi-ke, lapho
lezi zinyathelo zikahulumeni zifika, kufanele ulwe ubuyisele.

23:28.760 --> 23:32.765
Kuzofanele siphinde siphume emigwaqweni.
Bese sizothi: Cha, angihambisani nalokho.

23:32.765 --> 23:35.289
Bese uyiphikise ngokufanele.

23:35.289 --> 23:43.617
Hmm. Njengomuntu, nawe wathi: Ngine-amalungelo ami
abantu ngabanye, awaxoxiswanga futhi ngiyawagcizelela!

23:43.617 --> 23:49.418
Futhi angidingi ukuhambisana nalokhu
ukuphathwa ngamaphilisi ngokuphoqelelwa noma yini

23:49.418 --> 23:53.520
engaba khona, noma ngabe ithatha yisiphi isimo.

23:53.520 --> 23:56.264
Yebo, siyabona ukuthi umphumela wenzeka ngokuzenzakalelayo.

23:56.264 --> 24:02.393
Isibonelo, sibona ukuthi leli sidingo sokugoma elihlobene
nezikhungo libangela izinkinga ezinzima

24:02.393 --> 24:08.859
kakhulu emkhakheni wamakhono asebasha, ikakhulukazi
emkhakheni wamakhono asebasha kwezokwelapha.

24:08.859 --> 24:11.166
Yebo, lokho nakho ngempela kuyimpendulo kulo.

24:11.166 --> 24:14.440
Ngakho mhlawumbe akekho ozokhuluma lutho
futhi abantu ngeke baphume emigwaqweni.

24:14.440 --> 24:21.025
Kodwa intsha eminingi ayisekhethi lo msebenzi wezokwelapha ngoba
kuhlale kunale mkhonto kaDamocles elindile phezu kwawo,

24:21.025 --> 24:27.961
lapho abantu bethi manje sekukhona i-pandemic elandelayo,
manje kumele ugonywe ngaleli thumba futhi uthathe lezi zimithi.

24:27.961 --> 24:30.461
Futhi vele nabo abakufuni lokho.
Futhi nabo bayazwela umzimba wabo.

24:30.461 --> 24:31.751
Yebo, impela.

24:31.751 --> 24:35.900
Futhi-ke kumele nje uthi "Cha!"
bese uthi: "Misa, angikwenzi lokho!"

24:35.900 --> 24:39.897
Futhi uma ungabaza, kumele uthi,
"Ngakho-ke ngizoshiya lo msebenzi."

24:39.897 --> 24:41.960
Impela, lokhu futhi kuyisinqumo somuntu ngamunye.

24:41.960 --> 24:45.391
Kodwa ngiyazi ukuthi abantu abaningi benza lokhu
ngisho nasezikhathini zobhubhane we-coronavirus.

24:45.391 --> 24:49.756
Ikakhulukazi labo abashiye umsebenzi
ngokuzazi abangabuyi emuva. Abafuni.

24:49.756 --> 24:56.881
Futhi lokho kusho ukuthi sinomgodi omkhulu kakhulu
emkhakheni wezokwelapha eJalimane, futhi

24:56.881 --> 25:01.839
awukakhulunywa ngisho – igebe elimangalisayo elingagcwaliswa.

25:01.839 --> 25:03.830
Yebo, ukushoda okukhulu kwabasebenzi.

25:03.830 --> 25:05.634
Ngempela.

25:05.634 --> 25:11.264
Kulungile, manje sekukhona futhi le Vetopedia.

25:11.264 --> 25:17.046
Ingabe ubone umonakalo wezitofu zokugoma?
Rekhoda lokhu ku-Vetopedia, i-encyclopaedia

25:17.046 --> 25:21.272
yamahhala yezwi eliphikisayo: www.vetopedia.org

25:21.272 --> 25:28.009
Leli pulatifomu, leli database, lapho ungafaka khona, isibonelo,
ukulimala kwakho okubangelwa umuthi wokugoma

25:28.009 --> 25:33.701
ngesikhathi sobhubhane lwe-coronavirus – noma
olunye ukulimala okubangelwa umuthi wokugoma.

25:33.701 --> 25:37.927
Kodwa ikakhulukazi ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus,
kube nezimo eziningi zokulimala okubangelwa umuthi wokugoma,

25:37.927 --> 25:40.208
kuhlanganise nokufa – okuningi kwalokhu kwabe sekungagwema...

25:40.208 --> 25:46.459
Abazalwane bangabhalisa futhi lapho umonakalo wokugoma.

25:46.459 --> 25:55.255
Akuyona yini futhi ithuluzi elibalulekile, ngithi, ngokombono
wezomthetho nangokombono wezobugebengu bokuhlola ubufakazi,

25:55.255 --> 26:00.476
ukuze kube khona indlela yokuthatha isinyathelo lapho futhi?

26:00.476 --> 26:08.554
Izenzo zokuphoqa zazingenalungelo ngaleso sikhathi, futhi asifuni
nhlobo ukubuyela esimweni lapho okuthile kufakwa kithi ngokuqinile

26:08.554 --> 26:12.842
ezifuzweni zesifo ezizayo – nemiphumela emibi kangaka.

26:12.842 --> 26:16.678
Awuvumelani na ukuthi lokhu nakho
kuyithuluzi elibalulekile kubameli?

26:16.678 --> 26:21.701
Yebo, lokho nakho yinto esiyifundile kulesi sifo somhlaba wonke.

26:21.701 --> 26:24.225
Empeleni yisikhathi sezinyathelo zokubhekana ne-pandemic.

26:24.225 --> 26:31.147
Futhi lokho esikubona manje – ikakhulukazi
ngabantu abafana noTom Lausen – kumakomidi ophenyo:

26:31.147 --> 26:35.022
Iziphathimandla ezazibhekele
ngempela azizange zenze umsebenzi wazo.

26:35.022 --> 26:38.990
I-Paul Ehrlich Institute ayizange
ibhale phansi idatha njengoba bekufanele.

26:38.990 --> 26:41.404
Imilayezo yesixwayiso ayizange ithunyelwe.

26:41.404 --> 26:44.985
Izinkampani zomshwalense wezempilo... – empeleni, wonke umuntu
bekufanele azi, ngoba, masithi, izimpawu

26:44.985 --> 26:48.225
zokuxwayisa zazikhona yonke indawo, izinsimbi
zokuxwayisa bekufanele zisebenze yonke indawo.

26:48.225 --> 26:54.343
Ngisho, ePaul Ehrlich Institute, sifunde ekhomitini yophenyo
eBrandenburg ukuthi iPaul Ehrlich Institute

26:54.343 --> 27:01.148
yayingenaso ngisho isikhala esanele kumaseva ukurekhoda
yonke imibiko eyayifika mayelana nemiphumela engemihle.

27:01.148 --> 27:01.624
Hawu.

27:01.624 --> 27:06.804
Lokho kusho ukuthi isimangalo sokuthi asinazo iziphumo
eziwubungozi eziningi kangaka sisekelwe eqinisweni lokuthi

27:06.804 --> 27:10.501
iziphumo eziwubungozi ezibikiwe azikaze zirekhodwe noma zibhale.

27:10.501 --> 27:15.219
Engingakuboni, anginakho. Futhi uTom
Lausen uphathe lokho kahle kakhulu.

27:15.219 --> 27:20.670
Futhi lokho kusho ukuthi ngisho nalapho,
singasebenzisa kuphela ukulingisa ukuze sifinyelele

27:20.670 --> 27:24.158
ezinombolweni zangempela ezifeziwe ngalokhu kugonywa.

27:24.158 --> 27:30.067
Ngakho-ke, impela kuhle lapho kunezinhlelo
ezizimele ezenza ngqo lezi zinto, ukuze okungenani

27:30.067 --> 27:33.440
kube sobala ukuthi kunezinye izimo eziningi kakhulu.

27:33.440 --> 27:39.064
Ngakho-ke uma igunya likahulumeni, elinezinsiza
ezingapheli cishe ngokuphelele, lingakwazi ukuqonda lokhu,

27:39.064 --> 27:42.148
bese umzamo ozimele ukwenza kanjalo, ngokuzumayo uyabona:

27:42.148 --> 27:46.150
Nkulunkulu wami, sinamaliphi imibiko
empeleni lapha futhi kwenzekeni ngempela?

27:46.150 --> 27:48.767
Khona-ke okungenani ungakubheka kuqala.

27:48.767 --> 27:54.978
Futhi-ke, ngesinye isikhathi, ngisho neziteshi ezihamba
phambili zemithombo yezindaba, ezijwayelekile, ngeke zisakwazi

27:54.978 --> 27:57.931
ukusebenza ngokumelene nakho noma ukufihla okwenzekile.

27:57.931 --> 28:02.837
Lokho futhi kuwumuzwa obaluleke
kakhulu esiwutholile ngalesi sikhathi.

28:02.837 --> 28:06.376
Kumele silethe zonke lezi zinto
zisuke ebumnyameni ziye ekukhanyeni.

28:06.376 --> 28:08.580
Ngakho-ke umbuzo wakho wawuthi, abantu bangenza ini?

28:08.580 --> 28:12.940
Ungakwazi, isibonelo, ukusungula imizamo
enjalo. Ungazibhalisa khona ngokwakho.

28:12.940 --> 28:18.945
Unganikeza imininingwane yakho, kuhlanganise ne-ZAAM ,
ukuze ukhombise ukuthi yize nina, njengabasemagunyeni

28:18.945 --> 28:22.634
abaphethe, ningayirekhodi le mininingwane, thina siyirekhoda.

28:22.634 --> 28:27.673
Futhi ukhuthaza udokotela wakho ukuthi athi: "Lokhu
kuwumonakalo wejabhu futhi ngiyakutshela, kubike

28:27.673 --> 28:30.703
enkampanini yomshwalense wezempilo njengomonakalo wejabhu!"

28:30.703 --> 28:33.572
Ngoba odokotela abaningi abayenzi leyo
nto. Iziguli kumele ziphikelele kuyo.

28:33.572 --> 28:39.095
Udokotela uphoqelekile ukwenza kanjalo.
Uma kungaba umonakalo wejabhu, kumele abike.

28:39.095 --> 28:44.742
Izinto ezifana nalokhu, lapho uphikelela ukubika lokhu
enkampanini yakho yomshwalense wezempilo noma, uma

28:44.742 --> 28:49.540
ungabaza, hamba ku-portal enjengale bese uyibika
khona ukuze sikwazi ukubona ukuthi empeleni kwenzekile.

28:49.540 --> 28:52.392
Futhi ungabona ukuthi imimoya yezombusazwe iyashintsha.

28:52.392 --> 29:00.839
Ngenxa yamandla amaqembu afana ne-AfD noma i-BSW , – empumalanga
yeJalimane, manje sesinokungaphezu kuka-25% kuyo yonke indawo,

29:00.839 --> 29:06.292
ukuze kumiswe izikomidi zokuphenya noma
amakhomishini okuphenya kuyo yonke indawo,

29:06.292 --> 29:10.220
okungenani zisiza ukuveza lezi zindaba emphakathini.

29:10.220 --> 29:12.728
Futhi kumele nje ukhulume futhi uqhubeke nokucindezela.

29:12.728 --> 29:22.744
Yebo, futhi yilokho ngempela engikuzwayo, ukuthi manje
kuyisikhathi esihle, kulesi sikhathi ngemva kwe-coronavirus,

29:22.744 --> 29:29.885
ukucindezela ukubuyekezwa noma ukuhlolwa
okunjalo, nokusebenza ngalokho, ngenhloso

29:29.885 --> 29:35.120
yokuvimbela ezinye izenzo zobugebengu, akunjalo?

29:35.120 --> 29:39.853
Yebo, ngempela. Kuyindaba
yokuvimbela. Kumele sifunde okwenzekile.

29:39.853 --> 29:46.384
Ngingakweluleka kuphela ukuthi ubheke... – imivideo
yeKomishana Yokuphenya eBrandenburg etholakala ku-inthanethi.

29:46.384 --> 29:52.729
EBrandenburg, iphalamende lesifundazwe lisungule
ikhomishini yokuphenya ukuze ihlole isikhathi se-coronavirus.

29:52.729 --> 29:58.173
Ngokungafani nekhomithi yophenyo,
ikhomishana yophenyo ihlale ibheka ikusasa kuphela.

29:58.173 --> 30:00.173
Lokho kusho ukuthi ubheka nje
ukuthi yini engathuthukiswa kangcono.

30:00.173 --> 30:06.391
Kodwa iKomishini Yokuphenya eBrandenburg ikakhulukazi yakhelwe
ngendlela ethile, ngenxa yesimo sezepolitiki lapho,

30:06.391 --> 30:12.580
ukuze kube nochwepheshe abaningi abagxeki, futhi
nochwepheshe abaningi abagxeki nabo banikwe ithuba lokukhuluma.

30:12.580 --> 30:13.406
Kuyathakazelisa.

30:13.406 --> 30:19.087
Kukhona uGerd Antes, isibonelo, kwakukhona uStefan
Homburg, kukhona uTom Lausen. Ngakho-ke baningi.

30:19.087 --> 30:26.208
Isibonelo, umeluleki wesayensi weqembu le-AfD ePhalamende
nguStephan Kohn, owayesebenza lapha eMnyangweni

30:26.208 --> 30:32.471
Wezangaphakathi Kazwelonke, owaphosa ngaphandle lo
mbhalo omangazayo futhi waxoshwa ngenxa yalokho.

30:32.471 --> 30:34.916
Manje usebandakanyekile enqubweni
yokuhlola kabusha eBrandenburg, ngokuthi.

30:34.916 --> 30:41.909
Lokhu kusinika ulwazi oluningi ngalokho
okwenzekile, bese kubheka phambili esikhathini esizayo.

30:41.909 --> 30:48.930
Futhi yilapho ngqo lapho kuqala khona izisekelo,
ekufundiseni abantu, kuqala nje ukuthola:

30:48.930 --> 30:53.760
Kwenzekeni lapho, kwenzeka kanjani, futhi yini iqiniso?

30:53.760 --> 31:00.489
Futhi uWolfgang Wodarg, uDkt. Wolfgang Wodarg, ekuqaleni kwalesi
sikhathi se-coronavirus – okuyindlela engazizwa ngayo ukuthi

31:00.489 --> 31:07.003
kukhona okungahambi kahle lapha – wathi kwenye yamavidiyo akhe
okuqala kakhulu, mhlawumbe ngisho nevidiyo yakhe yokuqala,

31:07.003 --> 31:13.362
ukuthi uma ngempela bekukhona ubhubhane, besizobona abantu
abafile ezitaladini. Khona-ke wonke umuntu wayezokwazi...

31:13.362 --> 31:14.221
…kuyisifo esisabalele emhlabeni wonke.

31:14.221 --> 31:15.700
Kuyisiphambeko somhlaba wonke, abantu bayafa.

31:15.700 --> 31:16.955
Futhi akuyona imivubukulo yephepha.

31:16.955 --> 31:25.215
Impela. Futhi manje, lapho siphuma
emgwaqeni, cishe asitholi muntu ongasitshela:

31:25.215 --> 31:30.024
Hawu, nginokwazana owashona ngenxa
ye-coronavirus. Lokho akwenzeki kaningi.

31:30.024 --> 31:36.764
Ngakho-ke akekho, ngoba sibona ukuthi iminyaka yobudala ephakathi
yalabo abashonile ngenxa ye-coronavirus noma abane-coronavirus

31:36.764 --> 31:40.260
ingu-84 – okungaphezu kokulindela kwethu ukuphila.

31:40.260 --> 31:42.754
Kodwa wonke umuntu uyamazi umuntu
oke walimala ngenxa yemijovo yokugoma.

31:42.754 --> 31:47.485
Wonke umuntu uyamazi umuntu oke wahlupheka ngenxa yokugoma, oke
walimala ngenxa yokugoma – isifo sokuhlaselwa

31:47.485 --> 31:51.527
kwengqondo, ukuhlaselwa yinhliziyo, isifo
senhliziyo, i-myocarditis, ukufa nokunye okunjalo.

31:51.527 --> 31:57.550
Okusho ukuthi, le gciwane langempela
esilibhekene nalo kwakuyimiphumela engemihle yokugoma.

31:57.550 --> 32:02.740
Ngiphinde ngakubona lokhu kubantu
ababengacabangi ngendlela engajwayelekile noma abangahluleli.

32:02.740 --> 32:10.925
Kodwa uma ngikhuluma nabantu namuhla – yebo, ngeke bavame ukuvuma
lokhu obala, kodwa lapho bekhuluma phakathi kwabo, bonke bathi:

32:10.925 --> 32:16.400
Ngiyamazi umuntu, noma mina ngazizwa ngingaphilanga
kusukela ngathola le mjekelo; ngihlala ngigula, ngihlala

32:16.400 --> 32:19.144
nginezinkinga njalo njalo. Futhi yilokho ngqo iphuzu.

32:19.144 --> 32:21.824
Futhi yilapho abantu okumele... –
Ngicabanga ukuthi yileso isifundo esisifundile.

32:21.824 --> 32:26.321
Futhi uma lezi zivalo, ezizosebenziselwa esikhathini esizayo,
zibenza baqonde ngokusobala ukuthi kuneziphumo

32:26.321 --> 32:30.575
eziwohlokayo, khona-ke abantu bazoba nokucubungula
okwengeziwe futhi cishe bazovame ukusho cha bathi:

32:30.575 --> 32:34.288
Angisazukwenza lokho futhi,
angisazukwenza lokho kimi nomzimba wami futhi!

32:34.288 --> 32:42.762
Yebo, ngiyakuqonda. Ukufingqa:
Sekukonke, kuyindaba yokukhulisa ukuqwashisa.

32:42.762 --> 32:48.380
Akukhona ngempilo yethu, kodwa
kuyimodeli yebhizinisi yomkhakha wemithi.

32:48.380 --> 32:51.942
Empeleni kunemboni yobhubhane ngemuva kwalokho.

32:51.942 --> 32:59.913
Izinkampani azinakho ukuthakasela ukuthi sibe nempilo; zenza imali
kuphela kubantu abagulayo, ngokomqondo, uma ngiqonda kahle.

32:59.913 --> 33:02.137
Yebo, impela, siyazi nakho.

33:02.137 --> 33:10.200
Ngakho-ke ngisho nodokotela abavamile,
isikhathi udokotela achitha nesiguli sifushane kakhulu.

33:10.200 --> 33:14.004
Ngicabanga ukuthi empeleni yisilinganiso semizuzwana embalwa.

33:14.004 --> 33:19.420
Bese odokotela bavame ukuthola izinhlelo
zekhompyutha ezivela embonini yezemithi, abazisebenzisa.

33:19.420 --> 33:25.282
Bese imishanguzo ebonakala njalo iyileyo exhaswe
noma exhaswe ngokuhlanganyela ngumkhiqizi wohlelo

33:25.282 --> 33:29.129
lwekhompyutha noma wemishini ekamelweni likadokotela.

33:29.129 --> 33:31.129
Konke kumayelana nemali, vele kumayelana nemali.

33:31.129 --> 33:36.200
Konke okwenzeka emkhakheni wethu
wezokwelapha kugxile kakhulu emalini.

33:36.200 --> 33:39.880
Impela, ngingathi ukunakekelwa
kwezempilo kuyimiphumela ehlangene.

33:39.880 --> 33:44.403
Futhi angiyena umuntu ogxeka imithi evamile noma oyiphikisayo.

33:44.403 --> 33:51.408
Sidinga imithi yendabuko, ikakhulukazi emkhakheni
wokuhlinzwa, futhi ngokwemvelo sinemithi yanamuhla esezingeni

33:51.408 --> 33:55.253
eliphezulu, esekelwe esayensini, futhi esebenza kahle.

33:55.253 --> 34:02.198
Kodwa ezindaweni eziningi noma ezintweni eziningi, isibonelo
kwezokwelapha umdlavuza, zonke lezi zinyathelo

34:02.198 --> 34:09.408
ezithathwa ukulwa nomdlavuza, impela ziyizindleko
ezithwalwa izibhedlela, eziyingxenye yomkhakha wezokwelapha.

34:09.408 --> 34:11.715
Futhi kunenani lemali elingaphezu kwengqondo elibandakanyekile.

34:11.715 --> 34:17.601
Futhi kimi, kunengqondo ngokuphelele ukubuza:
Kungani ngicabanga kuphela ngemithi engiyifaka

34:17.601 --> 34:21.018
emzimbeni wami futhi angicabangi ngalokho engikudlayo?

34:21.018 --> 34:26.582
Ngoba ukudla okunomsoco ngomlomo
kungenye yezinto ezibaluleke kakhulu.

34:26.582 --> 34:32.887
Isibonelo, kuhlala kunengxoxo mayelana
ne-vitamin D, esiya ivamile kakhulu manje.

34:32.887 --> 34:39.687
Lokhu kusho ukuthi sekucaca kakhulu ukuthi i-vitamin D noma
ukwengezwa kwe-vitamin D kubalulekile ekuvimbeleni izifo.

34:39.687 --> 34:47.900
Kodwa i-vitamin D ithengeka kalula ngakho-ke
ayiyona indlela yokwenza ibhizinisi embonini yezemithi.

34:47.900 --> 34:53.114
Futhi yingakho imibono eminingi
abantu abanayo, ngempela, nayo igcinwa.

34:53.114 --> 34:59.739
Impela, imboni yezokwelapha iyimboni yomhlaba
wonke enenani elingu-triliyoni yamaphawundi.

34:59.739 --> 35:02.817
Futhi vele, izimaski ziyanconywa uma ufuna ukuthengisa izimaski.

35:02.817 --> 35:10.153
Futhi, vele, bese usekela izifundo ezithi imaski
ye-FFP2, empeleni imaski yothuli, ivikela kugciwane.

35:10.153 --> 35:17.338
Futhi, vele, awuthathi imithi eshibhile etholakala
emakethe uma ungathola ukuthuthukiswa okubizayo

35:17.338 --> 35:21.817
okuxhaswa nguhulumeni – ngaphandle kwanoma yiluphi uxanduva.

35:21.817 --> 35:24.081
Ekugcineni, thina siyisifundazwe;
siyikhokhela ngemali yethu yentela.

35:24.081 --> 35:25.254
Ngempela.

35:25.254 --> 35:29.043
Kodwa njengoba utshele ekuqaleni,
wonke umuntu unesibopho ngokwakhe.

35:29.043 --> 35:32.832
Futhi njengoba ungibize njengommeli,
angikwazi ngempela ukwenza okuningi njengommeli.

35:32.832 --> 35:38.180
Engingasho nje ukuthi amalungelo abantu empeleni
avimbela ukuphathwa kanje, ukuphathwa ngemithi

35:38.180 --> 35:41.387
ngokuphoqelelwa, ukwelashwa ngokuphoqelelwa nokunye okunjalo.

35:41.387 --> 35:48.059
Kodwa uma izinkantolo zikuvumela nje, njengoba
sesibonile lapha, khona-ke kunzima ngempela.

35:48.059 --> 35:52.981
Kanti-ke ushiywa ukuthi uziphathe ngokwakho. Futhi uma ungabaza,
kumele uthi cha ngokusobala bese uthi, angihambisani nalokho.

35:52.981 --> 36:00.090
Njengoba kubhalwe ku-T-shirt yakho: Inkululeko iqala
ngokuthi cha. Kimina, lokho kusho amalungelo abantu kuqala.

36:00.090 --> 36:09.452
Futhi enye into nje ukunqanda ubugebengu –
ngicabanga ukuthi lokhu kwenzeka ngemfundo,

36:09.452 --> 36:15.450
ngokuzifundisa, ngokuzazisa futhi ngokwazisa abanye.

36:15.450 --> 36:20.098
Kuhle. Ngiyabonga ngale ngxoxo. Kube nokukhanyisa kakhulu.

36:20.098 --> 36:24.434
Ngamanye amazwi, akudingeki ukhathazeke kangaka ngalokhu.

36:24.434 --> 36:38.801
I-Corona isixwayisile, isivuse. Futhi
asidingi ukuzithoba kulo lonke lomlilo we-pandemic.

36:38.801 --> 36:41.520
Impela. Ngiyabonga ngokungivumela ukuthi ngibe lapha!
