In die selfverklaarde voorste media word wêreldwye krisisse altyd aan die bevolking
verklaar met behulp van wetenskaplike bevindinge.
Of dit nou klimaatsverandering of die koronaviruskrisis is, die refrein is altyd dieselfde: "Die wetenskaplikes stem saam."
Maar is dit regtig die geval?
Gedy nie die wetenskap nie deur vrae te stel, twyfel te saai en die diskoers oor verskillende sienings?
Richard Feynman, die Amerikaanse fisikus en Nobelpryswenner, het so onlangs as 1965 die
sentrale rol van twyfel in die wetenskap beklemtoon.
Hy het verklaar dat die geloof in die onkunde van kenners 'n kernkenmerk van die wetenskap is, wat die
noodsaaklikheid van twyfel en skeptisisme beklemtoon.
Hierdie beginsel is noodsaaklik vir wetenskaplike vooruitgang, aangesien dit moontlik maak dat nuwe vrae
gestel word en die grense van kennis uitgebrei kan word.
Feynman het beklemtoon dat mens nie net ruimte vir twyfel moet laat nie, maar dit aktief moet aanmoedig om vordering te maak.
Die werklikheid is egter heeltemal anders.
Hans-Joachim Zillmer, skrywer en navorser oor eksperimentele aardgeskiedenis, weet dit.
Hy stem fel nie saam nie en sê: "Dit is 'n algemene misvatting om te glo dat nuwe
wetenskaplike navorsingsbevindinge outomaties oorheers."
Volgens Zillmer speel die media 'n sleutelrol hierin.
Politiek gedryf, besluit hulle watter bevindinge en modelle versprei word en watter nie.
Net so word ou teorieë onderdruk as hulle die huidige wêreldbeskouing teëstaan.
Beide ou teorieë en Zillmer se aanhaling: "Radikaal nuwe en dalk waardevolle idees ontvang
geen ondersteuning om dit openbaar te maak nie."
Wetenskaplike Prof. Dr. Christof Kuhbandner is iemand wat tydens die koronaviruskrisis deur die hoofstroompers
onder intense ondersoek gekom het omdat hy, net soos ander, sogenaamde kundige menings bevraagteken het.
In 'n gesprek met Gunnar Kaiser stel hy dit wat hy as die kern van die wetenskap beskou, uit.
"As 'n wetenskaplike praat ek basies nooit oor waarhede nie."
Daar is 'n aanhaling van Richard Feynman, fisikus en Nobelpryswenner, wat gesê het: "Die kern van die
wetenskap is eintlik om kenners in twyfel te trek."
Dus wanneer ek wetenskaplik dink, is my taak om kundige menings te bevraagteken en menslike kennis te bevorder.
En daar is dikwels 'n verwarring van rolle in wetenskapskommunikasie onder sommige mense.
Eintlik moet ek myself altyd afvra: Praat ek as wetenskaplike of as deskundige?
"As 'n wetenskaplike het jy selfs 'n plig om enige waarheid wat deur kenners verkoop word, in twyfel te trek."
Dit is die werklike missie van die wetenskap.
Wetenskaplikes wat dit egter doen, voel gou die gevolge.
Kommunikasiewetenskaplike Prof. Michael Meyen word deur die hoofstroommedia voortdurend gekritiseer, wat
gelei het tot sy volledige professionele uitsluiting.
In sy nuwe boek, Wie ich meine Uni verlor (Hoe ek my universiteit verloor het), beskryf Meyen nie net die besonderhede van 'n
veldtog waarin hy byna alles wat hom as wetenskaplike gedefinieer het, verloor het nie, maar ontleed hy ook 'n
dieper, sistemiese agtergrond: die radikale herstrukturering van universiteite oor die afgelope 30 jaar.
Dit gaan oor kommersialisering, konformiteit, vrees en die politisering van navorsing.
Meyen skryf: "Ons wil demokrasie hê, maar ons kies wie mag deelneem."
Fisikus en klimaataktivis Sabine Hossenfelder bevraagteken nou die metodologie wat gebruik word om sekere
uiterste weergebeure aan klimaatsverandering te koppel.
Sy sê: "Baie klimaatswetenskaplikes weet hoe gebrekkig die studies is wat uit hierdie
weer-toeskrywingsentrum kom, maar hulle bly stil."
"Daar is baie klimaatswetenskaplikes wat goed weet dat hierdie sogenaamde navorsing nie betroubaar is nie, maar hulle
sê nie 'n woord nie omdat dit polities ongerieflik sou wees."
Anke Uhlenwinkel, universiteitsprofessor in geografie- en ekonomie-onderwys, het onlangs 'n boek gepubliseer:
Dié wat probleme veroorsaak, moet weg – Die verwydering van kritiese professore van universiteite.
In 'n onderhoud met AUF 1 beskryf sy hoe meer en meer professore hul werk verloor – nie weens swak
akademiese werk nie, maar omdat hulle ongemaklike vrae vra.
Wat eens plekke van vrye debat was, is nou instellings van vrees, sensuur en politieke konformiteit.
Enigiemand wat nie in die heersende narratief pas nie, word verwerp.
In 'n gesprek met Elsa Mittmannsgruber bespreek sy die misbruik van mag, konformiteit en die verraad aan die idee van wetenskap.
Sy glo ook dat burgers slegs hul eie menings kan vorm as hulle toegang het tot die volle reeks wetenskaplike feite.
"... en hoe beter jy weet van die dinge wat jy eintlik kan weet, en dit is baie meer as wat
gewoonlik in die openbare sfeer bespreek word."
Hoe meer jy weet, hoe meer kan jy jou eie redelik goed-gegronde mening vorm en ook sosiale opinie vorm.
"Aangesien wetenskap eintlik dinge binne die wetenskap openlik kommunikeer, ja, ons sien dit in die RKI-protokolle,
waar wetenskap bespreek is, maar wat, so om te sê, openbaar gemaak is, was toe iets heeltemal anders."
Ja, en daar is sommige wetenskaplikes in hierdie koronaviruskrisis wat, na my mening, eintlik iets
betekenisvols te sê gehad het, maar hulle is eenvoudig nie gehoor nie; hulle is, so om te sê, na die kantlyn geskuif.
Ons kom ook tot daardie gevolgtrekking omdat sommige van die mense in ons studie beslis in daardie kategorie val, en as hulle
gehoor sou gewees het, sou daar ten minste twee menings gewees het, en burgers sou toe self kon
besluit watter hulle uiteindelik oortuigender gevind het.
As dit nie gebeur nie, as ons, so om te sê, sê "volg die wetenskap" – wat eintlik 'n uitdrukking is
wat net so onwetenskaplik is soos wat maar kan wees, want "wetenskap" dicteer niks.
Wetenskap praat nie van goed of sleg nie, maar ons praat eerder oor sekere feite, hipotese, eksperimente, wat ook al ons doen.
Jy kan ook opnames doen en sê: Okay, nou het dit en dat en dat daaruit gekom, maar dit
beteken nie noodwendig "goed" en "sleg" nie.
In plaas daarvan sê dit net dat 'n sekere persentasie respondente dit of dat gesê het.
En dan, as 'n burger, kan ek my eie mening vorm wanneer ek ten volle ingelig is, of ek dit nou betwisbaar
vind, of ek sê: wel, al my vriende sê dieselfde ding, so waaroor maak jy eintlik so 'n groot saak?
Ek kan uiteindelik self daaroor besluit.
Maar as ek nie hierdie reeks werklike resultate het nie en hulle sê: ja, maar daar is hierdie een resultaat en ons volg dit, dan
kan ek dit nie meer doen nie, en word die samelewing onvry omdat die individu nie meer die vryheid het om besluite te neem nie.
In die onderhoud praat Prof. Anke Uhlenwinkel ook oor sogenaamde derdeparty-finansiering,
wat gebruik word om navorsing te befonds.
"Ja, derdeparty-finansiering is hier 'n baie belangrike faktor."
So, as 'n reël, word daar in terme van "goed" uiteengesit wat verlang word, en daar is ook 'n paar "modewoorde",
so om te sê, wat jy absoluut moet insluit in hierdie derdeparty-befondsingsaansoeke om enige kans te hê.
En daar is nou ook derdeparty-finansiering beskikbaar, wat geadverteer word en reeds prakties toegewys is.
Prof. Dr. Werner Kirstein het ook hierdie befondsingskwessie by die 14de AZK aangespreek en die
term "politogeniese klimaatsverandering" geskep.
"Dan kom ek terug op die feit dat hier 'n groot bedrag befondsing voorsien word,
natuurlik deur die EU en deur die individuele state."
Baie wetenskaplikes word daarom gewerf om klimaatprogramme te ontwikkel en navorsing daaroor te doen om befondsing te bekom.
Die saak is dat ek self van 'n universiteit af kom, waar ons gesien het dat die basiese befondsing by
universiteite nie genoeg is om dinge behoorlik te laat werk nie.
So, wat doen die wetenskaplike?
Hy sal na die EU-finansieringskatalogus en die Duitse finansieringskatalogus kyk, en
ander lande het ook soortgelyke katalogusse.
En nou sien jy, jy vind 'n onderwerp wat by klimaatsverandering pas, en dan maak ek 'n voorstel, formuleer 'n
voorstel en dien die voorstel by die relevante owerheid in.
En kyk, sodra die woorde 'globale opwarming' of 'temperatuurstyging' in enige
konteks genoem word, begin die geld vloei.
Die mees nuuskierige ding wat ek ooit ervaar het, was toe 'n groep bioloë – glad nie klimaatkundiges nie – hulle het nie eens
geweet wat klimaatsverandering eintlik is nie, aardverwarming, okay, daaraan kan jy nog hanteer – en toe was die onderwerp vir
die bioloë: "Die gedrag van lugwurms by stygende temperature"!
Dit is hoe ver dit gekom het; die kwessie is glad nie meer relevant nie. Die belangrikste ding is dat
dit klimaatsverandering is, en dan vloei die geld.
Ja, dan sien jy die vrygewige borge, so dit is nie net die EU wat sulke dinge ondersteun nie, die federale ministeries ondersteun
ook sulke toepassings en navorsing het daarmee te doen.
Baie van my kollegas, sê ek vir hulle: "Wat doen julle eintlik, kyk julle nie of dit waar is of wat gaan aan nie?"
Ja, ons het geld nodig, die geld moet vloei. Hoe moet ons bestaan as ons geen geld het nie?
En dan kan jy natuurlik weer doktorale studente in diens neem, rekenaars koop, in toerusting,
personeel, ensovoorts belê, en dan begin dinge vloei.
Maar jy het befondsing daarvoor nodig, en dan maak dit eintlik nie saak watter onderwerp jy kies
nie, solank dit iets met aardverwarming te doen het.
Dis hartseer, maar dis net hoe dit is.
Wetenskaplikes mag nie saamstem nie, want wetenskap floreer op bevraagtekening, twyfel en oop debat.
Dit is duidelik dat navorsing afhanklik is van politiek en daarom deur die toekenning van befondsing daardeur beheer word.
Die publiek kom slegs deur die hoofstroommedia te wete van wetenskaplike bevindinge wat polities wenslik is.
Dit plaas wetenskaplikes in 'n strik, omdat hul wetenskaplike reputasie en dikwels hul
lewensonderhoud bedreig word as hulle van hierdie stelsel afwyk.
Daarom doen ons 'n beroep op elke opregte navorser – daardie wetenskaplikes wat eerlike navorsing wil doen – om nie toe te
laat dat hulle gekorrupteer word nie, maar om hul stemme te laat hoor, teenbewyse te lewer en
moedig te wees in die aanspreek van misbruik.