En la memproklamita ĉefa amaskomunikilo, tutmondaj krizoj ĉiam estas klarigitaj al la loĝantaro per sciencaj rezultoj.
Ĉu temas pri klimata ŝanĝiĝo aŭ la kronvirusa krizo, la refreno ĉiam estas la sama: "La sciencistoj konsentas."
Sed ĉu tio vere estas la kazo?
Ĉu la scienco ne prosperas per pridemandado, dubo kaj la diskuto pri diversaj vidpunktoj?
Richard Feynman, la usona fizikisto kaj Nobel-premiito, emfazis la centran rolon de dubo en scienco jam en 1965.
Li deklaris, ke kredo je la nescio de fakuloj estas kerna trajto de scienco, kiu substrekas la neceson de dubo kaj skeptiko.
Ĉi tiu principo estas esenca por scienca progreso, ĉar ĝi ebligas starigi novajn demandojn kaj vastigi la limojn de scio.
Feynman emfazis, ke oni ne nur devas lasi spacon por dubo, sed ankaŭ aktive instigi ĝin por progresi.
Tamen la realo estas tute malsama.
Hans-Joachim Zillmer, aŭtoro kaj esploristo pri eksperimenta terhistorio, scias tion.
Li forte malkonsentas, dirante: "Estas ofta miskompreno kredi, ke novaj esplorrezultoj en scienco aŭtomate superregas."
Laŭ Zillmer, la amaskomunikiloj ludas ŝlosilan rolon en tio.
Politike kontrolataj, ili decidas, kiuj rezultoj kaj modeloj estas disvastigataj kaj kiuj ne.
Simile, malnovaj teorioj estas subpremataj se ili kontraŭdiras la nunan mondkoncepton.
Kaj malnovaj teorioj kaj la citaĵo de Zillmer: "Radikale novaj kaj eble valoraj ideoj ne ricevas subtenon por publikigi ilin."
Sciencisto Prof. Dr. Christof Kuhbandner estas iu, kiu dum la kronvirusa krizo estis submetita al intensa
ekzamenado de la ĉeftendenca gazetaro, ĉar ankaŭ li pridubis la opiniojn de la tiel nomataj spertuloj.
En konversacio kun Gunnar Kaiser, li esprimas tion, kion li vidas kiel la kernon de scienco.
"Kiel sciencisto, mi esence neniam parolas pri veroj."
Estas citaĵo de Richard Feynman, fizikisto kaj Nobel-premiito, kiu diris: "La esenco de scienco estas fakte pridubi fakulojn."
Do kiam mi pensas science, mia tasko estas pridubi fakulajn opiniojn kaj antaŭenigi homan scion.
Kaj inter iuj homoj ofte okazas konfuzo pri roloj en scienca komunikado.
Fakte, mi devus ĉiam demandi min: Ĉu mi parolas kiel sciencisto aŭ kiel fakulo?
"Kiel sciencisto, vi eĉ havas devon pridubi ajnan veron vendatan de fakuloj."
Tio estas la vera misio de scienco.
Tamen sciencistoj, kiuj tion faras, rapide sentas la konsekvencojn.
Komunikadsciencisto prof. Michael Meyen estas sub konstanta atako de la ĉefaj amaskomunikiloj, kio
nun kondukis al lia kompleta profesia ostracismo.
En sia nova libro, Wie ich meine Uni verlor (Kiel mi perdis mian universitaton), Meyen ne nur priskribas la detalojn de kampanjo,
en kiu li perdis preskaŭ ĉion, kio difinis lin kiel scienciston, sed ankaŭ analizas pli profundan, sisteman fonon: la radikalan
restrukturadon de universitatoj dum la lastaj 30 jaroj.
Temas pri komercigo, konformeco, timo kaj la politikigo de esplorado.
Meyen skribas: "Ni volas demokration, sed ni elektas, kiu rajtas partopreni."
Fizikistino kaj klimata aktivulino Sabine Hossenfelder nun pridubas la metodaron uzatan por ligi
certajn ekstremajn veterajn eventojn al klimata ŝanĝo.
Ŝi diras: "Multaj klimatosciencistoj scias, kiom mankhavaj estas la studoj el ĉi tiu centro pri veteratribuo, sed ili silentas."
"Estas multaj klimatosciencistoj, kiuj plene konscias, ke tiu tiel nomata esplorado ne estas fidinda, sed ili
ne diras eĉ vorton, ĉar tio estus politike malkomforta."
Anke Uhlenwinkel, universitata profesoro pri geografio kaj ekonomia edukado, ĵus publikigis libron:
Tiuj, kiuj kaŭzas problemojn, devas foriri – La forigo de kritikaj profesoroj el universitatoj.
En intervjuo kun AUF 1, ŝi priskribas kiel pli kaj pli da profesoroj perdas siajn laborpostenojn – ne pro malbona
akademia laboro, sed ĉar ili faras malkomfortajn demandojn.
Kio iam estis lokoj de libera debato, nun estas institucioj de timo, cenzuro kaj politika konformeco.
Ĉiu, kiu ne kongruas kun la reganta rakonto, estas forĵetita.
En konversacio kun Elsa Mittmannsgruber, ŝi diskutas misuzon de potenco, konformecon kaj perfidon de la ideo de scienco.
Ŝi ankaŭ kredas, ke civitanoj povas formi siajn proprajn opiniojn nur se ili havas aliron al la plena gamo de sciencaj faktoj.
"... kaj ju pli bone vi konas la aferojn, pri kiuj vi fakte povus scii, kaj tio estas multe pli ol
tio, kio kutime estas diskutata en la publika sfero."
Ju pli vi scias, des pli vi povas formi vian propran racie bone bazitan opinion kaj ankaŭ formi socian opinion.
"Dum scienco fakte malferme komunikas aferojn ene de la scienco, jes, ni vidas tion en la RKI-protokoloj, kie
oni diskutis pri scienco, sed tio, kio estis publikigita, estis io tute alia, tiel diri."
Jes, kaj estas kelkaj sciencistoj en ĉi tiu kronvirusa krizo, kiuj, laŭ mia opinio, fakte havis ion
signifoplenan por diri, sed oni simple ne aŭskultis ilin; oni, por tiel diri, puŝis ilin flanken.
Ni ankaŭ alvenas al tiu konkludo, ĉar kelkaj el la homoj en nia studo sendube apartenas al tiu kategorio, kaj se oni estus
ilin aŭdintaj, estus almenaŭ du opinioj, kaj civitanoj tiam povus mem decidi, kiun ili finfine trovis pli konvinka.
Se tio ne okazos, se ni diras, tiel diri, "sekvu la sciencon" – esprimo fakte tiel
nescieca kiel ajn, ĉar "scienco" nenion diktas.
Scienco ne parolas pri bona aŭ malbona, sed ni parolas pri certaj faktoj, hipotezoj, eksperimentoj, kion ajn ni faras.
Vi ankaŭ povas fari enketojn kaj diri: Bone, nun el tio aperis ĉi tio kaj tio kaj tio,
sed tio ne nepre signifas "bona" kaj "malbona".
Anstataŭe, ĝi nur diras, ke certa procento de respondantoj diris tion aŭ tion.
Kaj tiam, kiel civitano, mi povas formi mian propran opinionon kiam mi estas plene informita, ĉu mi trovas ĝin
pridubinda, aŭ ĉu mi diras: nu, ĉiuj miaj amikoj diras la saman, do pri kio vi fakte koleriĝas?
Mi finfine povas decidi tion por mi mem.
Sed se mi ne havas tiun gamon da realaj rezultoj kaj ili diras: "jes, sed ekzistas tiu unu rezulto kaj ni sekvas ĝin",
tiam mi ne plu povas fari tion, kaj la socio fariĝas mallibera, ĉar la individuo ne plu havas la liberecon decidi.
En la intervjuo, prof. Anke Uhlenwinkel ankaŭ diskutas la tiel nomatan financadon de triaj
partioj, kiu estas uzata por financi esploradon.
"Jes, financado de triaj partioj estas tre grava faktoro ĉi tie."
Do, ĝenerale, ĝi diras, kiuj "bonaj" aferoj estas dezirataj, kaj estas ankaŭ kelkaj "modaj vortoj", tiel diri, kiujn
vi absolute devas inkluzivi en ĉi tiujn petojn pri financado de triaj partioj por havi ian ajn ŝancon.
Kaj nun ankaŭ disponeblas financado de tria partio, kiu estas reklamata kaj jam praktike asignita.
Prof. Dr. Werner Kirstein ankaŭ traktis ĉi tiun financan problemon ĉe la 14a AZK kaj
kreis la terminon "politogena klimata ŝanĝo."
"Do mi revenos al la fakto, ke ĉi tie estas provizata granda kvanto da financado,
kompreneble de la EU kaj de la individuaj ŝtatoj."
Tial multaj sciencistoj estas rekrutitaj por evoluigi klimattemajn programojn kaj esplori pri ili por akiri financadon.
La afero estas, ke mi mem venas de universitato, kie ni konstatis, ke la baza financado de
universitatoj ne sufiĉas por funkciigi aferojn ĝuste.
Do, kion faras la sciencisto?
Li rigardos la financan katalogon de la Eŭropa Unio kaj la financan katalogon de Germanio,
kaj ankaŭ aliaj landoj havas similajn katalogojn.
Kaj nun vi vidas, vi trovas iun temon, kiu kongruas kun klimata ŝanĝo, kaj tiam mi faras proponon, formulas
proponon kaj submetas ĝin al la koncerna aŭtoritato.
Kaj jen, tuj kiam en ajna kunteksto aperas la vortoj "mondvarmiĝo" aŭ "temperatura pliiĝo", mono komencas flui.
La plej kurioza afero, kiun mi iam spertis, estis kiam grupo de biologoj, tute ne klimatologoj – ili eĉ ne sciis, kio fakte estas
klimata ŝanĝo, tutmonda varmiĝo, bone, vi povas tion kompreni – kaj tiam la temo por la biologoj estis:
"La konduto de lugvermoj ĉe kreskantaj temperaturoj"!
Jen kiom malproksime ĝi jam atingis; la afero tute ne plu gravas. La ĉefa afero estas klimata ŝanĝo, kaj tiam la mono fluas.
Jes, tiam vi vidas la malavarajn sponsorojn, do ne nur la EU subtenas tiajn aferojn, ankaŭ la federaciaj ministerioj
subtenas tiajn aplikojn kaj esplorado iel rilatas al tio.
Multaj el miaj kolegoj, do mi diras al ili: "Kion vi fakte faras, ĉu vi ne kontrolas la veron aŭ kio okazas?"
Jes, ni bezonas monon, la mono devas flui. Kiel ni devus ekzisti se ni ne havas monon?
Kaj tiam, kompreneble, vi povas denove dungi doktorajn studentojn, vi povas aĉeti komputilojn, vi povas investi en
ekipaĵon, personaron ktp., kaj tiam aferoj komencas flui.
Sed vi bezonas financadon por tio, kaj tiam ne vere gravas, kiun temon vi elektas, kondiĉe ke ĝi rilatas al la tutmonda varmiĝo.
Tio estas malĝoja, sed tiel simple estas.
Sciencistoj ne rajtas konsenti, ĉar scienco prosperas per pridemandado, dubo kaj malferma debato.
Estas evidente, ke esplorado dependas de politiko kaj tial estas kontrolata de ĝi per la asignado de financado.
La publiko ekscias pri sciencaj rezultoj, kiuj estas politike dezirindaj, nur per la ĉefaj amaskomunikiloj.
Tio metas sciencistojn en kaptilon, ĉar ilia scienca reputacio kaj ofte iliaj vivtenoj
estas minacataj, se ili devias de ĉi tiu sistemo.
Tial ni apelacias al ĉiu sincera esploristo – tiuj sciencistoj, kiuj volas fari honestan esploradon – ke ili ne
permesu sin korupti, sed levu siajn voĉojn, prezentu kontraŭpruvojn kaj estu kuraĝaj en traktado de misuzoj.