Во самопрогласените водечки медиуми, глобалните кризи секогаш им се објаснуваат на населението со научни наоди.
Без разлика дали станува збор за климатските промени или за кризата со коронавирусот,
рефренот е секогаш ист: "Научниците се согласуваат."
Но дали е тоа навистина така?
Зарем науката не напредува преку прашување, сомнеж и дискусија за различни гледишта?
Ричард Фајнман, американскиот физичар и добитник на Нобелова награда, ја истакна централната
улога на сомнежот во науката дури во 1965 година.
Тој изјави дека верувањето во незнаењето на експертите е основна карактеристика на науката, што
ја нагласува потребата од сомнеж и скептицизам.
Овој принцип е клучен за научниот напредок, бидејќи овозможува поставување нови прашања и проширување на границите на знаењето.
Фајнман нагласи дека не треба само да се остави простор за сомнеж, туку и активно да се поттикнува за да се постигне напредок.
Сепак, реалноста е сосема поинаква.
Ханс-Јоахим Цилмер, автор и истражувач на експерименталната историја на Земјата, го знае ова.
Тој силно се противи, велејќи: "Честа заблуда е да се верува дека новите научни истражувачки наоди автоматски преовладуваат."
Според Зилмер, медиумите играат клучна улога во ова.
Водени од политички мотиви, тие одлучуваат кои наоди и модели ќе се промовираат, а кои не.
Слично, старите теории се потиснуваат ако се во спротивност со сегашниот поглед на светот.
И старите теории и цитатот на Зилмер: "Радикално нови и можеби вредни идеи не добиваат никаква поддршка за да бидат објавени."
Научникот проф. д-р Кристоф Кухбанднер е личност која се најде под интензивен надзор на мејнстрим-печатот за
време на кризата со коронавирусот, бидејќи и тој ги доведе во прашање таканаречените стручни мислења.
Во разговор со Гунар Кајзер, тој го изразува она што го смета за суштината на науката.
"Како научник, јас во основа никогаш не зборувам за вистини."
Постои цитат од Ричард Фајнман, физичар и добитник на Нобелова награда, кој рече: "Суштината на
науката е всушност прашувањето на експертите."
Значи, кога размислувам научно, мојата задача е да ги доведувам во прашање стручните
мислења и да го унапредувам човечкото знаење.
И често кај некои луѓе постои забуна во улогите во научната комуникација.
Всушност, секогаш треба да се прашам: Дали зборувам како научник или како експерт?
"Како научник, дури имате должност да ја доведувате во прашање секоја вистина што ја продаваат експертите."
Тоа е вистинската мисија на науката.
Сепак, научниците кои го прават тоа брзо ги чувствуваат последиците.
Научникот за комуникации проф. Мајкл Мајен е под постојана огнена критика од страна на мејнстрим медиумите,
што доведе до негово целосно професионално исклучување.
Во својата нова книга "Wie ich meine Uni verlor" (Како го изгубив мојот универзитет), Мајен не само што ги опишува деталите на
кампањата во која загуби речиси сè што го дефинираше како научник, туку и анализира подлабока, системска позадина: радикалната
реструктуризација на универзитетите во последните 30 години.
Станува збор за комерцијализација, конформизам, страв и политизација на истражувањето.
Мајен пишува: "Ние сакаме демократија, но ние избираме кој смее да учествува."
Физичарката и климатска активистка Сабине Хосенфелдер сега ја доведува во прашање методологијата што се користи за поврзување
на одредени екстремни временски појави со климатските промени.
Таа вели: "Многу климатолози знаат колку се неточни студиите што излегуваат од овој центар
за атрибуција на временски појави, но молчат."
"Постојат многу климатолози кои добро знаат дека ова таканаречено истражување не е веродостојно, но не
кажуваат ни збор затоа што тоа би било политички непријатно."
Анке Уленвинкел, универзитетска професорка по географија и едукација по економија, неодамна објави книга:
Тие што предизвикуваат проблеми мора да си заминат – Отстранување на критични професори од универзитетите.
Во интервју за AUF 1, таа опишува како сè повеќе професори ги губат своите работни места – не поради лоша
академска работа, туку затоа што поставуваат непријатни прашања.
Она што некогаш беа места за слободна дебата, сега се институции на страв, цензура и политичка конформност.
Секој што не се вклопува во доминантниот наратив, се отфрла.
Во разговор со Елза Митмансгрубер, таа дискутира за злоупотреба на моќта, конформизмот и предавството на идејата за науката.
Таа исто така верува дека граѓаните можат да формираат сопствени мислења само ако имаат
пристап до целосниот спектар на научни факти.
"... и колку подобро ги познавате работите за кои навистина можете да знаете, а тоа е многу повеќе
отколку што обично се дискутира во јавната сфера."
Колку повеќе знаете, толку повеќе можете да формирате сопствено разумно и добро поткрепено мислење, а
исто така и да го обликувате општественото мислење.
"Додека науката всушност ги комуницира работите отворено во рамките на науката, да, го гледаме тоа во протоколите на RKI,
каде што се дискутираше за науката, но она што беше објавено за јавноста беше нешто сосема поинакво, така да се каже."
Да, и има некои научници во оваа криза со коронавирусот кои, според мене, навистина имаа нешто значајно да кажат, но едноставно
не им се слушаше; беа ставени настрана, така да се каже.
Ние исто така доаѓаме до тој заклучок затоа што некои од луѓето во нашата студија дефинитивно спаѓаат во таа категорија, и ако
беа слушнати, ќе имаше најмалку две мислења, а граѓаните тогаш ќе можеа сами да одлучат кое на крајот го сметаа за поубедливо.
Ако тоа не се случи, ако, така да се каже, кажеме "следете ја науката" – што всушност е израз кој е подеднакво
ненаучен како и сè друго, бидејќи "науката" не диктира ништо.
Науката не зборува за добро или лошо, туку ние зборуваме за одредени факти, хипотези, експерименти, што и да правиме.
Можете исто така да спроведете анкети и да кажете: "Добро, сега од тоа произлегоа ова, она и
она", но тоа не мора да значи "добро" и "лошо".
Наместо тоа, таму само пишува дека X проценти од испитаниците рекле ова или она.
И потоа, како граѓанин, можам да формирам сопствено мислење кога сум целосно информиран, без разлика дали го
сметам за сомнително или, пак, велам: па, сите мои пријатели велат исто, па за што всушност се лутите?
На крајот можам сам да одлучам за тоа.
Но ако немам таков опсег на реални резултати и тие велат: "Да, но постои еден резултат и ние го следиме", тогаш јас повеќе не
можам да го правам тоа, и општеството станува неслободно затоа што поединецот повеќе нема слобода да донесува одлуки.
Во интервјуто, проф. Анке Уленвинкел исто така дискутира за таканареченото финансирање од трети
страни, кое се користи за финансирање на истражувања.
"Да, финансирањето од трети страни е многу важна точка овде."
Значи, како правило, се наведува кои "добри" работи се посакуваат, а има и неколку, така да се каже, "модерни
зборови" кои апсолутно мора да ги вклучите во овие апликации за финансирање од трети страни за да имате каква било шанса.
Сега е достапно и финансирање од трети страни, кое е рекламирано и практично веќе распределено.
проф. д-р Вернер Кирштајн исто така се осврна на ова прашање за финансирање на 14-тиот AZK и го
коваше терминот "политиогени климатски промени".
"Потоа ќе се вратам на фактот дека овде се обезбедува голема сума средства, секако од ЕУ и од поединечните држави."
Затоа многу научници се регрутираат да развиваат климатски програми и да спроведуваат
истражувања за нив со цел да добијат финансирање.
Работата е во тоа што и јас сум од универзитет, каде што видовме дека основното финансирање на
универзитетите не е доволно за правилно водење на работите.
Па, што прави научникот?
Тој ќе го разгледа каталогот за финансирање на ЕУ и каталогот за финансирање на Германија, а и други земји имаат слични каталози.
И сега гледате, наоѓате некоја тема што се вклопува во климатските промени, а потоа јас подготвувам
предлог, го формулирам и го поднесувам до надлежниот орган.
И ете, штом во кој било контекст се споменат зборовите "глобално затоплување" или "покачување
на температурата", парите почнуваат да течат.
Најчудната работа што некогаш сум ја доживеал беше кога група биолози, воопшто не климатолози – тие дури и не знаеја што
всушност се климатските промени, глобалното затоплување, добро, со тоа можеш да се справиш – а темата за
биолозите беше: "Однесувањето на луговските црви при зголемување на температурите"!
До тој степен стигна; прашањето веќе воопшто не е релевантно. Најважно е дека станува
збор за климатски промени, а потоа парите течат.
Да, потоа ги гледаш великодушните спонзори, така што не е само ЕУ што ги поддржува таквите работи, туку и
федералните министерства ги поддржуваат таквите апликации, а истражувањето има некаква врска.
Многу од моите колеги, па им велам: "Што всушност правите, не ја проверувате ли вистинитоста или што се случува?"
Да, ни требаат пари, парите мора да течат. Како да опстоиме ако немаме пари?
И потоа, секако, можете повторно да ангажирате докторанди, можете да купите компјутери, можете да инвестирате во
опрема, персонал итн., и потоа работите почнуваат да течат.
Но за тоа ти треба финансирање, и потоа навистина не е важно која тема ќе ја избереш, сè
додека има врска со глобалното затоплување.
Тоа е тажно, но така е.
На научниците не им е дозволено да се согласуваат, бидејќи науката напредува преку прашување, сомнеж и отворена дебата.
Очигледно е дека истражувањето зависи од политиката и затоа е контролирано преку распределбата на средства.
Јавноста дознава за научни откритија што се политички пожелни само преку мејнстрим медиумите.
Ова ги става научниците во замка, бидејќи нивниот научен углед, а често и егзистенцијата
им е загрозена ако отстапат од овој систем.
Затоа апелираме до секој искрен истражувач – оние научници кои сакаат да спроведуваат чесно истражување – да не дозволат да
бидат корумпирани, туку да го подигнат својот глас, да обезбедат спротивни докази и да
бидат храбри во сузбивањето на злоупотребите.