Fil-media ewlenija li jiddikjaraw lilhom infushom, il-kriżijiet globali dejjem jiġu spjegati
lill-popolazzjoni billi jintużaw riżultati xjentifiċi.
Kemm jekk hu t-tibdil fil-klima jew il-kriżi tal-koronavirus, il-messaġġ dejjem hu l-istess: "Ix-xjenzati jaqblu."
Imma dan hu verament il-każ?
Xjenza ma tiffjorixxix fuq il-mistoqsijiet, id-dubji u d-diskors dwar opinjonijiet differenti?
Richard Feynman, il-fiżiku Amerikan u rebbieħ tal-Premju Nobel, enfasizza r-rwol ċentrali
tad-dubju fix-xjenza sa kemm riċentement fl-1965.
Huwa stqarr li l-fidi fl-injoranza tal-esperti hija karatteristika ewlenija tax-xjenza, li
tenfasizza n-necessità tad-dubju u s-skeptċiżmu.
Dan il-prinċipju huwa kruċjali għall-progress xjentifiku, peress li jippermetti li jiġu mistoqsijin
mistoqsijiet ġodda u li jitwessgħu l-limiti tal-għarfien.
Feynman enfasizza li wieħed m'għandux biss iħalli spazju għad-dubju, iżda wkoll
jinkoraġġih b'mod attiv biex isir progress.
Madankollu, ir-realtà hija pjuttost differenti.
Hans-Joachim Zillmer, awtur u riċerkatur fl-istorja esperimentali tad-dinja, jaf dan.
Huwa jiddikpruwa b'mod qawwi, jgħid, "Huwa mifhum ħażin komuni li wieħed jemmen li r-riżultati ta'
riċerka xjentifika ġdida jipprevalu awtomatikament."
Skont Zillmer, il-media għandha rwol ewlieni f'dan.
Immexxija politkament, jiddeċiedu liema skoperti u mudelli jitxerred u liema le.
Bl-istess mod, it-teoriji antiki jiġu soppressi jekk jikkontradixxu l-fehma attwali tad-dinja.
It-teoriji antiki u l-qawl ta' Zillmer: "Ideat ġodda b'mod radikali u forsi ta' valur ma
jirċievu l-ebda appoġġ biex isiru pubbliċi."
Il-xjentist Prof. Dr Christof Kuhbandner huwa persuna li ġiet taħt skrutinju intens mill-istampa prinċipali
matul il-kriżi tal-koronavirus għax hu wkoll staqsa l-opinjonijiet tal-hekk imsejħa esperti.
Fil-konversazzjoni ma' Gunnar Kaiser, hu jesprimi dak li jara bħala l-qalba tax-xjenza.
"Bħala xjentist, fil-fatt qatt ma nitkellem dwar il-veritajiet."
Hemm qawl minn Richard Feynman, fiżiku u rebbieħ tal-Premju Nobel, li qal: "L-essenza
tax-xjenza hi fil-fatt li tistaqsi lill-esperti."
Allura meta naħseb b'mod xjentifiku, il-kompitu tiegħi hu li nistaqsi l-opinjonijiet
tal-esperti u ntejjeb il-għarfien tal-bniedem.
U spiss hemm konfużjoni tar-rwoli fil-komunikazzjoni xjentifika fost xi nies.
Fil-fatt, għandi dejjem nistaqsi lili nnifsi: Qed nitkellem bħala xjentist jew bħala espert?
"Bħala xjentist, għandek anke d-dmir li tistaqsi kwalunkwe verità mibjugħa mill-esperti."
Dak hu l-missjoni vera tax-xjenza.
Madankollu, ix-xjenzati li jagħmlu dan iħossu malajr il-konsegwenzi.
Is-xjentist tal-komunikazzjoni Prof. Michael Meyen huwa taħt attakk kostanti mill-media prinċipali, li issa
wassal għall-ostrakizzazzjoni professjonali totali tiegħu.
Fil-ktieb ġdid tiegħu, Wie ich meine Uni verlor (Kif Tlifjt l-Università Tiegħi), Meyen mhux biss jiddeskrivi d-dettalji ta'
kampanja li fiha tilef kważi kollox li kien jiddeterminah bħala xjentist, iżda janalizza wkoll sfond aktar
profond u sistemiku: ir-ristrutturar radikali tal-universitajiet matul l-aħħar 30 sena.
Huwa dwar il-kummerċjalizzazzjoni, il-konformità, il-biża' u l-politika tar-riċerka.
Meyen jikteb: "Nixtiequ d-demokrazija, imma nagħżlu min hu permess jipparteċipa."
Il-fiżiċista u attivista klimatika Sabine Hossenfelder issa tikkwestiona l-metodoloġija użata biex tgħaqqad ċerti
avvenimenti meteoroloġiċi estremi mat-tibdil fil-klima.
Hija tgħid, "Ħafna xjentisti tal-klima jafu kemm huma difettużi l-istudji li joħorġu minn dan
iċ-ċentru ta' attribuzzjoni tat-temp, imma jibqgħu siekta."
"Hemm ħafna xjentisti tal-klima li jafu sew li dan ir-riċerka msejħa hekk mhix affidabbli, imma ma
jgħidux kelma għax ikun politiċament mhux konvenjenti."
Anke Uhlenwinkel, professur universitarju tal-ġeografija u l-edukazzjoni fl-ekonomija, reċentement ippubblikat ktieb:
Dawk li jikkawżaw problemi jridu jitilqu – It-tneħħija ta' professuri kritiċi mill-universitajiet.
F'intervista ma' AUF 1, hi tiddeskrivi kif aktar u aktar professuri qed jitilfu x-xogħol tagħhom –
mhux minħabba xogħol akkademiku fqir, iżda għax jistaqsu mistoqsijiet li ma jkunu komdi.
Dak li darba kienu postijiet ta' dibattitu liberu issa huma istituzzjonijiet ta' biża', ċensura u konformità politika.
Kull min ma jaqbilx mar-rakkont dominanti jiġi skartat.
Fil-konversazzjoni ma' Elsa Mittmannsgruber, hi tiddiskuti l-abbuż tal-poter, il-konformità, u t-tradiment tal-idea tax-xjenza.
Hija wkoll temmen li ċ-ċittadini jistgħu jiffurmaw l-opinjonijiet tagħhom biss jekk ikollhom
aċċess għall-firxa sħiħa tal-fatti xjentifiċi.
"... u kemm tkun taf aħjar dwar l-affarijiet li tassew tista' tkun taf dwarhom, u dan huwa ħafna iktar
minn dak li normalment jiġi diskuss fis-sfera pubblika."
Kemm tkun taf aktar, iktar tista' tifforma opinjoni personali b'mod raġonevoli u
b'mod sod, u wkoll tiffurma l-opinjoni soċjali.
"Filwaqt li x-xjenza fil-fatt tikkomunika affarijiet b'mod miftuħ ġewwa x-xjenza, iva, naraw dan fil-protokolli tal-RKI,
fejn ġiet diskussa x-xjenza, imma dak li sar pubbliku, biex ngħidu hekk, kien imbagħad xi ħaġa kompletament differenti."
Iva, u hemm xi xjenzati f'din il-kriżi tal-koronavirus li, fl-opinjoni tiegħi, fil-fatt kellhom xi ħaġa
sinifikanti x'jgħidu, imma sempliċement ma ġewx misthmija; ġew imġiegħla fil-ġenb, biex ngħidu hekk.
Aħna wkoll naslu għal dik il-konklużjoni għax xi wħud mill-persuni fl-istudju tagħna jaqgħu ċertament f'dik
il-kategorija, u kieku ġew semgħu, kien ikun hemm mill-inqas żewġ opinjonijiet, u ċ-ċittadini kienu jkunu jistgħu jiddeċiedu
għalihom infushom liema waħda fl-aħħar sabu aktar konvinċenti.
Jekk dan ma jiġrix, jekk ngħidu, biex ngħidu hekk, "segwi x-xjenza" – li fil-fatt hija espressjoni daqshekk mhux
xjentifika daqs kull ħaġa oħra, għax "xjenza" ma tiddeċiedi xejn.
Ix-xjenza ma titkellimx dwar tajjeb jew ħażin, iżda aħna nitkellmu dwar ċerti fatti, ipoteżijiet,
esperimenti, jew kwalunkwe ħaġa li qed nagħmlu.
Tista' wkoll twettaq stħarriġijiet u tgħid: "Okay, issa dan u dak u dak ħarġu minnha, imma
mhux neċessarjament jfisser 'tajjeb' u 'ħażin'."
Minflok, jgħid biss li ċertu perċentwal tar-rispondenti qalu dan jew dak.
U mbagħad, bħala ċittadin, nista' nifforma l-opinjoni tiegħi stess meta nkun kompletament infurmat, kemm jekk insibha
dubjuża, jew ngħid, tajjeb, il-ħbieb kollha tiegħi jgħidu l-istess ħaġa, allura dwar xiex verament qed tħossok imħasseb?
Nista' niddeċiedi dan għalija nnifsi fl-aħħar.
Imma jekk m'għandix din il-firxa ta' riżultati reali u jgħidu, iva, imma hemm dan ir-riżultat wieħed u qed insegwuh, allura
ma nistax nagħmel dan aktar, u s-soċjetà ssir mhux ħielsa għax l-individwu m'għadux għandu l-libertà li jieħu deċiżjonijiet.
Fl-intervista, il-Prof. Anke Uhlenwinkel titkellem ukoll dwar dak li jissejjaħ finanzjament minn
parti terza, li jintuża biex jiffinanzja r-riċerka.
"Iva, il-finanzjament minn parti terza huwa fattur ferm importanti hawnhekk."
Allura, bħala regola, tgħid liema affarijiet "tajbin" huma mixtieqa, u hemm ukoll ftit "kliem ta' moda", kif
ngħidu, li trid assolutament tinkludi f'dawn l-applikazzjonijiet għal finanzjament minn terzi biex ikollok xi ċans.
U issa hemm ukoll finanzjament minn parti terza disponibbli, li qed jiġi reklamizzat u diġà ġie prattikament allokat.
Il-Prof. Dr. Werner Kirstein indirizza wkoll din il-kwistjoni tal-finanzjament fl-14-il AZK u
ħoloq it-terminu "bidla klimatika politogenika."
"Imbagħad nerġa' lura għall-fatt li qed jingħata ammont kbir ta' finanzjament hawnhekk,
naturalment mill-UE u mill-istati individwali."
Għalhekk ħafna xjentisti jiġu rrekrutati biex jiżviluppaw programmi dwar il-klima u
jagħmlu riċerka dwarhom sabiex jiksbu finanzjament.
Il-kwistjoni hi li jien innifsi ġej minn università, fejn rajna li l-finanzjament bażiku fl-universitajiet
mhux biżżejjed biex jitmexxew l-affarijiet b'mod xieraq.
Allura, x'jagħmel ix-xjentist?
Se jħares lejn il-katalgu tal-finanzjament tal-UE u l-katalgu tal-finanzjament Ġermaniż,
u pajjiżi oħra għandhom katalgi simili wkoll.
U issa tara, issib suġġett li jaqbel mat-tibdil fil-klima, u mbagħad nagħmel proposta,
nifformulaha u nissottomettaha lill-awtorità rilevanti.
U ara, hekk kif jidhru l-kliem 'tisħin globali' jew 'żieda fit-temperatura' f'kull kuntest, il-flus jibdew jgħaddu.
L-iktar ħaġa kurjuża li qatt esperjenzajt kienet meta grupp ta' bijoloġisti, mhux klimatoloġisti xejn – ma kinux jafu x'inhu
verament il-bidla fil-klima, it-tisħin globali, tajjeb, tista' tittratta ma' dan – u mbagħad it-tema għall-bijoloġisti kienet:
"L-imġiba tal-vermi tal-bajja meta t-temperaturi jiżdiedu"!
Hekk 'il bogħod wasal; il-kwistjoni m'għadhiex rilevanti xejn. L-iktar ħaġa importanti hi
t-tibdil fil-klima, u mbagħad il-flus jgħaddu.
Iva, imbagħad tara l-isponsor ġenerużi, għalhekk mhux biss l-UE tappoġġja affarijiet bħal dawn, iżda wkoll
il-ministeri federali jappoġġjaw applikazzjonijiet bħal dawn u r-riċerka għandha x'taqsam.
Ħafna mill-kollegi tiegħi, għalhekk ngħidilhom: "X'qed tagħmlu verament? Ma qed tivverifikawx il-verità jew x'qed jiġri?"
Iva, għandna bżonn flus, il-flus iridu jgħaddu. Kif nistgħu ngħixu jekk m'għandniex flus?
U mbagħad, ovvjament, tista' terġa' tħaddem studenti tad-dottorat, tista' tixtri kompjuters, tista' tinvesti
f'tagħmir, fil-persunal, eċċ., u mbagħad kollox jibda jimxi.
Imma għandek bżonn finanzjament għal dan, u mbagħad ma jimpurtax verament liema suġġett
tagħżel, sakemm ikollu x'jaqsam mat-tisħin globali.
Dak hu ta' dwejjaq, imma hekk hu.
L-xjenzati mhumiex permessi jaqblu, għax ix-xjenza tiffjorixxi fuq mistoqsijiet, dubju u dibattitu miftuħ.
Huwa ċar li r-riċerka tiddependi mill-politika u għalhekk hija kkontrollata minnha permezz tal-allokazzjoni tal-fondi.
Il-pubbliku jitgħallem biss dwar skoperti xjentifiċi li huma politiċament mixtieqa permezz tal-midja prinċipali.
Dan jpoġġi x-xjenzati f'trappola, għax ir-reputazzjoni xjentifika tagħhom u spiss il-meżżi ta' għajxien tagħhom
ikunu mhedda jekk jiddistanzjaw ruħhom minn din is-sistema.
Għalhekk nappellaw lil kull riċerkatur sinċier – dawk ix-xjenzati li jixtiequ jwettqu riċerka onesta – biex ma jħallux lilhom
infushom jiġu korrutti, iżda biex iħossu l-vuċi tagħhom, jipprovdu evidenza kontrarja u jkunu kuraġġużi fl-indirizzar tal-abbużi.