Mbongo ya assurance ya bokono oyo ezali se komata ezali mokumba monene ya mosolo mpo na bato ebele na Suisse.
Kolanda liyebisi mpo na bapanzi sango ya Biro Fédéral ya Santé Publique (FOPH), bakomata na
mwayene ya 4,4 likolo ya monkama na mobu 2026.
Mpo na kokitisa bokoli ya misolo na makambo ya assurance ya bokono ya mobeko, Conseil Fédéral ya Suisse
ezali kosalela programme moko ya kokitisa misolo, oyo esalemi na kotalela lapolo ya bato ya mayele.
Yango esalemi mpo na kokitisa mokumba na bafuteli ya prime.
Nsima ya "Cost Containment Package 1" ya 2019, Parlement ya Suisse endimaki "Cost Containment Package 2" na eleko
ya printemps ya 2025, oyo ezali na mibeko 16 ya kobakisa.
Na sanza ya mwambe 2025, ba media ndenge na ndenge ya Suisse balobaki, na lolenge ya kokamwa moke, ete Parlement endimaki na
mongongo moko ete, lokola eteni ya ekateli oyo, ba compagnies ya assurance ya bokono bakofuta mobimba
mosolo ya kolongola zemi na Suisse kobanda na mobu 2027.
Kino lelo, "kolongola zemi ya ofele" ezali kaka na France, Pays-Bas, Irlande mpe Danemark.
Moto moko te – ata mpe ba oyo batɛmɛlaka kolongola zemi na Parlement – amonanaki komona te
eloko oyo ebombamaki na kati ya makomi ya mobeko.
Mwasi asengeli kofuta ye moko mbongo ya kobakisa ya mobu na mobu mpe mbongo ya mobeko ya 10%.
Franchise ya mobu na mobu ezali motango ya moke koleka oyo esengeli kofuta na mobu – oyo moto akoki kopona na
bonsomi kati ya 300 na 2.500 francs ya Suisse – oyo bato oyo bazali na assurance basengeli kofuta bango moko.
Kobanda mobu 2027, assurance ya bokono ekosengela kofuta mobimba mbongo ya kolongola zemi – kati na 700 francs
suisses mpo na kolongola zemi na nkisi mpe 1,500 francs suisses mpo na kolongola zemi na lipaso.
Bato banso bakofuta bafrancs suisses soki milio ntuku mibale na mwambe (28) ya sika.
Na Suisse, mwasi akoki komikatela ye moko soki akolongola zemi kino na pɔsɔ ya zomi na mibale ya zemi.
Kolongola zemi etumbu ezali te soki mwasi oyo etali likambo yango apesi mokanda ya bosengi oyo elobi ete azali na mpasi
ya nzoto to ya makanisi mpe alukaki toli epai ya monganga.
Na liyebisi mpo na bapanzi sango ya mokolo ya 1 Sɛtɛmbɛ 2025, EDU Switzerland eyebisaki ete
ekotɛmɛla makasi mobeko oyo ya federal, mpe elobaki boye:
Eza likambo ya kokamwa ete Leta efutaka misolo nyonso ya kolongola zemi, lokola nde ezali lipaso ya monganga ya ntina
mingi oyo esengeli na lisalisi ya sipesiale, nzokande bapaso ebele ya ntina mingi lokola oyo ya
motema to ya kanser mbala mosusu efutamaka mobimba te.
Na mokolo ya 25 Sɛtɛmbɛ 2025, bakonzi ya EDU na Conseil National, Erich Vontobel na Andreas Gafner, elongo na bato
mosusu oyo batiaki maboko na Conseil National, bapesaki likanisi mpo na kobongisa ekateli ya mabe.
Mokanda ya likanisi etindaka, na ndakisa, Conseil Fédéral ete azwa ekateli moko boye.
Basengi: "Bapesaka mitindo na Conseil Fédéral ete ebongisa mibeko oyo esengeli mpo na kondimisa ete mbongo ya kobakisa mpe ya
kokitisa ekoba kosalelama mpo na kolongola zemi, soki bomoi ya mama ezali na likama ya mbala moko te
mpo na zemi, na ntina ya makambo ya nzoto (somatik)."
Ntina: "Lokola eteni ya 'Cost Containment Package 2', Parlement ezwaki mokano na eleko ya printemps ya mobu 2025 ete bakompanyi
ya assurance ya bokono basengeli kofuta misolo nyonso ya monganga mpo na basi ya zemi banda na ebandeli ya zemi na bango."
Bopanzi oyo etandamaki mpe na ba avortement oyo endimami na mobeko.
Lokola likambo oyo, na mawa, etalelamaki te na bakomite oyo etali yango, Likita monene elobelaki polele te ekateli oyo ya monene.
Yango elingi koloba ete, mpo na mbala ya liboso, kobimisa zemi ekozala ofele mpenza na Suisse kobanda mobu 2027.
Bato ebele bamonaka ete ezali lokola kotyola ete ekateli oyo, oyo ezali likambo ya politiki mpe ya bomoi ya bato oyo
esengeli kokeba mingi, ezwamaki kozanga débat na parlement.
Emonani lokola 'ba-faits' esalemaki na nzela ya sima.
Ezali mpe kokosa makasi komona bikateli lokola eteni ya molongo ya bibongiseli mpo na kokitisa misolo, oyo ekotia
mokumba ya mosolo ya kobakisa likolo ya secteur ya Leta.
Na kosala bongo, Parlement etiki mokumba na yango ya politiki mpe ebebisi lokumu na yango.
Mbala mingi, kolongola zemi ezalaka te likambo ya monganga mpo na kobatela bomoi ya mwasi ya zemi,
kasi ezali ekateli ya mayele, ya moto ye moko mpenza.
Kotia polele ba frais nyonso oyo etali kobota libumu ezali likambo ya mayele.
Kasi, soki bakomisi ndingisa ya kosala avortement mpo na bato nyonso oyo bazali te na likambo ya mabe, yango
ekomati likama ete ba avortement – mingi mingi oyo esalemaka na mbalakaka – ekokoba se komata.
Lisusu, mobeko ya sika etindi bato nyonso oyo bazali na assurance, ata ndenge nini bango moko
bakanisaka, bafuta mwa ndambo ya mosolo ya kolongola zemi na nzela ya mbongo oyo bafutaka ya assurance.
Yango epesaka bato ebele mokakatano monene ya bizaleli.
Kasi, Mibeko-Mokonzi ya Federal epesi garanti ya bonsomi ya lingomba mpe ya makanisi (Art. 15 FC).
Yango epekisami makasi na nzela ya kofuta na bomoko oyo esengeli mpo na kolongola zemi.
Parlemá azali na mokumba ya kozwa ekateli na mbongwana ya monene boye na lolenge ya kokabwana mpe na polele – mpe ya
kopesa polele na makambo etali mosolo oyo esengeli mpo na zemi.
Lisanga "Marsch fürs Läbe" (Etamboli mpo na Bomoi) mpe esalaki likambo mpe ebandisaki petisiyo "Kopekisa
kofutisa na makasi misala ya kolongola zemi na nzela ya mbongo ya assurance ya bokono".
Ndambo ya mokanda: "Kolongola ndingisa mpo na kosala avortement ezali likambo ya lokuta, ya
makanisi ya politiki mpe ebuki makanisi na biso (...)."
Sikawa, mabota oyo batɛmɛli makasi lolenge wana ya kofuta mosolo nde bakofuta bafrancs suisses milio
ntuku mibale na mwambe oyo ezali bafrancs ya sika.
Oyo ezali mibeko ya demokrasi te mpe ya polele te (...).
Petition epai ya Assemblée Fédérale ekoki kosignama na moto nyonso, kozanga kotala mbula, nationalité to esika ya kofanda:
Motuna etunami: Boni, Conseil Fédéral ebombaki na nko makanisi na yango na kati ya liboke
oyo ya monene ya mibeko mpo na kopekisa debat?
Alingaki kotia na nkuku na kati ya mobeko mibeko oyo etali makanisi na ye mpe oyo ekitisaka mosolo?
Système ya bokolongono ya makanisi ya bomoko esengeli kobatela na misolo ya minene ya monganga oyo ekoki kokanisama te mpe kopesa
lisungi soki esengeli na lisalisi ya lombangu mpe na mikakatano.
Kasi, kolongola zemi ekoki te kotalelama lokola mosala ya monganga ya ordinaire.
Ba organisations oyo esalisaka mpo na kolongola zemi lokola Planned Parenthood mpe Pro Familia, ebandeli na
yango ezali na mateya ya eugenics mpe ya bopeto ya mposo.
Mbala mingi, ezalaka te mpo na koluka solution ya malamu koleka mpo na mwasi ya zemi mpe mwana oyo abotami naino te,
kasi ezali nde mpo na kobakisa motango ya ba avortements.
Kaka na mobu 1991, zulunalo ya monganga Ärzteblatt emonisaki bosenga oyo ezalaki se kobakisama ya ba cellules ya fötö mpo na
bolukiluki mpe mpo na makambo ya monganga, mpe lisusu misala oyo etali bizaleli malamu te na
ndenge ya kozwa yango na nzela ya kolongola zemi.
Programme "Kolongola zemi – Eteni ya Programme ya Bokitisi Motango ya Bato" (www.kla.tv/27094) elakisi na mozindo nani
asalaki ete kolongola zemi endimama na bato mpe mpo na nini, mpe ndenge nini ekomaki lolenge ya mombongo ya kozwa mbongo mingi.