WEBVTT

00:00.200 --> 00:07.367
په سویس کې د روغتیايي بیمې پرله پسې مخ پر
لوړېدونکي حقوق د ډېرو خلکو پر اوږو یو دروند مالي بار دی.

00:07.367 --> 00:18.082
د عامې روغتیا فدرالي دفتر (FOPH) د یوې مطبوعاتي اعلامیې
له مخې، دا به په ۲۰۲۶ کال کې په اوسط ډول ۴.۴ سلنه لوړ شي.

00:18.082 --> 00:25.747
د اجباري روغتیايي بیمې په برخه کې د لګښتونو د ودې د
مخنیوي په موخه، د سویس فدرالي شورا د یوې کارپوهانې

00:25.747 --> 00:30.628
راپور پر بنسټ د لګښتونو د کنټرول یو پروګرام پلي کوي.

00:30.628 --> 00:34.440
د دې موخه د پریمیم ورکوونکو پر اوښه د بار سپکول دي.

00:34.440 --> 00:43.008
د ۲۰۱۹ کال د "لګښتونو د کنټرول کڅوړې ۱" په تعقیب، د
سویس پارلمان د ۲۰۲۵ کال په پسرلي کې د "لګښتونو د کنټرول

00:43.008 --> 00:49.256
کڅوړه ۲" تصویب کړه، چې ۱۶ اضافي اقدامات په کې شامل دي.

00:49.256 --> 00:58.495
۱۲۳۴۳۲۱ د ۲۰۲۵ کال په اګست میاشت کې، بېلابېلو سویسي رسنیو بیا په
یو څه حیرانوونکي ډول راپور ورکړ چې پارلمان په اتفاق سره هوکړه کړې

00:58.495 --> 01:04.748
وه چې د دې پرېکړې د یوې برخې په توګه به په سویس
کې د سقط د خرڅو له ۲۰۲۷ کال څخه وروسته د

01:04.748 --> 01:10.228
روغتیايي بیمې شرکتونو لخوا په بشپړه توګه پوښښ ورکړل شي.

01:10.228 --> 01:18.404
تر اوسه پورې، "وړیا اسقاط" یوازې په
فرانسه، هالنډ، آیرلینډ او ډنمارک کې شتون لري.

01:18.404 --> 01:27.929
داسې نه بریښېده چې چا – حتی په پارلمان کې د سقط مخالفینو هم –
پام هغه څه ته شوی وي چې د قانون په متن کې پټ وو. ۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱

01:27.929 --> 01:35.837
دا ښځه باید کلنۍ اضافي فیس او ۱۰٪ قانوني همګډه تادیه پخپله ورکړي.

01:35.837 --> 01:42.746
کلنی زیاتوالی یو لږ تر لږه کلنی مبلغ دی – چې د
۳۰۰ او ۲۵۰۰ سویسي فرانکونو ترمنځ په ازاده توګه غوره

01:42.746 --> 01:47.265
کېدای شي – چې بیمه شوي کسان باید پخپله یې ورکړي.

01:47.265 --> 01:57.782
د سقط د لګښت – چې د طبي سقط لپاره د ۷۰۰ سویسي فرانک او د
جراحي سقط لپاره د ۱۵۰۰ سویسي فرانک ترمنځ دی – به له ۲۰۲۷

01:57.782 --> 02:03.936
کال څخه وروسته په بشپړ ډول د روغتیايي بیمې له خوا پوښل کیږي.

02:03.936 --> 02:12.667
نوي لګښتونه چې اټکل یې ۲۸ میلیونه
سویسي فرانک دی، پر عامو خلکو به راځي.

02:12.667 --> 02:19.102
په سویس کې، یوه ښځه کولی شي تر ۱۲ اونۍ پورې د
امیندوارۍ په اړه پخپله پرېکړه وکړي چې ماشوم به وژني که نه.

02:19.102 --> 02:25.969
سقط د دوام په صورت کې د جزا وړ نه دی که ښځه په
لیکلې بڼه غوښتنه وکړي چې هغه په فزیکي یا رواني

02:25.969 --> 02:31.959
کړاو کې ده او له ډاکټر څخه یې مشوره اخیستې ده.

02:31.959 --> 02:38.654
د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر د لومړۍ نېټې په یوه مطبوعاتي
اعلامیه کې، ای ډي یو سویسزرانډ اعلان وکړ چې دې

02:38.654 --> 02:42.747
فدرالي فرمان به په کلکه مخالفت وکړي، او ویې ویل:

02:42.747 --> 02:52.493
دا د پوهېدو وړ نه ده چې دولت د سقط د ټولو لګښتونو پوروړی دی، لکه
دا چې دا یو داسې مهم طبي عمل وي چې ځانګړي چلند ته

02:52.493 --> 03:02.118
وړ وي، په داسې حال کې چې ډیری حیاتي عملیات لکه د
زړه یا سرطان درملنه کله کله په بشپړ ډول نه جبرانېږي.

03:02.118 --> 03:11.387
د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر په ۲۵مه، د EDU ملي شورا غړو اریش
وونټوبل او اندریاس ګافنر، په ملي شورا کې د نورو ګډ لاسلیک کوونکو

03:11.387 --> 03:16.560
سره یوځای، د غلطې پریکړې د سمولو لپاره یوه طرحه وړاندې کړه.

03:16.560 --> 03:22.911
یوه طرحه د بېلګې په توګه فدرالي شورا ته
لارښوونه کوي چې یو ځانګړی اقدام وکړي.

03:22.911 --> 03:31.647
دوی غوښتنه کوي: ۱۲۳۴۳۲۱ "فدرالي شورا ته لارښوونه کیږي چې اړین
حقوقي شرایط رامنځته کړي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې د هغو سقطونو لپاره

03:31.647 --> 03:40.585
چې د مور ژوند د جسمي (فزیکي) دلایلو له امله په مستقیم ډول له
خطر سره نه وي مخ، اضافي لګښتونه او د کمولو وړ برخې به پلي کیږي."

03:40.585 --> 03:47.557
۱۲۳۴۳۲۱ دلیل: د 'لګښت کنټرول کڅوړې ۲' د یوې برخې په توګه، پارلمان
د ۲۰۲۵ کال په پسرلي کې پرېکړه وکړه چې د

03:47.557 --> 03:54.068
روغتیايي بیمې شرکتونه باید د امیندوارۍ له پیل
څخه د امیندواره ښځو ټولې طبي لګښتونه پوښښ کړي.

03:54.068 --> 03:59.175
دا پوښښ د قانوني سقطِ حمل ته هم وغځول شو.

03:59.175 --> 04:03.876
څرنګه چې دا موضوع له بده مرغه د اړوندو کمېټو
له خوا په پام کې نه وه نیول شوې، نو شورا په

04:03.876 --> 04:06.855
ښکاره توګه د دې پراخې پرېکړې په اړه بحث ونه کړ.

04:06.855 --> 04:13.440
د دې مانا دا ده چې په سویس کې به له ۲۰۲۷ کال څخه
وروسته د لومړي ځل لپاره سقط الکمال وړیا وي. ۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱

04:13.440 --> 04:23.328
ډیری خلک دا سپکاوی ګڼي چې دا پریکړه، کومه چې یوه ډیره
حساسه ټولنیزه-سیاسي مسله ده، له پارلماني بحث پرته شوې ده.

04:23.328 --> 04:27.200
داسې انګېرنه رامنځته کوي چې 'حقایق'
د شاته دروازې له لارې جوړ شوي دي.

04:27.200 --> 04:33.198
دا هم ډېره ګمراه کوونکې ده چې د لګښتونو د کمولو
لپاره د تدبیرونو د یوې کڅوړې د برخې په توګه پرېکړې

04:33.198 --> 04:36.568
وشي، چې دا به پر عامه سکتور اضافي مالي بوج راوړي.

04:36.568 --> 04:42.380
د دې کار په کولو سره، پارلمان خپله سیاسي مسؤلیت
له پامه غورځولی او خپل اعتبار ته یې زیان رسولی دی.

04:42.380 --> 04:51.706
په ډېرو مواردو کې، سقط د امیندواره ښځې د ژوند ساتنې لپاره طبي
اړتیا نه ده، بلکې یوه شعوري او په بشپړه توګه شخصي پرېکړه ده.

04:51.706 --> 04:56.774
د سقط امراضو پورې اړوندو لګښتونو د بشپړ پوښښ معرفي کول معقول دي.

04:56.774 --> 05:03.016
خو، ټولو غیر جنایي سقطونو ته د پوښښ پراخول دا خطر
زیاتوي چې سقطونه – په ځانګړې توګه هغه چې په لنډ

05:03.016 --> 05:06.848
وخت کې پرېکړه پرې کیږي – به په زیاتیدو دوام وکړي.

05:06.848 --> 05:12.390
سربېره پر دې، نوی مقررات ټول بیمه شوي کسان، د هغوی
د شخصي عقیدو په پام کې نیولو پرته، مجبوروي چې د

05:12.390 --> 05:15.780
خپلو پریمیمونو له لارې د جنین سقط په لګښت کې شریک وي.

05:15.780 --> 05:19.629
دا د ډېرو خلکو لپاره د یوې جدي اخلاقي ستونزې لامل کیږي.

05:19.629 --> 05:24.676
خو، فدرالي اساسي قانون د مذهب او
وجدان ازادي تضمینوي (ماده ۱۵ ف.ا.ق.).

05:24.676 --> 05:30.213
دا د سقطِ حمل د جبري ډله ییز تمویل له امله سخت محدود شوی دی.

05:30.213 --> 05:36.917
پارلمان دنده لري چې په داسې یو بنسټیز بدلون په اړه
په جلا توګه او په شفاف ډول پرېکړه وکړي – او د

05:36.917 --> 05:41.900
امیندوارۍ اړوند د لګښتونو په اړه روڼتیا رامنځته کړي.

05:41.900 --> 05:47.428
۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱ "مارش فرس لایبه" (د ژوند لپاره مارش)
ټولنې هم اقدام وکړ او دا عریضه یې پیل کړه: "د

05:47.428 --> 05:51.639
روغتیايي بیمې د حقونو له لارې د سقط اجباري تمویل باید وي".

05:51.639 --> 06:00.424
۱۲۳۴۳۲۱ له متن څخه اقتباس: "د سقط لپاره د کسر وړ لګښتونو لرې
کول بې ایماني، ایډیالوژیکي او زموږ ضمیر سرغړونه ده (...)."

06:00.424 --> 06:08.965
اوس به ۲۸ میلیونه سویسي فرانک نوي لګښتونه د هغو کورنیو
له خوا ورکول کیږي چې د داسې تمویل سره کلک مخالفت لري.

06:08.965 --> 06:14.666
دا نه ډیموکراتیکه قانون جوړونه ده او نه هم شفافه (...).

06:14.666 --> 06:24.483
فدرالي اسامبلې ته عریضه هر څوک لاسلیک کولی شي، د عمر،
تابعیت یا استوګنځي له پام کې نیولو پرته: ۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱

06:24.483 --> 06:34.490
پوښتنه راولاړیږي: ایا فدرالي شورا د بحث د مخنیوي په موخه په
دې هر اړخیزو اقداماتو کې خپلې نیتونه په قصدي توګه پټ کړل؟

06:34.490 --> 06:42.208
ایا هغه غوښتل چې په پټه توګه نظرياتي انګېزې لرونکي
او لګښت زیاتونکي اقدامات په قانون کې ورشامل کړي؟

06:42.208 --> 06:49.582
د همبستګۍ پر بنسټ د روغتیايي پاملرنې سیسټم باید د
غیر متوقع او جدي طبي لګښتونو په وړاندې ساتنه وکړي او د

06:49.582 --> 06:53.690
بېړنۍ درملنې او پیچلتیاوو په صورت کې ملاتړ چمتو کړي.

06:53.690 --> 07:00.477
۱۲۳۴۳۲۱ خو، سقطِ حملونه د یوې
عادي طبي خدمت په توګه نشي ګڼل کېدای.

07:00.477 --> 07:09.076
د سقط د تنظیمونو لکه پلانډ پیرنټهوډ او پرو
فامیلیا ریښې په یوجینیکس او نژادي روغتیا کې دي.

07:09.076 --> 07:15.064
دا ډېری وخت د امیندواره ښځې او نا زېږېدلي ماشوم
لپاره د تر ټولو غوره حل لارې موندلو په اړه نه، بلکې د

07:15.064 --> 07:17.851
ډېرو او ډېرو اسقاطونو په ترسره کولو پورې اړه لري.

07:17.851 --> 07:25.436
لا په ۱۹۹۱ کال کې، د ارټسبلات طبي مجلې د څېړنو او طبي موخو لپاره
د جنیني حجرو د مخ پر زیاتېدونکي غوښتنې، او همدارنګه د

07:25.436 --> 07:34.364
سقط اسقاط له لارې د هغوی د "لاسته راوړلو" په برخه کې د
شته اخلاقي پلوه د شک وړ کړنو په اړه اشاره کړې وه. ۱۲۳۴۳۲۱

07:34.364 --> 07:42.017
پروګرام "سقط الکثرت – د نفوس کمولو د پروګرام یوه برخه"
(www.kla.tv/27094) په تفصیل سره ښیي چې څوک

07:42.017 --> 07:48.960
او ولې سقط الکثرت په ټولنه کې د منلو وړ کړل،
او دا چې څنګه دا یو ګټور سوداګریز ماډل شو.