WEBVTT

00:00.200 --> 00:04.357
Litefello tsa inshorense ea bophelo bo botle tse ntseng
li nyoloha ka mokhoa o tsitsitseng ke moroalo o boima

00:04.357 --> 00:07.367
oa lichelete ho batho ba bangata naheng ea Switzerland.

00:07.367 --> 00:13.688
Ho latela phatlalatso ea boralitaba e tsoang Ofising ea
Federale ea Bophelo bo Botle ba Sechaba (FOPH), li tla

00:13.688 --> 00:18.082
eketseha ka karolelano ea liperesente tse 4.4 ka 2026.

00:18.082 --> 00:24.469
E le ho laola keketseho ea litšenyehelo lekaleng la inshorense ea
bophelo bo botle e tlamang, Lekhotla la Federale la

00:24.469 --> 00:30.628
Switzerland le kenya tšebetsong lenaneo la ho
laola litšenyehelo le thehiloeng tlalehong ea litsebi.

00:30.628 --> 00:34.440
Sena se reretsoe ho imolla moroalo
ho balefi ba litefello tse phahameng.

00:34.440 --> 00:40.533
Kamora "Phutheloana ea Taolo ea Litšenyehelo 1" ea 2019,
Palamente ea Switzerland e fetisitse

00:40.533 --> 00:49.256
"Phutheloana ea Taolo ea Litšenyehelo 2" nakong ea selemo
sa 2025, e nang le mehato e 16 e eketsehileng.

00:49.256 --> 00:56.850
Ka Phato 2025, mecha e fapaneng ea phatlalatso ea Switzerland e
ile ea tlaleha, ka mokhoa o makatsang, hore Paramente e lumellane

00:56.850 --> 01:03.383
ka ntsoe-leng hore, e le karolo ea qeto ena, litšenyehelo tsa ho
ntša mpa naheng ea Switzerland li tla lefelloa

01:03.383 --> 01:10.228
ka botlalo ke lik'hamphani tsa inshorense ea
bophelo bo botle ho tloha ka 2027 ho ea pele.

01:10.228 --> 01:18.404
Ho fihlela ha jwale, "ho ntšoa ha mpa mahala" ho
fumaneha feela Fora, Netherlands, Ireland le Denmark.

01:18.404 --> 01:27.929
Ha ho motho—esita le ba hananang le ho ntšoa ha mpa Palamenteng—ya
bonahalang a hlokometse se neng se patiloe mongolong wa molao.

01:27.929 --> 01:35.837
Mosali o tlameha ho itefella tefello ea
selemo le selemo le karolo ea molao ea 10%.

01:35.837 --> 01:41.040
Chelete e tlamehang ho lefuoa selemo le selemo ke chelete e
tlase-tlase ea selemo – e ka khethoa ka bolokolohi lipakeng

01:41.040 --> 01:47.265
tsa li-franc tsa Switzerland tse 300 le tse 2,500 – eo
batho ba nang le inshorense ba tlamehang ho e lefa ka bo bona.

01:47.265 --> 01:54.165
Litsenyehelo tsa ho ntša mpa – lipakeng tsa li-franc tsa
Switzerland tse 700 bakeng sa ho ntša mpa ka meriana le li-franc

01:54.165 --> 01:59.981
tsa Switzerland tse 1,500 bakeng sa ho ntša mpa ka ho
buuoa – li tla tlameha ho lefelloa ka botlalo ke

01:59.981 --> 02:03.936
inshorense ea bophelo bo botle ho tloha ka 2027 ho ea pele.

02:03.936 --> 02:09.123
Ho hakanngoa hore sechaba ka kakaretso se
tla jara litšenyehelo tse ncha tsa li-franc

02:09.123 --> 02:12.667
tsa Switzerland tse ka bang limilione tse 28.

02:12.667 --> 02:19.102
Naheng ea Switzerland, mosali a ka iketsetsa qeto ea hore
na o tla ntša mpa ho fihlela bekeng ea bo12 ea bokhachane.

02:19.102 --> 02:25.766
Ho ntsha mpa ha ho otlelwe haeba mosadi ya amehang a
fana ka kopo e ngotsweng e bontshang hore o tsielehile

02:25.766 --> 02:31.959
mmeleng kapa kelellong mme o se a kopile keletso ho ngaka.

02:31.959 --> 02:38.241
Phatlalatsong ea boralitaba ea la 1 Loetse 2025,
EDU Switzerland e phatlalalitse hore e tla

02:38.241 --> 02:42.747
hanyetsa ka matla taelo ena ea 'muso oa kopanelo, e re:

02:42.747 --> 02:50.275
Ho a makatsa hore ebe mmuso o lefella ditshenyehelo tsohle tsa ho
ntsha mpa, jwalo ka ha eka ke ts'ebetso ya bongaka ya bohlokwa

02:50.275 --> 02:57.332
haholo e lokelang tshebeletso e kgethehileng, athe ka nako e
tshwanang diopereishene tse ngata tsa bohlokwa jwalo ka tsa

02:57.332 --> 03:02.118
pelo kapa tsa kankere ka nako e nngwe ha di lefellwe ka botlalo.

03:02.118 --> 03:09.199
Ka la 25 Loetse 2025, Baemeli ba Naha ba EDU, Erich Vontobel le
Andreas Gafner, hammoho le ba bang ba

03:09.199 --> 03:16.560
saenetseng le bona Lekhotleng la Naha, ba ile ba
hlahisa tlhahiso ea ho lokisa qeto e fosahetseng.

03:16.560 --> 03:22.911
Tshusumetso e laela Lekgotla la
Federale, mohlala, ho nka kgato e itseng.

03:22.911 --> 03:31.073
Ba batla: "Lekgotla la Federale le laelwa ho theha maemo a molao
a hlokehang ho netefatsa hore ditefello tse eketsehileng le tse

03:31.073 --> 03:36.812
lefshwang pele di tswela pele ho sebetsa
mekolong ya ho ntsha mpa moo bophelo ba mme bo sa

03:36.812 --> 03:40.585
tshosediwe ka kotloloho ke boimana ka mabaka a mmele."

03:40.585 --> 03:46.056
Lebaka: "E le karolo ea 'Pakete ea Taolo ea Litšenyehelo 2',
Palamente e ile ea etsa qeto nakong ea selemo sa 2025 hore

03:46.056 --> 03:51.159
lik'hamphani tsa inshorense ea bophelo bo botle li
tlameha ho lefella litšenyehelo tsohle tsa bongaka bakeng sa

03:51.159 --> 03:54.068
basali ba baimana ho tloha qalong ea boimana ba bona."

03:54.068 --> 03:59.175
Tshireletso ena e ile ya atolosetswa le ho
kenyeletsa ho ntshwa ha mpa ho dumeletsweng ke molao.

03:59.175 --> 04:04.033
Ka bomalimabe, kaha sena ha se a ka sa nahaneloa ke
dikomiti tse amehang, Lekgotla ha le a ka la buisana ka

04:04.033 --> 04:06.855
ho hlaka ka qeto ena e nang le ditlamorao tse kgolo.

04:06.855 --> 04:10.555
Sena se bolela hore ho ntšoa ha mpa ho tla
ba mahala ka ho feletseng Switzerland ka

04:10.555 --> 04:13.440
lekhetlo la pele ho tloha ka 2027 ho ea pele.

04:13.440 --> 04:19.757
Batho ba bangata ba nka e le tlhaselo hore qeto
ena, e leng taba e tebileng haholo ea sechaba le

04:19.757 --> 04:23.328
lipolotiki, e entsoe ntle le ngangisano ea paramente.

04:23.328 --> 04:27.200
Ho fana ka maikutlo a hore 'lintlha'
li thehiloe ka mokhoa o sa lokang.

04:27.200 --> 04:33.052
Hape ke ho thetsa haholo ho nka liqeto e le karolo ea
sephutheloana sa mehato ea ho fokotsa litšenyehelo e tla beha

04:33.052 --> 04:36.568
moroalo o eketsehileng oa lichelete holim'a lekala la sechaba.

04:36.568 --> 04:42.380
Ka ho etsa jwalo, Palamente e hlokomolohile boikarabelo
ba yona ba dipolotiki mme e senyetse botšepehi ba yona.

04:42.380 --> 04:48.449
Maemong a mangata, ho ntša mpa ha se tlhokahalo ea bongaka bakeng
sa ho sireletsa bophelo ba mosali ea moimana, empa ke qeto

04:48.449 --> 04:51.706
e etsoang ka boomo, e leng ea motho ka mong ka ho feletseng.

04:51.706 --> 04:56.774
Ho hlahisa tlaleho e feletseng ya ditshenyehelo
tse amanang le ho senyeha ha mpa ho a utlwahala.

04:56.774 --> 05:01.701
Leha ho le jwalo, ho atolosa tshireletso ho kenyeletsa ho ntsha
mpa ho sa kgahlanong le molao ho batho bohle, ho

05:01.701 --> 05:06.848
eketsa kotsi ya hore ho ntsha mpa – haholoholo ho
etswang ka potlako – ho tla tswela pele ho eketseha.

05:06.848 --> 05:11.562
Ho feta moo, molao ona o mocha o qobella batho bohle ba nang le
inshorense, ho sa tsotellehe tumelo ea

05:11.562 --> 05:15.780
bona, ho lefella litšenyehelo tsa ho ntša
mpa ka lichelete tsa bona tsa inshorense.

05:15.780 --> 05:19.629
Sena se etsa hore batho ba bangata
ba be le qaka e matla ea boitšoaro.

05:19.629 --> 05:24.676
Leha ho le jwalo, Molaotheo wa Federale o tiisetsa
tokoloho ya bodumedi le ya letswalo (Karolo ya 15 FC).

05:24.676 --> 05:30.213
Sena se thibetsoe haholo ke tlhokahalo ea
hore ho lefelloe ho ntšoa ha mpa ka kopanelo.

05:30.213 --> 05:37.128
Paramente e na le boikarabello ba ho etsa qeto ka
phetoho e kang ena ea motheo ka thoko le ka pepenene – le

05:37.128 --> 05:41.900
ho hlakisa litaba tsa litšenyehelo mabapi le boimana.

05:41.900 --> 05:46.723
Mokgatlo "Marsch fürs Läbe" (Mokoloko wa Bophelo) le ona o ile wa
nka kgato mme wa qala boipiletso bo reng "Ha

05:46.723 --> 05:51.639
ho tlamo ya ho lefella ho ntshwa ha mpa ka
diphremiamo tsa inshorense ya bophelo bo botle".

05:51.639 --> 05:57.059
Qotsulo e tsoang mongolong: "Ho tlosoa ha mekhelo
bakeng sa ho ntša mpa ha se bonnete, ke ea maikutlo

05:57.059 --> 06:00.424
a lipolotiki ebile ho tlola letsoalo la rona (...).

06:00.424 --> 06:05.529
Liforeimi tsa Switzerland tse limilione tse 28 tsa
litšenyehelo tse ncha joale li tla jaroa ke malapa a

06:05.529 --> 06:08.965
hananang ka matla le tšehetso ea lichelete e joalo.

06:08.965 --> 06:14.666
"Molao ona ha se oa demokrasi ebile ha o pepeneneng (...)."

06:14.666 --> 06:24.483
Boipiletso bo eang ho Lekhotla la Federale bo ka saenoa ke mang
kapa mang, ho sa tsotellehe lilemo, boahi kapa sebaka sa bolulo:

06:24.483 --> 06:30.488
Ho hlahla potso: Na Lekgotla la Federale le ile la
pata ka boomo merero ya lona ka hara sephuthelwana

06:30.488 --> 06:34.490
sena se akaretsang sa mehato e le ho thibela dipuisano?

06:34.490 --> 06:38.568
Na o ne a batla ho kenya ka sephiri
melaoaneng mehato e susumelitsoeng ke maikutlo a

06:38.568 --> 06:42.208
lipolotiki le e phahamisang litšenyehelo?

06:42.208 --> 06:47.919
Sistimi ea tlhokomelo ea bophelo e thehiloeng boitlamong e lokela
ho sireletsa khahlanong le litšenyehelo tse tebileng

06:47.919 --> 06:53.690
tsa bongaka tse sa lebelloang le ho fana ka tšehetso ha
ho hlokahala kalafo e potlakileng le mathata a hlahang.

06:53.690 --> 07:00.477
Leha ho le jwalo, ho ntšwa ha mpa ha ho ka ke ha
nkuwa e le tshebeletso e tlwaelehileng ya bongaka.

07:00.477 --> 07:09.076
Mekhatlo ea ho ntša mpa e kang Planned Parenthood le Pro
Familia e metso e tebileng ho eugenics le bohloeki ba merabe.

07:09.076 --> 07:14.876
Hangata ha se taba ea ho fumana tharollo e
molemohali bakeng sa mosali ea moimana le ngoana ea e-s'o

07:14.876 --> 07:17.851
tsoaloa, empa ke ea ho eketsa palo ea ho ntšoa ha mpa.

07:17.851 --> 07:24.620
Hona e le ka 1991, jenale ea bongaka ea Ärzteblatt e ne e se e
supa tlhokahalo e ntseng e eketseha ea lisele tsa lesea le sa

07:24.620 --> 07:29.534
tsoa tsoaloa bakeng sa lipatlisiso le merero ea
bongaka, hammoho le mekhoa e belaetsang ka

07:29.534 --> 07:34.364
boitšoaro e amehang "phumanong" ea tsona ka ho ntša mpa.

07:34.364 --> 07:41.189
Lenaneo "Ho ntšoa ha Mpa – Karolo ea Lenaneo la Phokotso ea Palo
ea Batho" (www.kla.tv/27094) le bontša ka botlalo hore na ke mang

07:41.189 --> 07:46.335
ea entseng hore ho ntšoa ha mpa ho amohelehe
sechabeng le hore na hobaneng, le hore na li fetohile

07:46.335 --> 07:48.960
joang mokhoa oa khoebo o etsang phaello e ngata.
