WEBVTT

00:00.200 --> 00:04.114
Iiprimiyamu ze-inshorensi yezempilo
ezisoloko zinyuka ngokuqhubekayo ngumthwalo

00:04.114 --> 00:07.367
omkhulu wezemali kubantu abaninzi eSwitzerland.

00:07.367 --> 00:18.082
Ngokwengxelo ekhutshwe yi-Ofisi yeFederal yezeMpilo yoLuntu
(FOPH), ziya kunyuka ngomyinge wama-4.4 ekhulwini ngo-2026.

00:18.082 --> 00:24.268
Ngokujolisa ekunqandeni ukunyuka kweendleko kwicandelo
le-inshorensi yezempilo enyanzelekileyo, iBhunga

00:24.268 --> 00:30.628
leFederal laseSwitzerland liyaphumeza inkqubo
yokulawula iindleko esekelwe kwingxelo yeengcali.

00:30.628 --> 00:34.440
Oku kujolise ekunciphiseni umthwalo kubahlawuli bepremium.

00:34.440 --> 00:42.648
Emva kwe "Cost Containment Package 1" ka-2019, iPalamente
yaseSwitzerland ipasise i "Cost Containment Package 2"

00:42.648 --> 00:49.256
entwasahlobo ka-2025, equlethe amanyathelo ongezelelweyo ali-16.

00:49.256 --> 00:56.754
Ngo-Agasti ka-2025, amajelo eendaba ahlukeneyo aseSwitzerland
anika ingxelo, ngokumangalisayo, yokuba iPalamente ivumelene

00:56.754 --> 01:03.207
ngamxhelo mnye ukuba, njengenxalenye yesi sigqibo, iindleko
zokukhupha isisu eSwitzerland ziya kuhlawulwa

01:03.207 --> 01:10.228
ngokupheleleyo ziinkampani ze-inshorensi
yezempilo ukususela ku-2027 ukuqhubela phambili.

01:10.228 --> 01:18.404
Ukuza kuthi ga ngoku, "iinkqubo zokukhupha isisu zasimahla"
zifumaneka kuphela eFrance, eNetherlands, eIreland naseDenmark.

01:18.404 --> 01:27.929
Akukho mntu – kwanabo bachasa ukugqobhoza isibeleko ePalamente
– obonakeleyo uqaphele into eyayifihliwe kumxholo womthetho.

01:27.929 --> 01:35.837
Lo mfazi kufuneka ahlawule ngokwakhe imali ehlawulwa yona minyaka
le kunye nenxalenye yentlawulo emiselweyo ngumthetho eyi-10%.

01:35.837 --> 01:40.996
Isixa esongezelelweyo sonyaka sisixa esincinci esinyanzelekileyo
sonyaka – onokukhetha ngokukhululekileyo phakathi

01:40.996 --> 01:47.265
kwe-300 ne-2,500 yeefranki zaseSwitzerland – ekufuneka
abantu abanesigcini-mali besigulane bazihlawulele ngokwabo.

01:47.265 --> 01:54.190
Iindleko zokukhupha isisu – phakathi kweefranse zaseSwitzerland
ezingama-700 kwisikhupho sesisu esingamayeza kunye neefranse

01:54.190 --> 02:00.221
zaseSwitzerland ezili-1,500 kwisikhupho sesisu
esinyanzelweyo – kuza kufuneka zihlawulwe zizonke yinshurensi

02:00.221 --> 02:03.936
yezempilo ukususela kunyaka ka-2027 ukuqhubela phambili.

02:03.936 --> 02:12.667
Kucatshulwa ukuba iifranse zaseSwitzerland ezizizigidi ezingama-28
kwiindleko ezintsha ziza kuhlawulwa luluntu jikelele.

02:12.667 --> 02:19.102
E-Switzerland, umfazi unokuzigqibelela ukuba angayikhupha
na inkumba yakhe kude kube yiveki ye-12 yokukhulelwa.

02:19.102 --> 02:24.467
Ukuqhomfa akusohlwaywa ukuba umfazi ochaphazelekayo ungenisa
isicelo esibhaliweyo esichaza ukuba

02:24.467 --> 02:31.959
ukwimeko enzima ngokwasemzimbeni okanye
ngokwasengqondweni kwaye ufune icebiso kugqirha.

02:31.959 --> 02:38.474
Kwisibhengezo sabezindaba somhla woku-1 kuSeptemba
2025, i-EDU Switzerland ibhengeze ukuba iza kusichasa

02:38.474 --> 02:42.747
ngamandla esi sigqibo sikarhulumente womdibaniso, isithi:

02:42.747 --> 02:49.899
Akwamkeleki ukuba urhulumente ahlawulele zonke iindleko
zokukhupha isisu, ngathi yinkqubo yezonyango ebaluleke

02:49.899 --> 02:57.377
kangangokuba ifanele unyango olukhethekileyo, ngelixa
utyando oluninzi olubalulekileyo olufana nonyango lwentliziyo

02:57.377 --> 03:02.118
okanye umhlaza maxa wambi lungahlawulelwa ngokupheleleyo.

03:02.118 --> 03:09.373
Ngomhla wama-25 kuSeptemba 2025, ooCeba beSizwe be-EDU u-Erich
Vontobel no-Andreas Gafner, kunye nabanye

03:09.373 --> 03:16.560
abatyikityi-kunye kwiBhunga leSizwe, bangenisa
isiphakamiso sokulungisa isigqibo esiphosakeleyo.

03:16.560 --> 03:22.911
Isiphakamiso, umzekelo, siyayalela iBhunga
leFederal ukuba lithathe amanyathelo athile.

03:22.911 --> 03:29.576
Bafuna: "INkomfa yeFederali iyayalelwa ukuba idale iimeko
zomthetho eziyimfuneko ukuqinisekisa ukuba iintlawulo

03:29.576 --> 03:36.660
ezongezelelweyo neziqala zihlawulwe ziyaqhubeka zisebenza
kwiinkqubo zokugula umntwana apho ubomi bomama bungasongelwa

03:36.660 --> 03:40.585
ngqo kukukhulelwa ngenxa yezizathu eziphathelele emzimbeni."

03:40.585 --> 03:46.613
Isizathu: "Njengenxalenye ye'Cost Containment Package 2',
iPalamente yagqiba kwintwasahlobo ka-2025 ukuba iinkampani

03:46.613 --> 03:50.823
ze-inshorensi yezempilo kufuneka zihlawulele
zonke iindleko zonyango zabasetyhini

03:50.823 --> 03:54.068
abakhulelweyo ukusukela ekuqaleni kokukhulelwa kwabo."

03:54.068 --> 03:59.175
Olu khuselo lwaphinda lwandiselwa
nakwiinkqubo zokugqobhoza okusemthethweni.

03:59.175 --> 04:03.739
Njengoko ngelishwa oku kungazange kuthathelwe
ngqalelo yiiKomiti ezifanelekileyo, iBhunga alizange

04:03.739 --> 04:06.855
lixoxe ngokucacileyo ngesi sigqibo sinempembelelo enkulu.

04:06.855 --> 04:10.535
Oku kuthetha ukuba ukukhupha isisu kuya
kuba simahla ngokupheleleyo eSwitzerland

04:10.535 --> 04:13.440
okokuqala ukususela ngo-2027 ukuza phambili.

04:13.440 --> 04:20.196
Abantu abaninzi bakuthatha njengokuthukwa ukuba esi
sigqibo, esingumba obuthathaka kakhulu wezentlalo nezopolitiko,

04:20.196 --> 04:23.328
senziwe ngaphandle kwengxoxo-mpikiswano yepalamente.

04:23.328 --> 04:27.200
Kwenza kubonakale ngathi 'iinyaniso' zenziwe ngasese.

04:27.200 --> 04:33.222
Kukwalahlekisa kakhulu ukuthatha izigqibo njengenxalenye
yeesinyathelo ezidityanisiweyo zokulawula iindleko, eziza kubeka

04:33.222 --> 04:36.568
umthwalo owongezelelweyo wezemali kwicandelo likarhulumente.

04:36.568 --> 04:42.380
Ngokwenza njalo, iPalamente iwuphose umthwalo
wayo wezopolitiko yaza yonakalisa ukuthenjwa kwayo.

04:42.380 --> 04:48.399
Kwiimeko ezininzi, ukukhupha isisu asiyomfuneko yezonyango
yokukhusela ubomi bomfazi okhulelweyo, kodwa sisigqibo

04:48.399 --> 04:51.706
esenziwa ngabom, nesingowomntu ngokwakhe ngokupheleleyo.

04:51.706 --> 04:56.774
Kuyavakala ukwazisa ngembuyekezo epheleleyo
yeendleko ezinxulumene nokulahlekelwa ngumntwana esiswini.

04:56.774 --> 05:01.803
Nangona kunjalo, ukwandisa ukubandakanywa kuko konke ukukhupha
isisu okungekho mthethweni kunyusa umngcipheko

05:01.803 --> 05:06.848
wokuba ukukhupha isisu – ingakumbi oko kugqitywa
ngexesha elifutshane – kuza kuqhubeka kunyuka.

05:06.848 --> 05:11.433
Ngaphezu koko, lo mthetho mtsha unyanzela bonke abantu
abanomvershe, kungakhathaliseki iinkolelo

05:11.433 --> 05:15.780
zabo, ukuba babe negalelo kuxhaso-mali
lweziyekiso zokukhulelwa ngeepremiyamu zabo.

05:15.780 --> 05:19.629
Oku kubangela abantu abaninzi ukuba
babe nengxaki enzima yokuziphatha.

05:19.629 --> 05:24.676
Noko ke, uMgaqo-siseko weLizwe uqinisekisa
inkululeko yenkolo nesazela (iSihl. 15 FC).

05:24.676 --> 05:30.213
Oku kuthintelwe kakhulu kukunyanzeliswa
kokuxhaswa ngemali kwezityholo ngokubambisana.

05:30.213 --> 05:37.084
IPalamente inoxanduva lokugqiba ngotshintsho
olungundoqo olunjalo ngokwahlukileyo nangokucacileyo – kwaye

05:37.084 --> 05:41.900
nokwenza icace imiba yeendleko kumxholo wukukhulelwa.

05:41.900 --> 05:46.518
Umbutho "Marsch fürs Läbe" (Umatsholo woBomi) nawo uthathe
amanyathelo waza wazisa isicelo esithi

05:46.518 --> 05:51.639
"Akukho nxaxheba-mali enyanzelekileyo
yokuqhomfa ngeepremiyamu ze-inshorensi yezempilo".

05:51.639 --> 05:57.176
Isicatshulwa esisuka kumbhalo: "Ukususwa kwezinto ezitsalwayo
kwiinkqubo zokugula umntwana akukho kuyinyani, kusekelwe

05:57.176 --> 06:00.424
kwiingcinga ezithile kwaye kuphula isazela sethu (...)."

06:00.424 --> 06:08.965
Ngoku iindleko ezintsha ze-28 lezigidi zee-franc zaseSwitzerland
ziza kuhlawulwa ziintsapho ezichasa ngamandla olu nxaso-mali.

06:08.965 --> 06:14.666
Lo ngumthetho ongengowedemokhrasi nongacacanga (...).

06:14.666 --> 06:19.117
Isicelo esiya kwiNdlu yoWiso-mthetho yeFederal
singatyikitywa nguye nabani na,

06:19.117 --> 06:24.483
kungakhathaliseki iminyaka, ubuzwe okanye indawo yokuhlala:

06:24.483 --> 06:34.490
Kuvela umbuzo: Ingaba iBhunga leFederal liye lafumana ngeenjongo
zalo kule phakheji ibanzi yamanyathelo ukuze lithintele ingxoxo?

06:34.490 --> 06:42.208
Ingaba wayefuna ukufaka ngokufihlakeleyo kumthetho
amanyathelo akhuthazwa ziimbono ezithile kwaye enyusa iindleko?

06:42.208 --> 06:49.566
Inkqubo yezempilo esekelwe kubunye kufuneka ikhusele
kwiindleko zonyango ezingalindelekanga nezimandundu, kwaye inike

06:49.566 --> 06:53.690
inkxaso xa kukho unyango olungxamisekileyo kunye neengxaki.

06:53.690 --> 07:00.477
Noko ke, ukugula umntwana akunakuthathwa
njengenyanzelwano yezonyango eqhelekileyo.

07:00.477 --> 07:09.076
Imibutho yokuqhomfa efana nePlanned Parenthood kunye nePro
Familia imvelaphi yayo ikwi-eugenics nakucoceko lwezizwe.

07:09.076 --> 07:15.062
Kwiimeko ezininzi, ayikho malunga nokufumana esona sisombululo
silungileyo somfazi okhulelweyo nomntwana ongekazalwa,

07:15.062 --> 07:17.851
kodwa malunga nokwenza ukhupho-mbelo okuninzi nangakumbi.

07:17.851 --> 07:25.398
Kwakusele kungo-1991, iphephancwadi lezonyango i-Ärzteblatt
lalitshilo ukwanda kwemfuno yeeseli zesisisu ngenjongo yophando

07:25.398 --> 07:34.364
nezonyango, kunye nezenzo ezithandabuzekayo ngokokuziphatha
ezibandakanyekayo 'ekuzifumaneni' kwazo ngokukhupha isisu.

07:34.364 --> 07:41.786
Inkqubo ethi "Ukugula – Inxalenye yoNcedo lokuNciphisa uLuntu"
(www.kla.tv/27094) ibonisa ngokweenkcukacha ukuba ngubani

07:41.786 --> 07:48.960
owenze ukugula kwamkeleke eluntwini kwaye kutheni, kunye
nendlela okuye kwaba ngayo ishishini elenza inzuzo enkulu.
