די שטענדיק העכערע געזונטהייט־פֿאַרזיכערונג־פּרעמיעס זענען אַ שווער פינאַנציעלער לאַסט פֿאַר פילע מענטשן אין שווייץ.
לויט אַ פּרעס־מעלדונג פֿון דעם פֿעדעראַלן ביוראָ פֿאַר עפֿנטלעכער געזונט (FOPH), וועלן זיי
אין 2026 דורכשניטלעך בײַ 4.4 פּראָצענט שטײַגן.
כּדי צו באַגרענעצן די קאָסטן־וואַקסן אין דעם געביט פֿון פֿאַרפֿליכטענער געזונטהייט־פֿאַרזיכערונג, פֿירט דער
שווייצער פֿעדעראַלער ראַט אַ פּראָגראַם צו קאָסטן־באַגרענעצונג אויס, באַזירט אויף אַ עקספּערטן־באַריכט.
דאָס איז געמיינט צו לייכטערן די לאַסט פֿון די פּרעמיום־צאָלער.
נאָך דעם "קאָסטן־באַגרענעצונג־פּעקל 1" פֿון 2019, האָט דער שווייצער פּאַרלאַמענט אין פֿרילינג 2025
אָנגענומען דעם "קאָסטן־באַגרענעצונג־פּעקל 2", וואָס נעמט אַרײַן 16 צוגאָב־מיטלען.
אין אויגוסט 2025 האָבן פֿאַרשיידענע שווייצער מעדיע־אויסגאַבעס דעמאָלט, אַ ביסל איבערראַשנדיק, באריכטעט אַז דער פּאַרלאַמענט
האָט איינשטימיק באַשלאָסן אַז, אלס טייל פֿון דעם באַשלוס, וועלן די קאָסטן פֿון אַבאָרציעס אין שווייץ פֿון 2027 אָן
גאָר דעקט ווערן דורך די געזונטהייט־פֿאַרזיכערונג־פֿירמעס.
ביז הײַנט זענען "פֿרײַע אַבאָרטן" נאָר בנימצא אין פֿראַנקרײַך, האָלאַנד, אירלאַנד און דענמאַרק.
קיינער – ניט אַמאָל די אַנטי־אַבאָרטיאָניסטן אין פּאַרלאַמענט – האָט נישט באַמערקט וואָס איז
געווען פאַרבאָרגן אין דעם טעקסט פֿון דעם געזעץ.
די פֿרוי מוז אַליין באַצאָלן דעם יערלעכן איבערשלעפּ און די געזעצלעכע קאָ־צאָלונג פֿון 10%.
דער יערלעכער איבערשאַץ איז אַ מינימום־סכום פֿאַר אַ יאָר – פֿרײַ אויסצולייגן צווישן 300 און 2,500 שווייצער
פראַנקן – וואָס די פאַרזיכערטע מוזן זיך אַליין באַצאָלן.
די קאָסטן פֿון אַן אַבאָרט – צווישן 700 שווייצער פֿראַנק פֿאַר אַ מעדיצינישן אַבאָרט און 1,500 שווייצער פֿראַנק
פֿאַר אַ כירורגישן אַבאָרט – וועלן פֿון 2027 אָן גאָר דעקן ווערן דורך די געזונט־פֿאַרזיכערונג.
אַ געשאַצטע 28 מיליאָן שווייצער פֿראַנק אין נײַע קאָסטן זאָלן דער אַלגעמיינער ציבור טראָגן.
אין שווייץ קען אַ פֿרוי פֿאַר זיך באַשליסן צי זי וויל אַבאָרציע האָבן ביז דער 12טער וואָך פֿון דער שוואַנגערשאַפֿט.
אַבאָרציע איז נישט שטראפֿבאַר אויב די באַטרעפֿנדיקע פֿרוי לייגט אַרײַן אַ שריפֿטלעכן בקשה, אין וועלכער זי
דערקלערט אַז זי איז אין גשמיותדיקן אָדער עמאָציאָנעלן צער און האָט געזוכט עצה בײַ אַ דאָקטער.
אין אַ פּרעס־מעלדונג דאַטירט דעם 1טן סעפּטעמבער 2025 האָט די EDU שווייץ אַנאָנסירט אַז זי וועט שטאַרק קעגן
דעם פֿעדעראַלן דעקרעט זיך אויסשטעלט, און האָט געזאָגט:
עס איז אומפֿאַרשטענדלעך אַז דער שטאַט באַצאָלט אַלע קאָסטן פֿון אַ אַבאָרציע, ווי אויב דאָס וואָלט געווען אַ מעדיצינישע
פּראָצעדור פֿון אַזאַ וויכטיקייט אַז זי פֿאַרדינט ספּעציעלע באַהאַנדלונג, בשעת צאָלרײַכע לעבנס־וויכטיקע
אָפּעראַציעס, ווי האַרץ־ אָדער קענסער־באַהאַנדלונגען, ווערן מאָל נישט גאָר צוריקגעצאָלט.
אויף דעם 25סטן סעפּטעמבער 2025 האָבן די EDU נאַציאָנאַלע ראַטגעבער עריכ וואָנטאָבעל און אַנדרעאַס גאַפֿנער,
צוזאַמען מיט אַנדערע מיטאונטערשרײַבער אין דער נאַציאָנאַלער ראַט, אַרײַנגעגעבן אַ מאָציע צו פֿאַרריכטן דעם פאַלשן באַשלוס.
אַ מאָציע באַפֿעלט דעם פֿעדעראַלן ראַט, למשל, צו נעמען אַ ספּעציפֿישע מיטל.
זיי פֿאָדערן: דער פֿעדעראַלער ראַט איז אָנגעוויזן צו שאַפֿן די נויטיקע געזעץ־באַדינגונגען, כּדי צו פֿאַרזיכערן אַז
איבערצאָלונגען און אָפּרעכענונגען וועלן ווײַטער אָנווענדן זיך אויף אַבאָרטן, וווּ דאָס לעבן פֿון דער מוטער איז נישט דירעקט געפֿערלט
דורך די שוואַנגערשאַפֿט פֿאַר סאָמאַטישע (גופֿישע) סיבות.
סיבה: אלס טייל פֿון דעם "פּאַקעט 2 פֿאַר קאָסטן־קאָנטראָל", האָט דער פּאַרלאַמענט אין פרילינג 2025 באַשלאָסן אַז די
געזונטהייט־פֿאַרזיכערונג־פֿירמעס מוזן דעקן אַלע מעדיצינישע קאָסטן פֿאַר שוואַנגערע פֿרויען פֿון אָנהייב זייער שוואַנגערשאַפֿט.
די דעקונג איז אויך אויסגעברייטערט געוואָרן אויף לעגאַלע אַבאָרטן.
ווי דאָס איז אומגליקליך נישט גענומען געוואָרן אין חשבון דורך די רעלעוואַנטע קאַמיטעטן, האָט דער ראַט
נישט אויסדרוקלעך דיסקוטירט דעם ווייט־גייענדיקן באַשלוס.
דאָס מיינט אַז אַבאָרטן וועלן פֿון 2027 אָן גאָר אומזיסט זײַן אין שווייץ.
פֿיל מענטשן באַטראַכטן עס ווי אַ באַליידיקונג, אַז דער באַשלוס, וואָס איז אַ זייער סענסיטיווער געזעלשאַפֿט־פּאָליטישער
ענין, איז געמאַכט געוואָרן אָן פּאַרלאַמענטאַרישן דיבאַט.
עס גיט דעם אײַנדרוק אַז "פֿאַקטן" זענען געשאַפֿן געוואָרן דורך דער הינטערטיר.
עס איז אויך גראָב פֿאַרפֿירעריש צו נעמען באַשלוסן ווי אַ טייל פֿון אַ פּעקל מיטלען צו באַגרענעצן קאָסטן, וואָס וועלן
לייגן אַ צוגאָב־פֿינאַנציעלע לאַסט אויפֿן עפֿנטלעכן סעקטאָר.
דורך דאָס האָט דער פּאַרלאַמענט פֿאַרנאַכלעסיקט זײַן פּאָליטישע אחריות און געשעדיקט זײַן גלויבֿווירדיקייט.
אין רובֿ פֿאַלן איז אַבאָרט נישט אַ מעדיצינישע נייטיקייט צו באַשיצן דאָס לעבן פֿון דער שוואַנגערער פֿרוי,
נאָר אַ באַוווּסטזיניקער, גאָר פּערזענלעכער באַשלוס.
עס מאַכט זינען צו אַרײַננעמען די גאַנץ קאָסטן וואָס זענען פֿאַרבונדן מיט הפלות.
אָבער, ווען מען ברייט אויס די דעקונג אויף אַלע ניט־קרימינעלע אַבאָרטן, פֿאַרגרעסערט דאָס די ריזיקע אַז אַבאָרטן – בפרט די
וואָס ווערן באַשלאָסן אויף קורצער צײַט – וועלן ווײַטער שטײַגן.
דערצו צווינגט די נײַע רעגולאַציע אַלע פֿאַרזיכערטע פּערזאָנען, אָן אַכטונג אויף זייערע פּערזענלעכע
איבערצײַגונגען, צו מיט־פינאַנצירן אַבאָרטן דורך זייערע פּרעמיעס.
דאָס גורם אַז פילע מענטשן דערלעבן אַ ערנסטע מוסרדיקע דילעמע.
אָבער די פֿעדעראַלע קאָנסטיטוציע גאַראַנטירט די פֿרײַהייט פֿון רעליגיע און געוויסן (אַרטיקל 15 פֿק).
דאָס איז שטאַרק באַגרענעצט דורך די פארפליכטעטע קאָלעקטיווע פינאַנצירונג פֿון אַבאָרטן.
פּאַרלאַמענט האָט אַ פֿליכט צו באַשליסן אַזאַ יסודי ענדערונג באַזונדער און דורכזיכטיק – און צו שאַפֿן קלאָרקייט
וועגן די קאָסטן־ענינים אין דעם קאָנטעקסט פֿון שוואַנגערשאַפֿט.
די אַסאָציאַציע "Marsch fürs Läbe" (מאַרש פֿאַר לעבן) האָט אויך גענומען אַקציע און האָט אַרויסגעגעבן די
פּעטיציע "קיין צווינגנדיקע פינאַנצירונג פֿון אַבאָרציעס דורך געזונטהייט־פֿאַרזיכערונג־פּרעמיעס".
אויסצוג פֿון דעם טעקסט: "די אָפּשאַפֿונג פֿון די דעדוקטאַבאַלן פֿאַר אַבאָרטן איז אומאָנהעריש,
אידעאָלאָגיש און פֿאַרלעצט אונדזער געוויסן (...)."
28 מיליאָן שווייצער פראַנק אין נײַע קאָסטן וועלן איצט געטראָגן ווערן דורך משפּחות וואָס שטאַרק קעגן אַזאַ פינאַנצירונג.
דאָס איז ניט דעמאָקראַטיש און ניט טראַנספּאַרענטע געזעצגעבונג (...).
די פּעטיציע צו דער פֿעדעראַלער אַסעמבלי קען ווערן אונטערגעשריבן דורך יעדן, אָן אַכטונג צו עלטער, נאַציאָנאַליטעט אָדער וווינאָרט:
די פֿראַגע שטעלט זיך: צי האָט דער פֿעדעראַלער ראַט באַוווּסט פֿאַרבאָרגן זײַנע כּוונות אין דעם
אַרומנעמיקן פּעקל פֿון מיטלען, כּדי צו פֿאַרמײַדן אַ דעבאַטע?
צי האָט ער געוואָלט געהיימלעך אַרײַנשמוגלען אידעאָלאָגיש מאָטיווירטע און קאָסטן־טריבנדיקע מיטלען אין דעם געזעץ?
אַ געזונטהייט־סיסטעם באַזירט אויף סאָלידאַריטעט זאָל באַשיצן קעגן אומפֿאָרויסגעזעענע און ערנסטע מעדיצינישע קאָסטן און צושטעלן
שטיצע אין פאַל פֿון דרינגנדיקער באַהאַנדלונג און קאָמפּליקאַציעס.
אָבער אַבאָרטן קענען נישט ווערן באַטראַכט ווי אַ נאָרמאַלע מעדיצינישע דינסט.
אָבאָרטירונג־אָרגאַניזאַציעס ווי Planned Parenthood און Pro Familia האָבן זייערע וואָרצלען אין יוגעניק און ראַסן־היגיענע.
עס גייט אָפֿט נישט וועגן געפֿינען די בעסטע מעגלעכע לייזונג פֿאַר דער שוואַנגערער פֿרוי און דעם אומגעבוירענעם
קינד, נאָר וועגן דורכפֿירן אַלץ מער און מער אַבאָרטן.
שוין אין 1991 האָט דער מעדיצינישער זשורנאַל "אַרצעבלאַט" אויפֿגעוויזן די וואַקסנדיקע נאַכפֿרעג פֿאַר פֿעטאַלע צעלן פֿאַר
פֿאָרשונג־ און מעדיצינישע צוועקן, ווי אויך די עטיש־צווייפֿלדיקע פּראַקטיקעס וואָס זענען
פֿאַרבונדן מיט זייער "באַשאַפֿונג" דורך אַבאָרטן.
דער פּראָגראַם "אַבאָרציעס – טייל פֿון אַ פּראָגראַם צו רעדוצירן די באַפעלקערונג" (www.kla.tv/27094) ווײַזט אין דעטאַל ווער
האָט געמאַכט אַבאָרציעס געזעלשאַפֿטלעך אָננעמבאַר און פֿאַר וואָס, און ווי זיי זענען געוואָרן אַ לוקראַטיוו געשעפֿט־מאָדעל.