2020 yilgi Jahon Iqtisodiy Forumi doirasida isroillik tarixchi va kelajakshunos Yuval Noah Harari insonlar endi sirli
ruhlar emas, balki shafqatsiz kuzatilishi va boshqarilishi mumkin bo'lgan, xakerlanadigan hayvonlar ekanini aytdi.
U odamlarni buzish qudrati biologik bilimlar, hisoblash quvvati va ma'lumotlarning ko'payishidan kelib chiqishini ta'kidladi.
Harari tushuntirishicha, bizni o'zimizdan ham yaxshiroq tushunadigan tizim bizning qarorlarimizni
oldindan bashorat qilishi, manipulyatsiya qilishi va oxir-oqibat biz o'rniga qaror qabul qilishi mumkin.
Kla.TV bilan intervyuda amerikalik iqtisodchi, moliyaviy tahlilchi va "Technocracy News and Trends" yangiliklar
portalining bosh muharriri Patrik Vud sun'iy intellekt orqali insoniyat ustidan kuchayib
borayotgan nazorat haqida ham xavotirli ma'lumotlar berdi.
Agar bu ishni transgumanist yoki insoniyat tabiatini o'zgartirmoqchi bo'lgan odamlar
guruhi qilmasa, uni kim amalga oshirishi mumkin?
Ehtimol, u Klaus Schwab Jahon Iqtisodiy Forumi doirasida gapiradigan Insoniyat 2.0ni yaratmoqchi?
Va bilasan, Harari aytadiki, texnologiya hozir terimiz ostiga kirib, asosan tanamiz bilan birga bo'lib qolmoqda.
Demak, bu tez sur'at bilan rivojlanayotgan transgumanizm haqida.
Transguman tadqiqotlarining maqsadi – barcha kamchiliklariga qaramay biologik inson tanasini sun'iy intellektga ulash orqali
superinsoniy qobiliyatlarga ega biorobotlarga aylantirishdir.
Ray Kurzweil, Google'ning muhandislik bo'yicha direktori, buni quyidagicha ta'riflagan:
www.kla.tv/13036
Quyida bu transguman texnologiyalarning qanchalik rivojlanganini ko'rsatadigan yaqinda ro'y bergan uchta misol keltirilgan:
1. "Halokatli oqibatlarga olib keladigan sun'iy intellekt bilan shaxsiy munosabatlar" dasturi sun'iy intellektda allaqachon
ko'zga tashlanayotgan jiddiy istalmagan rivojlanishlarni yoritdi.
Kundan kunga tobora ko'proq odamlar chatbotlar bilan munosabat o'rnatmoqda. Bu shuni anglatadiki, ular o'z
smartfonlari orqali sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan xayoliy shaxs bilan muloqot qilishadi.
Ushbu shaxslar bilan munosabatlarning tabiati do'stlikdan romantik sevgigacha bo'ladi.
Insonlar sifatida farovonligimiz uchun hissiyotlar va muloqotga muhtoj bo'lganimiz
sababli, bu darajada ayniqsa zaif va ta'sirlanamiz.
AI botlarining bu muloqoti va ta'siri hatto o'limlarga olib keldi.
Ayniqsa o'smirlar badiiy asarlar bilan haqiqat o'rtasidagi chegarani tezda yo'qotib qo'yadi va shuning uchun ham bu
hissiy manipulyatsiyaning birinchi qurbonlari bo'lib qoladi.
2. Amerika milliarder Mark Tsukerberg Meta texnologiya guruhi va uning Facebook,
Instagram hamda WhatsApp xizmatlarini boshqaradi.
Meta "Meta Ray-Ban Display" nomli ko'zoynakni ishlab chiqdi. Boshqa narsalar qatorida, bu ko'zoynak matnli
xabarlar, fotosuratlar va videolarni ko'rsata oladi.
Unga internetga ulanish, sun'iy intellekt interfeysi, kamera, karnay va mikrofon kiradi.
Meta ma'lumotiga ko'ra, bu kundalik hayotda sun'iy intellekt bilan o'zaro aloqada bo'lishning eng yaxshi usuli hisoblanadi.
Ushbu ko'zoynaklar ularni taqqan odamlarga yuzlarni va nutqni tanib, ko'rganlarini talqin qilish imkonini beradi.
Bu shuni anglatadiki, ular odamlar yoki restoranlarning reytinglarini to'g'ridan-to'g'ri
kiyuvchilarning ko'zlari oldida namoyish qiladi.
Shunga muvofiq, bu ko'zoynak sizga qarama-qarshi tomoningizning barcha onlayn faoliyati xulosasini ko'rish va
ularning roziligisiz suhbatlarni yozib olish imkonini beradi.
Har safar ko'zoynak taqqan kishiga duch kelganingizda, siz yozib olinib tahlil qilinishingiz mumkin.
Meta sun'iy intellekti shuningdek tanlab olingan ma'lumotlarni to'g'ridan-to'g'ri quloqqa aytadi, shu bilan
kiyuvchining idrok etishini ma'lum bir yo'nalishga yo'naltiradi.
Ko'z oldimizdagi bunday filtr va qulog'imizdagi balandgovo'r Harari sun'iy intellekt his-tuyg'ularimiz va
qarorlarimizni manipulyatsiya qiladi, deb e'lon qilganida aytganlari bilan mos kelmaydimi?
3. 2030-yilga kelib, shunday deyiladigan stentrodlar bozorga ma'qullanishi mumkin – qon oqimi
orqali miya tomirlariga kiritiladigan sensorlar.
Ular sun'iy intellektli ko'zoynaklarning ko'rilgan va eshitilgan hamma narsani talqin qilish funksiyalaridan ham oshib ketadi.
Eksperimentlarda bu stentrodlar to'liq falajlangan bemorlarga o'rnatilib, ularning fikrlarini
bevosita o'qib, Apple'ga yuborish uchun mo'ljallangan edi.
Bu falaj bo'lgan kishiga gapirmasdan va barmog'ini ham qimirlatmasdan to'liq raqamli tarmoqqa ulangan uyidagi
elektr jihozlarini boshqarish imkonini berdi. Bu yangilik faqat nogironlarga yordam berish uchun mo'ljallanganmi?
2022 yilda Nokia bosh direktori Pekka Lundmark ham 2030 yilgacha smartfonlar davrining tugashini bashorat qilgan.
O'shanda yaqinlashib kelayotgan 6G mobil aloqa standarti qurilmalarni bevosita tanamizga o'rnatishga imkon beradi.
Bu sun'iy intellektning tanalarimiz bilan transgumanistik birlashuvini yakunlaydi.
Ushbu uchta misol transgumanizmning qanchalik rivojlanib ulgurganini ko'rsatadi.
Mark Zuckerberg Apple va Meta kompaniyalariga egalik qiladi. Strentrode Jeff Bezos va Bill Gates tomonidan moliyalashtirilgan
Synchron kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilmoqda. Elon Musk esa o'xshash tizim ustida
ishlayotgan Neuralink kompaniyasiga egalik qiladi.
Natijada, fikrlarni bevosita internetga bog'lash imkoniyati milliarderlarning qo'liga o'tmoqda, ularning barchasi Jahon
Iqtisodiy Forumi (WEF)ning Yosh Global Yetakchilari bo'lib, global ma'lumotlar tarmog'i uchun tarmoqni rejalashtirmoqda!
Bu cheksiz kuzatuvga, bevosita miyamiz va fikrlarimizga kirish eshigini ochuvchi kalitdir.
Bu tasodif emaski, yuqori martabali mason va Jahon Iqtisodiy Forumi (WEF) asoschisi Klaus Schwab inson tanasi va
raqamli sohaning uyg'unlashuvini butunlay yangi imkoniyatlar yaratadigan evolyutsion taraqqiyot deb ta'riflagan.
Schwabga ko'ra, bu sanoat inqilobi nafaqat muloqot qilish uslubimizni, balki bizning o'zligimizni ham o'zgartiradi.
Aziz tomoshabinlar, sun'iy intellektning taxmin qilingan afzalliklariga aldanmang!
Ular insonlar va mashinalarni birlashtirishni maqsad qilishadi, shu orqali insonlar ustidan to'liq nazoratni qo'lga kiritishadi!
Bu shunday deyiladigan evolyutsion taraqqiyot bizning o'zligimizni yo'qotishdan va o'zini-o'zi tayinlagan
elita orzulari ro'yobga chiqishidan boshqa narsa bo'lmaydi.
Raqamli texnologiyalarga fikrlash qobiliyatingizni olib qo'yishiga yo'l qo'ymang! Fikrlaringiz va his-tuyg'ularingizni
nazorat qilish va manipulyatsiya qilishga imkon beradigan yordamchi vositalardan foydalanishdan tiyiling!
Bu qo'y terisiga o'ralgan bo'ri: dastlab yengillik va xush kelgan yordamdek ko'rinadigan narsa oxir-oqibat
huquqlardan mahrum etish va qullikka solish vositasiga aylanadi.
Shunday ekan, diqqat bilan o'ylang va atrofdagilarni bu xavfli rivojlanish haqida ogohlantiring!