Bu sanjym emizdirme süýjinde işjeň görnüşde anyklanyp bilner.
Indi bolsa iň möhüm bölek: ol hem plasentadan geçýär.
Bu babatda, aktiw sanjym göwre içindäki çaga ýetýär.
Bu, dogulmadyk çaga ilkinji işjeň sanjym berilýändigini aňladýar.
Wezifämiz Sanjymlar boýunça Durnukly Komitetiň ylym esasynda maglumatlary öz içine almagydyr.
Häzirki wagtda, Sanjymlar boýunça Durnukly Komitetiň argumentlerinde ulanylýan
maglumatlar henizem 2021-nji ýyldan galýar.
Emma 2021-nji ýylda bularyň ählisi model hasaplamalarydy.
Olar nusga hasaplamalardy, hawa.
Koronawirus pandemiýasynyň başynda diňe birnäçe lukman metbugat tarapyndan hödürlenen syýasy gürrüňe şübhe bildirdi.
Köp adamlar Robert Koch Institutyna we Sanjym boýunça Durnukly Komitetine (STIKO) ynanýardy, emma soňra bu
iki guramanyň hem Federal Saglyk Ministrliginiň güýçli täsirinde bolandygy belli boldy.
Myhmanımız resmi gürrüňdäki çaknyşyklary 2020-nji ýylda hem duýdy.
Ol Günorta Afrikada we Hindistanda pediatr bolup işledi, soňra Hamburgdaky öz hususy praktikasynda 30 ýyl işledi.
Ol häzir hakly dynç alşynyň lezzetini çykaryp, çagalary we maşgalalary goldamaga dowam edýär. Kla.TV
studiasyna Dr Albrecht Jahn-y garşylaýarys. Hoş geldiňiz!
Sag boluň.
Şu gün biz mRNA sanjymlary diýlip atlandyrylýan sanjymlar barada gürleşýäris; olar 2021-nji ýylyň
tomsundan bäri göwreliler üçin hem tassyklanyldy.
Tarapdarlaryň aýtmagyna görä, göwreliler koronawirusdan aýratyn ýokary töwekgelçilik astyndadyr we täze doglan çagalaryň bu
passiw immunizasiýadan peýdasy bolar; umyt edýäris, bu barada bize has jikme-jik düşündirersiňiz, sebäbi olar dogulandan
soň koronawirus ýokuşmaz. Bu barada siziň pikirleriňiz nähili?
Biz pediatrlar koronawirus bilen köp ýyllardan bäri tanyşdyk we ol hem göwrelilikde, hem-de
çagalar üçin hiç haçan howply wirus bolmady.
Pandemiýa başlanda, men göwreliler ýa-da çagalaryň hakykatdanam howp astynda durandygyny duýmadym.
Başga tarapdan, ulanylan, şol atlandyrylýan mRNA sanjymy, Pfizer sanjymy, düýbünden näbelli we täze bir sanjymdy.
Men bu sanjymyň nähili işleýändigi barada birnäçe söz aýtmak isleýärin.
mRNA waksinasy genetiki esasly waksina bolup, ähli päsgelçilikleri ýeňip geçmek üçin niýetlenendir. Ol öýjäge
girýär we onuň gan-beyin päsgelçiligini geçýändigini bilýäris.
Bu sanjym emizdirme süýjinde işjeň görnüşde anyklanyp bilner.
Indi bolsa iň möhüm bölek: ol hem plasentadan geçýär.
Bu babatda, aktiw sanjym göwre içindäki çaga ýetýär.
Bu, dogulmadyk çaga ilkinji işjeň sanjym berilýändigini aňladýar.
Bu ýönekeýçe ünsden düşürildi ýa-da maksatlaýyn habar berilmedi. Bu näme diýmek?
Passiw sanjym enäniň antitelalaryny çaga geçirmegini aňladýar.
Bu hem STIKO tarapyndan öňe sürlen argumentdir: "Çaga doglanda ejesiniň antitelolary bilen goralanýar."
Emma bu ýagdaýda başga zat bolýar, ýagny çaga gönüden-göni tikan döretmäge höweslendirýär .
Şeýlelik bilen, sanjym özü – we biz muny 2024 we 2025-nji ýyllarda geçirilen işlerden bilýäris – ejesi sanjym
edilenden soň hem çaga bu sanjymyň öz gan aýlanyşynda bolmagyny üpjün edýär we özbaşdak spike öndürmäge başlaýar.
Bu lukmançylyk taryhynda ilkinji gezekdir.
Bu, göwrelilikden öň ýa-da göwrelilik döwründe berilýän beýleki sanjymlar, meselem çaga keseline garşy sanjym bilen
deňeşdirip bolmaýandygyny aňladýarmy? Bu düýbünden başga zatmy?
Bu düýbünden başga zat.
Biz 2017 ýa-da 2018-nji ýyla çenli göwreliler aýallary hiç haçan sanjym etmedik.
Soňra grippiň garşy sanjym edilmegi maslahat berildi.
Köp öksürige garşy sanjym etmeli diýlip maslahat berildi.
Soňra COVID-19-a garşy sanjym edilmegi maslahat berildi.
Umuman aýdanyňda, lukmançylyk göwrelidir aýallary sanjym etmekde ýa-da olara derman bermekde örän ehtiyatlydyr.
Rentgen şöhleleri hem örän üns bilen ulanylýar, sebäbi biz dogulmadyk çaga zyýan ýetirmek
islemeýäris. Bu ýagdaýda bu düzgün näme üçin nazara alynmady?
Elbetde, çaganyň hiç hili howp-hatar bolmazlygyny üpjün etmäge gönükdirilen öňünden geçirilen barlaglar bardy.
Ýene-de bir gezek, üns çekiji zat şundan ybarat: göwrelidir aýallary sanjymlamak üçin ulanylýan sanjym
serişdesine hiç hili synag geçirilmändi, sebäbi bu sanjym diňe synag maksatly uly möçberde öndürildi.
Ýedi milliard adama sanjym edilmeli boldy.
Bu sanjym hem Pfizerde synag edilen sanjymdan düýbünden tapawutlydy.
Pfizer sintetik usulda öndürilen sanjymy synap gördü, emma göwrelilerde ulanylýan sanjym bolsa E. coli
bakterialary tarapyndan öndürilen çylşyrymly bir proses bolup, onuň içinde DNA haplyklarynyň hem bardygyny bilýäris.
Partiýalar şonça tapawutlydy, ahyrynda kim erbet çydan sanjymy, kim bolsa gowy çydan sanjymy alandygyny bilemokdyk.
Pfizer hem göwreliler bilen synaglar geçirdi.
Emma bu synaglar hiç haçan çap edilmedi, sebäbi olar gaty betbagtçylykly bolup çykdy we
şol sebäpli olara sud edilmegi talap edildi.
Olar 70 ýyl kilit astynda saklanmaly eken, ýöne sud işleri arkaly alyndy. Olar "Pfizer kagyzlary" diýlip atlandyrylýar.
Bu Amerikada neşir edilen Pfizer kagyzlarydyr, we olardan biz bilýäris, esasan dölleýiş we göwrelilik...
synag edildi we netijeler şonça ýaramaz boldy, şonuň üçin olar netijeleri çap etmek islemediler.
Emma bu göwreliler üçin maslahat berildi. Bu prosesi nähili düşündirmek bolýar? Bu nähili ýüze çykdy?
Döwümli aýallar dünýäniň dört bir künjeginde sanjym edildi.
Bu karara Germaniýada kabul edilen däl, eýsem ony Dünýä saglyk guramasy tarapyndan mejburlylykda geçirildi.
Mysal üçin, Bill Gatesiň 2012-nji ýylda Kenýada aýallaryň döl öndürijiligini peseltmek üçin sanjymlardan
peýdalanmak boýunça synaglar geçirendigini bilýäris.
Kenýadaky kilise şol wagt synaglary togtatdy we aýtsak, Bill Gatesi ýurtdan kowdy.
Hawa, we aýtmaly, Dünýä saglyk guramasynyň maliýeleşdirilmeginiň häzirki wagtda 80 göterimi
derman senagaty we sanjym senagatyndan gelýär.
Almanlaryň paýy has-da uly.
Amerika hem Dünýä Saglyk Guramasyny maliýeleşdirmekden çekildi.
Dünýä saglyk guramasy, aýdylyşy ýaly, dünýä saglygynyň bähbitlerini däl-de, derman
senagatynyň bähbitlerini gorap çykyş edýär.
Bu babatda, Germaniýanyň 2021 we 2022-nji ýyllarda geçirilen sanjym programmasyna gatnaşmagy netijesinde diňe Germaniýada
takmynan 600,000 göwrelidir bu sanjym bilen sanjyldy.
Munuň näme aňlatýandygyny biraz has düşündirip bilersiňizmi?
Siz muny "intrauterin sanjym" diýip atlandyrýarsyňyz, ýagny aýal bedeniniň içindäki sanjym diýmek. Ol ýerde näme bolýar?
Hiç hili derňew barmy?
Siz çagaň özüniň soňra tikanlary öndürýändigini aýdýarsyňyz. Bu ähli öýjüklerimi diýmek? Ýa käbir öýjüklermi?
Munuň aýratynlygy şunda: bu ýagdaý – STIKO tarapyndan hem, Paul Ehrlich Instituty tarapyndan hem, Robert Koch Instituty
tarapyndan hem ara alnyp maslahatlaşylmandygy sebäpli – واکسینiniň çaga geçirilmegi baradaky ýagdaý seljerilmedi,
yzygiderli barlaglar geçirilmedi we degişli maglumatlar ýok.
Bu gizlinlikde boldy, we biz hakykatdanam munuň şeýle bolandygyny bilýäris... Sabine Stebel bilen men muny ilkinji bolup duýduk.
Ahyrynda, 2024-nji ýylda men sanjymlar barada sapak bermeli boldum we öz-özüme pikir etdim: hiç kim
göremokmyz, biz çagalary döwürde (uterus içinde) sanjym edýäris?
Şol wagt men munuň diňe meniň pikirim däldigini, eýsem giňden kabul edilýändigini tassyklamak üçin
toksikologlardan we amaly gözlegçilerden tassyklama soraýardym.
We dogumdan bir hepde öň sanjym edilen enelerden täze doglan çagalarda bu işjeň sanjymy anyklap bilýän barlaglar bar.
Siz şeýle hem bu synaglaryň öňräk Kenýada beýleki sanjymlar bilen geçirilenini we olaryň
aýratynlykda dölüjilik ukybyna gönükdirilenini aýtdyňyz.
Siz muny häzir statistikalarda görüp bilýärsiňizmi?
Doglan çagalaryň sany azalyp, ölü doglan çagalaryň sany köpelýändigi hakykatmy? Ol ýerde ýagdaý nähili?
Hakykat şundan ybaratdyr: Ýewropa boýunça dölüm derejesi pese gaçýar we doguş derejesi azalýar.
Mysal üçin, Robert Koch Instituty we Paul Ehrlich Instituty munuň şeýledigini öňe sürýärler: häzirki wagtda
adamlar çaga eýe bolmak islemeýärler ýa-da, aýdylyşy ýaly, az çaga eýe bolmak isleýärler.
Emma munuň üstünde barlag eden ýurtlaryň maglumatlaryndan bilýäris: adamlar näçe ýygy sanjym edilse – mysal üçin, Çeh
Respublikasynyň bir barlagy görkezýärkä, sanjym diňe bir gezek däl-de, iki, üç ýa dört gezek (güýçlendiriji
dozada) berilende – dölülik şonça-da ep-esli azalýar.
Her bir booster bilen aýalyň dölümesi azalýar.
Syýasatçylar we degişli häkimler gaýtalap aýtdylar: "Hawa, 2021-nji ýylda biz munuň nämedigini hakykatdanam bilmeýärdik."
Olar koronawirusyň öňden hem bilinýändigini aýdýarlar, ýöne munuň hakykatdanam şeýle bolandygy heniz anyklanmady.
Geçmişe seredeniňde – eger siz munuň 2024-nji ýylda habarly bolandygyňyzy aýdýan bolsaňyz – Robert Koch Instituty ýa-da Paul
Ehrlich Instituty hem bu duýduryş mehanizmleri arkaly munuň üstünden habarly bolmaly we
zerur çäreleri görmeli eken. O ýerde näme boldy?
Näme üçin häzir hem şol bir sanjym maslahatlarymyz bar?
Bu ýyl maý aýynda biz Sanjym boýunça Durnukly Komitet we Robert Koch Institutyna hat ýazdyk we olara şeýle sorag bilen ýüz
tutdyk: Bu sanjym plasentadan çaga geçýärmi – ha ýa-da ýok? Biz jogap isleýändigimizi aýtdyk. Häzirki wagta çenli jogap almadyk.
Biz häzir bu soragy gaýtadan berýäris we bu soragyň ylmy taýdan anyklanmagy biziň üçin möhümdir.
Eger bu çagalara geçirilýän bolsa – biz şeýle diýip çaklaýarys – onda göwrelilikde sanjym edilen 600 000
çaga bilen näme bolandygyny ýönekeýçe seljerýän derňewlere gyssagly mätäçligimiz bar.
Şol... bu barada hiç hili barlag ýa-da statistika ýok.
Biz, aýdalyň, hünärmenler topary hökmünde – özümizi Tibbi Etika Iş Topary diýip atlandyrýarys – Sanjym boýunça Durnukly Komitet
bilen bilelikde has gowy ýol tapmak isleýäris we bu sanjym bilen göwreliler üçin sanjym hem-de sanjym boýunça
berilýän maslahatlar derrew togtadylmalydygyny talap edýäris.
Şeýle diýmek, siz "biz" we "siziň toparyňyz" diýeniňizde, muny biraz düşündirip bilersiňizmi?
2024, men sanjymyň göwrelik pleçentasyndan aňsatlyk bilen geçip, çagalaryň içine DNA ýa-da RNA girizýändigini – ony sanjym diýip
atlandyralyň, transfeýksiýa diýmek bilen bu sanjymyň çagalara ýetýändigini aňladýarys – men Germaniýanyň dürli hünär
toparlaryna, mysal üçin toksikologiýa hünärmeni professory Hockertz'e ýa-da syýasatçy Wolfgang
Wodarg'a ýüz tutdum, himikler bilen bilelikde işledim.
Gysga wagt içinde 40–50 alymdan, şeýle hem teologlardan we her zatdan öň hukukçylardan ybarat iş toparyny döretdim, sebäbi,
şeýle diýsek, dogulmadyk çagalary sanjym etmek hukuki meseledir.
Bu heniz kanuny taýdan anyklaşdyrylmadyk bir ugurdyr.
Soňra biz https://www.wch-germany.de/wp-content/uploads/2025/05/Brief-an-Pro
f.-Berner-25.5.pdf salgysy bilen 80 alym we täsirlenen ene-atalar tarapyndan gol çekilen hat iberdik Sanjymlar
boýunça Durnukly Komitetine, takyk şol soragy berip: ýagdaý nähili? Hawa – häzirki wagtda ýagdaý şol.
Hawa, ýene-de, umumylykda, bu hukuk ýagdaýyna degişli, 218-nji bölümde möhletli çözgüt bar, onda çagalaryň
üçünji aýa çenli jezasyz düşürilmegine rugsat berilýär.
Şahsy pikirimçe, olar öldürilip bilner; bu etiki sorag.
Emma ýagdaý şonuň ýaly: dördünji aýdan başlap döwlet jogapkär, sebäbi ol diňe belli bir aýratyn ýagdaýlarda,
meselem zorlama ýa-da agyr genetiki kemçilik ýaly, bu çagalaryň henizem düşürilmegine rugsat berilýär diýýär.
Emma munuň manysy şundan ybarat: eger döwlet häzir Robert Koch Instituty ýaly ýarym-hökümet guramasyna bu adamlary, heniz
dogulmadyk, ýöne adam hasaplanýanlary, sanjym etmegi buýurýan bolsa we munuň üçin hiç hili maglumat ýok
bolsa, onda döwlet hem kanuny taýdan jogapkär bolar. Muny kanuny taýdan nähili bahalandyrmak gerek?
Bu uly sorag, şeýle hem uly boşlukdyr, we meniň pikirimçe, bu mesele çözülýänçä ele alynmaly... Hawa, bu
hakykatdanam iň ýokary kazyýetler tarapyndan anyklanmaly sorag.
Sen şol ýere seretmeýänçä, bu sebit näbelli galýar.
Emma mesele şunda: ikinji we üçünji trimestrlerden başlap, ýagny dördünji aýdan başlap, döwlet çagany
gorap, ene hakykatdanam bu çagany abort etmäge hukugy ýok.
Emma çagany goramaly bolan döwlet bolsa, takyk şol sanjymy buýrýar – ýene-de, Germaniýada göwreliler
sanjym edilmegine syýasy görkezmeler esasynda karar berildi – bu bolsa çaga zyýan ýetirýär.
Meniň üçin bu diňe derňelmelidir.
Indi munuň üstünde derňew etmeýänçä, häzir sanjym edilen çagalaryň yzyna hem düşüp bilmeris – munuň mümkindigi
laboratoriýa synaglaryny ulanmak arkaly, mysal üçin, bu çagalaryň näçe wagtlap spike öndürmegini dowam etdirjekdigini
anyklap bilýändigimiz üçindir; munuň olaryň immunitetine nähili täsir etjekdigi barada biz häzirlikçe hiç zat bilmeýäris.
Emma biz bilýän zat şundan ybarat: insultlar, ýürek keselleri we, iň esasy, awtoimmun keselleri has köp duş
gelýär, bu barada Amerikada geçirilen barlaglardan hem habarly.
Emma munuň derňelmezligine çenli munuň boýunça sanlarymyz ýok.
We bu Germaniýada umuman derňelmeýär.
We size ony barlap görmegi maslahat berýäris.
Magdeburgdaky Prof. Köniň laboratoriýasyna (MMD ) we Inmodia laboratoriýasyna (https://inmodia.de/) minnetdarlyk bildirýäris;
olar bize çagalaryň, mysal üçin, keselleýänlerinde ýa-da rak keseline tutulýanlarynda munuň olaryň enesiniň sanjymy
bilen baglanyşyklydygyny subut etmäge mümkinçilik berýärler.
We häzirki wagtda biz hem şony höweslendirýäris.
Geliň, göwre içindäki aşylanan çagalaryň muny nähili göterendigini barlalyň.
Şol maglumatlary alýança, göwreliler üçin sanjym etmeli diýen maslahat yzyna çekilmeli – bu
Sanjym boýunça Durnukly Komitetden talabymyz.
Synaga gaýdyp gelsek, ýagny olar munuň tikanlardan gelýändigini sebäp esasynda subut edip
bilerlermi, ýa-da bu diňe statistiki seljerme mi?
Bir çaga mysal alanymyzda – meselem, rak keseli bolan çaga; DNA haparlanmasynyň kesgitli derejede
rak keseline sebäp bolup biljekdigini bilýäris.
Biz bu DNA arassa däldiklerini rak keseliň özünde we rak öýjüklerinde sanjym arkaly anyklap bileris.
Geri tarapdan, eger çaga henizem tikançalar emele getirýän bolsa, ýagny çagalarda tikança emele gelmegiň artandygyny aýdýarys – biz
muny bilmeýäris, biz bilmeýäris: olar henizem tikançalara eýe bolarmy we intrauterin transplante
edilen çaga nireçe wagtlap olary emele getirýär?
Bu barada hiç hili barlag ýok. Eger şpike sany ýokarlanansa, munuň Moderna, Pfizer sanjymy ýa-da
infeksiýa sebäpli bolup-bolmandygyny barlap bilersiňiz.
Şonuň üçin biz çagaň koronawirus ýokuşan bolup biljekdigini anyk aýryp bilýäris.
Çaganyň gan synagy pik formasynyň döräp gelmeginiň sebäbini kesgitlemek üçin ulanylyp bilner.
We munuň edilmegi gyssagly zerurdyr.
Şonda siziň teklip edýäniňiz şundan ybarat: Robert Koch Instituty, Paul Ehrlich Instituty we STIKO,
şeýle diýsek, bu maglumatlara ýüz tutup, has tapawutly garaýyş bildirmek mümkinçiligine eýe bolarlar?
Biz bu çagada bir ýagdaý bolup biljekdigine şübhelenýän lukman üçin laboratoriýa blankasyny düzmegiň üstünde
işleýäris; mysal üçin, çagalarda insult örän seýrek duşýar.
Soňra bu zarba enäniň sanjymy sebäpli dörändigi görkezilip bilner.
Meselem, eger bir çaga öň hiç wagt görmedik ýagdaýda ýadaw çaga ýürekleri bilen ýürek ýetmezçiligi bar bolsa, onda bu
çaga dogumdan öň sanjym edilendigini we ahyrsoňy ulularda görýän şol bir alamatlara eýedigini görkezmek bolýar.
Hawa. Men başynda bu komissiýalaryň, ýagny Stiko we Robert Koch Institutynyň syýasy görkezmelere berk baglydygyny aýtdym.
Şeýlelikde, bu institutlardaky alymlar siziň teklibizi kabul etseler-de, ýokary
derejeli häkimler tarapyndan çäklendirilmezlermi?
STIKO bilen habarlaşmak, şeýle diýsek, örän kyn mesele.
Ertir ýa-da gijä galmazdan, ylmy barlaglar we empirik maglumatlar esasynda iş alyp barmaga gaýdyp gelmekden başga ýol bolmaz.
Men işleşýän alymlar subutnamalara esaslanan medisinanyň uguryndan gelýärler.
Biz bu temada dünýäde eýýäm elýeterli bolan, Germaniýada hökmany däl-de bolan, ýöne gowy geçirilýän barlaglaryň
netijelerini Sanjym boýunça Durnukly Komitet bilen ara alyp maslahatlaşmaga synanyşýarys ýa-da buna taýýar.
We biziň maksadymyz Sanjymlar boýunça durnukly komitetde ylma esaslanan maglumatlaryň bolmagydyr.
Häzirki wagtda Sanjym boýunça Durnukly Komitetiň argumentlerinde ulanylýan maglumatlar henizem 2021-nji ýyldan
galýar. Başgaça aýdylanda, pandemiýanyň başyndan bäri.
We göwrelidir aýallary sanjym etmek baradaky delil heniz elimizdeki täze gözlegleri nazara almaýar.
Emma 2021-nji ýylda, bularyň ählisi model hasaplamalarydy.
Olar model hasaplamalarydy, hawa.
Olar henizem ulanylýarmy?
Olar henizem ulanylýar, ha.
Şonuň üçin yzda galan işleri çalt tamamlamak zerur.
Şol... takyk.
Hawa, Stikodan jogap almagy haçan garaşýarsyň?
Häzir payız... STIKO-nyň düzüminde koronawirus we COVID sanjym meselesi bilen meşgullanýan iş
topary bar. Ol häzir payyzyň dowamynda ýygnanýar.
Biz bu iş toparynda, esasan-da transfeksiýa we intrauterin sanjym temalarynyň ara alnyp
maslahatlaşylmagyny isleýäris. Munuň boýunça jogap garaşýarys.
Biz, şeýle diýsek, dogry netijelere gelmäge kömek etmekden hoşal.
We biziň pikirimizçe, bu açyk-aydyn göwreliler üçin sanjym berilişini derrew togtatmakdyr.
Hawa, Dr Jahn, bu baha berşiňiz we alymlara ýetip, olar üçin gowy gitmedik zatlary düzetmek mümkinçiligini döredýän bu ajaýyp
taslamanyňyz üçin köp sag boluň. Bu interwýu üçin köp sag boluň.
Hawa, çagyranyňyz üçin köp sag boluň.
Bähbit bilen!
Kla.TV. Erkin, garaşsyz, senzurasyz.