WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.728
Ekstrè entèvyou Chrissy Rieger te fè ak otè
Alman ak ekspè finansye Ernst Wolff sou

00:06.728 --> 00:11.744
sitiyasyon mondyal aktyèl la nan dat 19 Oktòb 2025.

00:11.744 --> 00:17.024
Toupatou, yo ap konsantre sou etabli yon diktati dijital.

00:17.024 --> 00:21.856
1. Lagè Gaza a ak etablisman yon diktati dijital.

00:21.856 --> 00:24.340
Bonjou tout moun, jodi a nou gen Ernst Wolff kòm envite nou.

00:24.340 --> 00:25.856
Mèsi anpil pou tan ou.

00:25.856 --> 00:28.310
Mèsi pou envitasyon an. Mwen ta kontan anpil.

00:28.310 --> 00:32.800
Epi youn nan pwoblèm ki pi enpòtan kounye a se lagè nan Gaza.

00:32.800 --> 00:37.230
Paske li te fini pa zanj lapè a, Trump.

00:37.230 --> 00:40.240
Kijan ou wè tout sitiyasyon sa a?

00:40.240 --> 00:47.864
Wi, sa a se pi gwo fars nou te wè nan
dènye ane yo, petèt menm nan dènye deseni yo.

00:47.864 --> 00:55.982
Paske isit la, yo prezante moun yo yon reyalite
ki pa gen anyen pou wè ak sa k ap pase toutbon.

00:55.982 --> 01:00.948
Kidonk, gen moun ki ap viv nan kondisyon
kan konsantrasyon depi plizyè dizèn ane, ki te

01:00.948 --> 01:03.775
sibi move tretman nan pi move fason posib.

01:03.775 --> 01:12.920
E kounye a, sa yo rele reprezantan divès pati yo ap
pale youn ak lòt pou swadizan kreye yon lapè dirab.

01:12.920 --> 01:14.440
P ap gen lapè dirab.

01:14.440 --> 01:16.480
Genyen tou yon plan pou lavni.

01:16.480 --> 01:27.066
Sanble y ap fòse tout Palestinyen yo kite Zòn Gaza a epi y ap
transfòme l an yon rezò deliks kote Tony Blair se gouvènè a.

01:27.066 --> 01:32.652
Sa a se yon espektak ki repiyan e degoutan anpil.

01:32.652 --> 01:38.460
E nan tan lontan, pèsonn pa t janm ka
imajine ke yon masak konsa ta ka menm rive.

01:38.460 --> 01:40.620
E ke masak sa a pap janm fini.

01:40.620 --> 01:42.360
Kidonk lanmò ap kontinye.

01:42.360 --> 01:50.560
Kidonk, Izrayèl te atake Liban yon fwa apre akò lapè a te
fin siyen, men li te tou touye kèk moun endividyèl nan Gaza.

01:50.560 --> 01:54.320
Fòk nou di tou ke tout enfòmasyon nou resevwa yo filtre.

01:54.320 --> 01:59.685
Kidonk nou pa jwenn anyen... Nou pa
janm konnen si sa yo di nou se verite.

01:59.685 --> 02:08.078
Paske nan fon an gen gwo rezo yo, e yo filtre tout bagay,
paske Donald Trump pa plis pase yon marionèt nan konplèks IT la.

02:08.078 --> 02:13.807
E moun sa yo evidamman gen yon gwo
enterè pou etabli yon diktati dijital la tou.

02:13.807 --> 02:20.452
Kidonk, fondamantalman, toupatou nan mond lan, kit se
Ikrèn, Zòn Gaza, Lachin, oswa nenpòt kote nan Larisi,

02:20.452 --> 02:24.380
se tout sou yon sèl bagay: etabli yon diktati dijital.

02:24.380 --> 02:28.716
Yo te di tou ke Hamas dwe kontinye dezamoure.

02:28.716 --> 02:36.451
Epi gouvènman Izrayèl la te tou imedyatman
pibliye yon deklarasyon apre tout inisyativ lapè yo.

02:36.451 --> 02:41.941
E sa te vle di tou ke nou t ap oblije
kontinye konbat sistèm tinèl yo ak tout lòt bagay.

02:41.941 --> 02:44.176
Kijan yon moun gen entansyon demilitarize?

02:44.176 --> 02:47.513
Donk, apa de eseye retire l epi...

02:47.513 --> 02:56.280
Pou mwen, tout bagay sa a se jis yon gwo
espektak, ki sèvi kòm yon pretèks pou rekòmanse lagè a.

02:56.280 --> 02:58.100
Epi pou elaji li menm plis.

02:58.100 --> 03:02.533
Byen, mwen sèten nou pap wè lapè la,
men pito sa se prelud yon gè ki pi gwo.

03:02.533 --> 03:05.959
Epi lagè sa a kont Iran ap vrèman deklanche.

03:05.959 --> 03:11.941
Paske moun ki vrèman pran desizyon yo se pa Donald Trump, Scott
Besant oswa Mesye Hagseth, minis lagè li a,

03:11.941 --> 03:17.636
men pito moun ki vrèman pran desizyon yo ki
chita sou Wall Street ak nan Silicon Valley.

03:17.636 --> 03:21.956
Epi kounye a y ap fè yon kantite lajan enkwayab nan endistri zam.

03:21.956 --> 03:28.614
Epi kounye a yo nan pwosesis pou kraze tout
sistèm sosyal, politik ak ekonomik mondyal

03:28.614 --> 03:33.569
nou an pou ranplase l ak yon diktati dijital.

03:33.569 --> 03:40.290
2. Lagè Ris-Ikrèn nan – Putin,
Trump ak etablisman yon diktati dijital

03:40.290 --> 03:43.423
Epi sa a tou enteresan anpil bò kote Larisi.

03:43.423 --> 03:49.171
Paske mwen panse toujou gen anpil pale, tankou,
wouw, sa te pwovokan, jis tann, pral gen pwoblèm.

03:49.171 --> 03:51.444
Men an reyalite, pa gen anpil bagay ki soti nan sa.

03:51.444 --> 03:56.718
E menm ak Tomahawk yo, kèlkeswa jan Trump eseye
pale pou l sòti ladan l, m ap diskite sa tou ak Putin.

03:56.718 --> 04:00.478
Kidonk, aktyèlman, mwen ta kounye a
di, Senyè, sou kisa ou vle pale avè m?

04:00.478 --> 04:07.503
Natirèlman ou pa livre yo, ou rete deyò epi nou rezoud sa,
vrèman nou fè sa, oswa ou chita avèk nou, men ki sans kounye a?

04:07.503 --> 04:11.343
Men, olye de sa, Putin di sa pa chanje anyen sou chan batay la.

04:11.343 --> 04:16.914
Kòm ou te di, sa yo se sistèm zam
long-pòte ki ka penetre peyi mwen.

04:16.914 --> 04:19.040
Pa gen pwoblèm, nou pap reponn sa kounye a.

04:19.040 --> 04:20.288
Sa sa ye?

04:20.288 --> 04:26.280
Sa montre ke tout bagay la se yon jwèt
manipile ant moun ki sipoze gen pouvwa nan mond lan.

04:26.280 --> 04:32.540
Kidonk, nou dwe toujou sipoze ke politisyen nan
epòk nou an se marionèt nan men fòs ki dèyè yo.

04:32.540 --> 04:37.036
E fòs sa yo k ap travay an kachèt ap etabli
kounye a yon diktati dijital atravè lemond.

04:37.036 --> 04:39.040
Mesye Putin responsab pou sa nan Larisi.

04:39.040 --> 04:46.840
Li fè sa lè li prezante tèt li kòm yon chèf lagè epi li
montre lènmi ekstèn pou l ka tabli yon diktati nan peyi a.

04:46.840 --> 04:50.524
Konsènan roub dijital la, konsènan rekonesans biyometrik.

04:50.524 --> 04:52.044
Mesye Trump fè menm bagay la.

04:52.044 --> 04:56.210
Kidonk, nan fon an gen gwo konpayi IT yo.

04:56.210 --> 05:00.676
PDG yo ap fwote men yo ak kè kontan, e patnè finansye yo tou.

05:00.676 --> 05:04.616
Sa yo se pi gwo manadjè byen nan epòk nou an,
e yo menm tou ap fwote men yo ak kè kontan.

05:04.616 --> 05:06.513
Gen yon kantite lajan enkwayab k ap fèt kounye a.

05:06.513 --> 05:10.664
E sa ki vrèman enteresan se ke tout bagay
sa a se tou yon gwo distraksyon pou, pa

05:10.664 --> 05:13.164
egzanp, efondreman sistèm finansye Ameriken an.

05:13.164 --> 05:16.600
Li nan yon eta absoliman terib kounye a.

05:16.600 --> 05:25.605
Epi kounye a nou vrèman ap wè sa mwen te prevwa kèk
ane de sa, ke bank rejyonal yo ap pèdi fòs piti piti.

05:25.605 --> 05:30.920
Kidonk, nou gen plizyè bank rejyonal
Ozetazini ki byento pral oblije deklare fayit.

05:30.920 --> 05:36.889
Nou genyen tou yon gwo pretè prè machin ki deklare fayit.

05:36.889 --> 05:40.958
Nan fason sa a, ti ak mwayen antrepriz yo
ap piti piti disparèt epi pouvwa a ap deplase

05:40.958 --> 05:43.250
menm plis nan direksyon gwo kòporasyon yo.

05:43.250 --> 05:45.724
Epi, natirèlman, moun bezwen distrè de sa.

05:45.724 --> 05:47.340
Epi ti ak mwayen antrepriz yo ap remake sa.

05:47.340 --> 05:51.103
Klas mwayèn nan ap pèdi kalite lavi li pi plis chak jou.

05:51.103 --> 05:55.367
E se poutèt sa yon moun dwe prezante kèk lènmi ekstèn.

05:55.367 --> 06:00.554
Epi dirije kòlè moun yo sou lòt moun
olye de sou moun ki responsab pou mizè yo.

06:00.554 --> 06:02.060
Nou wè l menm jan an an Ewòp.

06:02.060 --> 06:09.153
Nan Lafrans, pa egzanp, yo toujou di ke
lè Lafrans estènen, Ewòp pran yon grip.

06:09.153 --> 06:11.420
Epi nou wè sa kounye a.

06:11.420 --> 06:18.905
Sa vle di ke, an reyalite, kontèks oswa pwoblèm sa yo pa
ap gonfle otan ke, natirèlman, gwo krent ak panik sa yo.

06:18.905 --> 06:20.552
Epi yon moun ap vini kounye a.

06:20.552 --> 06:24.185
Epi sa mwen te vle di tou sou sa, tankou Putin, pou egzanp.

06:24.185 --> 06:30.208
Li te vrèman fache paske Trump pa t jwenn Pri Nobèl pou Lapè a
e li te santi definitivman te gen yon bagay ki pa t kòrèk la.

06:30.208 --> 06:35.456
Epi ou panse poukont ou, wi, men se li
k ap founi mega-zam yo nan lagè ou a.

06:35.456 --> 06:38.996
Sa se absoli som absidite.

06:38.996 --> 06:44.283
Poutin te nan Tajikistan, nan
Douchanbe, mwen kwè, kapital Tajikistan.

06:44.283 --> 06:52.052
Li te rankontre ak lidè Azi Santral yo e li te vrèman
fache dèske Donald Trump pa t resevwa Pri Nobèl pou Lapè a.

06:52.052 --> 07:00.224
Pa gen okenn siy ki pi klè ki montre ke moun sa
yo vrèman ap travay ansanm epi ap sipòte youn lòt.

07:00.224 --> 07:01.263
Vrèman absid.

07:01.263 --> 07:03.820
Mwen te vle pale tou sou lagè nan Ikrèn nan.

07:03.820 --> 07:08.491
Reyalite a se ke Lwès la ap toujou
ap founi zam ak tout bagay sa yo.

07:08.491 --> 07:12.760
Epi èske Larisi pa t ap kapab detwi wout sa
yo tou, oswa èske Larisi pa t kapab fè sa?

07:12.760 --> 07:18.500
Kidonk, enfrastrikti kritik sa a, ou pa ka garanti rezèv yo ankò?

07:18.500 --> 07:19.020
Wi, natirèlman.

07:19.020 --> 07:21.105
Gè a te ka fini depi lontan.

07:21.105 --> 07:24.592
Kidonk Larisi, se yon batay David kont Goliat.

07:24.592 --> 07:29.916
Epi konsa lagè a te ka fini apre twa
semèn, oswa petèt menm apre yon sèl semèn.

07:29.916 --> 07:35.040
Men, natirèlman, lagè a benefisye Mesye Putin
tou paske li detounen atansyon sou vrè ajanda li.

07:35.040 --> 07:39.076
Nou genyen tou yon enflasyon ki byen sevè nan Larisi.

07:39.076 --> 07:45.603
Epi enflasyon toujou fè anpil dega pou politisyen yo,
sa fè yo vin pi obeyisan toujou pase jan yo te ye deja.

07:45.603 --> 07:51.080
E se konsa ou fè Mesye Putin pouswiv
egzakteman menm ajanda ak Donald Trump.

07:51.080 --> 07:57.490
Oswa tankou Mesye Milley oswa Mesye Macron oswa
Mesye Starmer oswa, nan ka pa nou an, Mesye Merz.

07:57.490 --> 08:03.685
Sa ki terib la se ke pa gen anyen k ap fèt
konsènan lagè yo oswa, jan ou te di, enjistis yo.

08:03.685 --> 08:09.383
Moun gen tandans bay don pou pwojè klima ak
lòt bagay ki pap janm reyalize de tout fason.

08:09.383 --> 08:14.572
E olye pou nou vrèman di, oke, ann jis mete fen
nan konfli yo oswa ann travay pou asire pa gen

08:14.572 --> 08:17.578
okenn lagè pou moun kouri kite epi pa gen enjistis.

08:17.578 --> 08:21.541
Men sa pa vrèman enpòtan, paske se konsa li ta dwe ye.

08:21.541 --> 08:24.480
Wi, ou sèlman bezwen gade depans pou
defans, ki ap monte an flèch kounye a.

08:24.480 --> 08:29.979
Kidonk, sou plan mondyal, nou pa janm, janm wè yo
depanse otan lajan pou zam militè tankou sa n ap wè kounye a.

08:29.979 --> 08:33.520
E nan kèk peyi, depans militè ap ogmante dramatikman.

08:33.520 --> 08:42.739
Kidonk, Ozetazini, zam yo pi avanse tou, men an
Pèsan, Larisi prèske twa fwa pi fò pase Etazini.

08:42.739 --> 08:48.186
Kidonk, toupatou, konpayi zam yo
la pou fè kantite lajan enkwayab.

08:48.186 --> 08:55.348
E nou pa dwe janm bliye ke dèyè konpayi zam yo jodi a, gen
gwo kòporasyon dijital yo ak gwo konpayi jesyon byen yo.

08:55.348 --> 09:00.687
3. Dijitalizasyon ak Entèlijans
Atifisyèl ak etablisman yon diktati dijital

09:00.687 --> 09:06.592
Kounye a nou rive nan dènye sijè a, sètadi
dijitalizasyon ak prezans entèlijans atifisyèl.

09:06.592 --> 09:12.739
Paske se sa Klaus Schwab ap di ak anpil fòs depi
pandemi an te kòmanse, ak ti liv li a ak tout rès la.

09:12.739 --> 09:14.823
Pa gen nòmalite ankò; tout bagay ap chanje.

09:14.823 --> 09:19.403
Revolisyon endistriyèl katriyèm nan, pou
nou di konsa, ap mache a tout vitès tou.

09:19.403 --> 09:20.960
Epi genyen tou ane sa a.

09:20.960 --> 09:24.856
2030, ki mansyone plizyè fwa.

09:24.856 --> 09:30.383
Epi wi, ki kote entèlijans
atifisyèl rive e kisa ki deja posib avè l?

09:30.383 --> 09:35.220
Wi, sa te rive pi vit pase menm sa ekspè yo te prevwa.

09:35.220 --> 09:41.360
Mwen fèk gade yon entèvyou ak Ray Kurzweil, EMA a,
youn nan devlopè entèlijans atifisyèl ki pi enpòtan yo.

09:41.360 --> 09:47.520
Epi li te di ke nou pwogrese sis
ane pi vit pase sa li te janm espere.

09:47.520 --> 09:54.620
Epi fòk nou di ke, nan fen ane sa a, entèlijans
atifisyèl pral pi entèlijan pase Albert Einstein pou premye fwa.

09:54.620 --> 10:00.950
Li te gen yon IQ 160, e entèlijans atifisyèl
pral depase sa ane sa a, anvan fen ane sa a.

10:00.950 --> 10:05.756
Epi an menm tan, li ap devlope nan yon ritm nou pa janm wè anvan.

10:05.756 --> 10:08.630
Kidonk, konesans double chak twa a kat mwa.

10:08.630 --> 10:10.290
E sa senpleman enposib imajine.

10:10.290 --> 10:15.023
E sa pral, natirèlman, gen yon gwo, gwo enpak sou lavi nou.

10:15.023 --> 10:20.623
Sa ki enteresan se ke rekonèsans biyometrik
ap pwomote kounye a sou yon echèl vrèman gwo.

10:20.623 --> 10:28.418
Nou te gen ka sa a nan Vyetnam, kote 86 milyon kont te bloke
toudenkou paske moun yo pa t pèmèt yo idantifye yo biometrikman.

10:28.418 --> 10:30.060
Mwen te fè yon ti rechèch anplis sou sa.

10:30.060 --> 10:31.726
Kidonk, se pa sèlman sou Vyetnam.

10:31.726 --> 10:33.706
Tailann te deja la anvan.

10:33.706 --> 10:35.899
Apre sa, Tibet te vin patisipe tou pandan tan sa a.

10:35.899 --> 10:39.679
Epi, enteresan, mwen dekouvri ke Meksik deja rive nan etap sa a.

10:39.679 --> 10:47.360
Nan Meksik, ou dwe tou sibi
idantifikasyon biyometrik pou louvri yon kont labank.

10:47.360 --> 10:50.334
Bon, mwen pa konnen si se biyometrik oswa si se atravè yon kòd.

10:50.334 --> 10:51.980
Men tout bagay ap montre nan menm direksyon an.

10:51.980 --> 10:57.878
Kidonk, y ap siveye nou 100 pousan epi n ap
dirèkteman antre nan yon diktati dijital.

10:57.878 --> 11:03.538
Epi lefèt ke tout sistèm ekonomik la ap
efondre kounye a e li pa ka sove ankò, sa parèt

11:03.538 --> 11:06.547
klè tou nan pri metal presye yo, pa egzanp.

11:06.547 --> 11:11.050
Kidonk kounye a nou toudenkou ap fè
eksperyans yon ogmantasyon nan pri lò ak ajan.

11:11.050 --> 11:20.032
E sa gen rapò ak lefèt ke ensètitid kounye a ekstrèm, e moun ki
abitye ak sistèm nan konnen trè byen ke sistèm sa a ap mouri.

11:20.032 --> 11:24.640
Kidonk, nan yon ane oswa de, n ap
viv nan kondisyon totalman kaotik.

11:24.640 --> 11:27.400
Pa gen ni si ni sa.

11:27.400 --> 11:38.128
N ap temwen an tan reyèl kijan sistèm nou an ap
vrèman efondre tankou yon kay kat nan tout kwen.

11:38.128 --> 11:45.446
Mwen wè l menm jan ou wè l, ke pou kounye a pa gen pi bon
tan k ap vini, men tout bagay pral rive nan yon pwen kritik.

11:45.446 --> 11:50.559
Paske, jan nou ka wè, lajan dijital
ak konsèp dijital la poko entwodwi.

11:50.559 --> 11:57.313
Sa vle di li dwe vrèman bouyi kounye a, epi apre sa ou ka prezante
li, epi nou ka pale sou kijan bagay yo pral vin pi bon ankò.

11:57.313 --> 12:05.250
Gwo danje a se ke nou dwe atann ke yo pral itilize yon
gwo evènman kòm yon pretèks, sa ki ka mennen nan yon

12:05.250 --> 12:09.469
gwo kriz sibènetik oswa petèt yon gwo eskalasyon lagè.

12:09.469 --> 12:15.038
Petèt sa ap prepare kounye a nan
Mwayen Oryan nan konferans lapè Gaza yo.

12:15.038 --> 12:16.520
Kiyès ki konnen, tout bagay posib.

12:16.520 --> 12:24.761
Natirèlman, li posib tou ke yon gwo vag fayit ap lakoz nou gen
yon gwo lame moun san travay, e sa ap fè moun di ke

12:24.761 --> 12:32.919
revni sitwayen aktyèl la, pa egzanp, pa ase ankò e ke
kounye a nou bezwen entwodui yon revni debaz inivèsèl.

12:32.919 --> 12:40.024
Kidonk, mwen panse ke think tank yo gen rezon kounye a: tèt yo ap
vire, yo ap reflechi sou kijan pou yo vire tout bagay la

12:40.024 --> 12:46.918
nèt pou prezante l bay moun kòm yon bagay pozitif nan
sikonstans totalman terib sa yo kote nou ap viv kounye a.

12:46.918 --> 12:49.802
Èske ou panse yo jis ap aji san
reflechi epi di, "O, ann fè l kounye a"?

12:49.802 --> 12:54.052
Oswa èske ou panse tout bagay planifye depi nan
kòmansman jiska lafen epi li rive egzakteman konsa?

12:54.052 --> 12:58.018
Paske mwen panse li enpòtan tou pou di ke moun yo trè previzib.

12:58.018 --> 13:01.580
Wi, wi, se konsa li ye. Anpil moun
toujou kwè nan demokrasi nou ap viv ladan l.

13:01.580 --> 13:03.450
Sa pa t konsa depi plizyè dizèn ane.

13:03.450 --> 13:06.343
Kidonk, yo ap dirije moun yo nan yon direksyon oswa nan yon lòt.

13:06.343 --> 13:11.924
Eleksyon, chwa lib ak bagay konsa pa
egziste ankò paske moun yo pa kapab pran desizyon

13:11.924 --> 13:15.140
lib ankò, yo fin lave sèvo yo ak pwopagann.

13:15.140 --> 13:22.506
Epi tou, sa vle di pifò moun, oswa omwen majorite a, pa
gade pi lwen pase premye paj rezilta Google yo de tout fason.

13:22.506 --> 13:28.946
Men kounye a yo fè l vin pi bon toujou lè yo kreye
chatbots sa yo, konsa ou vrèman sèlman, e mwen tande sa

13:28.946 --> 13:32.576
dènyèman, Gemini te di m, mwen pa konnen, se konsa li ye.

13:32.576 --> 13:33.949
E kounye a mwen konnen kijan sa ye.

13:33.949 --> 13:39.640
Sa vle di kounye a ou mete an plas yon bagay
tankou yon zanmi bò kote w ki toujou ba ou

13:39.640 --> 13:43.320
bon enfòmasyon, paske li totalman net elatriye.

13:43.320 --> 13:45.000
Wi, li vrèman, vrèman pè.

13:45.000 --> 13:54.260
Kidonk, mwen resevwa anpil kòmantè ki di, "Mwen fèk pale ak Grock"
oswa "Mwen fèk pale ak yon lòt chatbot epi li di m sa ak sa."

13:54.260 --> 13:57.928
Kidonk, moun yo vin konplètman san kritik nan sans sa a.

13:57.928 --> 14:00.193
Yo pa menm konprann sa k dèyè l.

14:00.193 --> 14:07.511
Kidonk, chatbots sa yo pa t kreye pou
bay moun enfòmasyon; se opoze a ki vre.

14:07.511 --> 14:10.118
Yo sipoze ranmase enfòmasyon nan men moun.

14:10.118 --> 14:18.760
Yo anrejistre chak kesyon chak moun ki kontakte yo epi yo
itilize enfòmasyon sa yo pou kreye yon pwofil sou moun sa a.

14:18.760 --> 14:26.080
Epi pwofil sa a vin fè komès nan background, epi yo
ba moun sa yo kèk piblisite, pa egzanp, epi yo presize

14:26.080 --> 14:29.897
kèk kontni pou yo pou yon lòt moun ka pwofite de li.

14:29.897 --> 14:35.997
Sa a se yon bagay ki enposib imajine, men se
egzakteman opoze de sa moun kwè y ap ofri yo.

14:35.997 --> 14:42.981
Men kounye a, nan tout izolasyon sa a kote moun ap vin pi
lwen youn ak lòt, li vrèman fè sans pou w bati yon nouvo

14:42.981 --> 14:47.040
relasyon, pou nou di, menm si se ak yon entèlijans atifisyèl.

14:47.040 --> 14:48.060
Wi, wi, absoliman terib.

14:48.060 --> 14:56.659
Elon Musk te di ke lè li te prezante robo imen dijital li a, li
te imajine ke nan kèk ane, nou chak ta gen pwòp

14:56.659 --> 15:04.049
pi bon zanmi nou, e ke pi bon zanmi sa a ta yon
robo imen, pwobableman ak yon bwat chat entegre.

15:04.049 --> 15:08.118
Kidonk, se senpleman yon avni terib
ke yo ap kondwi nou ladan l kounye a.

15:08.118 --> 15:09.900
Epi ou senpleman dwe libere tèt ou anba sa.

15:09.900 --> 15:16.582
Kidonk ou dwe reyalize ke se yon moman vrèman move, n
ap viv nan yon epòk ki trè, trè fènwa, osi sonb tankou

15:16.582 --> 15:20.376
Mwayennaj la, men sou yon nivo teknolojik ki trè avanse.

15:20.376 --> 15:24.840
Gen posibilite, ta ka gen fason pou
amelyore mond lan nan fason ki pa ka imajine.

15:24.840 --> 15:33.520
Si nou te pran tout lajan ki depanse nan zam, sispann tout zam
nan lemonn antye epi itilize li pou bati lopital, gadri ak lekòl,

15:33.520 --> 15:40.029
epi asire ke gen yon sistèm swen sante ki desan
toupatou nan mond lan, lè sa a mond lan t ap vin

15:40.029 --> 15:43.512
yon kote enkwayabman pi bon pase li te janm ye.

15:43.512 --> 15:46.781
Men malerezman, kounye a, bagay yo
ap deplase nan direksyon opoze a nèt.

15:46.781 --> 15:51.267
E nou ka wè ke kounye a, nou menm
tou n ap itilize mond dijital la.

15:51.267 --> 15:54.547
Nou pale youn ak lòt san nou pa toupre youn ak lòt.

15:54.547 --> 15:57.154
Epi gen avantaj tou.

15:57.154 --> 16:02.785
Men kisa ou ta di, kijan ou pwoteje tèt ou oswa kijan
ou ka pwoteje tèt ou kont dijitalizasyon, e, byen, se

16:02.785 --> 16:05.780
konsa sa ye, tout koleksyon done sa yo ak tout rès la.

16:05.780 --> 16:08.140
Ki sa ou ta di ki pi bon fason pou pwoteje tèt ou kont sa a?

16:08.140 --> 16:09.080
Ou dwe sòti la.

16:09.080 --> 16:10.580
Ou dwe sòti nan tout bagay sa a.

16:10.580 --> 16:12.120
Ebyen, mwen te mansyone sa nan yon entèvyou dènyèman.

16:12.120 --> 16:19.500
Mwen se anjeneral kalite moun ki renmen fè long
mach, antre nan forè a, pafwa pou anviwon de èdtan.

16:19.500 --> 16:22.600
E dènyèman mwen te fòse tèt mwen,
pandan m t ap panse, bon, m ap jis eseye.

16:22.600 --> 16:24.929
M ap fè yon pwomnád senk èdtan nan forè a.

16:24.929 --> 16:30.460
E mwen dwe di, apre twazyèm oswa katriyèm èdtan an, yon
bagay te rive andedan mwen ke mwen pa t rekonèt ditou.

16:30.460 --> 16:32.280
Mwen vin pi kalm anndan mwen.

16:32.280 --> 16:34.480
Kidonk, ou jis bezwen pran tan ou.

16:34.480 --> 16:35.794
Se sa ki enpòtan.

16:35.794 --> 16:40.160
Nou nan yon machin, nan yon wou
hamster, kote yo ap bombardé nou ak pwopagann.

16:40.160 --> 16:46.126
Yon moun toujou vle konnen plis apre li resevwa nenpòt
enfòmasyon, paske li kontradiktè ak enfòmasyon anvan an tèlman ke

16:46.126 --> 16:49.485
li vle jwenn pwochen enfòmasyon an pou petèt jwenn plis klète.

16:49.485 --> 16:54.260
Ou jis bezwen di tèt ou ke ou pap jwenn klète sa a.

16:54.260 --> 16:59.335
Mwen ka sèlman jwenn klète sa a lè m pran distans
ak tout bagay sa yo, fè yon pa tounen sou tout

16:59.335 --> 17:02.340
sitiyasyon an epi eseye redekouvri balans enteryè mwen.

17:02.340 --> 17:09.830
Kidonk, mwen panse li vrèman enpòtan nan tan sa yo pou etenn tout
aparèy dijital, espesyalman sa timoun yo

17:09.830 --> 17:16.899
itilize, epi sonje kijan lavi te ye anvan epòk
dijital la, e petèt fè toulede an menm tan.

17:16.899 --> 17:18.620
Ou pa bezwen demonize tout bagay la.

17:18.620 --> 17:24.219
Entèlijans atifisyèl, si yo itilize l byen, ta ka
amelyore lavi nou pi lwen pase sa nou ka imajine.

17:24.219 --> 17:31.300
Men malerezman, kounye a li nan men kriminèl absoli,
ki an retou ap travay ak kriminèl absoli nan politik.

17:31.300 --> 17:32.935
E sa a, natirèlman, se yon katastwòf.

17:32.935 --> 17:35.502
Yon bagay ap gen pou chanje nan lavni.

17:35.502 --> 17:36.560
E nou pa ka fè sa kounye a.

17:36.560 --> 17:39.580
Nou dwe atann ke yo pral entwodui CBDC, pa egzanp.

17:39.580 --> 17:42.557
Nou dwe atann ke rekonesans biyometrik ap vin yon reyalite.

17:42.557 --> 17:48.824
Men nou dwe atann tou ke pral gen rezistans e
ke n ap viv nan yon peryòd gwo boulvès sosyal.

17:48.824 --> 17:54.580
E nan soulèvman sosyal sa yo, nan sitiyasyon ijans,
moun te toujou jwenn pi bon solisyon yo nan tan pase.

17:54.580 --> 17:58.952
Kidonk, pi gwo envansyon yo pa fèt
nan bon tan, men toujou nan move tan.

17:58.952 --> 18:02.439
E sa, byensir, se yon pèspektiv ki vo goumen pou li.
