1
00:00:00,000 --> 00:00:07,030
2025 жылғы 19 қазандағы ағымдағы жаһандық жағдай
туралы неміс жазушысы әрі қаржылық сарапшы Эрнст

2
00:00:07,030 --> 00:00:11,744
Вольфпен болған Крисси Ригердің сұхбатынан үзінділер.

3
00:00:11,744 --> 00:00:17,024
Барлық жерде цифрлық диктатура орнатуға басымдық беріліп жатыр.

4
00:00:17,024 --> 00:00:21,856
1. Газа соғысы және цифрлық диктатураның орнатылуы.

5
00:00:21,856 --> 00:00:24,340
Сәлем, баршаңызға! Бүгін біздің қонағымыз – Эрнст Вольф.

6
00:00:24,340 --> 00:00:25,856
Уақытыңызға үлкен рахмет.

7
00:00:25,856 --> 00:00:28,310
Шақыруыңызға рахмет. Мен қуана барамын.

8
00:00:28,310 --> 00:00:32,800
Ал қазіргі ең маңызды мәселелердің бірі – Газадағы соғыс.

9
00:00:32,800 --> 00:00:37,230
Өйткені оны бейбітшілік періштесі Трамп аяқтады.

10
00:00:37,230 --> 00:00:40,240
Осы бүкіл жағдайды қалай көресің?

11
00:00:40,240 --> 00:00:47,864
Иә, бұл соңғы жылдары, мүмкін соңғы
онжылдықтарда көрген ең үлкен фарс.

12
00:00:47,864 --> 00:00:55,982
Өйткені мұнда адамдарға шын мәнінде болып жатқан
жағдаймен еш қатысы жоқ бір шындық көрсетіліп жатыр.

13
00:00:55,982 --> 00:01:03,775
Сондықтан ондаған жылдар бойы концлагерь жағдайында
өмір сүрген, ең жаман түрде азап шеккен адамдар бар.

14
00:01:03,775 --> 00:01:12,920
Ал қазір әртүрлі тараптардың болжамды өкілдері тұрақты
бейбітшілік орнату мақсатында бір-бірімен сөйлесіп жатыр.

15
00:01:12,920 --> 00:01:14,440
Тұрақты бейбітшілік болмайды.

16
00:01:14,440 --> 00:01:16,480
Сонымен қатар болашаққа жоспар бар.

17
00:01:16,480 --> 00:01:23,055
Газа секторынан барлық палестиналықтар қуылып
жатқан сияқты, ал оны Тони Блэр губернатор болып

18
00:01:23,055 --> 00:01:27,066
тағайындалған сән-салтанатты курортқа айналдырып жатыр.

19
00:01:27,066 --> 00:01:32,652
Бұл өте жеккөрінішті әрі жиіркенді көрініс.

20
00:01:32,652 --> 00:01:38,460
Ал бұрын мұндай қырғынның болатынын ешкім де елестете алмас еді.

21
00:01:38,460 --> 00:01:40,620
Және бұл қырғын ешқашан аяқталмайды.

22
00:01:40,620 --> 00:01:42,360
Сондықтан өлу жалғасуда.

23
00:01:42,360 --> 00:01:47,463
Сонымен, бейбіт келісімге қол қойылғаннан
кейін Израиль Ливанға бір рет шабуыл жасады,

24
00:01:47,463 --> 00:01:50,560
бірақ кейін Газада жеке адамдарды да өлтірді.

25
00:01:50,560 --> 00:01:54,320
Сонымен қатар, біз алатын ақпараттың
бәрі сүзгіден өткізілетінін де айту керек.

26
00:01:54,320 --> 00:01:59,685
Сондықтан біз ештеңе алмаймыз... Бізге
айтылғандардың шын екенін ешқашан білмейміз.

27
00:01:59,685 --> 00:02:04,985
Сөйткенде артқы планда ірі желілер бар, олар
бәрін сүзгіден өткізеді, себебі Дональд Трамп –

28
00:02:04,985 --> 00:02:08,078
ақпараттық технологиялар кешенінің қуыршағы ғана.

29
00:02:08,078 --> 00:02:13,807
Ал бұл адамдардың да сол жерде цифрлық
диктатура орнатуға айқын қызығушылығы бар.

30
00:02:13,807 --> 00:02:20,346
Негізінде, әлемнің түкпір-түкпірінде – Украинада ма, Газа
секторында ма, Қытайда ма, Ресейдің кез келген жерінде ма –

31
00:02:20,346 --> 00:02:24,380
бәрі бір ғана мақсатқа бағытталған: сандық диктатураны орнату.

32
00:02:24,380 --> 00:02:28,716
Сонымен қатар Хамасты әрі қарай да
қарусыздандыруды жалғастыру қажет екені айтылды.

33
00:02:28,716 --> 00:02:36,451
Ал Израиль үкіметі барлық бейбітшілік
бастамаларынан кейін де дереу мәлімдеме жасады.

34
00:02:36,451 --> 00:02:41,941
Және бұл бізге туннель жүйелерімен және басқа да барлық
мәселелермен күресті жалғастыруға тура келетінін білдірді.

35
00:02:41,941 --> 00:02:44,176
Қалайша адам қарудан айырылуды көздейді?

36
00:02:44,176 --> 00:02:47,513
Сонымен, оны алып тастауға тырысудан басқа және...

37
00:02:47,513 --> 00:02:56,280
Мен үшін бұл бәрі – соғысты қайта
бастауға сылтау болатын үлкен драма ғана.

38
00:02:56,280 --> 00:02:58,100
Ал содан кейін оны одан әрі кеңейту.

39
00:02:58,100 --> 00:03:02,533
Жарайды, мен ол жерде бейбітшілік орнайтынына
сенбеймін, керісінше бұл үлкен соғыстың кіріспесі ғана.

40
00:03:02,533 --> 00:03:05,959
Және Иранға қарсы соғыс шынында да басталады.

41
00:03:05,959 --> 00:03:13,264
Өйткені нағыз шешім қабылдаушылар Дональд Трамп та,
Скотт Бесант та, оның соғыс министрі Хагсет мырза да емес,

42
00:03:13,264 --> 00:03:17,636
керісінше Уолл-стрит пен Силикон алқабында отырғандар.

43
00:03:17,636 --> 00:03:21,956
Және олар қазір қару-жарақ
индустриясынан таңғаларлықтай көп ақша тауып жатыр.

44
00:03:21,956 --> 00:03:28,743
Олар қазіргі уақытта бүкіл әлемдік
әлеуметтік, саяси және экономикалық жүйемізді жойып,

45
00:03:28,743 --> 00:03:33,569
оны цифрлық диктатурамен алмастыру үстінде.

46
00:03:33,569 --> 00:03:40,290
2. Ресей-Украина соғысы – Путин,
Трамп және цифрлық диктатураның орнауы

47
00:03:40,290 --> 00:03:43,423
Және бұл да Ресей тарапынан өте қызықты.

48
00:03:43,423 --> 00:03:49,171
Өйткені менің ойымша, әрдайым көп әңгіме болады: «уау,
бұл провокациялық екен, күте тұр, қиындықтар болады».

49
00:03:49,171 --> 00:03:51,444
Бірақ шын мәнінде, одан көп нәрсе туындамайды.

50
00:03:51,444 --> 00:03:56,718
Тіпті Томахавктарға келсек те, Трамп қанша
тырысса да, мен бұл туралы Путинмен де талқылаймын.

51
00:03:56,718 --> 00:04:00,478
Шындығында, мен қазір былай дер едім:
«Раббым, маған не туралы сөйлескің келеді?»

52
00:04:00,478 --> 00:04:04,929
Әрине, сен оларды жеткізіп жатқан жоқсың, араласпайсың
да, біз бәрін өзіміз реттейміз, шын мәнінде. Немесе

53
00:04:04,929 --> 00:04:07,503
қосылғың келсе, қосыла бер, бірақ енді оның не мәні бар?

54
00:04:07,503 --> 00:04:11,343
Бірақ оның орнына Путин бұл соғыс
алаңында ештеңені өзгертпейді дейді.

55
00:04:11,343 --> 00:04:16,914
Сіз айтқандай, бұл менің елімнің аумағына
енуге қабілетті ұзақ қашықтықты қару жүйелері.

56
00:04:16,914 --> 00:04:19,040
Мәселе емес, біз қазір оған жауап бермейміз.

57
00:04:19,040 --> 00:04:20,288
Бұл не жайлы?

58
00:04:20,288 --> 00:04:26,280
Бұл бүкіл істің әлемдегі күшті деп саналатын адамдар
арасындағы алдын ала келісілген ойын екенін көрсетеді.

59
00:04:26,280 --> 00:04:32,540
Сондықтан біз әрқашан қазіргі заман саясаткерлерінің
артындағы күштердің қуыршақтары екенін есепке алуымыз керек.

60
00:04:32,540 --> 00:04:37,036
Ал фондағы бұл күштер қазіргі уақытта
бүкіл әлем бойынша цифрлық диктатура орнатуда.

61
00:04:37,036 --> 00:04:39,040
Ресейде осыған Путин мырза жауапты.

62
00:04:39,040 --> 00:04:46,840
Ол өзін соғыс бегі ретінде көрсетіп, ел ішінде
диктатура орнату мақсатында сыртқы жауларды көрсетеді.

63
00:04:46,840 --> 00:04:50,524
Цифрлық рубль туралы, биометриялық сәйкестендіру туралы.

64
00:04:50,524 --> 00:04:52,044
Трамп мырза да дәл солай істейді.

65
00:04:52,044 --> 00:04:56,210
Сонымен, фонда ірі IT корпорациялары тұр.

66
00:04:56,210 --> 00:05:00,676
Бас директорлар қуанышпен қолдарын ысқылап отыр,
әрине, олардың қаржылық серіктестері де сондай.

67
00:05:00,676 --> 00:05:04,616
Бұл біздің заманымыздың ірі активтерді
басқарушылары, және олар қуанышпен қолдарын ысқылап отыр.

68
00:05:04,616 --> 00:05:06,513
Қазіргі уақытта таңғаларлықтай көп ақша тауып жатыр.

69
00:05:06,513 --> 00:05:13,164
Ал ең қызығы, бұл барлығы, мысалы, америкалық қаржы
жүйесінің құлдырауынан зор көңіл аударуға себеп болып отыр.

70
00:05:13,164 --> 00:05:16,600
Қазір ол мүлдем қорқынышты күйде.

71
00:05:16,600 --> 00:05:25,605
Ал қазір біз бірнеше жыл бұрын болжағанымдай, аймақтық банктердің
біртіндеп қарқыны бәсеңдеп бара жатқанын көріп отырмыз.

72
00:05:25,605 --> 00:05:30,920
Сондықтан АҚШ-та жақында банкроттыққа өтініш
беруге мәжбүр болатын бірнеше өңірлік банк бар.

73
00:05:30,920 --> 00:05:36,889
Сонымен қатар бізде банкроттыққа
өтініш берген бір ірі автонесие беруші бар.

74
00:05:36,889 --> 00:05:43,250
Осылайша шағын және орта кәсіпорындар біртіндеп
жойылып, билік одан әрі ірі корпорацияларға шоғырлануда.

75
00:05:43,250 --> 00:05:45,724
Әрине, адамдардың ойы сол нәрседен басқа жаққа аударылуы керек.

76
00:05:45,724 --> 00:05:47,340
Ал шағын және орта кәсіпорындар мұны байқап отыр.

77
00:05:47,340 --> 00:05:51,103
Орта тап өз өмір сапасын барған сайын жоғалтып жатыр.

78
00:05:51,103 --> 00:05:55,367
Сондықтан да кейбір сыртқы жауларды көрсету керек.

79
00:05:55,367 --> 00:06:00,554
Және адамдардың ашуын өз қайғы-қасіретіне
жауапты адамдарға емес, басқаларға бағыттау.

80
00:06:00,554 --> 00:06:02,060
Еуропада да біз оны дәл осылай көреміз.

81
00:06:02,060 --> 00:06:09,153
Мысалы, Францияда әрдайым: «Франция
түшкірсе, Еуропа суық тиіп қалады» дейді.

82
00:06:09,153 --> 00:06:11,420
Және біз оны дәл қазір көріп отырмыз.

83
00:06:11,420 --> 00:06:18,905
Яғни, іс жүзінде бұл мәселелердің фоны немесе себептері, әрине,
осы үлкен қорқыныш пен паникадай қатты өсіріліп көрсетілмейді.

84
00:06:18,905 --> 00:06:20,552
Ал біреу дәл қазір келеді.

85
00:06:20,552 --> 00:06:24,185
Ал мен бұған қатысты тағы да айтқым келгені – мысалы, Путин.

86
00:06:24,185 --> 00:06:30,208
Шындығында ол Трамптың Нобель бейбітшілік сыйлығын алмауына
қатты ренжіп, мұнда бірдеңе мүлде дұрыс емес екенін түсінді.

87
00:06:30,208 --> 00:06:35,456
Содан кейін өзіңе ойлайсың: «Иә, бірақ ол сенің
соғысыңдағы мегақаруларды жабдықтап отыр ғой».

88
00:06:35,456 --> 00:06:38,996
Бұл – абсурдтың ең жоғарғы шегі.

89
00:06:38,996 --> 00:06:44,283
Путин Тажикстанда, меніңше,
Тажикстанның астанасы Душанбеде болды.

90
00:06:44,283 --> 00:06:52,052
Ол Орталық Азия көшбасшыларымен кездесті және Дональд Трамптың
Нобель бейбітшілік сыйлығын алмауына шын жүректен ашуланды.

91
00:06:52,052 --> 00:07:00,224
Осы адамдардың шынымен де барлығы бірге келісіп, бірлесіп
жұмыс істеп жатқанын бұдан да айқын көрсететін ештеңе жоқ.

92
00:07:00,224 --> 00:07:01,263
Шынында да абсурд.

93
00:07:01,263 --> 00:07:03,820
Мен сондай-ақ Украинадағы соғысқа да тоқталып өткім келді.

94
00:07:03,820 --> 00:07:08,491
Шын мәнінде, Батыс үнемі қару-жарақ пен
осыған ұқсас барлық заттарды жеткізіп отырады.

95
00:07:08,491 --> 00:07:12,760
Ал Ресей осы бағыттарды жоя алмас па
еді, әлде Ресейге мұны істеу мүмкін бе еді?

96
00:07:12,760 --> 00:07:18,500
Сонымен, бұл маңызды инфрақұрылым бойынша
жеткізілімдерге енді кепілдік бере алмайсыз ба?

97
00:07:18,500 --> 00:07:19,020
Иә, әрине.

98
00:07:19,020 --> 00:07:21,105
Соғыс әлдеқашан аяқталған болар еді.

99
00:07:21,105 --> 00:07:24,592
Сонымен, Ресей – бұл Давид пен Голиаф арасындағы шайқас.

100
00:07:24,592 --> 00:07:29,916
Сондықтан соғыс үш аптадан кейін немесе
тіпті бір аптадан кейін-ақ аяқталған болар еді.

101
00:07:29,916 --> 00:07:35,040
Әрине, соғыс Путин мырзаға да тиімді, себебі ол оның
нақты күн тәртібінен назарды басқа жаққа аударады.

102
00:07:35,040 --> 00:07:39,076
Ресейде де инфляция өте жоғары.

103
00:07:39,076 --> 00:07:45,603
Ал инфляция саясаткерлер үшін әрқашан өте
зиянды, оларды бұрынғыдан да бағынатын қылады.

104
00:07:45,603 --> 00:07:51,080
Міне осылайша Путин мырзаны дәл Дональд
Трамппен бірдей күн тәртібін ұстануға мәжбүр етесіз.

105
00:07:51,080 --> 00:07:57,490
Немесе Милли мырза сияқты, немесе Макрон мырза сияқты, немесе
Стармер мырза сияқты, немесе біздің жағдайда Мерц мырза сияқты.

106
00:07:57,490 --> 00:08:03,685
Қорқыныштысы сол, соғыстарға немесе, сіз
айтқандай, әділетсіздіктерге ештеңе жасалмай жатыр.

107
00:08:03,685 --> 00:08:09,383
Адамдар климаттық жобаларға және шын мәнінде
ешқашан жүзеге аспайтын нәрселерге ақша аударуға бейім.

108
00:08:09,383 --> 00:08:14,705
Ал шын мәнінде былай деудің орнына: «Жарайды,
келіспеушіліктерді тоқтатайық немесе соғыстан қашуға және

109
00:08:14,705 --> 00:08:17,578
әділетсіздікке жол бермейтіндей етіп жұмыс істейік».

110
00:08:17,578 --> 00:08:21,541
Бірақ бұл шын мәнінде маңызды
емес, өйткені дәл осылай болуы керек.

111
00:08:21,541 --> 00:08:24,480
Иә, тек қорғаныс шығындарына ғана қарасаңыз
жеткілікті, олар қазір аспандап бара жатыр.

112
00:08:24,480 --> 00:08:29,979
Жалпы алғанда, бүкіл әлемде қару-жараққа қазіргідей
көп қаржы жұмсалғанын біз бұрын-соңды көрген емеспіз.

113
00:08:29,979 --> 00:08:33,520
Ал кейбір елдерде әскери шығындар айтарлықтай артып келеді.

114
00:08:33,520 --> 00:08:42,739
Сонымен, АҚШ-та қару-жарақ та озық, ал Ресейде ол
пайыздық көрсеткіш бойынша АҚШ-тағыдан шамамен үш есе мықты.

115
00:08:42,739 --> 00:08:48,186
Сондықтан барлық жерде қару-жарақ компаниялары
таңғаларлықтай көп ақша табу үшін сол жерде.

116
00:08:48,186 --> 00:08:52,089
Және бүгінгі қару-жарақ компанияларының артында ірі
цифрлық корпорациялар мен жетекші активтерді

117
00:08:52,089 --> 00:08:55,348
басқаратын компаниялар тұрғанын ешқашан ұмытпауымыз керек.

118
00:08:55,348 --> 00:09:00,687
3. Сандық технологиялар мен жасанды
интеллект және сандық диктатураның орнауы

119
00:09:00,687 --> 00:09:06,592
Енді біз соңғы тақырыпқа – яғни цифрландыру
мен жасанды интеллекттің болуына – көшеміз.

120
00:09:06,592 --> 00:09:12,739
Өйткені пандемия басталғалы бері Клаус Шваб дәл осыны өз
кітапшасымен және тағы басқалармен соншалықты баса айтып келеді.

121
00:09:12,739 --> 00:09:14,823
Енді қалыптылық жоқ; бәрі өзгеріп жатыр.

122
00:09:14,823 --> 00:09:19,403
Төртінші өнеркәсіптік революция,
айтпақшы, толық қарқынмен жүріп жатыр.

123
00:09:19,403 --> 00:09:20,960
Және биыл да бар.

124
00:09:20,960 --> 00:09:24,856
2030, ол қайта-қайта айтылады.

125
00:09:24,856 --> 00:09:30,383
Иә, жасанды интеллект қаншалықты алға жылжыды
және онымен қазірдің өзінде не істеуге болады?

126
00:09:30,383 --> 00:09:35,220
Иә, бұл тіпті сарапшылардың болжағанынан да әлдеқайда тез болды.

127
00:09:35,220 --> 00:09:41,360
Мен жақында жетекші жасанды интеллект
әзірлеушілерінің бірі Рэй Курцвайлмен, EMA-мен сұхбатты көрдім.

128
00:09:41,360 --> 00:09:47,520
Және ол біз алты жылға жылдап, оның күткенінен
де тезірек алға жылжып келе жатқанымызды айтты.

129
00:09:47,520 --> 00:09:54,620
Және айту керек, осы жылдың соңына қарай жасанды
интеллект алғаш рет Альберт Эйнштейннен ақылдырақ болады.

130
00:09:54,620 --> 00:10:00,950
Оның IQ көрсеткіші 160 болды, және жасанды
интеллект биыл жыл соңына дейін оны басып озады.

131
00:10:00,950 --> 00:10:05,756
Және бір уақытта ол бұрын-соңды көрмеген қарқынмен дамып келеді.

132
00:10:05,756 --> 00:10:08,630
Сондықтан білім үш-төрт айда екі есеге көбейеді.

133
00:10:08,630 --> 00:10:10,290
Және бұл мүлде елестетуге келмейді.

134
00:10:10,290 --> 00:10:15,023
Әрине, бұл біздің өмірімізге өте-өте үлкен әсер етеді.

135
00:10:15,023 --> 00:10:20,623
Қызығы сол, қазір биометриялық тану
шын мәнінде кең көлемде насихатталуда.

136
00:10:20,623 --> 00:10:24,848
Вьетнамда осындай жағдай болды: адамдар
биометриялық сәйкестендіруге

137
00:10:24,848 --> 00:10:28,418
келіспегендіктен, 86 миллион шот кенеттен бұғатталды.

138
00:10:28,418 --> 00:10:30,060
Мен осыған қатысты тағы біраз зерттеу жүргіздім.

139
00:10:30,060 --> 00:10:31,726
Сондықтан бұл тек Вьетнам туралы ғана емес.

140
00:10:31,726 --> 00:10:33,706
Таиланд бұған дейін де сонда болған.

141
00:10:33,706 --> 00:10:35,899
Содан кейін Тибет те осы аралықта қосылды.

142
00:10:35,899 --> 00:10:39,679
Ал содан кейін, қызығы сол, мен
Мексиканың осы кезеңге әлдеқашан жеткенін білдім.

143
00:10:39,679 --> 00:10:47,360
Мексикада банк шотын ашу үшін сізге
сондай-ақ биометриялық сәйкестендіруден өту қажет.

144
00:10:47,360 --> 00:10:50,334
Жарайды, бұл биометриялық па әлде код арқылы ма екенін білмеймін.

145
00:10:50,334 --> 00:10:51,980
Бірақ бәрі бір бағытқа нұсқап тұр.

146
00:10:51,980 --> 00:10:57,878
Сонымен бізді жүз пайыз бақылауға алады және
біз тікелей цифрлық диктатураға бет алып келеміз.

147
00:10:57,878 --> 00:11:03,118
Мысалы, бүкіл экономикалық жүйенің қазір құлдырап
бара жатқаны және оны енді құтқару мүмкін

148
00:11:03,118 --> 00:11:06,547
еместігі бағалы металдардың бағасынан да айқын көрінеді.

149
00:11:06,547 --> 00:11:11,050
Сондықтан біз қазір кенеттен алтын мен
күміс бағасының өсуін байқап отырмыз.

150
00:11:11,050 --> 00:11:16,993
Бұл қазіргі уақытта белгісіздіктің аса үлкен
екендігімен және жүйемен таныс адамдардың бұл жүйенің

151
00:11:16,993 --> 00:11:20,032
өліп бара жатқанын жақсы білетінімен байланысты.

152
00:11:20,032 --> 00:11:24,640
Сондықтан бір-екі жылдан кейін біз мүлде
хаотикалық жағдайда өмір сүретін боламыз.

153
00:11:24,640 --> 00:11:27,400
Бұл туралы ешқандай «егер» де, «бірақ» та жоқ.

154
00:11:27,400 --> 00:11:38,128
Біз нақты уақыт режимінде жүйеміздің әр бұрышында
карта үйі сияқты шын мәнінде құлап жатқанын көріп отырмыз.

155
00:11:38,128 --> 00:11:45,446
Мен оны сен сияқты көремін: қазір алда жақсы
кезеңдер жоқ, бірақ бәрі де шешуші сәтке жетеді.

156
00:11:45,446 --> 00:11:50,559
Өйткені, көріп отырғанымыздай, цифрлық
валюта мен цифрлық ұғым әлі енгізілмеген.

157
00:11:50,559 --> 00:11:54,784
Бұл енді шынымен де қайнап кеткені жөн деген
сөз, содан кейін оны енгізе аласыз, ал одан соң біз

158
00:11:54,784 --> 00:11:57,313
бәрі қайтадан жақсаратыны туралы сөйлесе аламыз.

159
00:11:57,313 --> 00:12:04,779
Үлкен қауіп мынада: қандай да бір ірі оқиға сылтау
ретінде пайдаланылып, ірі кибер апатқа немесе, мүмкін,

160
00:12:04,779 --> 00:12:09,469
соғыстың айтарлықтай ушығуына әкелуі мүмкін деп күтуіміз керек.

161
00:12:09,469 --> 00:12:15,038
Мүмкін, бұл дәл қазір Таяу Шығыста Газа
бейбітшілік конференцияларында дайындалып жатыр.

162
00:12:15,038 --> 00:12:16,520
Кім біледі, бәрі мүмкін.

163
00:12:16,520 --> 00:12:24,517
Әрине, банкроттықтардың үлкен толқыны бізді жұмыссыздардың алып
армиясына әкелуі мүмкін, және бұл адамдардың қазіргі азаматтық

164
00:12:24,517 --> 00:12:32,919
табыс, мысалы, енді жеткіліксіз болып, бізге енді жалпыға ортақ
базалық табыс енгізу қажет деген пікірге келуіне әкелуі мүмкін.

165
00:12:32,919 --> 00:12:40,020
Менің ойымша, қазір сараптамалық орталықтар дұрыс: олардың басы
айналып, біз қазір өмір сүріп жатқан бұл мүлдем

166
00:12:40,020 --> 00:12:46,918
қорқынышты жағдайларда бүкіл жағдайды қалайша
адамдарға оңтайлы етіп көрсетуге болатынын ойлап жатыр.

167
00:12:46,918 --> 00:12:49,802
Сіз олардың жай ғана импровизация жасап, «Ой,
қазір істейік» деп айтып тұр деп ойлайсыз ба?

168
00:12:49,802 --> 00:12:54,052
Немесе сен бәрі басынан аяғына дейін алдын ала
жоспарланған және дәл солай болатынына сенесің бе?

169
00:12:54,052 --> 00:12:58,018
Өйткені менің ойымша, адамдардың
өте болжамды екенін айту да маңызды.

170
00:12:58,018 --> 00:13:01,580
Иә, иә, солай-ақ. Көптеген адамдар әлі де
біз өмір сүріп жатқан демократияға сенеді.

171
00:13:01,580 --> 00:13:03,450
Олай болғанына онжылдықтар болды.

172
00:13:03,450 --> 00:13:06,343
Сондықтан адамдарды бір бағытқа немесе басқа бағытқа бұрып жатыр.

173
00:13:06,343 --> 00:13:11,637
Сайлаулар, еркін таңдаулар және осындай нәрселер
енді жоқ, себебі адамдар пропаганданың әсерінен

174
00:13:11,637 --> 00:13:15,140
соншалықты миы жуғандықтан еркін шешім қабылдай алмайды.

175
00:13:15,140 --> 00:13:22,506
Сонымен қатар, көп адамдар, яғни кем дегенде басым көпшілігі,
Google іздеу нәтижелерінің бірінші бетінен ары қарай қарамайды.

176
00:13:22,506 --> 00:13:28,871
Бірақ қазір олар чат-боттарды жасап, оны одан да жақсы етіп
жіберді, сондықтан сіз шынымен тек қана, мен бұл туралы

177
00:13:28,871 --> 00:13:32,576
жақында естідім, Gemini маған айтты, мен білмеймін, бәрі осылай.

178
00:13:32,576 --> 00:13:33,949
Ал енді мен оның қандай екенін білемін.

179
00:13:33,949 --> 00:13:39,494
Яғни, сіз енді әрдайым дұрыс ақпарат
беретін, өйткені ол мүлде бейтарап және т.б.

180
00:13:39,494 --> 00:13:43,320
жаныңыздағы дос секілді бір нәрсені енгіздіңіз.

181
00:13:43,320 --> 00:13:45,000
Иә, бұл өте-өте қорқынышты.

182
00:13:45,000 --> 00:13:50,952
Сондықтан мен «Мен енді ғана Grock-пен сөйлестім» немесе
«Мен енді ғана басқа бір чат-ботпен сөйлестім, ол маған

183
00:13:50,952 --> 00:13:54,260
мынаны да, мынаны да айтты» деген көптеген пікірлер аламын.

184
00:13:54,260 --> 00:13:57,928
Сондықтан адамдар осы тұрғыдан мүлдем сыни ойдан айырылды.

185
00:13:57,928 --> 00:14:00,193
Олар оның артында не жатқанын да түсінбейді.

186
00:14:00,193 --> 00:14:07,511
Сондықтан бұл чатботтар адамдарға
ақпарат беру үшін жасалмаған; керісінше.

187
00:14:07,511 --> 00:14:10,118
Олар адамдардан ақпарат жинауы тиіс.

188
00:14:10,118 --> 00:14:15,706
Олар өздеріне хабарласқан әрбір адамның
қойған барлық сұрақтарын жазып алып, осы ақпаратты

189
00:14:15,706 --> 00:14:18,760
сол адамның профилін жасау үшін пайдаланады.

190
00:14:18,760 --> 00:14:24,305
Ал бұл профиль кейіннен фондық режимде саудаға шығарылады, және
осы адамдарға белгілі бір жарнамалар

191
00:14:24,305 --> 00:14:29,897
көрсетіліп, оларға арналған арнайы контент
таңдалады, осылайша басқа біреу одан пайда таба алады.

192
00:14:29,897 --> 00:14:35,997
Бұл тіпті елестетуге де келмейді, бірақ ол адамдарға
ұсынылып жатқандай ойлайтын нәрсенің дәл керісінше.

193
00:14:35,997 --> 00:14:43,166
Бірақ дәл қазір, осы жалпы оқшаулану кезінде адамдар бір-бірінен
одан сайын алыстап бара жатқанда, сіз, айтпақшы, жасанды

194
00:14:43,166 --> 00:14:47,040
интеллектпен жаңа қарым-қатынас құрып жатқаныңыз өте орынды.

195
00:14:47,040 --> 00:14:48,060
Иә, иә, мүлде қорқынышты.

196
00:14:48,060 --> 00:14:56,351
Илон Маск өзінің сандық адам тәрізді роботын таныстырған кезде
бірнеше жылдан кейін әрқайсымыздың өзіміздің ең жақын

197
00:14:56,351 --> 00:15:04,049
досымыз болатынын, ал бұл досымыз, бәлкім чат-бот
енгізілген адам тәрізді робот болатынын елестеткенін айтты.

198
00:15:04,049 --> 00:15:08,118
Сондықтан қазіргі уақытта бізді қарапайым
түрде қорқынышты болашаққа қарай итермелеп жатыр.

199
00:15:08,118 --> 00:15:09,900
Және сен жай ғана өзіңді содан босатуың керек.

200
00:15:09,900 --> 00:15:15,352
Сондықтан сіз бұл шынымен де өте нашар уақыт екенін түсінуіңіз
керек: біз өте-өте қараңғы дәуірде өмір

201
00:15:15,352 --> 00:15:20,376
сүріп жатырмыз, ортағасырлықтай мұңды, бірақ
технологиялық тұрғыдан өте жоғары деңгейде.

202
00:15:20,376 --> 00:15:24,840
Мүмкіндіктер бар, әлемді елестетуге келмейтін
жолдармен жақсартудың тәсілдері болуы мүмкін.

203
00:15:24,840 --> 00:15:33,103
Егер біз қару-жараққа жұмсалған барлық ақшаны жинап, бүкіл әлемде
қару-жарақ өндіруді тоқтатып, оны ауруханалар, балабақшалар мен

204
00:15:33,103 --> 00:15:39,637
мектептер салуға жұмсап, әлемнің әр түкпірінде
лайықты денсаулық сақтау жүйесін қамтамасыз етсек, онда

205
00:15:39,637 --> 00:15:43,512
әлем бұрын-соңды болмағандай керемет орынға айналар еді.

206
00:15:43,512 --> 00:15:46,781
Бірақ өкінішке орай, қазіргі уақытта
жағдай дәл керісінше бағытта келе жатыр.

207
00:15:46,781 --> 00:15:51,267
Және біз қазір де цифрлық әлемді
пайдаланып жатқанымызды көре аламыз.

208
00:15:51,267 --> 00:15:54,547
Біз бір-біріміздің дәл қасында
болмасақ та, бір-бірімізбен сөйлесеміз.

209
00:15:54,547 --> 00:15:57,154
Және артықшылықтары да бар.

210
00:15:57,154 --> 00:16:02,653
Ал сіз не дер едіңіз: өзін қалай қорғайсыз
немесе цифрландырудан, айталық, осы деректерді

211
00:16:02,653 --> 00:16:05,780
жинау сияқты нәрселерден қалай қорғануға болады?

212
00:16:05,780 --> 00:16:08,140
Осыдан қорғанудың ең жақсы жолы қандай деп ойлайсыз?

213
00:16:08,140 --> 00:16:09,080
Сен сондағы жерден кетуің керек.

214
00:16:09,080 --> 00:16:10,580
Сен осы барлығынан шығып кетуің керек.

215
00:16:10,580 --> 00:16:12,120
Жақында берген сұхбатымда мен оны айттым.

216
00:16:12,120 --> 00:16:19,500
Мен әдетте ұзақ серуендеп, орманға кіріп,
кейде шамамен екі сағаттай жүруді ұнатамын.

217
00:16:19,500 --> 00:16:22,600
Жақында мен өзімді мәжбүрлеп,
«жарайды, бір рет сынап көрейін» деп ойладым.

218
00:16:22,600 --> 00:16:24,929
Мен орман арқылы бес сағаттық серуенге шығамын.

219
00:16:24,929 --> 00:16:30,460
Айтуым керек, үшінші немесе төртінші сағаттан
кейін ішімде мүлде танымайтын бір нәрсе болды.

220
00:16:30,460 --> 00:16:32,280
Мен іштей әлдеқайда тынышталдым.

221
00:16:32,280 --> 00:16:34,480
Сондықтан сабыр сақтап, асықпай істеу керек.

222
00:16:34,480 --> 00:16:35,794
Маңыздысы сол.

223
00:16:35,794 --> 00:16:40,160
Біз машинада, hamster дөңгелегінде
жүрміз, онда бізді пропаганда бомбалап жатыр.

224
00:16:40,160 --> 00:16:44,966
Кез келген ақпаратты алғаннан кейін адам әрдайым көбірек білгісі
келеді, себебі ол бұрынғы ақпаратпен соншалықты

225
00:16:44,966 --> 00:16:49,485
қайшы келеді, сондықтан адам келесі ақпаратты
алып, мүмкіндігінше айқындыққа қол жеткізгісі келеді.

226
00:16:49,485 --> 00:16:54,260
Сен өзіңе тек сол анықтықты ала алмайсың деп айтуың керек.

227
00:16:54,260 --> 00:16:59,103
Мен осы айқындыққа тек барлығынан алыстап, бүкіл
жағдайдан бір қадам артқа шегініп, ішкі

228
00:16:59,103 --> 00:17:02,340
тепе-теңдігімді қайта табуға тырысқанда ғана жете аламын.

229
00:17:02,340 --> 00:17:09,591
Менің ойымша, бүгінгі таңда барлық цифрлық құрылғыларды, әсіресе
балалар қолданатын құрылғыларды өшіріп, цифрлық

230
00:17:09,591 --> 00:17:16,899
дәуірге дейінгі өмірдің қандай болғанын еске алып,
мүмкін болса, екеуін бір уақытта жасау өте маңызды.

231
00:17:16,899 --> 00:17:18,620
Сен бәрін де жаман деп көрсетуге міндетті емессің.

232
00:17:18,620 --> 00:17:24,219
Жасанды интеллектті дұрыс қолдансақ, ол біздің
өмірімізді қиялымызға сыймайтындай жақсарта алады.

233
00:17:24,219 --> 00:17:28,711
Бірақ өкінішке орай, ол қазіргі уақытта толық
қылмыскерлердің қолында, ал олар өз кезегінде саясат

234
00:17:28,711 --> 00:17:31,300
саласындағы толық қылмыскерлермен жұмыс істеп жатыр.

235
00:17:31,300 --> 00:17:32,935
Ал бұл, әрине, апатты.

236
00:17:32,935 --> 00:17:35,502
Болашақта бірдеңе өзгеруі керек.

237
00:17:35,502 --> 00:17:36,560
Ал қазір біз оны істей алмаймыз.

238
00:17:36,560 --> 00:17:39,580
Мысалы, CBDC енгізілетінін күтуіміз керек.

239
00:17:39,580 --> 00:17:42,557
Біз биометриялық танудың шындыққа айналатынын күтуіміз керек.

240
00:17:42,557 --> 00:17:48,824
Бірақ біз қарсылықтың болатынын да, зор әлеуметтік
толқулар дәуірінен өтетінімізді де күтуіміз керек.

241
00:17:48,824 --> 00:17:54,580
Осы әлеуметтік толқулар мен төтенше жағдайларда
адамдар бұрын-соңды ең жақсы шешімдерді таба білген.

242
00:17:54,580 --> 00:17:58,952
Сондықтан ең ұлы өнертабыстар жақсы
заманда емес, әрдайым қиын заманда жасалған.

243
00:17:58,952 --> 00:18:02,439
Ал бұл, әрине, күресуге тұрарлық болашақ.