WEBVTT

00:01.320 --> 00:05.583
Batho ba bangata le ho feta ba ntse ba tshwarwa ke dementia le
lefu la Alzheimer, hoo e ka bang dimilione

00:05.583 --> 00:10.109
tse 1.8 naheng ya Jeremane; ba fetang
diperesente tse 10 ba tshwarwa ke kgatello ya maikutlo.

00:10.109 --> 00:14.757
Hape ho na le meriana, tlhokomelo,
litšenyehelo le matšoenyeho a ntseng a eketseha ka eona.

00:14.757 --> 00:20.039
Kajeno ke bua le setsebi sa meriana e
akaretsang, kalafo ea kelello le phekolo ea tlhaho.

00:20.039 --> 00:22.886
Ke 'muelli oa mokhatlo oa ts'ireletso ea
bakuli "Natürlich gesund werden für alle e.V."

00:22.886 --> 00:25.062
(Bophelo bo Botle ka Tlhaho bakeng sa Bohle) .

00:25.062 --> 00:32.260
Hape ke motsamaisi e moholo, mothehi-mmoho le 'muelli
oa mokhatlo oa litsebi tsa bongaka "Hippocratic Oath".

00:32.260 --> 00:36.343
Mokgatlo ona o ipehetse sepheo sa ho
tsosolosa boitshwaro bo botle ho tsa bongaka.

00:36.343 --> 00:41.840
Maemong a mangata, litšusumetso le
lintlha tsa lichelete li bile matla ho feta.

00:41.840 --> 00:47.210
Hangata ho senyetsa bakuli, ho bolela Ngaka
Sonja Reitz. Le amohetswe setsing sa rona.

00:47.210 --> 00:51.768
E, ke leboha haholo ka memo. Ke thabile
haholo ho ba mona mme ke tshepa hore nka kenya

00:51.768 --> 00:54.390
letsoho tabeng ena, e kgahlang batho ba bangata.

00:54.390 --> 01:02.218
E. Ngaka Reitz, o dula o bua ka
botsitso ha ho tluwa tabeng ya phodiso.

01:02.218 --> 01:06.679
U nahana hore ke eng se sa tsamaeeng
hantle, mohlala mabapi le dementia?

01:06.679 --> 01:11.406
E, o se o kentse lentswe la sehlooho potsong ya hao.

01:11.406 --> 01:17.265
Nnete ke hore, hangata haholo,
tlhokomelo ea bophelo ha se ka pholiso.

01:17.265 --> 01:24.039
Mme ke ka lebaka lena hantle tshehetso e tswelang pele e sa
nkuweng e le ntho e itlelang feela lekaleng la bophelo bo botle.

01:24.039 --> 01:31.165
E le hore motho a fole, ho tlameha ho tlosoa
pele sehlokoa se seng le se seng se mo kulisitseng.

01:31.165 --> 01:38.941
Mme haeba ho se na ya kgahlehelang seo, ho hlakile hore se ka
fetoha, a re re, bokudi bo sa foleng bo nnang bo kgutla kamehla,

01:38.941 --> 01:46.161
haeba ke sa botse ka dibakwa tsa sona mme ke sa phekole
dibakwa tseo, kapa haeba ke sa rutele batho, e leng baithuti,

01:46.161 --> 01:51.179
ka dibakwa tseo nakong ya dithuto tsa bona tsa bongaka.

01:51.179 --> 01:55.860
Lingaka tse ngata tse akaretsang joale li
ka latola hore ka tlhaho li botsa ka lisosa.

01:55.860 --> 01:58.128
A o ka hlalosa seo ka botlalo? Ke hobaneng ha o fihletse qeto eo?

01:58.128 --> 02:04.294
E, hantle, joalokaha ruri le tseba, maemo a k'holeseterole
hangata a shebisisoa ke lingaka tse akaretsang e le sesosa

02:04.294 --> 02:07.375
sa mafu, joalokaha eka ke sona se molato, ha re ka rialo.

02:07.375 --> 02:13.885
Ho na le lingoliloeng le bopaki bo lekaneng ho fana ka
maikutlo a hore maemo a k'holeseterole ha se sesosa, empa

02:13.885 --> 02:17.039
ke letšoao la A kapa B, 'me ha a bake bokuli ka bo ona.

02:17.039 --> 02:20.757
Mabaka a 'nete a fumaneha kae-kae, 'me hangata a hlokomolohuoa.

02:20.757 --> 02:24.117
Ho kgutlela potsolotsong ya hao mabapi le
dementia, e, le yona ke karolo ya yona.

02:24.117 --> 02:29.367
Dementia ke letšoao le le leng feela la hore motho a se ke a
hlola a hopola lintho, hore motho a ka ba le liphetoho

02:29.367 --> 02:35.179
tsa maikutlo tseo a sa khoneng ho li hlalosa ho hang,
kapa tseo ba malapa a hae ba sa khoneng ho li hlalosa.

02:35.179 --> 02:38.968
Sena le sona se ka ba le lisosa tse
ngata, joalo ka ho tepeletsella maikutlo.

02:38.968 --> 02:41.273
Mme (mabaka) ha a fuputsoe ka mokgwa o hlophisehileng.

02:41.273 --> 02:44.328
Nka kopa feela ho fana ka mehlala e seng mekae, haeba ho lokile.

02:44.328 --> 02:50.243
Ka mohlala, ho tsebahala hantle, hape ho phatlalalitsoe ho
British Medical Journal, hore batho ba fetang 20 lekholong ba

02:50.243 --> 02:53.418
kaholimo ho lilemo tse 60 ba na le bothata ba ho monya B12.

02:53.418 --> 02:57.868
Leha ho le jwalo, Vithamine B12 ha se vithamine efe kapa efe
feela; e bohlokwa bakeng sa ho nahana, bakeng sa

02:57.868 --> 03:02.983
sesole sa mmele sa ho itwanela mafu, bakeng sa ho
tsepamisa mohopolo, hape le bakeng sa boiketlo ba maikutlo.

03:02.983 --> 03:08.366
Haeba lingaka li sa hlahlobe khaello ea
vithamine ena nakong ea liteko tse tloaelehileng tsa

03:08.366 --> 03:11.436
tlhahlobo , khaello ea eona e tla iphapanyetsa.

03:11.436 --> 03:19.680
Ebe ho na le meriana e mengata e etsang hore 'mele o
se ke oa monya B12, leha o e ja ka tekanyo e lekaneng.

03:19.680 --> 03:25.396
Kahoo re na le mabaka a mang a 'maloa a ka lebisang
khaellong e joalo ea B12. Le seo ha se eloe hloko.

03:25.396 --> 03:30.770
Kahoo ke ipeha kotsing ea ho tšoaroa ke
Alzheimer's, dementia, 'me ka tlatsetso, le khatello ea

03:30.770 --> 03:33.764
maikutlo ha ho tluoa tabeng ea khaello ea B12.

03:33.764 --> 03:40.104
E, motho a ka re, molemong oa bakuli, k'hamphani e 'ngoe le e
'ngoe ea inshorense ea bophelo bo botle e lokela ho ba

03:40.104 --> 03:46.545
le thahasello e kholo ka ho hlahloba maemo a B12 ka
mokhoa o hlophisitsoeng ho tloha lilemong tse 50 ho ea pele.

03:46.545 --> 03:50.870
Leha ho le jwalo, maemo a mali ha a lekana; ho
hlokahala hore ho etswe diteko tsa moroto, kaha ho na le

03:50.870 --> 03:54.162
ditekanyo tse fanang ka sesupo se nepahetseng haholoanyane.

03:54.162 --> 03:59.252
Mme ka mora moo, nka mehato e lebisitsweng ya thibelo ho thibela
mafu a sa foleng, a kotsi jwaloka ho fokola

03:59.252 --> 04:03.065
ka lebaka la ho se be le madila le kgatello
ya maikutlo hore a se ke a qala ho ba teng.

04:03.065 --> 04:08.412
Khaello ea B12 e ka boela ea baka khatello e
matla ea maikutlo esita le mafu a kelello.

04:08.412 --> 04:13.048
Ka tsela, sena se sebetsa hape le ho batho ba bangata ba
hona joale ba latelang lijo tsa meroho feela kapa tsa

04:13.048 --> 04:15.678
litholoana feela, 'me ba sa ele sena hloko ka ho lekana.

04:15.678 --> 04:20.373
Kahoo ho na le ba bangata ba elang sena hloko
haholo, hape ba sebedisa ditlatsetso tsa phepo.

04:20.373 --> 04:28.061
Empa ba bang ba nahana hore ho lekane ho ja limela
feela, 'me ka hona khaello ea B12 e ke ke ea qojoa.

04:28.061 --> 04:33.033
Ke ka lebaka leo seo ke sa tsoa se bua se
sebetsang le ho batho ba bacha, ho basali,

04:33.033 --> 04:36.662
haholo-holo baimana, ba nang le litlhoko tse eketsehileng.

04:36.662 --> 04:45.014
Mme ena ke mohlala o jwalo. Ho feta moo, ho na le
mabaka a mang a tlwaelehileng a bokudi a sa shejweng feela.

04:45.014 --> 04:51.365
Sephetho ke hore mafu a sa foleng a ntse a ata le ho feta,
mme tlhokomelo ea bophelo bo botle e ntse e tura le ho feta.

04:51.365 --> 04:57.073
Ha ho letho la tsena le leng molemong oa
bakuli. Empa sena se sebeletsa lithahasello tsa mang?

04:57.073 --> 05:04.430
Mme ho hlakile hore indasteri ea meriana e rua
molemo haholo ka ho ba le bakuli ba bangata

05:04.430 --> 05:08.553
kamoo ho ka khonehang ba kulang ka nako e telele.

05:08.553 --> 05:10.428
Mme jwale motho o a ipotsa, na ho jwalo kannete?

05:10.428 --> 05:16.912
Dibukeng tsa dipolelo tsa botlokotsebe, ba dula ba re
o latele mohlala wa tjhelete. Na hoo ke nnete ruri?

05:16.912 --> 05:23.833
Mme ha o ka shebisisa, o ka bona hore e qala nakong ya dithuto
tsa bona, hore dingaka, ditsebi tsa tsa bongaka le

05:23.833 --> 05:30.717
baithuti ba kwetliswa ka mokgwa o hlophisitsweng ho
ntshetsapele bokgoni ba ho arabela kapele ho ya ka lepetjo:

05:30.717 --> 05:34.319
Letshwao lena la moriana ona, letshwao lena la moriana ona.

05:34.319 --> 05:41.597
Mme monahano o shebaneng le mabaka, monahano o utlwahalang, seo
Nako ya Tlhalefo e hlileng e re rutileng sona, e leng ho botsa

05:41.597 --> 05:48.448
ka mabaka ebe re a tlosa e le hore re fihlelle diphello tse
tsitsitseng le tse tsheparellang, o ntse o lahleha butle-butle.

05:48.448 --> 05:54.910
Ho tlatselletsa ho sena ke ho hlatsoa kelello hoo lingaka tse
ngata li ho itemoang ha li fumana lipampitšana tse ntle tse 'ne

05:54.910 --> 06:01.721
kapa tse hlano ka beke, ntle le tefo e le 'ngoe, tse qetellang
li ba ruta seo li lokelang ho se nahana bophelo bohle ba tsona.

06:01.721 --> 06:07.763
Kahoo ho na le lipontšo tsa hore indasteri ea meriana e kenya
letsoho ho tloha qalong, ha baprofesa ba fumana lichelete tsa

06:07.763 --> 06:11.889
litho tsa boraro ho tsoa indastering ea
meriana – 'me haeba liphetho tse lakatsehang

06:11.889 --> 06:14.174
li sa fihlellwe, phuputso ha e phatlalatsoe.

06:14.174 --> 06:19.700
Re tloaelane le mathata ana kaofela,
kahoo ba ntseng ba belaelloa kamehla ke bona.

06:19.700 --> 06:25.195
Kahoo ho tlameha ho bolelwe hore, ka sebopeho sa yona
sa hajwale, sena ha se sebeletse haholoholo

06:25.195 --> 06:28.127
dithahasello tsa bakudi tsamaisong ya tlhokomelo ya bophelo.

06:28.127 --> 06:33.721
Mme eo ke maemo a thata haholo-holo, maemo a
mabe haholo, ao re hlokang ho a fetola ka potlako.

06:33.721 --> 06:38.704
Haeba litekanyetso li le bohlokoa ho rona, haeba litekanyetso
tsa botho li le bohlokoa ho rona, re tlameha ho theha tsamaiso

06:38.704 --> 06:41.323
ea tlhokomelo ea bophelo bo botle e shebaneng le mokuli.

06:41.323 --> 06:47.563
Mme e ke ke ya atleha ha feela baetsi ba diqeto ba sa tsebe ka
tsamaiso ya tlhokomelo ya bophelo, se ka hare ho

06:47.563 --> 06:53.448
yona le diphoso tse ka hare ho yona, mme ba etsa
diqeto tsa dipolotiki feela kapa tsa ditjhelete feela.

06:53.448 --> 06:58.112
Ho dula ho buuwa ka lehlakore la lekeno la matlole a inshorense
ya bophelo bo botle, keketseho ya menehelo le tse ding jwalo.

06:58.112 --> 07:02.220
Empa keketseho ea menehelo ha e ntlafatse bongaka.

07:02.220 --> 07:07.029
Nakong e 'ngoe le e 'ngoe ea ketsa-molao, ho buuoa ka ho fokotsa
litšenyehelo tsamaisong ea bophelo bo botle – ebe ho etsoa

07:07.029 --> 07:11.698
litekanyetso tsa lichelete, ebe ho hlahisoa mefuta e
itseng ea litefello tse tšoanang tseo lingaka li li fumanang.

07:11.698 --> 07:16.159
Empa le hona ho laolwa. A o ka hlalosa ka ho qaqileng ka seo?

07:16.159 --> 07:18.174
E, ka bomalimabe ho jwalo, o nepile ka ho feletseng.

07:18.174 --> 07:24.752
Kahoo re bona ho mananeng a litefello ho lefshoa
ho sa lekanang haholo bakeng sa kalafo ea puo.

07:24.752 --> 07:29.220
Leha ho le jwalo, ho bua ka tsa bongaka ha ho bonolo. Ha ke o
bolelle feela seo o lokelang ho se etsa. Ho

07:29.220 --> 07:33.159
bua ka tsa bongaka ho bolela hore pele o
lokela ho fumana hore na bokudi bo bakilwe ke eng.

07:33.159 --> 07:37.510
Ho etsahetse'ng? U bile le maiphihlelo afe? Na
ho bile le likotsi? Na ho bile le liopareishene?

07:37.510 --> 07:39.480
Na ho na le maqeba? Na ho bile le mathata ka ho fola ha maqeba?

07:39.480 --> 07:47.651
Ka mohlala, batho ba bangata ha ba tsebe hore mabali a ka ba
sesosa se seholo sa bokulo hobane a kgaola mekgwa ya matla .

07:47.651 --> 07:51.698
Bothata ka meridians ke hore lingaka ha li
ithute ka tsona nakong ea lithuto tsa tsona.

07:51.698 --> 07:56.546
Nakong ea lithuto tsa bona, lingaka ha li ithute ka mokhoa o
hlophisehileng hore na ke merero efe 'meleng

07:56.546 --> 08:00.588
e etsang eng, le hore na litlamorao ke
life haeba e ka khaoloa kapa ea thibeloa matla.

08:00.588 --> 08:08.640
Sena se bolela hore khaello ya tsebo merianeng
e akaretsang e boetse e ama boleng ba meriana.

08:08.640 --> 08:14.386
Ke ka lebaka leo re ipiletsang ho mekhatlo ea bakuli le mekhatlo
ea bongaka, mohlala, hore e kenyeletse kalafo e akaretsang ka

08:14.386 --> 08:18.171
matla a maholoanyane, hobane tsebo eo e
fanang ka eona e ka thibela maemo a mangata

08:18.171 --> 08:21.104
haholo a bohloko le mafu a sa foleng, mohlala.

08:21.104 --> 08:25.561
Leha ho le jwalo, ngaka e akaretsang e tla
pheha kgang ya hore meridians ha e yo hobane ha ho

08:25.561 --> 08:27.838
na sesupo se amanang le mmele se ka fumanwang.

08:27.838 --> 08:31.635
Kahoo ha ho na meridian e emelang seo.

08:31.635 --> 08:36.088
Nka khetha ho se bula puisano eo
kajeno. Seo u se buang ha se nepahetse.

08:36.088 --> 08:40.180
Hore feela ngaka e akaretsang e bua
jwalo, ha ho bolele hore ke nnete.

08:40.180 --> 08:44.769
Nakong ya dithuto tsa bona, dingaka tse akaretsang di
dula di rutilwa hore di tlameha ho dumela ho homeopathy

08:44.769 --> 08:47.432
kapa meridians kapa eng kapa eng, empa hoo ke bosaoana.

08:47.432 --> 08:53.376
Seo ke bosaoana feela. Ho pakiloe ka saense hore meriana e matla
e sebetsa hantle le hore molao oa tse tšoanang o

08:53.376 --> 08:58.405
sebetsa, ho bolelang hore homeopathy e pakiloe
mabapi le metheo ea eona le liphetho tsa eona .

08:58.405 --> 09:03.863
Feela joalokaha ho le joalo ho acupuncture, moo,
mohlala, litsela tsa acupuncture li bontšang

09:03.863 --> 09:07.174
phetso e fetotsoeng, bafuputsi ba Russia ba fumane hore

09:07.174 --> 09:10.418
Sena sohle se pakiloe ka saense.

09:10.418 --> 09:12.731
Feela ha e hlahelle lithutong tsa bongaka.

09:12.731 --> 09:18.370
Sena se bolela hore lithuto tsa bongaka ha li sa le tsa
saense, ha li sa le tsa saense ka 'nete, empa ke mofuta

09:18.370 --> 09:21.240
o itseng oa "ketso ea koetliso", motho a ka batla a re.

09:21.240 --> 09:28.361
Ha ke batle ho bua ka ho otloloha haholo, empa nnete ke hore
baithuti ha ba ithute seo ba hlokang ho se tseba ho boloka batho

09:28.361 --> 09:31.918
ba phetse hantle kapa ho phekola mafu ho tloha metsing a ona.

09:31.918 --> 09:38.176
Ke ka lebaka leo re hlokang ntjhafatso, ho kenyeletsa le
lithutong tsa bongaka, e sebetsanang le metso ea mathata.

09:38.176 --> 09:40.754
Re buile ka botsitso qalong.

09:40.754 --> 09:45.220
Kahoo na ho phekola matšoao ha se tharollo ea nako e khuts'oane?

09:45.220 --> 09:50.600
E, ho phekola matšoao hoa tšoarelleha
haeba, mohlala, u felisitse sesosa.

09:50.600 --> 09:53.481
Seo se bolela hore o bile le kotsi, kotsi e emisitse.

09:53.481 --> 09:58.504
Joale, ho phekola matšoao, ho phekola lesapo le
robehileng, letlalo le ngoapileng, kapa eng kapa eng e neng e le

09:58.504 --> 10:01.309
teng, ho na le molemo o moholo haholo ebile hoa thusa haholo.

10:01.309 --> 10:06.551
Ho shebana le matšoao ho loketse ha sesosa se se se felile.

10:06.551 --> 10:12.224
Empa haeba, mohlala, o tshwenngwa ke kgatello ya
maikutlo e sa feleng ya bophelo mme ka lebaka leo o ba

10:12.224 --> 10:16.207
le mahlaba ka mpeng, ebe o nka feela moriana wa mpa...

10:16.207 --> 10:22.754
Ebe o kgaotsa ho e nwa mme o boela o ba le
mahlaba a mpa – hobane sesosa ha se eso fele, ehlile.

10:22.754 --> 10:26.832
Kahoo haeba o sa felise lisosa, letšoao le tla lula le le teng.

10:26.832 --> 10:29.746
Mme ehlile, ha se kamehla ho leng bonolo
jwalo ka ha ke ho etsa hore ho utlwahale.

10:29.746 --> 10:32.949
Ka nako e 'ngoe hape u na le mafu a bakoang ke
mabaka a mangata, e leng se bolelang hore u ka ba le

10:32.949 --> 10:34.848
mabaka a mane kapa a mahlano ka nako e le 'ngoe.

10:34.848 --> 10:38.059
Mme he, ehlile, o tlameha ho batla
mehlodi ya tsona le ho e phekola.

10:38.059 --> 10:42.778
Mme ka hoo, o boetse o ba le tshusumetso e
kgolo ho phodiso e tsitsitseng ya nako e telele.

10:42.778 --> 10:46.879
Nka bolela sena ho tsoa phihlelong e
sebetsang ea lilemo tse fetang 30.

10:46.879 --> 10:54.605
Ke sebetsa ka ho khetheha ka ho phekola mafu a sa foleng, ao e
leng batho ba seng ba lekile tsohle, ba bile ba phethile mananeo

10:54.605 --> 10:58.584
'ohle a bongaka a tloaelehileng, empa seo ha sea ka sa ba thusa.

10:58.584 --> 11:04.267
Ebe ke etsa, ha ke tsebe, kalafo e itseng ea matšoao,
'me joale bothata bo rarolloa ka ho sa feleng ka hare

11:04.267 --> 11:07.559
ho, a re re, metsotso e mashome a mararo a metso e mene.

11:07.559 --> 11:14.121
Hantle, nka o fa mohlala oa mokuli ea tlileng ho 'na a tšoeroe ke
khatello ea maikutlo, mathata a boroko le

11:14.121 --> 11:19.942
seo ho thoeng ke psychoneurosis , ea neng a
se a entsoe liopereishene tse peli mapheong.

11:19.942 --> 11:24.603
Lingaka ha lia ka tsa e nka ka botebo mme tsa ba
phekola ka meriana ea kelello, tsa ba isa

11:24.603 --> 11:28.231
lefapheng la bakuli ba kelello – psychosomatics, jj.

11:28.231 --> 11:34.268
Ke ile ka phekola maqeba a tsoang karonong ena ea matšoafo ka
mokhoa o loketseng, 'me ka sebetsana le ts'abo eo mokuli a neng a

11:34.268 --> 11:38.498
e-na le eona ka lebaka la hore lingaka ha
lia ka tsa mo nka ka botebo – e leng ts'abo eo,

11:38.498 --> 11:40.879
ha e le hantle, le eona e ka bakang bokuli.

11:40.879 --> 11:45.840
Ke ntho eo o lokelang ho e hopola. Lingaka ha se
kamehla li nepang, 'me le baalafi ba kelello ha ba nepang.

11:45.840 --> 11:49.359
E, ha se hakaalo hore ho tepeletswa maikutlong
ho tlameha ho bakwa ke kgohlano ya kelello kapa

11:49.359 --> 11:51.645
ntho e tshwanang. Ho ka ba le mabaka a mang hape.

11:51.645 --> 11:55.395
Mme moo, jwalo ka ha ke boletse, ke ile ka
hlakola mabadi mme ka phekola kotsi ya kelello.

11:55.395 --> 11:59.176
Hoo ho nkile metsotso e mashome a mararo le metso e
robeli, mme a kgutlela mosebetsing kamora dibeke tse tharo.

11:59.176 --> 12:02.184
Mme o ne a lokela ho fuwa penshene pele
ho nako. Boemo bo ne bo le bobe hakaalo.

12:02.184 --> 12:06.254
Hantle, ke ne ke batla feela ho bolela hore
meriana e akaretsang e na le litharollo tse ngata.

12:06.254 --> 12:11.306
Mme tsamaiso ya bophelo bo botle ka kakaretso e ka sebetsa
hantle haholo, hape ya ba theko e tlase, haeba sena se ne se

12:11.306 --> 12:14.160
ka sebediswa ka mokgwa o hlophisitsweng o shebaneng le sesosa.

12:14.160 --> 12:18.201
Kahoo, e se feela meriana e
akaretsang ka lebaka la ho ba e akaretsang.

12:18.201 --> 12:24.309
Kalafo e akaretsang e batla lisosa tse ngata tsa bokulo.
E batla chefo ea litšepe tse boima ebe e e ntša 'meleng.

12:24.309 --> 12:27.031
Mme ke batho ba bakae ba fumanang hore boemo ba
bona ba ho otla ha pelo ka mokhoa o sa tloaelehang bo

12:27.031 --> 12:28.434
felile hobane ba tlositse metale e boima 'meleng?

12:28.434 --> 12:32.379
Ke batho ba bakae ba ka ima ka nako e
le 'ngoe empa pele ba ne ba sa tsoele?

12:32.379 --> 12:35.192
Hobane di tlosa ditshepe tse
boima. Tsena ke mehlala e mmalwa feela.

12:35.192 --> 12:38.895
Electrosmog ke taba e 'ngoe – eo
hape e nkoang habobebe haholo kajeno.

12:38.895 --> 12:43.278
Leha ho le jwalo, ho na le diphuputso tse bontshang hore
dithurugo tsa boko di a eketseha, ketsahalo ya kankere e a

12:43.278 --> 12:46.441
eketseha, le hore mathata a ho tsepamisa
mohopolo ho bana a ntse a ata, mme sena se

12:46.441 --> 12:48.904
amahanngwa le tshebediso ya mehala ya thekeng.

12:48.904 --> 12:51.848
Kahoo ke ne ke batla feela ho bolela
hore ho na le mehlala e mengata haholo.

12:51.848 --> 12:55.388
Ke likhathatsi life tse ling tsa mafu tsa
bohlokoa empa hangata li hlokomolohuoa? Bothata ba

12:55.388 --> 12:58.582
khatello ea maikutlo ka mor'a ketsahalo e sithabetsang.

12:58.582 --> 13:03.809
Ho na le ntlha ea bohlokoa haholo mona: batho ha ba
hlokomele hore ha ba thuntsoe, mohlala, 'mele oa bona

13:03.809 --> 13:07.504
o ntse o utloa bohloko, empa feela o bo sa lemoheng.

13:07.504 --> 13:13.469
Ee, mme ka nako e nngwe sethethefatsi sa ho buuwa ha se tebe ka
ho lekana, e leng se ka bakang bothata ba

13:13.469 --> 13:18.496
kgatello ya maikutlo kamora kotsi, bo ka boelang
ba baka mafu a sa foleng, a kelello le a mmele.

13:18.496 --> 13:23.817
Mme dintho tsena tsohle di ka rutea batho, nka re, ho baithuti.

13:23.817 --> 13:27.010
Ha ho nke nako e telele hore ke bolele feela
hore o ka fumana seo ka ho etsa sena le sona; o

13:27.010 --> 13:28.771
tlameha feela ho nka nalane ea bophelo bo botle .

13:28.771 --> 13:35.011
Mme jwale, ha re kgutlela potsong ya hao, haeba mokgwa wa
ditefello o thibela dingaka ho qala ka ho nka nalane ya

13:35.011 --> 13:42.239
bakudi, mme haeba kwetliso ya tsa bongaka e thibela dingaka
ho ithuta ka dibakwa, jwale e, botsitso ha bo a tiisetswa.

13:42.239 --> 13:48.106
Ke ka lebaka leo ke reng re na le monyetla o moholo-holo oa ho
boloka libilione haeba re ka kopanya lisosa le lithuto tsa

13:48.106 --> 13:54.279
bongaka le kalafo litsing tsa lingaka, 'me meriana e
akaretsang ke karolo ea seo; ntle le eona, ha ho na ho sebetsa.

13:54.279 --> 13:58.898
Empa hoo ke ditaba tse monate ka boyona, hore
ditshenyehelo di ka hlile di fokotswa mme

13:58.898 --> 14:01.786
bakudi ba ka rua molemo ka melemo e eketsehileng.

14:01.786 --> 14:03.708
Ha re kgutleleng tabeng ena ya
maikutlo a bakang mathata a mmele hape.

14:03.708 --> 14:08.212
Ha e le hantle, ke karete ea ho qetela eo ngaka e e bapalang ha
liteko tsohle tsa eona tsa ho fumana lefu le tsebo

14:08.212 --> 14:12.029
ea eona ea bongaka e tloaelehileng li hloleha; ke moo
e neng e fetoha taba ea mafu a amanang le maikutlo.

14:12.029 --> 14:17.505
E, na ua hlokomela hore o bua le setsebi sa meriana
ea mafu a amanang le kelello le ea phekolo ea kelello.

14:17.505 --> 14:23.114
Ho lokile, kahoo hape o ama ntlha e bohloko ka nepo.

14:23.114 --> 14:28.444
Ho jwalo feela: dingaka tsa kelello, ebang ke bo-ramahlale ba
kelello kapa dingaka tsa phekolo ya kelello, di

14:28.444 --> 14:33.857
ithuta hore ha di na le matšoao a ho tepella
maikutlo, di tlameha ho batla diqabang, kapa eng kapa eng.

14:33.857 --> 14:40.318
Seo u se lebaletseng kapa u sa se bolelloang ke
hore hangata ho na le mabaka a 'mele ka mora sena.

14:40.318 --> 14:46.607
Mme ha se feela hyperthyroidism, ke seo ngaka e
akaretsang e se tsebang, seo e se hlahlobang.

14:46.607 --> 14:51.113
Empa khaello ea B12, khaello ea folic acid
, khaello ea B6, bothata ba maikutlo bo

14:51.113 --> 14:53.665
bakoang ke kotsi, chefo ea litšila tse boima.

14:53.665 --> 14:58.952
Joalo ka bakuli ba bangata bao ke ba phekōlang, ke bile le bakuli
ba ileng ba ba le mafu a ho nahana le ho etsa

14:58.952 --> 15:03.435
lintho ka tieo ka lebaka la chefo ea
mekhuri, kapa ramatla ka lebaka la chefo ea mekhuri.

15:03.435 --> 15:09.380
Mme sena sohle se ka phekoleha, esita le mafu a sa foleng le a
nako e telele, ke hore, sa foliswa, ka ho tlosa chefo mmeleng.

15:09.380 --> 15:14.029
Kahoo, tseo ke lintlha tsa bohlokoa moo ke reng hore
bongaka bo shebile hole, hole, hole, hole, hole...

15:14.029 --> 15:16.513
Ho na le dintlha tse ding moo le yena a shebang ka thoko.

15:16.513 --> 15:23.866
Empa sena se ka fihla maemong a fapaneng ka ho
feletseng, mohlala, tabeng ea temoho e kantle ho 'mele.

15:23.866 --> 15:27.872
E, hoo e kanna ya ba ka nqane ho se reretsweng
puisano ena, empa ke batla feela ho e ama ka bokgutshwane.

15:27.872 --> 15:34.401
Ho na le diketsahalo tse ding tseo batho ba dikete-kete ba
bileng le tsona tseo meriana e sa kgoneng ho di hlalosa,

15:34.401 --> 15:37.591
mme kaha e sa kgone ho di hlalosa, e mpa e di hlokomoloha.

15:37.591 --> 15:40.614
Batho ba mpa ba sheba ka
lehlakoreng, joalokaha eka ha ho na sona.

15:40.614 --> 15:47.974
Joalokaha eka re ne re le Mehleng e Bohareng mme re sa ka ra ba
le Nako ea Tlhaiso, mme ho ne ho se na tlhokahalo ea ho hlakisa

15:47.974 --> 15:55.474
likhohlano le tsamaiso e neng e atlehile ea thuto, le mefuta e
neng e atlehile ea likhopolo-taba, le ho atolosa likhopolo-taba .

15:55.474 --> 15:58.232
Sena se hlokahala ka potlako haholo, ebile se ne
se se se liehile nako e telele lekaleng la bongaka.

15:58.232 --> 16:03.450
Sena se boetse se ama litaba tsa ho fana ka litho tsa
'mele, ho ntšoa ha litho tsa 'mele, ho tiisa lefu, jj.

16:03.450 --> 16:09.466
Kahoo, ke maemo a mang hape ao ke reng ho bona re hloka
Nchafatso 2.0 tsa bongaka e le hore bakuli ba ka phela hamolemo.

16:09.466 --> 16:16.437
Re hloka batho ba inehetseng le ba tla tswela pele
ka taba ena, hobane boradipolotiki ha ba mamele

16:16.437 --> 16:20.591
ditlhoko tsa bakudi ha di hlahiswa ke batho ka bomong.

16:20.591 --> 16:28.163
Ee, ha o ba letsetsa mme o re, "Ke tseba ho hong, na le ne le
sa batle ho boloka di-euro tse dibilione tse tharo ka selemo?"

16:28.163 --> 16:35.083
Ebe o e hlokomoloha feela hobane ba
bang ba mo re: Ha re e etse, ha re e etse.

16:35.083 --> 16:43.065
Empa haeba mohlomong bakuli ba milione ba tlatsa lebokose la
mangolo la ralipolotiki enoa, kapa sehlopha sa paramente kapa

16:43.065 --> 16:49.647
mekha e amehang kaofela e phahamisa mantsoe a eona ka
nako e le 'ngoe 'me e etsa kopo, joale e na le monyetla o

16:49.647 --> 16:53.349
motle haholo oa ho utluoa, hobane joale batho baa hlokomela:

16:53.349 --> 16:55.936
Ho lokile, likhetho tse tlang li ka ba thata.

16:55.936 --> 17:02.255
Na kannete re batla ho hlakisetsa batho bana hore re tla
tswelapele ho ba hlokomoloha, kapa re batla ho ba nka ka botebo?

17:02.255 --> 17:06.121
Ke ka lebaka leo ke reng batho ba tlameha
ho itlhophisa, ba tlameha ho kopanya matla

17:06.121 --> 17:08.545
le ho etsa hore mantswe a bona a utlwahale.

17:08.545 --> 17:12.060
Pele re fetela ho seo, o boletse mekha.

17:12.060 --> 17:19.045
Hoo ho jwang? Jwale ho na le dibapadi tse ntjha tse
ngata mmarakeng, ha re ka rialo. Na ba a tseba seo?

17:19.045 --> 17:27.336
Hantle, ke nahana hore mekha e mecha e ntse e
haelloa ke boitsebelo bo lekaneng lekaleng lena.

17:27.336 --> 17:32.240
Ha ke batle ho re ho na le khaello ea
boikemisetso; nke ke ka rata ho e beha ka tsela eo.

17:32.240 --> 17:37.177
Ka sebele ho na le matšoao a hore ba batla
ho nka lithahasello tsa baahi ka botebo.

17:37.177 --> 17:41.904
Empa ho sa ntse ho haella boitsebelo bo itseng e le hore tsebo
ena e tsoang merianeng e akaretsang e

17:41.904 --> 17:46.466
kopanngoe ka botlalo, e leng ntho e ntlafatsang
meriana ka tsela e shebaneng le sesosa sa lefu.

17:46.466 --> 17:51.537
Hobane, hapehape, mohopolo o ka sehloohong ke
hore: ha ho na pheko haeba sesosa se ntse se le teng.

17:51.537 --> 17:53.982
Ha ho pheko e sa feleng e ka khonehang.

17:53.982 --> 17:57.228
Ke ka lebaka leo re hlokang ho hlophisa
tsamaiso ea tlhokomelo ea bophelo bo botle bocha

17:57.228 --> 17:59.193
ka tsela e sebetsanang le lisosa tsa motheo.

17:59.193 --> 18:02.709
Sena se sebetsa le ho saense, moo le
rona re nang le liphoso tse ts'oanang.

18:02.709 --> 18:05.701
Le khoutu ea ICD hape.

18:05.701 --> 18:09.646
Ua tseba hore likhoutu tsa bongaka tsa
tlhahlobo li shebane feela le matšoao.

18:09.646 --> 18:17.646
E mpa e re "gastritis" – ha e re "gastritis e bakiloeng ke
letsoalo la bophelo" kapa ntho e joalo. E, kahoo ha ho na kamano.

18:17.646 --> 18:23.253
Mme ntlheng ena, dipatlisiso tse etswang hangata di na le phoso
ka hore ha di kgetholle dipakeng tsa

18:23.253 --> 18:28.654
sesosa le sehlopha sa ditlamorao, mme ka hona ha
di fumane se tsamaelanang le sesosa sena.

18:28.654 --> 18:31.120
Joale o tla fumana feela ntho e
tsamaellanang le tsohle ka nako e le 'ngoe.

18:31.120 --> 18:33.466
Mme hangata ke yona e nang le chefo e kgolo ka ho fetisisa.

18:33.466 --> 18:38.787
Mme hape ke na le taba ya
ditlamorao le tshenyo e bakwang ke tsona.

18:38.787 --> 18:43.959
Kahoo o re ke phoso e hlophisehileng e aparetseng bongaka?

18:43.959 --> 18:49.240
E, bonyane e le 'ngoe. Kahoo haeba u nka phoso e
hlophisitsoeng ea tataiso ea sesosa, re na le e le 'ngoe.

18:49.240 --> 18:52.216
E latelang e bitsoa tsamaiso e
mpe tsamaisong ea bophelo bo botle.

18:52.216 --> 18:55.513
Kahoo tsamaiso e mpe ea lichelete,
ha ho letho la eona le lefuoang.

18:55.513 --> 18:58.029
Se thusang, se folisang kannete, ha se rekehe.

18:58.029 --> 19:00.599
Lintho tse nang le litla-morao tse fokolang ha li kenyeletsoe.

19:00.599 --> 19:03.216
Ntho e 'ngoe le e 'ngoe e nang le litla-morao e thibetsoe.

19:03.216 --> 19:08.067
Ho ntse ho dumelletswe hore baeletsi ba baholo ba be le
dikonteraka tsa bonase – sena se bolela hore ba

19:08.067 --> 19:13.584
fumana tefo e eketsehileng bakeng sa diphekolo tse turang
haholo, athe mekgwa e sa tureng haholo ha e lefellwe.

19:13.584 --> 19:19.295
Kahoo ho na le liphoso tse 'maloa tse hlophisitsoeng tse
etsang hore bakuli ba se fumane se hlileng se ba loketseng.

19:19.295 --> 19:22.904
Ka hona, mabapi le mokgatlo wa tsa bongaka le
ho tsosolosa boitshwaro bo botle bongakeng:

19:22.904 --> 19:27.164
Ntlha-kgolo e lokela ho ba ho netefatsa hore mokudi
o fumana phekolo e molemohadi e ka kgonehang, ho

19:27.164 --> 19:29.292
itshetlehilwe hodima tsebo yohle e fumanehang ho ngaka.

19:29.292 --> 19:33.128
Mme e seng hobane a fumana chelete e
ngata kapa e nyane bakeng sa yona.

19:33.128 --> 19:37.314
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokwa ho batla
hore mekgwa yohle ya phekolo e lefellwe ka ho

19:37.314 --> 19:39.745
tshwana, ho sa natswe mokgwa o sebedisitsweng.

19:39.745 --> 19:43.956
Mme ngaka e tlameha ho etsa qeto ya hore
na ke mokgwa ofe o lokelang ho sebediswa.

19:43.956 --> 19:47.914
Mme hore a tle a kgone ho etsa qeto eo, o
tlameha hape ho kwetliswa mekgweng yohle. E seng

19:47.914 --> 19:50.714
feela e meraro ho tse hlano kapa tse tsheletseng.

19:50.714 --> 19:56.621
Ke ka lebaka leo re hlileng re hlokang Nchafatso 2.0 tsa
tlhokomelo ea bophelo, e le hore e be e theko e tlaase, e

19:56.621 --> 20:03.294
tšoarelle nako e telele, e shebane haholo le mokuli, 'me
– ntlha e 'ngoe ea bohlokoa haholo ke ena – e bolokehile.

20:03.294 --> 20:08.339
E, tšireletso ke taba ea bohlokoa. U
bona moo ho ka ntlafatsoang hokae?

20:08.339 --> 20:13.320
E, sena se fetohile taba ea bohlokoa haholo hobane ho na
le ho hongata ho lokelang ho fihlellwa libakeng tse 'maloa.

20:13.320 --> 20:18.716
Kahoo ke nnete ka molao hore batho ba bangata haholo ba
buuoa Jeremane ho feta linaheng tse haufi, tse tsoetseng

20:18.716 --> 20:21.583
pele ka liindasteri, mohlala, bakeng sa ho buuoa noka, jj.

20:21.583 --> 20:27.480
Sena se bolela hore re bonahala re le maleba hanyane
ha ho tluoa tabeng ea ho khetholla mabaka a ho buuoa.

20:27.480 --> 20:32.954
Potso ke hore ts'ebetso e 'ngoe le e 'ngoe e na le likotsi
le litla-morao – ho na le tšoaetso, ho na le mafu a bakoang

20:32.954 --> 20:35.855
ke moriana o thethefatsang, ke litla-morao tsa ts'ebetso, jj.

20:35.855 --> 20:39.360
Ena ke taba eo hape e buisanwang
haholo hara setsebi sa tsa bongaka.

20:39.360 --> 20:42.441
Empa litaba tse ling mohlomong li bohlokoa le ho feta.

20:42.441 --> 20:45.870
E leng, sehlooho sa Nemesis merianeng .

20:45.870 --> 20:50.414
Sena se ne se se se phatlalalitsoe lilemong
tsa bo-1970 , se botsa hore na meriana e

20:50.414 --> 20:53.253
baka kotsi ho feta molemo libakeng tse ngata.

20:53.253 --> 21:01.846
Mme jwale kaha ke se ke buile ka ditlamorao tsa meriana, ho na le
lipalo tse fumanoeng Jeremane, ke Moprofesa Schönhofer oa Bremen,

21:01.846 --> 21:09.783
le ka nako eo USA, tse bontšang hore Jeremane ho hlokahala batho
ba ka bang 50,000 selemo se seng le se seng ka lebaka la

21:09.783 --> 21:15.292
litla-morao tsa meriana eo ba e noeng ka
nepo – ke hore, ha baa e noa ho feta tekano

21:15.292 --> 21:18.597
kapa ka sepheo sa ho ipolaea kapa ntho e joalo.

21:18.597 --> 21:24.152
Eo e ne e le pele re e-ba le
coronavirus, pele re fumana ente ea mRNA.

21:24.152 --> 21:32.894
Eo e ne e le taba e kholo haholo, moo batho ba 200,000 ba
neng ba kena lipetlele ka lebaka la litla-morao tsa meriana.

21:32.894 --> 21:39.596
Sena se bolela hore ho bohlokoa ho fokotsa tšebeliso ea meriana e
nang le litla-morao tse ngata, le ho e nkela sebaka ka meriana

21:39.596 --> 21:43.890
kapa lintho tse ling tse boetse li sebetsa
hantle ho phekola boemo bona, li imolla

21:43.890 --> 21:46.533
matšoao, hape li na le litla-morao tse fokolang.

21:46.533 --> 21:48.884
Sena se mpusetsa tabeng ea meriana e akaretsang.

21:48.884 --> 21:52.500
Hangata limela li bolokehile haholo
ho feta lintho tse ling tse ngata.

21:52.500 --> 21:55.750
Ehlile ke hloka meriana ea setso, nke ke ka batla ho e tlosa.

21:55.750 --> 22:00.120
Ka hona re leboha haholo-holo mosebetsi o entsoeng ke
lefapha la phekolo e matla, boqapi ba maqeba a mahloko, jj.

22:00.120 --> 22:05.338
Leha ho le jwalo, ho na le tlhoko ya nnete ya ho potlakisa
ditshebeletso makaleng a mangata e le ho tsebisa

22:05.338 --> 22:10.824
setjhaba ka mekgwa e meng e nang le ditlamorao tse
fokolang, le ho e kenyelletsa e le karolo ya pele ya kalafo.

22:10.824 --> 22:16.837
Ka hona re batla ho tsoa mokhatlong oa bakuli hore moriana
o nang le litla-morao tse fokolang ka ho fetisisa o lule o

22:16.837 --> 22:19.894
fanoa pele, ha feela o na le katleho e tšoanang, ha re re.

22:19.894 --> 22:24.303
Kahoo seo ha se dumellwe, ntho eo e le nngwe e lefshwa ke letlole
la inshorense ya bophelo bo botle, e leng

22:24.303 --> 22:27.995
ntho e bakang tshenyo, mme ntho e
bolokehileng, ha re ka rialo, o tlameha ho e itefella.

22:27.995 --> 22:35.046
Ena ke meriana ea maemo a tlase, e sa lokelang, e etsang hore
batho ba se nang chelete e ngata e be mahlatsipa a litla-morao

22:35.046 --> 22:39.028
tse sa hlokahaleng. Tsena ke lintho tse lokelang ho emisoa.

22:39.028 --> 22:46.145
Mme mang kapa mang ya somang homeopathy kapa meriana ya ditlama,
o mpa a sa tsebe feela seo meriana ena e ka se fihlelang.

22:46.145 --> 22:49.638
Ee, ke ntho eo nka reng ho na le sebaka sa ntlafatso.

22:49.638 --> 22:52.754
Re na le bothata bo boholo haholo
ha ho tluoa litabeng tsa liente.

22:52.754 --> 22:58.749
Phuputso ea haufinyane Amerika, e seng e phatlalalitsoe e
entsoeng ke Henry Ford Foundation, e bontša hore bana ba

22:58.749 --> 23:04.639
entetsoeng, ba nang le kemiso e pharaletseng haholo ea
liente naheng ea USA, liperesente tse 57 tsa bana bana li

23:04.639 --> 23:08.161
qetella li kula mafu a sa foleng ha li fihla lilemo li 10.

23:08.161 --> 23:13.645
Khabareng, liperesente tse 17 tsa bana ba sa entoang
li ba le mafu a sa foleng ha li fihla lilemong tse 10.

23:13.645 --> 23:19.817
Ho bua ka ho otloloha, liperesente tse 40 tsa
bana li kula mafu a sa foleng hobane ba entetsoe.

23:19.817 --> 23:23.357
Ehlile, ka monahano o monyane oa saense, ha ke
khone ho lumellana le polelo ena, hobane ka

23:23.357 --> 23:25.794
sebele ho na le lintlha tse 'maloa tse e tsamaeang.

23:25.794 --> 23:32.855
Empa palo e kholo, liperesente tse 30,
liperesente tse 35, motho a ka bolela ka bonnete, ba

23:32.855 --> 23:37.028
kula feela hobane ba entetsoe makhetlo a mangata.

23:37.028 --> 23:42.028
Mme ha ho na diphuputso mabapi le
ditlamorao tsa meento e kopantsweng.

23:42.028 --> 23:46.067
Ha ho na liphuputso tse etsoang ho hang.
Ha ho na tlhahlobo tsa 'nete tsa placebo.

23:46.067 --> 23:52.255
Seo se bolela hore le mona, re boetse re bona
mohlala oa chelete. Hobaneng ha li a etsoa?

23:52.255 --> 23:57.395
Kahoo bana ba fuoa meriana ntle le hore ho be
ho entsoe liphuputso tse laoloang ka placebo.

23:57.395 --> 24:03.239
Ke nka sena se nyatsehang, jwalo ka rona ba
Mokgatlo wa Tshireletso ya Bakudi le Mokgatlo wa Bongaka.

24:03.239 --> 24:08.052
Lintho li lokela ho hlahlojoa ka hloko le
ho sekasekoa ho ipapisitsoe le bopaki .

24:08.052 --> 24:16.068
Ka ente ea COVID-19, kapa hantle-ntle ente ea mRNA, re na le
theknoloji e ncha eo re e sebelisang, moo, ha re

24:16.068 --> 24:23.052
re, ho sebelisoang mechini e menyenyane ho hlahisa
liprotheine tse ka bakang tšenyo e tebileng 'meleng.

24:23.052 --> 24:26.479
Mme metjhini ena e menyenyane e ile ya tsamaiswa
ho kena ka hara disele tsohle tsa mmele ka

24:26.479 --> 24:28.802
sephuthelo, e leng dikarolwana tse nyenyane tsa mafura .

24:28.802 --> 24:31.723
Li ntse li tsoela pele ho ba le tšusumetso
le ka mor'a likhoeli le lilemo, joalokaha

24:31.723 --> 24:33.583
lithuto le lipatlisiso li se li ntse li sibolla.

24:33.583 --> 24:39.099
Seo se bolela hore ba ile ba kenya libomo tsa
nako ka har'a batho mme ba ba bolella hore ke ente.

24:39.099 --> 24:43.981
Katleho ea ente ena, hammoho le
polokeho ea eona, ha e so ka e pakoa.

24:43.981 --> 24:48.810
Ha e so ka e sireletsa khahlanong le
tshwaetso. Hape ha e so ka e ba tlasa diphuputso.

24:48.810 --> 24:57.400
Sena se fetohile bothata bo boholo ba bophelo bo botle, ka
hona re batla hore mangolo ohle a tumello bakeng sa lintho

24:57.400 --> 25:01.989
tsena a hlakoloe ho fihlela tsohle li hlakisitsoe ka nepo.

25:01.989 --> 25:06.240
Hobane le hona jwale, batho ba bangata ba ntse ba
shwa ka lebaka la ditlamorao, leha meento ena e ne e

25:06.240 --> 25:08.474
fanoe dilemong tse pedi kapa tse tharo tse fetileng.

25:08.474 --> 25:14.905
Sena se ka fumaneha ka liteko tsa mali, liteko tsa lisele, liteko
tsa methapo ea mali – mohlala, haeba u etsa

25:14.905 --> 25:21.419
tlhahlobo ea 'mele oa mokuli oa setorouku, lithapo tsa
mali li na le liprotheine tsena tse nang le li-spike .

25:21.419 --> 25:26.573
Ho latela seo re se bolelletsoeng, li
lokela ho fela ka mor'a matsatsi a 14.

25:26.573 --> 25:29.763
Kamora dilemo tse pedi le halofo, di
ntse di le teng. Sena se fumanwa dithurung.

25:29.763 --> 25:33.716
Kahoo tsohle tseo le tsona li hloka ho hlahlojoa.

25:33.716 --> 25:35.614
Mme ke moo o hlokang ho hopola laesense.

25:35.614 --> 25:41.771
Ha ho tluwa tabeng ya meento ya bana, ditlhahiso tsohle di lokela
ho emisiwa ka nakwana, hore qalong e be feela

25:41.771 --> 25:48.335
tlhahiso ya ngaka, mme, ha ke tsebe, mohlomong le qeto ya
batswadi, ho fihlela diphetho tsa phuputso di tiiswa.

25:48.335 --> 25:51.788
Mme ho etsa jwalo, o tlameha ho etsa diphuputso tse hlwekileng.

25:51.788 --> 25:57.293
Sena se bolela hore ha re sa tla dumella baetsi ho etsa
dipolelo le ho hlahisa diphuputso ntle le hore ho be

25:57.293 --> 26:00.468
le motho ya di hlahlobang. Hona jwale, ha di hlahlojwe.

26:00.468 --> 26:05.821
Re na le bolaodi ba polokeho ya meriana, Setsi sa Paul Ehrlich,
seo, tabeng ya ente ya COVID-19, se ileng sa amohela ntle le ho

26:05.821 --> 26:11.436
belaella ditlhaloso tsa moetsi mme ha sea ka sa etsa diteko tsa
dihlopha tsa ente kapa ho hlahloba dintho tse ding tse ngata.

26:11.436 --> 26:15.936
Ha ho tluwa mekento ya bana, ho
tlalehwa dintho, empa ha ho na ditlhahlobo.

26:15.936 --> 26:21.225
Mona ke moo nka reng re salletse morao, 'me re lokela
ho lekana le ba bang mabapi le polokeho ea meriana.

26:21.225 --> 26:28.967
Ka lebaka lena, hoa hlokahala hore re khethe litsebi tse
ikemetseng boemong bohle ba phahameng ba tsa bophelo bo botle.

26:28.967 --> 26:33.495
Sena se bolela hore, ka maikutlo a ka, baetsi bohle
ba liqeto ba bileng le seabo ho li-komiti tsena

26:33.495 --> 26:36.265
lilemong tsa morao tjena ba lokela ho hlongoloa hona joale.

26:36.265 --> 26:41.428
Hobane ho ka pakoa hore motho ka mong ha a ka a sebetsa ka
mokhoa oa saense ebile ha a sebeletsa lithahasello tsa sechaba.

26:41.428 --> 26:49.991
Mme ntlheng ena, ho tlameha ho thehwa sehlopha se ikemetseng
sa ditsebi se ka hlahlobang diphuputso kgafetsa ka boikemelo.

26:49.991 --> 27:00.061
Mme, ehlile, ha ho a amoheleha hore batlhotlheletsi ba tsamaye ba
kena ba tswa mepheng ya Lefapha la Bophelo, ba ba laela molao.

27:00.061 --> 27:04.639
Le mona, re hloka boradipolotiki ba ikemetseng ho etsa sena.

27:04.639 --> 27:09.969
Ke ka lebaka leo ho ka hlokahalang hore boradipolotiki ba tlosoe
tsamaisong ena ea mekhatlo ea lipolotiki, hore baetsi ba melaoana

27:09.969 --> 27:13.412
ea bophelo bo botle ba tlosoe tsamaisong ena
ea mekhatlo ea lipolotiki 'me ba nkeloa

27:13.412 --> 27:15.569
sebaka ke litsebi tse emelang maikutlo a fapaneng.

27:15.569 --> 27:19.845
Ka mantsoe a mang, moo boitsebelo bo khethehileng
bo tsoang makaleng a fapaneng bo kopanang teng.

27:19.845 --> 27:23.553
Ha ke kgone ho o bontsha sengolwa
sa ho qetela sa seo mona kajeno.

27:23.553 --> 27:27.601
Ke bona feela hore re na le maano a fosahetseng
maemong a mangata, ha batho ba susumetsang ba ntse

27:27.601 --> 27:30.006
ba sebedisa tshusumetso sehlohlolong sa dipolotiki.

27:30.006 --> 27:34.351
Dipolotiki di laola hore na balaodi ba phahameng
ba tsa bophelo bo botle, STIKO, PEI le RKI, ba

27:34.351 --> 27:36.350
bolele eng ho lefatshe le kantle, ha re ka rialo.

27:36.350 --> 27:40.233
Ha se saense. Mme seo se beha bakuli kotsing.

27:40.233 --> 27:45.803
Mme seo ha se tshwanele demokerasi, jwalo
ka ha ba bolela, ha se le bontshe hantle.

27:45.803 --> 27:49.222
E lokela ho ba mabapi le lithahasello tsa
bakuli, e lokela ho ba mabapi le thuto le

27:49.222 --> 27:51.988
tsebo, mabapi le meriana e thehiloeng bopaking.

27:51.988 --> 27:55.279
Ke na le potso e 'ngoe. 'Ho theha bopaking' ho bolela'ng?

27:55.279 --> 27:59.366
E, ho theha bopaki ho ka tolokoa ka litsela tse 'maloa.

27:59.366 --> 28:04.820
Re lumela hore ho a utlwahala feela ho bua ka
meriana e thehilweng bopaking haeba maiphihlelo

28:04.820 --> 28:07.602
a mokudi ka mong a nkuwa ka hara tshekatsheko.

28:07.602 --> 28:11.774
Ho theha bopaki ho bonyane ho bolela ho lekanya melemo le kotsi.

28:11.774 --> 28:14.733
Kahoo, qetellong, e tlameha ho ba palo e ntle.

28:14.733 --> 28:17.444
Ka hona, dintho tsohle di na le ditlamorao le dikotsi.

28:17.444 --> 28:23.561
Empa ho tlameha ho be le molemo o hlakileng hore ntho e itseng e
be e lokileng, e lokile ka boitšoaro, le ka melao ea boitšoaro.

28:23.561 --> 28:26.320
Mme tshekatsheko ena e tlameha ho kgonahala motho ka mong.

28:26.320 --> 28:32.304
Mme jwale ho na le, mohlala, e mong wa
bathehi-mmoho ba meriana e thehilweng bopaking, David Sackett.

28:32.304 --> 28:36.320
Ka mohlala, o boletse ka ho hlaka hore
ho na le bopaki bo tsoang liphuputsong.

28:36.320 --> 28:40.400
Ke se ke buile ka bothata ba hore diphuputso le
tsona di ka tsamaiswa ka mano le ho qhekellwa.

28:40.400 --> 28:44.083
Ka hona, leha bopaki ba phuputso bo le
bohlokoa, ha se bona feela bo etsang qeto.

28:44.083 --> 28:48.372
Ho feta moo, hangata ho kgonahala feela
ho sebedisa dipalopalo tsa karolelano.

28:48.372 --> 28:53.636
Mme haeba karolelano ya dipalopalo e bontsha
hore motho o bolelele ba 1.70 m mme motho wa

28:53.636 --> 28:56.356
dipalopalo a le 1.90 m, jwale ha o sa kena hara bona.

28:56.356 --> 29:02.879
Mme ho jwalo le ka matshwao a mangata a bokudi, ka hore diphetho
tsa phuputso ha di bontshe nnete ya sebele ya motho ka mong.

29:02.879 --> 29:07.633
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokoa ho batla hore maiphihlelo a
motho ka mong le ona a eloe hloko, le hore

29:07.633 --> 29:12.027
litakatso tsa mokuli le tsona li nahanoe,
haholo-holo litakatso le litekanyetso tsa bona.

29:12.027 --> 29:15.864
Motho a le mong o ntse a batla hore taba e
itseng e rarolloe, e mong a se a sa batle seo.

29:15.864 --> 29:20.676
Le hore boitsebelo ba ngaka bo boetse bo nahaneloa.

29:20.676 --> 29:27.598
Ka lilemo tsa hae tse ngata tsa boiphihlelo ba mosebetsi, o
fumane boiphihlelo ka A, B, C, D, E le hape ka mokuli enoa.

29:27.598 --> 29:31.350
Mme haeba jwale a fihlela qeto ka
sena, ha ea lokela ho hanoa hang-hang.

29:31.350 --> 29:37.415
Hore feela hobane ho na le phuputso e nang
le boleng bo itseng bo tloaelehileng kae kae.

29:37.415 --> 29:45.519
Leha ho le jwalo, hangata ha ho hlake hore na phuputso e hlile e
kgethile ka mokgwa o sa kgetheng mabaka a teng ho mokudi enwa .

29:45.519 --> 29:50.658
Jwalokaha ke boletse, re na le kgaello e hlophisitsweng
boemong ba saense hobane kgetho ya ka boiketsi ha e

29:50.658 --> 29:53.557
etswe ka nepo ho ya ka mabaka a fapaneng a bakang mafu.

29:53.557 --> 29:57.038
Ho kgetha ka mokgwa o sa lebelloang ho bolela
hore ke hlahloba dihlopha tse fapaneng tsa phuputso.

29:57.038 --> 30:03.074
Ba bang, ha re ka rialo, joale ba na le maqeba a
mangata, ha ba bang bona ba se na le ona ho hang.

30:03.074 --> 30:07.528
Hore taba ea mabali le eona e
akaretsoe, hammoho le tšilafalo ea tikoloho.

30:07.528 --> 30:11.832
Ka mohlala, motho e mong o na le chefo ea mekhuri
le maemo a phahameng , e mong o na le aleji, 'me

30:11.832 --> 30:14.386
motho ea latelang ha a na le e 'ngoe ea mathata ana.

30:14.386 --> 30:20.480
Hore o tlameha ho e sheba ka tsela e arohaneng ho bona: Ho
lokile, lihlopha tse fapaneng tsa batho ba shebiloeng ka

30:20.480 --> 30:23.886
nako e itseng li arabela joang mehatong e itseng ea kalafo.

30:23.886 --> 30:27.301
Kahoo, monahano o thehilweng bopaking o
lokela ho nahanelwa ka ditsela tse tharo.

30:27.301 --> 30:33.120
Mme bopaki ba diphuputso bo ntse bo hloka ho hlahlojisiswa
haholoanyane, hobane re bona mefokolo e meholo moo.

30:33.120 --> 30:38.511
Sena se tsejwa ka molao hape mme e se e bile
sehlooho sa dikopano tse kgolo tsa mahlale.

30:38.511 --> 30:45.119
Taba ea hore liphuputso tse ngata mona li na le mefokolo
ea mokhoa oa lipatlisiso le hore ho bile le mano a

30:45.119 --> 30:49.370
hlakileng – ke hore, boqhekanyetsi le liteko tsa ho qhekanya.

30:49.370 --> 30:52.106
Ebe hamorao e rekiswa e le saense.

30:52.106 --> 30:57.472
Sena se pepesetsa bakuli mohopolo o
fosahetseng oa saense kapa saense ea bohata.

30:57.472 --> 31:02.690
Ka hona, saense ha e sa le motswalle le mothusi wa
rona, empa e se e le kotsi eo re tobaneng le yona.

31:02.690 --> 31:10.664
Mme ke ka lebaka leo, haholoholo lekaleng la bongaka, re hlokang
Nchafatso 2.0 – kea ipoela mona – e le ho netefatsa le ho theha

31:10.664 --> 31:14.684
polokeho bakeng sa batho le boleng bo phahameng ka ho fetisisa.

31:14.684 --> 31:19.557
E ikemetse ho lithahasello tsa phaello tsa
libapali tse itseng lekaleng la tlhokomelo ea bophelo.

31:19.557 --> 31:25.400
Empa seo se ne se tla boela se fokotsa
litšenyehelo tsa moruo, e leng phello e batlehang e ka thoko.

31:25.400 --> 31:27.487
Motho a ka nka hore.

31:27.487 --> 31:32.998
Hona joale re na le bothata ba hore ba nang
le matla ba hana ho tlohela matla a bona, 'me

31:32.998 --> 31:36.268
ha ho bonahale ba tla etsa joalo ka boithaopo.

31:36.268 --> 31:42.886
Mme haeba ba re le mekgatlo e metjha ha e na taba ena lenaneong
la yona, jwale ha ho ntlafatso e ka lebellwang ho tswa ho yona.

31:42.886 --> 31:46.018
Mokhoa oa hau ke ofe? Sechaba se ka susumetsa sena joang?

31:46.018 --> 31:49.862
Nke ke ka taka setshwantsho se lebe hakaalo. Ha re tsebe.

31:49.862 --> 31:55.300
Ho fihlela jwale, ke na le maikutlo a hore ha ba
batle keletso e lekaneng e tswang mekgweng e fapaneng.

31:55.300 --> 32:00.186
Hantle, ke fumana maikutlo a hore ba ntse ba mpa ba ea ho
lik'hamphani tsa inshorense ea bophelo bo botle kapa ho

32:00.186 --> 32:05.745
lik'hamphani tsa meriana 'me ba mamela eng kapa eng eo ba e buang,
le hore ha e le hantle ha baa ka ba mamela mantsoe a bakuli.

32:05.745 --> 32:11.815
Kahoo haeba le etsa hore mantswe a bakudi a utlwahale, ke dumela
hore mekgatlo e fapaneng e ka amohela sena ka matsoho a mabedi.

32:11.815 --> 32:14.315
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokwa hore bakudi ba itlhophise.

32:14.315 --> 32:19.459
Ke ka lebaka leo ho nang le mokhatlo ona oa tšireletso ea bakuli
o bitsoang "Natürlich gesund werden für alle e.V."

32:19.459 --> 32:24.315
(www.natuerlichgesundwerdenfueralle.org) webosaete.
Tefello ea selemo le selemo ea botho ke li-euro tse 30.

32:24.315 --> 32:28.783
Ruri re ka thaba haholo haeba batho ba bangata ba
mametseng kajeno ba ka re, ho lokile, re tšehetsa sena.

32:28.783 --> 32:31.020
Ho tšoana le mofuta o itseng oa mokhatlo oa bakuli.

32:31.020 --> 32:36.301
Kahoo ha ho na molemo o tobileng ho sona, empa oo
o ka tla hamorao, haeba li le ngata joalo-joalo.

32:36.301 --> 32:40.387
Empa re amohelehile ho kopanya matla le ho nka khato mmoho.

32:40.387 --> 32:45.384
Sena se bolela hore haeba ho na le taba eo re batlang ho e
fetola, kaofela re ka ngola imeile ka nako e le 'ngoe, kapa

32:45.384 --> 32:48.175
kaofela re ka ngola lengolo kapa karete ka nako e le 'ngoe.

32:48.175 --> 32:55.011
Mme seo se etsa kgahleho. Ka tsela ena, basadi
le bona ba atlehile ho tiisa tekano molaotheong.

32:55.011 --> 32:59.057
E ne e le letsholo la diposkarete. Ho
lokile, dipalo le tsona di ne di le bohlokwa.

32:59.057 --> 33:03.347
U boletse ka mokgatlo ona wa tshireletso
ya bakudi oo batho ba ka ingodisang ho ona.

33:03.347 --> 33:07.114
Na ho na le mekgwa e meng ya ho tshehetsa morero ona?

33:07.114 --> 33:10.309
E, ho tjena ka mokgatlo wa tshireletso ya bakudi.

33:10.309 --> 33:14.823
O ka ba setho ka £30 ka selemo, jwalo ka ha ke
boletse. Mang kapa mang a ka kgona ho lefa seo.

33:14.823 --> 33:20.756
Mme ntho e nngwe ke hore rona ho Mokgatlo wa
Bongaka re na le konopo webosaeteng ya rona e bitswang

33:20.756 --> 33:24.159
"Nka Karolo" , e leng karolo ya Kano ya Hippocratic.

33:24.159 --> 33:30.713
Mme moo o ka ingodisetsang ho tsebisoa ha,
mohlala, re etsa matsholo a ho kgothalletsa ntlafatso

33:30.713 --> 33:34.565
karolong e itseng ya tsamaiso ya bophelo bo botle.

33:34.565 --> 33:40.130
Hape ho na le monyetla – ke bontšitse sena ka
bokhutšoanyane mona, mohlomong nka se phahamisa

33:40.130 --> 33:43.206
hore le se bone – re lokisitse lenane la li-saena.

33:43.206 --> 33:49.821
Kahoo ha le le hae mme le kopana le metswalle, buang ka bophelo
bo botle le kamoo dintho tsohle di leng mpe kateng

33:49.821 --> 33:56.253
kapa se sa sebetseng hantle, ebe ka kopo ba bontshe
petishene ena mme le ba kope hore le bona ba e saene.

33:56.253 --> 34:05.479
Ebe o tla boela o tsebisoa ha ho e-na le phahamisetso e
'ngoe hape ea ho hlahisa ntlha e le 'ngoe kapa tse peli.

34:05.479 --> 34:08.714
Kahoo, ke hore motho o na le tokelo feela ea ho tsebisoa.

34:08.714 --> 34:14.487
Ena ke polelo ya tumello ya hore
re ka sebedisa aterese ya imeile.

34:14.487 --> 34:15.495
E, kea leboha haholo.

34:15.495 --> 34:16.480
Ke kamohelo e kgolo.

34:16.480 --> 34:21.925
Ngaka Sonja Reitz, kea leboha ka puisano ena. Ke le lakaletsa
mahlohonolo 'me ke labalabela ho u bona nakong e tlang.

34:21.925 --> 34:23.273
Kea leboha haholo ruri.
